Raadsvoordracht Verordening Uitvoering Handhaving

Raadsvoordracht

Onderwerp:

Vaststellen Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht Diemen

Datum:

7-11-2023

Portefeuillehouders:

E. Boog en H. Prins

Teams:

Handhaving & Openbare Orde en Veiligheid en Vergunningen

Steller:

mr. Jacqueline R.D. Filemieg

Gevraagde beslissing 1. Vaststellen van de Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht Diemen. 2. Intrekken van de Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht, handhaving omgevingsrecht gemeente Diemen, per 1 januari 2024.

Relevante achtergrondinformatie Voorgeschiedenis In 2015 kwamen de VNG en het IPO1 met een uniforme modelverordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht. Deze uniforme modelverordening werd opgesteld omdat gemeenten, provincies en de gemeenschappelijke diensten die in hun opdracht werken, zich voor een gezamenlijke opgave gesteld zagen. De opgave was om in landelijk verband de kwaliteit van de uitvoering en handhaving te bevorderen, te borgen en te beoordelen bij de gedeelde zorg voor een gezonde en veilige fysieke leefomgeving (zie VNG ledenbrief Lbr. 15/055 van 7 juli 2015). De grondslag van deze verordening werd destijds opgenomen in de artikelen 5.4 en 5.5 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: Wabo). Sindsdien zijn de kwaliteitscriteria 2.1, en later per 1 juli 2019, kwaliteitscriteria 2.2, voor de uitvoering van de Wabo ontwikkeld en beschikbaar gesteld in brede samenwerking tussen bevoegde gezagen. Het uitgangspunt voor de kwaliteitsbevordering is de in landelijke samenwerking opgestelde kwaliteitscriteria 2.2, die op basis van technische en maatschappelijke ontwikkelingen met betrokken partijen in landelijke afstemming zullen worden aangepast. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet (hierna: Ow) vervalt de Wabo als grondslag voor de verordening.

De Verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht) heeft de artikelen 18.20 en 18.23 van de Ow als grondslag en is om die reden opnieuw vastgesteld. De door de raad vast te stellen verordening volgt de Model Verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht), die voor gemeenten en provincies gelijkluidend door de VNG en het IPO is opgesteld. Concrete aanleiding De inwerkingtreding van de Omgevingswet vereist dat opnieuw een verordening moeten vastgesteld. Hiermee wordt de kwaliteit van vergunningverlening, toezicht en handhaving van het omgevingsrecht gewaarborgd.

Inhoud en onderbouwing Inhoud van de voordracht Dit voorstel volgt de model verordening van de VNG. De bijlage bevat de verordening inclusief toelichting. 1

IPO staat voor Interprovinciaal Overleg.

Argumenten en keuzemogelijkheden Het vaststellen van een verordening ‘uitvoering en handhaving omgevingsrecht’ is een wettelijke verplichting. Met betrekking tot de inhoud van de verordening zijn er twee keuzes te maken. 1. Kwaliteitscriteria van toepassing op thuistaken? In de nog geldende Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht gemeente Diemen is bewust gekozen om de verordening niet van toepassing te laten zijn op de ‘thuistaken’. Dit is gedaan door in artikel 5 van de verordening alleen de taken die ‘in opdracht van burgemeester en wethouders’ worden uitgevoerd te benoemen en niet ook de taken te benoemen die ‘door burgemeester en wethouders’ worden uitgevoerd. De reden hiervan was dat niet op ieder moment kon worden voldaan aan een beperkt deel van de destijds geldende kwaliteitscriteria 2.1, zoals de eisen inzake de kritieke massa2. In de periode tussen 2016 en 2019 is er aan de hand van het Beleidsplan VTH 2016-2019 gewerkt om met een viertal verbeterpunten er toch wel voor te zorgen dat wij voldoen aan de kwaliteitscriteria. Ook zijn per 1 juli 2019 nieuwe kwaliteitscriteria vastgesteld. Bij de (nu geldende) set kwaliteitseisen 2.2 zijn de criteria voor de kritieke massa verbeterd. Deze zijn uitvoerbaarder en realistischer gemaakt.

Gelet op voorgaande is er geen reden meer om de kwaliteitscriteria niet meer van toepassing te laten zijn op de ‘thuistaken’. Wel kan het voorkomen dat wij wat betreft de thuistaken op enig moment niet wordt voldaan aan de eisen die de kwaliteitscriteria stellen. In dat geval kan conform de verordening gebruik gemaakt worden van de afwijkingsmogelijkheid volgens de regel “comply or explain”. Het is mogelijk dat in de toekomst een nieuwe set kwaliteitscriteria vast wordt gesteld die volstrekt onhaalbaar zijn voor de gemeente Diemen. Dat kan op dat moment een reden zijn om deze verordening weer aan te passen en de kwaliteitscriteria niet van toepassing te laten zijn op de thuistaken. 2. Meer kwaliteitsdoelen benoemen? De verordening (artikel 4, tweede lid, onder a tot en met c) benoemt een drietal kwaliteitsdoelen (dienstverlening, uitvoeringskwaliteit van producten en diensten en financiën) die wij primair zelf moeten beoordelen om te kunnen monitoren of ‘het goed gaat’. Het is mogelijk om meer doelen te benoemen. De toelichting van de VNG verordening geeft als suggestie veiligheid of duurzaamheid (in de zin van natuur en een goede omgevingskwaliteit) met inbegrip van daarvoor geselecteerde indicatoren. Voorgesteld wordt om geen andere doelen te noemen dan die van artikel 4, tweede lid, onder a tot en met c.

Het noemen van extra doelen leidt naar verwachting niet tot een betere beoordeling op de vraag “of het goed gaat”. Uit de monitoring van de wel benoemde doelen vloeit dit al in voldoende mate voort. De door de VNG benoemde mogelijke extra doelen zijn in het licht van deze verordening ook niet heel goed begrijpelijk. Het doel om een veilige, duurzame, sterke natuur, goede omgevingskwaliteit, gezonde leefomgeving te bewerkstelligen is intrinsiek al wat het college nastreeft. De genoemde kwaliteitsdoelen zorgen ervoor dat het college in staat is om zowel wat betreft de thuistaken als de taken die in opdracht worden uitgevoerd (taken die de Omgevingsdienst uitvoert) op een efficiënte en effectieve wijze worden uitgevoerd. Deze monitoring van het college is inzichtelijk en zorgt er voor dat het horizontaal toezicht (door de raad) mogelijk is. Verbinding met andere onderdelen Maatschappelijk effect In directe zin zijn er geen gevolgen. Het doel van efficiënte uitvoering en handhaving van het omgevingsrecht door of namens het college van burgemeester en wethouders is als volgt. Er dient voor gezorgd te worden dat in Diemen een fijn, gezond, veilig, duurzaam, woon- en leefklimaat blijft bestaan waarbij wetgeving wordt nageleefd en beleidsdoelen (bijvoorbeeld afkomstig uit de omgevingsvisie) worden uitgevoerd.

Initiatiefnemers of melders over mogelijke overtredingen krijgen daarbij te maken met een professionele, betrouwbare en tijdig beslissende overheid. Regelmatige evaluatie van de kwaliteitscriteria zal meer inzicht kunnen geven in hoeverre dit doel ook daadwerkelijk behaald wordt. Financieel Met de kwaliteitscriteria voor kritieke massa kan een antwoord gegeven worden op de vraag: Is een organisatie en zijn de medewerkers in staat om de taken en onderliggende operationele activiteiten uit te voeren. Bron: Infomil 2

Er zijn geen financiële gevolgen Juridisch Niet van toepassing Duurzaamheid Niet van toepassing Communicatie De verordening wordt op de wettelijke voorgeschreven wijze bekendgemaakt in het digitale gemeenteblad. Participatie Niet van toepassing Duurzaamheid Niet van toepassing Uitvoering en vervolg Gemeenten dienen jaarlijks hun VTH organisatie te beoordelen aan de hand van de beschikbare kwaliteitscriteria. Naast de inhoudelijke kwaliteitscriteria, worden onder de Omgevingswet zachtere criteria toegevoegd. Daarvoor zijn de kwaliteitscriteria 2.3 ontwikkeld, competentieprofielen. Competenties zijn moeilijker objectief en kwantitatief meetbaar te maken dan de inhoudelijke kwaliteitscriteria. Ook de ontwikkeling ervan is complexer. Denk bijvoorbeeld aan adviesvaardigheden en politieke sensitiviteit. De evaluatie van de kwaliteitscriteria wordt op dit moment (oktober/november 2023) voorbereid. Uit het voorlopig oordeel blijkt dat sprake is van voldoende bemensing, kwaliteit, kennis en kunde. Echter is ook sprake van een kwetsbaarheid in de VTH organisatie. Kwetsbaarheid door vertrekkend personeel wordt deels opgevangen door externe inhuur. Maar dit is slechts een tijdelijke oplossing, met als onontbeerlijk gevolg kennisverlies. Deze kwetsbaarheid wordt veroorzaakt door de gevolgen van de slechte arbeidsmarkt.

Hierdoor is het lastig gebleken vacatures structureel en voor langere tijd in te vullen. Ook is gebleken dat piekmomenten al langere tijd lastig zijn op te vangen. Natuurlijk verloop van personeel komt daar nog bij. Dit maakt het op niveau houden van de formatie een continue uitdaging. Dat de gemeente Diemen gestaag doorgroeit en daardoor een meegroeiend personeelsbestand vereist, is tot slot een complicerende factor.

Bijlagen 1. De verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht) Diemen, met toelichting. 2. De verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht, handhaving omgevingsrecht gemeente Diemen, met toelichting. Burgemeester en wethouders van Diemen, de secretaris, G.T. Wildeman

de burgemeester, E. Boog

Raadsbesluit

Onderwerp: 1. Vaststellen van de Verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht Diemen 2. Intrekken van de Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht, handhaving omgevingsrecht gemeente Diemen, per 1 januari 2024.

De gemeenteraad van Diemen in vergadering bijeen, Gelet op de voordracht van het college van 7 november 2023 en de artikelen 18.20, derde lid, en 18.23, eerste lid, aanhef en a, van de Omgevingswet en artikel 149 van de Gemeentewet

Besluit De verordening uitvoering en handhaving (omgevingsrecht) Diemen vast te stellen. De Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht, handhaving omgevingsrecht gemeente Diemen in te trekken, per 1 januari 2024. Aldus besloten tijdens de gemeenteraadsvergadering van 21 december 2023 De voorzitter,

De griffier,