Antwoorden technische vragen Opheffen-instellen erfgoedcommissie

Technische vragen n.a.v. agenda tafels d.d. 7 maart 2023 Opheffen / instellen Erfgoedcommissie Vragen LDW: Erfgoedcommissie Langedijk was een adviescommissie voor diverse monumentale panden in de gemeente maar deed daarnaast ook meer. Zoals historische vaarroutes inbrengen in het kader van LOMW of immaterieel erfgoed zoals de kermis(sen) bewaken. 1. Hoe gaan deze taken en door wie in de toekomst behartigd worden?

Op pagina 4 RVS stelt u dat de beleidsmedewerker zoveel mogelijk gebruik maakt van de lokale kennis van historische verenigingen en lokale deskundigen binnen de gemeente.

Het bewaken van erfgoed binnen bijvoorbeeld ruimtelijke en toeristische ontwikkelingen is onderdeel van het takenpakket van de beleidsmedewerker erfgoed. Deze onderhoudt binnen de organisatie de contacten. Op het moment dat er inhoudelijke kennis nodig is over een specifiek gebied of specifieke kern of over een specifiek onderwerp, waarover de beleidsmedewerker zelf niet beschikt, zal hierover contact worden opgenomen met de historische vereniging die hier betrekking op heeft of een andere organisatie, die kennis heeft op/ van dit specifieke gebied. Zo zorgt de beleidsmedewerker ervoor dat de juiste informatie beschikbaar is voor de op dat moment voorliggende opgave. Het kan hierbij gaan om archeologisch, stedenbouwkundig/landschappelijk, gebouwd of immaterieel erfgoed. Tijdens de vergadering van de erfgoedcommissie Langedijk op 7 november 2022 hebben de commissieleden van de Erfgoedcommissie Langedijk zowel op persoonlijke titel als namens hun verenigingen toegezegd om inhoudelijk te willen bijdragen aan de nieuwe werkwijze waarbij de medewerker erfgoed hen kan benaderen voor specifieke vragen. Ook blijft het voor belangenorganisaties mogelijk om de gemeente ongevraagd te attenderen op mogelijke risico’s voor het erfgoed (in de breedste zin van het woord) binnen ontwikkelingen. Voor de voormalige gemeente Heerhugowaard verandert er met het voorliggende raadsvoorstel niets.

Daar wordt al volgens de in het raadsvoorstel voorgestelde werkwijze gewerkt.

2. Graag vernemen wij met welke verenigingen en lokale deskundigen u contact heeft? 3. Is dat contact ook structureel, bijvoorbeeld jaarlijks een gesprek en daarnaast consultatie in geval van?

Op dit moment is er binnen de voormalige gemeente Langedijk geen regelmatig contact met de historische verenigingen, organisaties of privépersonen met betrekking tot het erfgoed. De reden hiervoor is dat er op dit moment nog een erfgoedcommissie met enkel lokale deskundigheid is. Zij worden geacht met hun achterban te communiceren indien dit nodig is voor een goede gevraagde of ongevraagde advisering op de voorliggende opgaven. In specifieke gevallen, zoals bijvoorbeeld het opstellen van nieuw beleid met betrekking tot erfgoed of archeologie, worden de historische verenigingen wel nadrukkelijk betrokken. Dan is er sprake van incidenteel contact. De navolgende verenigingen, organisaties en lokale deskundigen worden in ieder geval, afhankelijk van de voorliggende opgave, afzonderlijk dan wel in tegelijkertijd betrokken: - Stichting Historisch Heerhugowaard - Dhr. Komen (m.b.t. vragen over de voormalige gemeente Heerhugowaard) - Stichting tot behoud Praalgraf Veenhuizen. - Stichting Langedijker Verleden, o.a. via dhr. Dhr. Zuiderbaan (huidig lid van de erfgoedcommissie Langedijk) - Historische vereniging Sint – Pancras. o.a. via dhr.

Olie (huidig lid erfgoedcommissie Langedijk) - Stichting Hart van Oudkarspel - Historische vereniging Koedijk - Stichting Regionale Archeologie Gheestmanambocht - Museum Broekerveiling - Het oude gemaal, Poldermuseum De verzoeken aan de diverse deskundigen zullen vooral incidenteel zijn op basis van voorliggende opgaven. Daarnaast wordt momenteel samen met de organisaties die zich op de historie van de gemeente Dijk en Waard richten, gewerkt aan het hernieuwen van het Erfgoedplatform. Dit platform komt ca. 4 maal per jaar bijeen. Voor corona was dit platform alleen gericht op Heerhugowaard. Sinds de opheffing van de maatregelen tegen corona heeft de gemeente samen met de bibliotheek het initiatief genomen om dit

platform te verbreden naar geheel Dijk en Waard. Het platform is bedoeld als plek waar alle organisaties en de gemeente op strategisch niveau met elkaar praten over kansen voor materieel en immaterieel erfgoed, activiteiten worden gedeeld en partijen elkaars hulp in kunnen roepen als dat nodig is. Door dit platform ontstaan nauwe contacten tussen de gemeente en de diverse partijen, waardoor men elkaar makkelijker weet te vinden. In concept rvo GAC MOOI NH wordt onder artikel 11 benoemd dat voorzitter de contacten onderhoudt met het bevoegd gezag en de gemeenteraad. 4. Hoe gaat dat aan deze gremia gedaan worden, dat contact onderhouden?

Vragen CDA: In het Raadsvoorstel (RV) staat op blz. 5 dat de Erfgoedcommissie Langedijk hun bedenkingen in de vorm van een advies kenbaar hebben gemaakt.

Zowel de huidige erfgoedcommissie als de toekomstige gemeentelijke adviescommissie erfgoed zijn adviescommissies die worden ingesteld door de gemeenteraad en advies uitbrengen aan het college. Ook in de huidige situatie worden er door de voorzitter van de erfgoedcommissie Langedijk of de voorzitter van de adviescommissie monumenten Heerhugowaard geen contacten onderhouden met de historische verenigingen, organisaties of lokale deskundigen. Contacten met deze verenigingen en organisaties verlopen via de beleidsmedewerker erfgoed, die ook betrokken zal zijn bij de behandeling van omgevingsvergunningen voor een monumentenactiviteit. Indien daar aanleiding toe is, zal de beleidsmedewerker voorafgaand aan dan wel na de vergadering van de gemeentelijke adviescommissie erfgoed Dijk en Waard een of meerdere historische verenigingen, organisaties of lokale deskundigen benaderen. In de meeste gevallen zal dit niet noodzakelijk zijn, omdat het om bouwkundige aanpassingen van beschermde monumenten gaat. Er kan, indien dit voor de behandeling van een omgevingsvergunningsaanvraag in de gemeentelijke adviescommissie erfgoed toch wenselijk is, ook een lokale deskundige bij de vergadering worden uitgenodigd, zie artikel 10 Verordening GAC. Hieronder is het advies van de adviescommissie opgenomen. Het bevat zowel het eerste advies, d.d.

2 december 2021, waarnaar verwezen wordt in het raadsvoorstel, als de discussie die plaats heeft gevonden op 7 november 2022 naar

Dit advies is niet bij de stukken bijgesloten. Graag ontvangen wij het betreffende advies van de Erfgoedcommissie Langedijk.

aanleiding van de keuze voor een raadsvoorstel met slechts een gemeentelijke adviescommissie erfgoed Langedijk. 7 november 2022/ 13.45 – 14.15: Toekomst erfgoedcommissie Langedijk Toekomst Erfgoedcommissie Langedijk Als gevolg van de fusie enerzijds en de komst van de Omgevingswet anderzijds wordt er al een jaar gesproken over de samenvoeging van de Erfgoedcommissie Langedijk met de monumentencommissie Heerhugowaard (uitgevoerd door Mooi Noord-Holland) tot een gemeentelijke adviescommissie monumenten voor de gemeente Dijk en Waard. Voorgeschiedenis: Op 2 december 2021 heeft de erfgoedcommissie Langedijk het navolgende advies geformuleerd ten aanzien van de voorgenomen samenvoeging: De erfgoedcommissie Langedijk betreurt het ten zeerste dat het resultaat van het eerdere niet genotuleerde overleg met de erfgoedcommissie niet is meegenomen in het advies van de organisatie en dat er geen terugkoppeling of vervolgoverleg heeft plaatsgevonden. Zij is verder van mening dat het voorstel van Mooi-Noord Holland geen recht doet aan de meerwaarde van een lokale erfgoedcommissie met een grote lokale kennis en deskundigheid. De commissie staat daarentegen wel achter de insteek dat het college slechts met één adviesorgaan te maken moet hebben wanneer het om formele adviezen op bouwvergunningen of ruimtelijke ontwikkelingen gaat.

Echter neemt dat niet weg dat de omgang met erfgoed breder is dan alleen de formele aanvragen en adviezen op bouwaanvragen en ruimtelijke ontwikkelingen. Het gaat ook over hoe wordt omgegaan met bijvoorbeeld routes door cultuurhistorisch kwetsbaar gebied of het reconstrueren van historische elementen in het landschap: aspecten van het erfgoed die binnen een gecombineerde en op vergunningsaanvragen gerichte commissie minder goed tot hun recht zullen komen. Op basis van de bovenstaande afwegingen adviseert de erfgoedcommissie Langedijk daarom deze commissie naast de centrale erfgoedcommissie Dijk en Waard in stand te houden. Hierbij ziet zij binnen de

fusiegemeente Dijk en Waard een rol voor zichzelf weggelegd als extern adviseur richting de afgevaardigde namens de voormalige gemeente Langedijk in de centrale commissie Dijk en Waard. Door op basis van een agenda en beschikbare stukken voorafgaand aan de erfgoedcommissievergadering Dijk en Waard snel te schakelen, kan de visie van de erfgoedcommissie Langedijk tijdens de formele vergadering van de centrale erfgoedcommissie Dijk en Waard door de afgevaardigde worden ingebracht. Naast het advies op formele aanvragen, kan de erfgoedcommissie Dijk en Waard, gevraagd en ongevraagd adviseren over erfgoedaspecten die niet gerelateerd zijn aan vergunningsaanvragen. Dit voorstel is naar voorbeeld van de werkwijze van de erfgoedcommissie Bergen binnen de BUCHgemeente. Op basis van het advies van de erfgoedcommissie heeft intern overleg met de diverse afdelingen en de wethouder plaatsgevonden. Hieruit is naar voren gekomen dat er geen draagvlak is voor een tweede adviescommissie t.b.v. advisering over brede erfgoedvraagstukken naast de integrale adviescommissie voor monumenten. Het op 2 december 2021 door de erfgoedcommissie voorgestelde adviessysteem, zoals in de BUCH-gemeenten wordt gebruikt, wordt hiermee niet gevolgd.

In december 2022 of januari 2023 zal een college – en raadsvoorstel aan het gemeentebestuur worden voorgelegd dat voorstelt de huidige erfgoedcommissie Langedijk samen met monumentencommissie Heerhugowaard op te doen gaan in een gemeentelijke adviescommissie monumenten Dijk en Waard. De taken zullen daarbij worden uitgevoerd door Mooi Noord-Holland. Zoals eerder voorgesteld wordt een lid van de erfgoedcommissie Langedijk opgenomen in de nieuwe gemeentelijke adviescommissie, zodat de Langedijkse deskundigheid in de nieuwe commissie ook wordt gegarandeerd. De erfgoedcommissie Langedijk wordt verzocht een voordracht te doen voor deze persoon.

Discussie/conclusie De commissie betreurt het nog steeds zeer dat de erfgoedcommissie Langedijk wordt opgeheven en haar taken zullen worden overgenomen door een brede gemeentelijke adviescommissie, die verder afstaat van de dorpen van Langedijk. Ze vermoedt nog steeds dat hiermee de brede blik op het erfgoed, die verder gaat dan alleen de beschermde monumenten, onvoldoende aandacht krijgt. Dat zal in de toekomst leiden tot het verlies aan erfgoedwaarden. De commissie realiseert zich echter ook dat als dit een bestuurlijke wens is, dat de taken zoals omschreven zullen worden overgenomen en zij zich neer zal moeten leggen bij de voorgestelde werkwijze. Zij vraagt daarbij wel aandacht voor de wijze waarop de Langendijkse deskundigheid in de nieuwe verordening voor de commissie wordt vastgelegd. Daarnaast wil zij graag op de hoogte gehouden worden wanneer de erfgoedcommissie Langedijk definitief ophoudt te bestaan. Daarbij vraagt zij zich tevens af of er straks nog wel en beleidsmedewerker erfgoed is en of zij misstanden die zij constateren wel nog steeds ergens kwijt kan. Afspraken Afgesproken wordt dat de beleidsambtenaar erfgoed de commissie op de hoogte houdt over de data voor de behandeling van de voorstellen in het college en de raad, evenals over de datum waarop de nieuwe werkwijze in werking zal treden. De overgang zal niet zonder aandacht voorbij worden gegaan.

In de nieuwe situatie blijft er in principe een beleidsmedewerker erfgoed binnen de gemeente werkzaam (al dan niet als interim). Indien er misstanden zijn of vragen over erfgoed binnen de gemeente, kan er contact opgenomen worden met de beleidsmedewerker om te kijken of de misstanden kunnen worden opgelost (denk aan illegale verbouwingen, e.d.). Daarnaast zeggen de leden van de commissie toe de beleidsmedewerker op vrijwillige basis inhoudelijk te willen ondersteunen als er vragen zijn met betrekking tot onderwerpen binnen de voormalige gemeente Langedijk.

Stemming Tot slot stemmen de leden over welk lid zitting zal nemen in de nieuwe gemeentelijke adviescommissie monumenten. Joost Buchner wordt unaniem gekozen. De andere leden geven aan deze functie niet te ambiëren.