Raadsvoordracht Belastingverordeningen 2026 gemeente Diemen

Raadsvoorstel

Onderwerp:

Belastingverordeningen 2026 gemeente Diemen

Datum:

11 november 2025

Portefeuillehouder:

J.D.W. Klaasse

Team: Steller:

Team Financiën Duo+ / Gemeentebelastingen Amstelland M. Bond / I. Wolking

Gevraagde beslissing: De volgende belastingverordeningen 2026 vast te stellen: 1. Verordening onroerende zaakbelasting 2026; 2. Verordening riool- en waterzorgheffing Diemen 2026; 3. Verordening afvalstoffenheffing 2026; 4. Verordening precariobelasting 2026 met tarieventabel; 5. Verordening marktgelden 2026 met tarieventabel; 6. Verordening lijkbezorgingsrechten 2026 met tarieventabel; 7. Verordening toeristenbelasting 2026; 8. Verordening leges 2026 met tarieventabel.

Relevante achtergrondinformatie Voorgeschiedenis Naast de inkomsten die we als gemeente van het Rijk ontvangen kan de gemeente zelf inkomsten genereren. In de Gemeentewet is vastgelegd welke belastingen en retributies we kunnen heffen. Jaarlijks stellen we de verordeningen vast waarin we de tarieven van te heffen belastingen en retributies vastleggen. Concrete aanleiding Om in 2026 gemeentelijke belastingen en retributies te kunnen heffen, is het noodzakelijk dat de gemeenteraad de belastingverordeningen met bijbehorende tarieventabellen vaststelt. Uitgangspunt is dat we de tarieven voor 2026 trendmatig met 2,1% verhogen. Afwijkingen op de trendmatige verhoging lichten we toe. Dit sluit aan met de tariefstelling zoals voorgesteld bij de Programmabegroting 2026.

Inhoud en onderbouwing Beslispunt

1. Verordening onroerende zaakbelasting 2026;

Argumenten en keuzemogelijkheden beslispunt 1 Bij de bepaling van de berekening van de OZB-tarieven houden we rekening met de waardeontwikkeling van onroerende zaken. Als de WOZ-waarden stijgen, daalt het tarief OZB-tarief om zo op dit geraamde opbrengst OZB uit te komen. En andersom: als de WOZ-waarden daalt, dan moet het tarief OZB omhoog. • WOZ-waardeontwikkeling Elk jaar stelt de gemeente de WOZ-waarde van alle onroerende zaken vast. Voor de aanslagen van 2026 kijkt de gemeente naar de waarde op 1 januari 2025. Bij het opstellen van de begroting gaan we uit van de verwachte landelijk gemiddelde WOZ-waardestijging. In de begroting 2026 gingen we uit van een gemiddelde waardestijging van 10,5% voor woningen. Voor de niet woningen is het landelijk gemiddelde percentage 2%.

1

In de begroting is vastgesteld dat de OZB-aanslag gemiddeld stijgt met 5%. Dit leidt tot de volgende OZB-tarieven. OZB

Tarief 2025

Waardeontwikkeling

Eigenaar woningen

0,0670%

Eigenaar niet-woningen Gebruiker niet-woningen

Tarief 2026

10,5%

Indexering tarief 5,0%

0,2752%

2,0%

2,1%

0,2755%

0,2615%

2,0%

2,1%

0,2618%

0,0637%

In specifieke gevallen kan de WOZ-waarde van een woning of een niet-woning zich anders hebben ontwikkeld. Kanttekeningen en/of risico’s beslispunt 1 Het vaststellen van het tarief vóór 1 januari 2026 is noodzakelijk om in 2026 deze belasting te kunnen heffen. Beslispunt

2. Verordening riool- en waterzorgheffing Diemen 2026;

Argumenten en keuzemogelijkheden beslispunt 2 Het Programma Klimaatadaptatie 2024-2028 (voorheen gemeentelijk rioleringsplan – GRP) is op 12 maart 2024 vastgesteld. Dit programma bevat een kostendekkingsplan van de kosten die de gemeente maakt voor het verwerken van afvalwater, hemelwater en grondwater en vormt daarmee de onderbouwing voor de gemeentelijke rioolheffing. Het Programma Klimaatadaptatie 2024-2028 gaat voor de tariefstelling 2026uit van de reguliere indexering van 2,1%. De verordening is tekstueel aangepast en zo veel mogelijk versimpeld. Hierbij is gekeken naar de VNG-modelverordening en de verordeningen van andere gemeenten. • Aanpassing meerverbruik Voor de rioolheffing meerverbruik is het drempelbedrag verhoogd naar 600 m3. Dit is gedaan om huishoudens en kleine ondernemers niet meer aan te slaan voor “kleine” aanslagbedragen. Ook de rekeneenheid is van 10 m3 verhoogd naar 100 m3 omdat bij de uitvoering is gebleken dat hierover vaak discussie ontstaat. Dit leidt tot relatief meer toegekende bezwaren. Daarbij speelt mee dat waterverbruik vaak wordt geraamd door waterleidingbedrijven. Het tarief voor het meerverbruik is herrekend naar de nieuwe rekeneenheid en verder trendmatig verhoogd. Kanttekeningen en/of risico’s beslispunt 2 Het vaststellen van het tarief vóór 1 januari 2026 is noodzakelijk om in 2026 deze belasting te kunnen heffen. Beslispunt 3.

Verordening afvalstoffenheffing 2026; Argumenten en keuzemogelijkheden beslispunt 3 Conform de begroting is het tarief afvalstoffenheffing met 2,1% verhoogd. • Tariefdifferentiatie éénpersoons- en meerpersoonshuishoudens Bij de afvalstoffenheffing passen we een tariefdifferentiatie toe. Dat wil zeggen dat we onderscheid maken in een tarief voor een éénpersoons- en een tarief voor meerpersoonshuishoudens. Getracht is een onderbouwing vast te stellen waarop we de tariefdifferentiatie kunnen baseren. We hebben daarbij de opbouw van de toegerekende kosten onderzocht en bepaald welke kosten binnen het tarief onafhankelijk zijn van het aantal personen per huishouden (de vaste kosten) en de kosten die wel afhankelijk zijn van het aantal personen per huishouden (de variabele kosten). De verhouding tussen de vaste en variabele kosten bepaald de hoogte van het tarief. Vervolgens bepalen het aantal huishoudens en de verdeling tussen eenpersoons- en meerpersoonshuishoudens de hoogte van het tarief. Dit heeft ons doen besluiten de tarieven voor 2026 ten opzichte van de begroting 2026 aan te passen. Voor de berekening van de tarieven verwijzen we u naar de bijlage “Berekening tariefdifferentiatie afvalstoffenheffing 2026”. Voorstel is de tarieven afvalstoffenheffing als volgt vast te stellen.

2

Tarief afvalstoffenheffing

Vast deel

Eenpersoonshuishouden

Voorstel begroting € 391,75

€ 314,88

Variabel deel € 62,86

Meerpersoonshuishouden

€ 493,95

€ 314,88

€ 184,65

Tarief Verschil 2026 € 377,74 -/- € 14,01 € 499,53

€

5,58

Kanttekeningen en/of risico’s beslispunt 3 Het vaststellen van het tarief vóór 1 januari 2026 is noodzakelijk om in 2026 deze belasting te kunnen heffen. Beslispunt 4. Verordening precariobelasting 2026 met tarieventabel; Argumenten en keuzemogelijkheden beslispunt 4 We stellen de verordening precariobelasting om twee redenen vast. Ten eerste om via deze belastingheffing vast te leggen dat er gebruik gemaakt wordt van gemeentegrond. Daarnaast maken projectontwikkelaars regelmatig gebruik van gemeentegrond voor de opslag van materieel. Hiervoor betalen zij een vergoeding. De totaalopbrengst is in 2026 begroot op € 50.000. Kanttekeningen en/of risico’s beslispunt 4 Het risico bestaat dat wanneer wij geen belasting meer heffen voor het gebruik van gemeentegrond de gebruiker kan gaan denken dat het eigen grond betreft. Beslispunt 5.

Verordening marktgelden 2026 met tarieventabel;

Argumenten en keuzemogelijkheden beslispunt 5 Voor de wekelijkse markt op het Diemerplein is de marktgeldverordening in het leven geroepen. In deze verordening worden de kosten voor standplaatsen geregeld en de afname van elektriciteit. Kanttekeningen en/of risico’s beslispunt 5 Niet van toepasing. Beslispunt 6.

Verordening lijkbezorgingsrechten 2026 met tarieventabel;

Argumenten en keuzemogelijkheden beslispunt 6 De administratie en het beheer van de begraafplaats wordt uitgevoerd door De Nieuwe Ooster. Zij hebben aangegeven dat de administratiekosten sterker zijn gestegen dan de voorgestelde indexering. Vooral de loonkosten zijn hoger. Met als gevolg dat we voorstellen de tarieven voor lijkbezorging meer dan trendmatig te verhogen. Kanttekeningen en/of risico’s beslispunt 6 Niet van toepasing. Beslispunt 7.

Verordening toeristenbelasting 2026;

Argumenten en keuzemogelijkheden beslispunt 7 De gedachte achter de toeristenbelasting is dat een gemeente kosten maakt voor voorzieningen die ook door niet-inwoners worden gebruikt, maar waarvoor geen vergoeding uit het Gemeentefonds wordt verkregen. Hoewel de naam anders doet vermoeden, kan dus ook 'niet toeristisch' verblijf belast worden. De opbrengst van de toeristenbelasting vloeit naar de algemene middelen van de gemeente. De toeristenbelasting wordt geheven op personen die niet staan ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand (GBA). Voor 2026 stellen we voor het tarief met 2,1% te indexeren. Het tarief wordt daarmee € 3,39 per persoon per nacht. Kanttekeningen en/of risico’s beslispunt 7 Er is een kantelpunt voor het verhogen van de toeristenbelasting. De hoogte van het tarief toeristenbelasting heeft invloed op de kostprijs van de hotelovernachtingen. Op enig moment beïnvloedt dit de bezettingsgraad van het hotel. Het is dan mogelijk dat een lager tarief toeristenbelasting een hogere totaalopbrengst oplevert dan een hoger tarief. Het is moeilijk te bepalen waar dit kantelpunt ligt.

3

Beslispunt 8. Verordening leges 2026 met tarieventabel; Argumenten en keuzemogelijkheden beslispunt 8 Het uitgangspunt voor de leges en rechten is dat deze heffingen 100% kostendekkend zijn. De onderbouwing van de kostendekkendheid van de tarieven, treft u in de paragraaf lokale heffingen aan. Voor 2026 zijn de tarieven in de meeste gevallen trendmatig verhoogd met 2,1%. Kanttekeningen en/of risico’s beslispunt 8 De legesverordening bestaat uit drie titels, te weten: • Titel 1 Algemene dienstverlening • Titel 2 Dienstverlening en besluiten in het kader van de Omgevingswet • Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese Dienstenrichtlijn De kostendekkendheid wordt over de gehele legesverordening bepaald en niet per titel, zogenoemde kruissubsidiëring. Op verzoek van de raad maken wij in de begroting en in de jaarrekening in de paragraaf “Lokale heffingen” inzichtelijk wat de dekkingsgraad per titel is.

Verbinding met andere onderdelen Maatschappelijk effect Met de vaststelling van de belastingverordeningen geeft de raad sturing aan de lokale lastendruk. De invulling daarvan vindt plaats bij de vaststelling van de Programmabegroting 2026. Daar vindt eveneens de integrale afweging plaats welke ambities uit het coalitieakkoord in 2026 gerealiseerd kunnen worden. De hoogte van de nieuwe belastingtarieven geeft hier mede ruimte voor. Financieel De tarieven in de verordeningen zijn op die manier berekend zodat de totaalopbrengst aansluit op de geraamde bedragen in de Programmabegroting 2026. Juridisch Als de verordeningen niet tijdig worden vastgesteld en gepubliceerd kunnen er vanaf 1 januari 2026 geen aanslagen worden opgelegd. In de Gemeentewet (artikel 216) is geregeld dat de gemeenteraad bevoegd is tot het invoeren, wijzigen en afschaffen van gemeentelijke belastingen en het vaststellen van de belastingverordeningen. In de belastingverordeningen (artikel 217 Gemeentewet) moeten de volgende onderwerpen vermeld worden: a. De belastingplichtige; b. Het voorwerp van de belasting; c. Het belastbare feit; d. De heffingsmaatstaf; e. Het tarief; f. Het tijdstip van ingang van de heffing; g. Het tijdstip van de beëindiging van de heffing.

Verder is van belang dat de belastingen en heffingen niet afhankelijk mogen worden gesteld van het inkomen, de winst of het vermogen van de belastingplichtigen (artikel 219 Gemeentewet) Duurzaamheid Niet van toepassing Communicatie Bijlage verordeningen in eenvoudige taal In de belastingverordeningen staan veel juridische termen en complexe zinnen. Om de leesbaarheid van de regelgeving te vergroten is aan elke verordening als bijlage “de verordening in eenvoudige taal” toegevoegd. Aan deze versimpelde uitleg kunnen geen rechten worden ontleend maar trachten we het lezen van de verordening begrijpelijker te maken. Na vaststelling worden de verordeningen gepubliceerd op de website en in het DiemerNieuws. Participatie Niet van toepassing.

4

Uitvoering en vervolg Na vaststelling van de belastingverordeningen vindt grotendeels de uitvoering plaats door Gemeentebelastingen Amstelland. Sinds 2013 voert Amstelland de belastingwerkzaamheden uit. De oplegging en inning van de lijkbezorgingsrechten zijn ondergebracht bij De Nieuwe Ooster. De oplegging en inning van marktgelden en legesverordening voeren wij zelf uit.

Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Verordening onroerende zaakbelasting 2026 Verordening riool- en waterzorgheffing Diemen 2026 Verordening afvalstoffenheffing 2026 Verordening precariobelasting 2026 met tarieventabel Verordening marktgelden 2026 met tarieventabel Verordening lijkbezorgingsrechten 2026 met tarieventabel Verordening toeristenbelasting 2026 Verordening leges 2026 met tarieventabel Berekening tariefdifferentiatie afvalstoffenheffing 2026

Burgemeester en wethouders van Diemen, de secretaris, G.T. Wildeman

de burgemeester, E. Boog

5

Raadsbesluit

Onderwerp:

Belastingverordeningen 2026 gemeente Diemen

De gemeenteraad van Diemen in vergadering bijeen, Gelet op de voordracht van het college d.d. 11 november 2025

Besluit De volgende belastingverordeningen 2026 vast te stellen: 1. Verordening onroerende zaakbelasting 2026; 2. Verordening riool- en waterzorgheffing Diemen 2026; 3. Verordening afvalstoffenheffing 2026; 4. Verordening precariobelasting 2026 met tarieventabel; 5. Verordening marktgelden 2026 met tarieventabel; 6. Verordening lijkbezorgingsrechten 2026 met tarieventabel; 7. Verordening toeristenbelasting 2026; 8. Verordening leges 2026 met tarieventabel.

Aldus besloten tijdens de gemeenteraadsvergadering van 11 december 2025, De voorzitter,

De griffier,

6