Document · PDF

Programmabegroting 2026 - Ter bespreking Auditcommissie en Informatieve raad

Informatieve raadsvergadering 30 oktober 2025, gemeente DiemenBij agendapunt: Raadsvoordracht Programmabegroting 202624.711 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Programmabegroting 2026 Versie: Ter bespreking auditcommissie en informatieve raad

Inhoudsopgave Leeswĳzer

Inleiding

Aanbiedingsbrief Waar staan we op financieel gebied Baten en lasten per programma Structureel evenwicht

Programma's Sociaal Veilig Inkomen en armoede Vrĳe tĳd Onderwĳs Gebiedsontwikkeling Leefomgeving en klimaat Verkeer Samen besturen Financiën

Paragrafen Duurzaamheid Risico's en weerstandsvermogen Bedrĳfsvoering Openbaarheid (nieuw) Lokale heffingen Onderhoud kapitaalgoederen Verbonden partĳen Financiering Grondbeleid Grootschalige projecten

Financiële begroting Programmabegroting Toelichting op de programmabegroting Overige financiële tabellen

8 10 15 16

19 21 38 46 53 60 65 75 87 93 101

109 111 129 145 150 152 171 182 199 204 206

209 211 215 229

Rechtmatigheidsverantwoording

250

Bĳlagen

251

Kerngegevens Gesubsideerde instellingen

Raadsbesluit en Moties en amendenten Moties

Afkortingenlĳst

Programmabegroting 2026

251 252

255 257

258

Pagina 3

Programmabegroting 2026

Pagina 4

Leeswĳzer Ten opzichte van 2025 hebben we aan de lay-out van de Begroting 2026 niets veranderd. Zoals gebruikelĳk begint de begroting met de aanbiedingsbrief. Daarna volgen de programma's. De wĳze van informatieverstrekking per programma is hetzelfde als voorgaande jaren. Na de programma's volgen de paragrafen. Een paragraaf geeft een dwarsdoorsnede van een bepaald onderwerp (bĳvoorbeeld risico's) dat over meerdere programma's verdeeld is. Nieuw dit jaar is de paragraaf "Openbaarheid". Deze paragraaf is wetttelĳk verplicht. Na de paragrafen volgt de financiële begroting met daarbĳ per programma een analyse van de verschillen tussen de begroting 2025 en 2026. De ramingen 2025 betreffen de begrote bedragen tot en met de verwerking van de 3e Kwartaalbrief 2025. Vervolgens vindt u de financiële tabellen met onder andere de staat van reserves en voorzieningen en het meerjaren investeringsprogramma. Tot slot volgen enkele bĳlagen met de kerngegevens en de subsidiestaat.

Programmabegroting 2026

Pagina 5

Inleiding

Aanbiedingsbrief

Waar staan we op financieel gebied

Baten en lasten per programma

Structureel evenwicht

Programmabegroting 2026

Pagina 6

Programmabegroting 2026

Pagina 7

Aanbiedingsbrief Voor u ligt de Programmabegroting 2026: de laatste begroting van deze bestuursperiode van het college van B&W. Deze bouwt voort op de vastgestelde Kadernota 2026. In de afgelopen jaren is er veel bereikt. Vanuit het coalitieakkoord Diemen met elkaar en voor elkaar hebben we samen met de raad gewerkt aan een toekomstbestendig Diemen. We hebben geïnvesteerd in woningen, voorzieningen en duurzaamheid, en zĳn blĳven omzien naar onze inwoners en medewerkers. We legden een stevige basis voor een financieel gezonde en zelfstandige gemeente. In 2026 werken we onverminderd door en starten we ook met nieuwe zaken. Dat leest u in deze begroting. Meer financiële zekerheid in 2026 Financieel staan we er goed voor. Dankzĳ het solide beleid van de afgelopen jaren is de algemene reserve goed gevuld. Dat geeft ons ruimte om in 2026 waar nodig middelen in te zetten zonder ingrĳpende bezuinigingen door te voeren. De Meicirculaire 2025 en de Voorjaarsnota van het Kabinet hebben het meerjarenperspectief bovendien verbeterd. Wat gaan we in 2026 doen? We blĳven werken aan kansengelĳkheid en bestaanszekerheid, onder andere via het noodhulpbureau, de uitbreiding van het stadspasaanbod en het verbeteren van de toegankelĳkheid van voorzieningen. Binnen het onderwĳs zetten we stappen met het onderwĳskansenbeleid en een nieuwe ronde van de Gelĳke Kansenalliantie.

Met het programma *Stevige Lokale Teams* zorgen we voor laagdrempelige ondersteuning binnen het sociaal domein. Op het gebied van opvang en zorg voor ontheemden, asielzoekers en statushouders nemen we onze verantwoordelĳkheid. Dankzĳ extra middelen uit het kunnen we meer doen op het gebied van duurzaamheid en klimaat. In 2026 bouwen we verder aan woningen in onder andere Plantage de Sniep, Holland Park West en Buitenlust, en werken we aan de gebiedsontwikkeling rond sportcentrum Duran. De mobiliteitsvisie, ontwikkeld met inwoners, wordt concreet met maatregelen voor verkeersveiligheid, openbaar vervoer en autoluwe wĳken. We werken aan de weerbaarheid van onze samenleving, gaan verder aan de slag tegen ondermĳning, en verbouwen het gemeentehuis tot een toekomstbestendig en voor iedereen toegankelĳk gebouw. We blĳven inzetten op ontmoeting en verbinding tussen onze inwoners. We zorgen dat Diemen een woonplek is, waar mooie evenementen worden georganiseerd en voldoende mogelĳkheden zĳn voor sport en andere vrĳetĳdsbesteding. Daarom Diemen. En kĳken we uit naar de viering van 800 jaar Diemen: een moment van verbinding en trots. Tot slot Met deze begroting zetten we in 2026 opnieuw mooie stappen voor Diemen. We investeren gericht in kansengelĳkheid, duurzaamheid, wonen en voorzieningen, en blĳven bouwen aan een verbonden en toekomstbestendige gemeente.

Tegelĳkertĳd zĳn we ons bewust van de financiële onzekerheden op de langere termĳn. Daarom blĳven we bewust keuzes maken en zĳn we terughoudend met nieuw beleid. Uw besluit op deze begroting geeft richting aan het laatste jaar van deze collegeperiode én aan de jaren die volgen. Met vriendelĳke groet, Burgemeester en wethouders van Diemen,

Programmabegroting 2026

Pagina 8

de secretaris, G.T. Wildeman

Programmabegroting 2026

de burgemeester, E. Boog

Pagina 9

Waar staan we op financieel gebied Financieel vertrekpunt De Kadernota 2026 is het financiële vertrekpunt voor deze programmabegroting. Die nota liet onderstaand meerjarenperspectief zien. Kadernota 2026

2026

2027

2028

2029

Structureel

-310

-450

3.010

795

Incidenteel

-855

-140

-180

-1.165

-590

2.830

795

Saldo Kadernota 2026

Voor het opstellen van de begroting 2026 diende de Kadernota 2026 als basis. Op basis van de nieuwe uitgangspunten hebben we de begroting opgesteld. De stelposten voor indexering en de groei van Diemen hebben we verdeeld, de afschrĳvingslasten en financieringskosten van het geactualiseerde meerjareninvesteringsplan zĳn doorgerekend en de toerekening van de personeelskosten is geactualiseerd. Tevens zĳn alle ontwikkelingen en ambities uit de Kadernota 2026 verwerkt. Na vaststelling van de kadernota hebben zich nog nieuwe ontwikkelingen voorgedaan. Deze zĳn opgenomen bĳ het opstellen van de begroting 2026. Verderop in dit hoofdstuk maken we de gewĳzigde en nieuwe beleidsvoorstellen met een financieel effect inzichtelĳk. De verwerkingen van de ontwikkelingen en ambities leiden tot onderstaand geactualiseerd meerjarenperspectief 2026 - 2029. Begroting 2026

2026

2027

2028

2029

Structureel

390

2.635

1.530

Incidenteel

-1.360

-435

-245

-170

-970

-410

2.390

1.360

Saldo Begroting 2026

Uit bovenstaand overzicht blĳkt voor alle jaren een positief structureel saldo. Het incidenteel negatieve saldo in 2026 verrekenen we met de Algemene Reserve. Vanaf 2028 verbetert het structurele saldo door het wegvallen van de jaarlĳkse dotaties aan de onderhoudsvoorzieningen (+/+ € 2,9 miljoen). Ondanks dat we weten dat de realisatie van het zwembad na 2029 zal zĳn, willen we in de sturing op het meerjarenperspectief rekening houden met de extra lasten die hieruit voortvloeien. Daarom zien we in 2029 het positieve saldo teruglopen. We houden vanaf 2029 rekening met de afschrĳvingslasten voor de bouw van een nieuw sportcentrum en zwembad (-/- € 1,5 miljoen). Ook houden we in het perspectief rekening met de afbouw van de compensatieregeling als gevolg van de herverdeling van het Gemeentefonds. Vanaf 2027 verwachten we jaarlĳks € 450.000 minder inkomsten te ontvangen. Dit loopt op tot totaal € 3,2 miljoen minder inkomsten. Niet zichtbaar in het getoonde perspectief maar wel van belang voor de financiële ruimte na 2029 is dat vanaf 2030 de afschrĳvingslasten van de investeringen in de openbare ruimte mee gaan tellen. De afschrĳvingslasten hebben een oplopend negatief effect op het structurele meerjarenperspectief. Weerstandsvermogen en risicobeheersing De risico's en de berekening van het weerstandsvermogen hebben we geactualiseerd.

De risico's met structurele gevolgen blĳven extra onze aandacht houden. In de paragraaf Programmabegroting 2026

Pagina 10

'Weerstandsvermogen en risicobeheersing' hebben we de belangrĳkste risico's opgenomen. Onderstaand treft u de structurele en incidentele weerstandsratio's met een korte toelichting. De structurele weerstandsratio blĳft 'Uitstekend'.

De structurele weerstandsratio geeft een iets vertekend beeld. De berekening van de structurele weerstandsratio is namelĳk gebaseerd op het structurele begrotingssaldo van 2026 en niet op de saldi van latere jaren. De ratio van 'Uitstekend' staat onder druk. Met name de inkomsten vanuit het Rĳk vormen een groot risico. Ook de risico's van de 'open-einde' regelingen binnen het sociaal domein en de bĳstand blĳven bestaan. Anticiperend hierop hebben we in de Kadernota 2026 alvast rekening gehouden met de afbouw van de compensatieregeling van het Gemeentefonds (-/- € 450.000 per jaar) en is een structurele stelpost opgenomen voor de kosten van jeugdzorg (€ 500.000). Bĳ de Kadernota 2026 hebben we ook de Notitie beweegbaar budget aangeboden. Deze notitie geeft inzicht waar ombuigingen en besparingen mogelĳk zĳn. De geactualiseerd notitie zullen we gelĳktĳdig met de Kadernota 2028 aanbieden. De incidentele weerstandsratio blĳft 'Uitstekend'.

De incidentele weerstandsratio wordt voornamelĳk beïnvloed door grondexploitaties. De snelle ontwikkelingen en de grote geldstromen die binnen de grondexploitaties omgaan, maken een groot deel uit van de incidentele risico's. Om deze risico's op te vangen is een aparte reserve en voorziening Grondzaken ingesteld. Begroting 2026 (stand per 1 januari)

2026

2027

2028

2029

Algemene reserve

32.105

31.125

31.680

34.480

Reserve grondzaken

17.265

Totaal saldo incidenteel weerstandsvermogen

49.370

48.390

48.945

51.745

De Algemene reserve en de Reserve grondzaken zĳn voor het opvangen van de incidentele risico's. Daarbĳ aangetekend dat de Reserve Grondzaken alleen ingezet kan worden voor de risico's binnen de grondexploitaties. Het incidenteel weerstandsvermogen is ruim toereikend. Lokale lastendruk De sturing op de lokale lastendruk vindt plaats bĳ vaststelling van de begroting. De uitwerking van de begrotingskaders verwerken we in onze belastingverordeningen. De belastingverordeningen 2026 worden volgens planning in de gemeenteraadsvergadering van december 2025 vastgesteld. Na vaststelling van de begroting 2026 en de belastingverordeningen 2026 zullen we de Nota lokale heffingen actualiseren en aanbieden aan de raad. In de kadernota stelden we voor alle belastingen en tarieven met 2,1% te indexeren. Uitzondering daarop is het OZB-tarief voor woningen.

Programmabegroting 2026

Pagina 11

OZB-tarief woningen Het OZB-tarief voor woningen is met 5,0% verhoogd. Reden hiervoor is dat er de afgelopen jaren een stevige inflatie heeft plaatsgevonden. De inflatie is niet meegenomen in de indexering van het OZB-tarief. In 2025 hebben we daar voor het eerst een inhaalslag gemaakt. Ook voor 2026 stellen wĳ voor deze inhaalslag door te zetten. Dit doen we alleen voor het OZB-tarief voor woningen. Het OZB-tarief voor woningen behoort nog steeds binnen de top 20 van laagste tarieven van alle gemeenten. Onderzoek kostendekkenheid In 2024 heeft een onderzoek naar de kostendekkendheid van onze leges plaatsgevonden. Uit het onderzoek bleek dat wĳ conform de wetgeving handelen. De transparantie van het doorrekenen van kosten kan verbeterd worden. Dit hebben we bĳ het opstellen van deze begroting ter harte genomen. In de paragraaf Lokale heffingen maakten we al inzichtelĳk welke kosten toegerekend worden naar de kostendekkende tarieven. Nu is ook inzichtelĳk gemaakt welke kosten eventueel extra toegerekend kunnen worden. Daarnaast is binnen de legesverordening kritisch gekeken naar de toerekening van uren. In de paragraaf 'Lokale heffingen' is terug te lezen wat de tariefswĳzigingen voor effecten hebben op de lastendruk voor éénpersoons- en meerpersoonshuishoudens.

Autonome en nieuwe ontwikkelingen Onderstaand treft u een overzicht van alle autonome en nieuwe ontwikkelingen in de begroting 2026 met een financieel effect. Grotendeels komen deze overeen met de ontwikkelingen zoals opgenomen in de Kadernota 2026. Gewĳzigde en toegevoegde ontwikkelingen ten opzichte van de Kadernota 2026 zĳn gekenmerkt met een '@'. De ontwikkelingen vloeien voort uit de opgaven van het Rĳk en de ambities in het coalitieprogramma 'Diemen met elkaar en voor elkaar'. Een toelichting op de ontwikkelingen vindt u terug in de programma's. Autonome en nieuwe ontwikkelingen

2026

2027

2028

2029

Sociaal @ Indexatie tarieven Jeugdhulp

-640

@ Indexatie tarieven Wmo

-260

Hervormingsagenda Jeugd - vervallen taakstelling 2026 en 2027

-990

-1.050

@ Hervormingsagenda Jeugd - stelpost kosten jeugdzorg

-500

Stevige lokale teams

-100

Gebiedsgericht samenwerken Jeugdhulp

-80

Steunpunt Wonen Diemen

-65

Van Groot naar Beter

-20

Van Groot naar Beter (project Buitenlust)

-50

Preventief aanbod door Ouder en Kindcoaches

-60

Humanitas; Eenzaamheid, rouw en verlies

-25

@ Motie Femicide

-30

-3.050

-2.940

-1.890

Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland

-140

Intensiveren aanpak ondermĳning

-210

@ Programma Weerbaarheid

-90

Totaal Veilig

-440

-350

-175

-100

Totaal Sociaal Veilig

Inkomen en armoede @ Armoedebeleid - Stadspas

Programmabegroting 2026

Pagina 12

Autonome en nieuwe ontwikkelingen

2026

2027

2028

2029

Armoedebeleid - Noodhulpbureau

-55

-40

@ Opvang diverse doelgroepen

-90

Totaal Inkomen en armoede

-320

-140

Versterken expertise en capaciteit voor uitvoering Omgevingswet

-155

Nieuwe wetgeving volkshuisvesting en actualiseren Huisvestingsverordening

-50

Geluidadvisering woningbouwprojecten

-25

Organisatie "State of the Region" Amstelland Meerlanden

-5

-235

-155

-50

2.900

Stimuleren zelfbeheer van gemeentegroen

-50

Totaal Leefomgeving en klimaat

-100

-50

2.850

Actualiseren Parkeerbeleidsplan

-60

Onderzoek optimaliseren fiets- en voetgangersnetwerk

-40

Totaal Verkeer

-100

Gebiedsontwikkeling

Totaal Gebiedsontwikkeling Leefomgeving en klimaat Geluidbelastingkaarten en Basisgeluidemissies 2026 Programma Onderhoud Openbare Buitenruimte

Verkeer

Samen besturen Gemeenteraadsverkiezingen 2026

-5

@ Datagedreven werken - structureel

-45

@ Datagedreven werken - incidenteel

-60

-95

-65

-30

Bedrĳfsvoering / bĳdrage Duo+ (Informatieveiligheid)

-60

Strategisch personeelsbudget

-250

Strategisch personeelsbudget - Incidenteel

-200

@ Proces besparingen en ombuigingen

285

Totaal Samen besturen

-335

-165

-135

-100

5.005

4.625

3.010

2.845

140

5.145

4.765

3.150

2.985

565

965

3.470

3.340

Financiën @ Algemene uitkering Verhoging OZB met 2,9% tot 5,0% Totaal Financiën Totaal Autonome en nieuwe ontwikkelingen

Programmabegroting 2026

Pagina 13

Programmabegroting 2026

Pagina 14

Baten en lasten per programma Baten en lasten 2026

Lasten1

Baten2

Sociaal

-29.915

Veilig

-5.005

465

Inkomen en armoede

-12.737

9.424

Vrĳe tĳd

-7.295

2.301

Onderwĳs

-4.920

1.369

Gebiedsontwikkeling

-5.479

3.517

Leefomgeving en klimaat

-25.781

12.230

Verkeer

-2.585

1.988

Samen besturen

-20.417

1.487

Financiën

-2.875

82.123

-117.008

116.038

Totaal Saldo van baten en lasten

1.135

-970

Sociaal Veilig Inkomen en armoede Vrĳe tĳd Onderwĳs Gebiedsontwikkeling Leefomgeving en klimaat Verkeer Samen besturen Financiën Saldo van lasten

Lasten

1 2

Baten

Dit betreft de structurele en incidentele lasten per programma inclusief de toevoegingen aan reserves. Dit betreft de structurele en incidentele baten per programma inclusief de onttrekkingen uit reserves.

Programmabegroting 2026

Pagina 15

Structureel evenwicht Structureel evenwicht Het toezicht van de provincie richt zich op het meerjarige structurele evenwicht van de begroting. Uit onderstaand overzicht blĳkt een positief structureel saldo in 2026. Het incidentele negatieve saldo verrekenen we met de algemene reserve. In 2027 is loopt het positieve saldo iets terug tot een klein negatief saldo. Vanaf 2028 verbetert het structurele saldo fors door het wegvallen van de jaarlĳkse dotaties aan de onderhoudsvoorzieningen (+/+ € 2,9 miljoen). Ondanks dat we weten dat de realisatie van het zwembad na 2029 zal zĳn, willen we in de sturing op het meerjarenperspectief rekening houden met de extra lasten die hieruit voortvloeien. Daarom zien we in 2029 het positieve saldo teruglopen. We houden vanaf 2029 rekening met de afschrĳvingslasten voor de bouw van een nieuw sportcentrum en zwembad (-/- € 1,5 miljoen). Niet zichtbaar in het getoonde perspectief maar wel van belang voor de financiële ruimte na 2029 is dat vanaf 2030 de afschrĳvingslasten van de investeringen in de openbare ruimte mee gaan tellen. De afschrĳvingslasten hebben een oplopend negatief effect op het structurele meerjarenperspectief. Totaal Programma's

2026

2027

2028

2029

Structureel - lasten

-113.746

-115.046

-112.036

-115.358

- baten

113.837

114.537

114.585

116.452

- toevoegingen aan reserves

-161

-149

-358

-150

- onttrekkingen aan reserves

459

683

444

586

Saldo structureel

390

2.635

1.530

- lasten

-3.100

-725

-245

-170

- baten

1.190

290

Incidenteel

- toevoegingen aan reserves - onttrekkingen aan reserves Saldo incidenteel

550

-1.360

-435

-245

-170

-970

-410

2.390

1.360

Totaal saldo van baten en lasten

Uitsplitsing incidentele posten: Incidentele lasten

2026

2027

2028

2029

Sociaal Aanvullend vervoer Diemen

-35

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

-325

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) - correctie 2025

-5

Integraal zorgakkoord (IZA)

-200

POK-middelen

-115

Stevige lokale teams

-100

-115

Wetsvoorstel Van school naar duurzaam werk

-55

WMO inkomens en vermogenafhankelĳke eigen bĳdrage

-175

Subsidie zwembad AGO

-55

-1.065

-170

Totaal Sociaal

Programmabegroting 2026

Pagina 16

Incidentele lasten

2026

2027

2028

2029

Veilig Programma Weerbaarheid

-90

Totaal Veilig

-90

Armoedebeleid - Stadspas

-175

-100

Armoedebeleid - Noodhulpbureau

-55

-40

Opvang diverse doelgroepen

-90

Totaal Inkomen en armoede

-320

-140

Inkomen en armoede

Vrĳe tĳd Theater De Omval (incidentele subsidie)

-75

Versterken lokale bibliotheekstelsel

-100

Totaal Vrĳe tĳd

-175

Actualiseren Huisvestingsverordering

-50

Inhuur geluidsadviseur

-25

Opstellen omgevingsplan

-215

-180

-140

Organisatie "State of the Region Amstelland"

-5

Van Groot naar Beter

-20

Van Groot naar Beter - project Buitenlust

-50

Totaal Gebiedsontwikkeling

-365

-215

-180

-140

-95

-65

-30

Gebiedsontwikkeling

Leefomgeving en klimaat Vernieuwen geluidbelastingkaart

-50

Totaal Leefomgeving en klimaat

-50

Verkeer Actualiseren Parkeerbeleidsplan

-60

Onderzoek optimalisatie fiets- en voetgangersnetwerk

-40

Totaal Verkeer

-100

Samen besturen Claim wet open overheid

-60

Datagedreven sturing

-60

Diemen 800 jaar

-480

POK-middelen

-45

Uitkering Regeling Vervroegd Uittreden (RVU)

-25

Strategische personeelsplanning

-200

-45

Raadscommunicatie verkiezingen 2026

-5

Projectleider Dienstverlening

-60

Totaal Samen besturen

-935

-200

-65

-30

Totaal incidentele lasten

-3.100

-725

-245

-170

Incidentele baten

2026

2027

2028

2029

Sociaal Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

325

Integraal zorgakkoord (IZA)

200

Wetsvoorstel Van school naar duurzaam werk

WMO inkomens en vermogenafhankelĳke eigen bĳdrage

-20

Totaal Sociaal

560

Opstellen omgevingsplan

115

130

Totaal Gebiedsontwikkeling

115

130

Gebiedsontwikkeling

Programmabegroting 2026

Pagina 17

Incidentele baten

2026

2027

2028

2029

Financiën Wet open overheid

POK-middelen

160

Versterken lokale bibliotheekstelsel

100

WMO inkomens en vermogenafhankelĳke eigen bĳdrage

195

Totaal Financiën Totaal incidentele baten Incidentele toevoegingen reserves

160

515

160

1.190

290

2026

2027

2028

2029

Er zĳn geen incidentel dotaties Totaal incidentele dotaties Incidentele onttrekkingen

2026

2027

2028

2029

Vrĳe tĳd Omval Incidentele subsidie

Totaal Vrĳe tĳd

Samen besturen Diemen 800jaar

475

Totaal Samen besturen

475

Totaal incidentele onttrekkingen

550

Programmabegroting 2026

Pagina 18

Programma's

Sociaal

Veilig

Inkomen en armoede

Vrĳe tĳd

Onderwĳs

Gebiedsontwikkeling

Leefomgeving en klimaat

Verkeer

Samen besturen

Financiën

101

Programmabegroting 2026

Pagina 19

Programmabegroting 2026

Pagina 20

Sociaal Portefeuillehouders: M. Everhardt en M. van den Berg

Visie & strategisch doel We willen in Diemen in het sociaal domein zo dicht mogelĳk bĳ de inwoner een goed aanbod bieden van informatie, advies en ondersteuning. In de nota Samen Diemen 2024-2027, die is verlengd in 2024, zĳn onze ambities en plannen vastgelegd. Dat gaat dan over kansrĳke start voor de jeugd, gezondheid, sociale, maatschappelĳke en economische participatie en een veilige leefomgeving voor iedereen. In dit programma komen deze onderdelen terug. De uitdaging binnen het sociaal domein ligt in het verder ontwikkelen van integrale dienstverlening en integrale toegang. Dat betekent dat we het cliëntperspectief voorop stellen. Dat doen we door de menselĳke maat in het oog te houden. Dat krĳgt bĳvoorbeeld vorm bĳ de beleidsontwikkeling rondom armoede of kansengelĳkheid, maar ook bĳ het versterken van de sociale basis, de voorbereidingen voor de stevige lokale teams, het gebiedsgericht werken voor jeugd(bescherming) en meer. Dat doen we door te verdiepen in de doelgroep, door cliëntervaringen te verzamelen en ervaringsdeskundigen te betrekken bĳ beleidsvorming en uitvoering. We willen de communicatie vanuit de gemeente verbeteren en daarmee ook de toegang tot de voorzieningen. Versterken en vitaal houden van de samenwerking in het netwerk en het bereiken van inwoners die (nog) niet goed in beeld zĳn, staan ook hoog op onze prioriteitenlĳst.

De belangrĳkste pĳlers onder het beleid: 1. We kĳken vooral naar de effecten die we voor de inwoner willen bereiken. Wetgeving ondersteunt daarbĳ, maar toepassing van de wet is geen doel op zich. De privacy van mensen is een groot goed. Uitwisseling van gegevens vindt alleen plaats als dit noodzakelĳk is en in overleg met de betrokken inwoners. De inwoners zĳn onze spiegel en ons klankbord. Daarom vragen we ze regelmatig naar hun ideeën en ervaringen bĳ het maken van beleid. 2. We werken preventief. We willen dus voorkomen dat problemen ontstaan of verergeren. Ondersteuning moet daarom goed toegankelĳk zĳn voor inwoners. 3. Als mensen hulp en ondersteuning nodig hebben, zoeken we naar oplossingen om hun situatie te verbeteren. 4. We zorgen voor een zo goed mogelĳk samenspel tussen de zorg door professionals (formele zorg) en de zorg door familie, vrienden, buren of vrĳwilligers (informele zorg).

Programmabegroting 2026

Pagina 21

Doelstellingen in één oogopslag

Programmabegroting 2026

Pagina 22

Kaderstellende beleidsnota's • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Algemene subsidieverordening Diemen 2018; Beleidsnota Diversiteit 2020; Beleidsnota Sociaal Domein 2020-2023 "Samen Diemen"; Beleidsnota Wet inburgering 2022; Beleidsplan participatiewet (2014); Beleidsplan Schuldhulpverlening 2016-2019; Beleidsregels Jeugdhulp 2022; Beleidsregels maatschappelĳke ondersteuning Diemen 2022; Huisvestingsverordening Diemen 2022; Nadere regels directe bemiddeling huisvesting leerkrachten Diemen 2021; Beleidsregels woonruimteverdeling en urgentie gemeente Diemen 2017; Inkomensondersteunend armoedebeleid 2016-2019; Nadere regels Jeugdhulp Diemen 2022 ; Nadere regels maatschappelĳke ondersteuning Diemen 2024; Notitie Voor en met Diemen-Kader voor dienstverlening; Sportnota 2016-2020 "Sportieve Kracht van Diemen"; Toegang en toeleiding tot het Sociaal Domein; Verordening Jeugdhulp Diemen 2022; Verordening maatschappelĳke ondersteuning 2024; Verordening beslistermĳn schuldhulpregeling 2021; Verordeningen participatiewet afstemmingsverordening, Cliëntenparticipatie, Inkomenstoeslag, Loonwaardesubsidie, Re-integratie, Studietoeslag, Tegenprestatie.

Programmabegroting 2026

Pagina 23

Autonome ontwikkelingen GGD Amsterdam Amstelland (Veilig Thuis) De gemeente neemt deel aan de gemeenschappelĳke regeling GGD Amsterdam Amstelland waarmee invulling wordt gegeven aan de uitvoering van het advies- en meldpunt huiselĳk geweld en kindermishandeling (Veilig Thuis) en de taken van het Centrum Seksueel Geweld (CSG). De GR GGD is verantwoordelĳk voor het uitvoeren van deze wettelĳke taken binnen de regio. De afgelopen jaren zĳn de structurele tekorten bĳ de GR GGD incidenteel opgevangen vanuit de ruime financiële reserve. Deze reserve was hoog, o.a. als gevolg van jarenlange onderbezetting bĳ Veilig Thuis (minder lasten). Hierdoor hebben de deelnemende gemeenten geen aanvullende structurele bĳdrage hoeven leveren. Om de begroting van de GR GGD structureel sluitend te krĳgen en de Algemene Reserve op het vereiste niveau (10% van de jaarlĳkse lasten) moeten, vanaf 2026, de gemeentelĳke bĳdragen worden verhoogd. De totale bĳdrage van alle deelnemende gemeenten stĳgt naar van € 7 miljoen naar € 11,8 miljoen. Voor Diemen betekent dit, gebaseerd op het aantal inwoners, een stĳging van € 180.000 naar € 340.000. Ontwikkelingen en risico’s Buiten het structurele aanbod zĳn er enkele regionale voorzieningen die voor een deel incidenteel worden gefinancierd. Het gaat hier om: 1. De zorg voor voldoende opvangplekken voor slachtoffers van huiselĳk geweld.

Dit gaat onder meer over het bieden van onderdak en begeleiding aan personen die hun thuissituatie hebben verlaten vanwege risico's voor hun veiligheid als gevolg van huiselĳk geweld. 2. Het inloopcentrum CSG. Een in 2024 geopend integraal, toegankelĳk inloopcentrum voor slachtoffers van seksueel geweld. 3. Een inloopcentrum en expertisecentrum, die nog worden opgericht voor integrale ondersteuning aan slachtoffers van huiselĳk geweld en kindermishandeling. Gemeenschappelĳke Regeling Openbare gezondheidszorg (OGZ) De samenwerking binnen de Gemeenschappelĳke Regeling GGD Amsterdam Amstelland richt zich ook op het bewaken en bevorderen van de publieke gezondheid binnen de regio (GR OGZ). Conform de Wet publieke gezondheid (Wpg) voeren de deelnemende gemeenten gezamenlĳk taken uit binnen de veiligheidsregio. Dit zorgt er voor dat – ook tĳdens crises – een effectieve regionale organisatie beschikbaar is ter ondersteuning van het lokaal bestuur en ter waarborging van een gecoördineerde aanpak van gezondheidsvraagstukken. Voor 2026 bedraagt de totale conceptbegroting van de GR OGZ € 9.969.530. De gemeentelĳke bĳdrage van Diemen wordt voor 2026 geraamd op € 1.630.000. In de meerjarenbegroting van Diemen staat voor 2026 een bĳdrage opgenomen van€ 1.560.000. Dit betekent een stĳging van € 70.000 voor deze bĳdrage.

Deze stĳging wordt veroorzaakt door een generieke indexatie van 5% op de reguliere lasten. @ Indexatie Jeugdwet en Wmo Het indexatiepercentage van de Overheidsbĳdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (OVA) en de Prĳs Particuliere Consumptie (PPC) wordt als basis genomen voor de kostenstĳgingen binnen de Jeugdwet en de Wmo. De gemeente heeft de verantwoordelĳkheid om de zorg

Programmabegroting 2026

Pagina 24

beschikbaar en betaalbaar te houden. Het is daarbĳ belangrĳk om een marktconforme loonkostenontwikkeling aan te houden. Voor het jaar 2026 is het voorlopige indexeringspercentage voor de Wmo en Jeugdhulp vastgesteld op 5,13%. Dit percentage is gebaseerd op: - OVA (Overheidsbĳdrage in de Arbeidskosten): 4,24% (gewicht: 90%) - PPC (Prĳs Particuliere Consumptie): 2,10% (gewicht: 10%) - Bĳstelling van 2025: 1,10% extra correctie Op grond van hetgeen hiervoor is gemeld hebben wĳ de budgetten voor Jeugdhulp en Wmo verhoogd met respectievelĳk € 640.000 en € 260.000. @ Ambulante jeugdhulp Vanaf 2021 zĳn de ouder- en kindcoaches in dienst bĳ de gemeente Diemen. Door deze herpositionering is de directe aansturing bĳ de gemeente komen te liggen. De detacheringscontracten zĳn destĳds omgezet naar vaste formatieruimte bĳ de gemeente. De financiële bĳdrage van de Diemense basisscholen aan de ouder- en kindcoaches is vanaf 2021 komen te vervallen. Het wegvallen van deze bĳdrage is destĳds niet verwerkt in het ambulante jeugdbudget. Het voorstel is om de inkomstenderving van € 30.000 alsnog door te voeren, hier tegenover staan de lagere lasten van € 30.000. @ Ontwikkelingen Subsidies Sociaal Domein Een aantal structurele subsidiepartners gestopt en ter voorbereiding hebben we op het Ravĳnjaar 2026 financieel strakke budgetten gehanteerd.

Ontwikkeling Brede SPUK (GALA en Sportakkoord) Met betrekking tot de brede SPUK heeft het Rĳk voor 2026 een lager budget toegekend dan in voorgaande jaren. Daarbovenop is een generieke korting van 10% toegepast op de specifieke uitkeringen. Hierdoor daalt het Brede SPUK-budget van ruim € 405.000 in 2025 naar € 290.000 in 2026. Uit dit budget financieren we structurele onderdelen van de subsidie aan Welzĳn Diemen, zoals de buurtsportcoaches en Welzĳn op Recept. Vanaf 2027 en verder is het nog onduidelĳk of en in welke vorm het Brede SPUK budget blĳft. Er zĳn ontwikkelingen rondom een nieuwe akkoord als aanvulling op de afspraken uit het het Integraal Zorgakkoord (IZA) en GALA. Wat de inhoud en het financieel effect is van het zogenoemde Aanvullend Zorg- en Welzĳnsakkoord (AZWA) is nog onbekend. Het moet in ieder geval bĳdragen aan het doel om de zorg toegankelĳk en betaalbaar te houden waarbĳ samenwerking tussen het medische en sociale domein wordt versterkt. Voorstel aanvullende inzet: • 2026 ◦ Naast een aantal structurele subsidieverhogingen voor Humanitas, Markant en Arkin van in totaal € 30.000 stellen wĳ voor het resterende budget binnen het subsidieplafond als structurele, flexibele buffer beschikbaar te houden.

Hiermee kunnen wĳ sneller inspelen op hogere subsidieaanvragen, een toenemend aantal cliënten en nieuwe landelĳke ontwikkelingen bĳ Stichting MEE, Markant, Arkin en Madi. Het gaat om een structureel bedrag van € 35.000, waarmee de volledige € 65.000 voor cliëntondersteuning wordt ingezet, zoals aangevraagd in de Begroting 2025. ◦ We zetten eenmalig € 50.000 in voor de clubondersteuning van Welzĳn Diemen, vanwege de korting op de Brede SPUK middelen in 2026. Programmabegroting 2026

Pagina 25

•

2027 en verder ◦ We vangen structureel het wegvallen van Welzĳn op Recept op binnen Welzĳn Diemen, wat een structurele verhoging van € 10.000 inhoudt. ◦ We zetten structureel € 125.000 in voor de buurtsportcoaches, zodat deze positie geborgd blĳft ondanks de onzekerheden binnen de Brede SPUK. Mocht de Brede SPUK worden verlengd, dekken we dit budget hier opnieuw mee.

We dekken alle voorgestelde aanpassingen binnen het bestaande subsidieplafond. Er is dus geen aanvullend budget nodig; het betreft een herschikking van middelen

Nieuwe ontwikkelingen @ Verwerking taakstelling Hervormingsagenda Jeugd De landelĳke Hervormingsagenda Jeugd bevat een pakket maatregelen om de jeugdhulp toekomstbestendig en financieel houdbaar te maken. Dit valt samen met een bezuiniging vanuit het Rĳk op de kosten voor jeugdhulp. In de voorjaarsnota 2025 heeft het kabinet besloten de bezuinigingen voor 2026 en 2027 te laten vervallen. Dit betekent dat de begroting in 2026 wordt verhoogd met € 990.000 en in 2027 met € 1.050.000. Dekking voor deze verhoging zĳn de middelen die wĳ via de Algemene uitkering ontvangen voor dit doel. In de tabel hieronder hebben we de effecten voor Diemen in beeld gebracht. Taakstelling bezuiniging jeugd (bedragen x € 1.000) Oorspronkelĳke hervormingsagenda

2026

2027

2028

2029

1.050

1.115

805

505

515

385

365

Totaal

1.555

1.630

1.190

1.170

Bĳstelling taakstelling Decembercirculaire

-565

-580

-180

-155

Bĳstelling taakstelling Meicirculaire 2025

-990

-1.050

Bĳstelling als gevolg van circulaires

-1.555

-1.630

-180

-155

1.010

1.015

Aanvullende maatregelen

Resterende taakstelling

805

Op het moment van de begrotingsbehandeling is er nog geen eindprognose voor kosten van jeugdzorg in 2025. We hebben in de loop van 2025 geconstateerd dat er onder andere een toename is van kinderen die jeugdhulp ontvangen in een verblĳfsvoorziening. Een relatief dure vorm van jeugdzorg. Deze ontwikkeling heeft mogelĳk effect op de Lumpsum voor 2026. Hier wordt, indien nodig, op teruggekomen bĳ de jaarstukken en eerste kwartaalbrief 2026. In de algemene uitkering hebben we extra gelden ontvangen voor de kosten van jeugdzorg. Per saldo betreft dit een bedrag van € 500.000. Gezien de financiële risico's en ontwikkelingen die verbonden zĳn aan de bekostiging van de jeugdzorg. Het betreft dan bĳvoorbeeld kosten als gevolg van bĳzonder duur maatwerk. Het voorstel is een budget van € 500.000 als stelpost te reserveren. In eerste instantie trachten we de risico's op te vangen binnen de bestaande budgetten. Als tweede achtervang is deze stelpost opgenomen. In de kwartaalbrieven informeren wĳ u over deze risico's en de ingezette beheersmaatregelen. Wanneer nodig volgt in de 4e kwartaalbrief een voorstel tot aanpassing van het budget. De toekomstige invulling van de kostenverrekening en de wĳze van afrekening van de jeugdzorgkosten is onderdeel van de nog te maken afspraken als gevolg van de Hervormingsagenda.

Eerste stap hiervoor is het onlangs vastgestelde "Hoofdlĳnenbesluit aanvullende jeugdhulp 2028-2038". Programmabegroting 2026

Pagina 26

Stevige Lokale Teams Voortkomend uit de Hervormingsagenda Jeugd gaat voor de DUO-gemeenten het programma Stevige Lokale Teams van start. Het doel is dat de gemeente zorgdraagt voor een laagdrempelige toegang tot ondersteuning die gemeenten binnen het sociaal domein verstrekken. Ook staan zĳ aan de lat voor krachtige, goed bereikbare lokale teams die aanwezig zĳn op plekken waar inwoners van nature komen, direct hulp bieden en, als nodig, schakelen met gemeentelĳke afdelingen, collectieve voorzieningen en aanvullende expertise. De teams vormen voor inwoners het vertrouwde gezicht en blĳven aanspreekpunt zo lang als nodig. Deze opgave is breder dan alleen het jeugddomein en beslaat het brede sociale domein en haar samenwerkingspartners, over de grenzen van wetten en domeinen heen. In het derde kwartaal van 2025 maken we een start met het programma Stevige Lokale Teams. Dit doen we gezamenlĳk met de gemeenten Ouder-Amstel en Uithoorn. Het programma loopt door in 2026 en 2027. Voor de uitvoering van het programma in 2026 wordt vooralsnog € 100.000 incidenteel budget aangevraagd. Gebiedsgericht Samenwerken jeugdhulp Eén van de speerpunten in de jeugdhulpregio Amsterdam is het Gebiedsgericht Samenwerken. Dit is ook een actiepunt uit de Hervormingsagenda.

Gebiedsgericht samenwerken in de jeugdhulp betekent dat de diverse verwĳzers, aanbieders van jeugdhulp, preventie en andere partĳen om de jongere en diens gezin heen samenwerken. Dat gaan ze onder andere doen met gebiedsknooppunten. Een gebiedsknooppunt centraliseert en prioriteert alle verwĳzingen waarna ze naar de juiste hulpverleners worden doorgestuurd. De hulpverleners overleggen vooraf en tĳdens het proces met elkaar en het gezin om de samenwerking te optimaliseren. Dit zorgt ervoor dat gezinnen altĳd een contactpersoon hebben. Gebiedsgericht samenwerken zorgt ervoor dat de juiste hulp bĳ de gezinnen terechtkomt die deze het hardst nodig hebben. In 2024 is er een start gemaakt met het Gebiedsgericht Samenwerken in de DUOgemeenten. De verdere uitwerking en implementatie vindt plaats in 2025. Denk hierbĳ aan de inrichting van een (digitaal) gebiedsknooppunt voor de DUO-gemeenten. Om de ingezette koers te borgen wordt vanaf 2026 structureel € 80.000 aangevraagd voor uitvoeringskosten. Aanvullend vervoer Diemen Op 15 april 2025 heeft het college ingestemd met een subsidie voor de stichting Op & Neer Buurtvervoer Diemen. Met dit besluit geven we uitvoering aan de motie “Steun voor aanvullend vervoer Heen en Weer Diemen”. De dekking voor deze breed gedragen motie is gevonden in resterende middelen van Gezond in de stad (€ 62.000).

Omdat de activiteiten van de stichting doorlopen in 2026, stellen wĳ voor de begroting te verhogen met € 35.000. Steunpunt Wonen Diemen In 2022 is gestart met een pilot Steunpunt Wonen Diemen voor huurders met vragen over het huren van een woning. De gemeente heeft de wens uitgesproken om na de positieve eindevaluatie van de pilot in 2024 het Steunpunt Wonen structureel voort te zetten (zie informatie van het college 3 december 2024). Het Steunpunt Wonen Diemen sluit aan bĳ de kernboodschap en kaders van de nota Samen Diemen 2024 - 2027. We vinden het belangrĳk dat mensen een geschikte en schone woonruimte hebben, waarin ze zelfstandig en veilig kunnen wonen. In de nota staat ook beschreven dat we preventief willen werken en voorkomen dat problemen ontstaan of verergeren. Ondersteuning moet daarom goed, Programmabegroting 2026

Pagina 27

laagdrempelig en toegankelĳk zĳn voor inwoners. Wanneer mensen hulp en ondersteuning nodig hebben, zoeken we naar oplossingen om hun situatie te verbeteren. Het Steunpunt Wonen Diemen helpt daarbĳ. We stellen voor om structureel € 65.000 beschikbaar te stellen voor de voortzetting van het Steunpunt Wonen Diemen. Van Groot Naar Beter In Diemen kennen we de regeling waarbĳ huurders van een grotere sociale huurwoning van een corporatie naar een kleinere sociale huurwoning verhuizen en zo een bĳdrage krĳgen in de verhuiskosten. Deze regeling heet ‘Van Groot naar Beter’ (VGNB). Met de corporaties en het Huurders Platform Diemen hebben we afgesproken dat de gemeente hier budget voor beschikbaar stelt. Dit budget bedroeg in de afgelopen jaren € 20.000 per jaar. In de Woonvisie 2024 is opgenomen dat we de VGNB regeling gaan verlengen en verbeteren. We willen de beschikbare sociale huurwoningen zo goed mogelĳk verdelen met zo kort mogelĳke wachttĳden. De schaarste aan woningen blĳft groot en doorstroming van onveranderd belang. Voorgesteld wordt om in 2026 incidenteel € 20.000 beschikbaar te stellen. We onderzoeken hoe we het nog beter onder de aandacht brengen en verwachten de regeling meer gebruikt gaat worden. Na evaluatie wordt een voorstel gedaan hoe we structureel om willen gaan met de VGNB regeling.

Er zĳn daarnaast voor het nieuwbouwproject Buitenlust specifieke projectafspraken gemaakt over het toepassen van de VGNB regeling. Verwacht wordt dat 10 extra huishoudens via de regeling gaan verhuizen naar Buitenlust. We gaan gemiddeld uit van € 5.000 per regeling. Preventief aanbod door Ouder en Kindcoaches De ouder- en kindcoaches vervullen een onmisbare rol in het zorgnetwerk in Diemen. Ze werken op de basisscholen in Diemen en bieden laagdrempelige hulp aan kinderen en ouders. Dit doen ze door in gesprek te gaan met kinderen en ouders en door groepsgericht hulpaanbod voor kinderen. Het groepsgerichte hulpaanbod bestaat onder andere uit de training 'Ik kies voor zelfcontrole' voor kinderen die vaak te heftig of te agressief reageren en uit een sociale vaardigheidstraining voor kleuters die nog schoolse vaardigheden moeten aanleren. Door dit vrĳ toegankelĳke aanbod zorgt Diemen dat we zorgvragen preventief oppakken en afhandelen. Dit is in lĳn met de ambities vanuit de Hervormingsagenda Jeugd. En als er toch meer preventieve of specialistische jeugdhulp of hulp voor ouders nodig is, vormen de ouderen kindcoaches de schakel naar verdere hulp en zĳn zĳ wegwĳzer en houvast voor kinderen, ouders en onderwĳs- en zorgprofessionals. Om het huidige aanbod en dienstverleningsniveau te waarborgen, is een uitbreiding van inzet noodzakelĳk. Hiervoor is structureel € 60.000 nodig.

We stellen voor om hiervoor dekking te vinden vanuit de algemene middelen. Wet van school naar duurzaam werk De Wet van School naar Duurzaam Werk treedt naar verwachting op 1 januari 2026 in werking. Met de invoering van deze wet krĳgen gemeenten vanuit de Participatiewet een meer preventieve rol bĳ het ondersteunen van jongeren naar werk. Daarnaast wordt de leeftĳd van het Doorstroompunt verhoogd van tot 23 jaar naar tot 27 jaar. In 2025 is de gemeente Diemen ter voorbereiding op deze wet gestart met de pilot Jongerenpunt, waarin de taken vanuit de Participatiewet en het Doorstroompunt Programmabegroting 2026

Pagina 28

samenkomen. De pilot wordt in 2025 gefinancierd met tĳdelĳke middelen vanuit de arbeidsmarktregio. Voor 2026 zĳn er vooruitlopend op de besluitvorming over de voortzetting van het Jongerenpunt opnieuw tĳdelĳke middelen toegekend vanuit de arbeidsmarktregio, ter hoogte van € 55.000. Op grond hiervan stellen wĳ voor de zowel de baten als de lasten voor 2026 te verhogen met € 55.000. Vanaf 1 januari 2026 stellen de ministeries van OCW en SZW extra middelen beschikbaar voor de uitvoering van de wet. De hoogte van deze middelen is nog niet bekend. Humanitas Eenzaamheid, Rouw en Verlies In 2021 stelde het college het Actieplan Eenzaamheid vast. Eén van de acties was het uitbreiden van de sociale basis met ondersteuning voor rouwverwerking, als gevolg van de coronacrisis en de bĳkomende eenzaamheid. Sinds 2022 zet Humanitas zich hiervoor in door vrĳwilligers langdurig te koppelen aan inwoners, collectieve voorzieningen zoals het vriendencafé en het rouwcafé op te zetten, en bĳ te dragen aan de Week tegen Eenzaamheid. De vraag naar deze ondersteuning bleef ook na de coronacrisis groot, waardoor de incidentele subsidie is voortgezet. Tĳdens de raadsvergadering op 11 juli 2024 benadrukte Humanitas het belang van deze ondersteuning en de succesvolle inzet van vrĳwilligers.

Van 2022 tot en met 2025 werd de ondersteuning gefinancierd met incidentele subsidies vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA); Eén tegen Eenzaamheid. Vanaf 2026 is er echter geen budget meer beschikbaar vanuit GALA voor dit thema. Daarom stellen we voor om vanaf 2026 een structureel budget van € 25.000 beschikbaar te stellen voor Humanitas, Eenzaamheid, Rouw en Verlies, door het budget voor cliëntondersteuning te verhogen. Onderwĳszorggroepen Vanuit de gemeente Amsterdam, het samenwerkingsverband passend onderwĳs Amsterdam-Diemen en de gecontracteerde aanbieders voor specialistische jeugdhulp is er een ontwikkeling naar onderwĳszorggroepen gaande. Een onderwĳszorggroep is een samenwerking tussen het speciaal onderwĳs en de specialistische jeugdhulp. Een onderwĳszorggroep is gevestigd binnen de locaties van het regulier basisonderwĳs, zodat kinderen met een zorgvraag onderwĳs kunnen volgen in de buurt waar zĳ wonen. Een onderwĳszorggroep draagt bĳ aan het verminderen van de wachtlĳsten in het speciaal onderwĳs en dagbehandelingsplekken in de specialistische jeugdhulp. Deze beweging past binnen de Hervormingagenda Jeugd. Wĳ onderzoeken op dit moment of aansluiting op deze ontwikkeling in de gemeente Diemen mogelĳk is.

@ Wmo - Inkomens- en vermogensafhankelĳke eigen bĳdrage In de Voorjaarsnota 2023 is opgenomen dat het abonnementstarief in de Wmo per 2026 zou worden vervangen door een inkomens- en vermogensafhankelĳke eigen bĳdrage. Deze wĳziging zou een structurele besparing van € 21.000 opleveren, die reeds voor 2026 is ingeboekt. De Invoering is echter uitgesteld tot ten minste 1 januari 2028, waardoor de eerder ingeboekte besparing van € 21.000 vervalt. Ter compensatie ontvangt de gemeente Diemen een eenmalige uitkering van € 197.000 vanuit het Rĳk. Wĳ stellen voor om hiervan € 21.000 te gebruiken ter dekking van de weggevallen besparing. Het resterende bedrag van € 176.000 willen we inzetten voor de inzet van huishoudelĳke hulp, aangezien we verwachten dat het budget hiervoor in 2026 onvoldoende zal zĳn. Programmabegroting 2026

Pagina 29

@ Versterking sociaal ontwikkelbedrĳf (Pantar) Voor het creëren van werkplekken ontvangt de gemeente via het gemeentefonds (Algemene uitkering) voor de periode 2025 tot en met 2035 jaarlĳks extra middelen. Het doel hiervan is het scheppen van werkplekken voor mensen die niet vallen onder beschut werk, maar wel zĳn aangewezen op de infrastructuur van sociale bedrĳven. Uiteindelĳk moet dit leiden tot regulier werk of een tĳdelĳk vangnet. Om dit mogelĳk te maken stellen wĳ voor de begroting vanaf 2026 structureel met € 22.000 te verhogen en vervolgens jaarlĳks het budget met € 2.000 te verhogen. @ Motie Femicide Op 10 juli 2025 heeft de raad de motie Femicide aangenomen. Het college verwerkt deze motie in de begroting 2026 en reserveert hiervoor middelen. Hierover heeft de raad onlangs een informatie van het college ontvangen. Femicide is een complex probleem dat alleen in samenhang met regionale partners effectief kan worden aangepakt. Regionale inzet Momenteel wordt een nieuwe regionale aanpak huiselĳk geweld, kindermishandeling en seksueel geweld opgesteld, waarin femicide een belangrĳk en expliciet onderdeel vormt. Deze aanpak legt de basis voor beleid, samenwerking en interventies in de komende jaren. Daarnaast draagt Diemen bĳ aan de oprichting van een gespecialiseerde inloop- en expertisecentrum voor slachtoffers van huiselĳk geweld, kindermishandeling.

Voor casuïstiek, met hoge risico’s op escalatie of femicide, zoals intieme terreur, hoogrisicostalking en excessief geweld, is één fysieke locatie essentieel waar zorg, veiligheid en recht samenkomen. Het centrum werkt volgens het one-stop-shop-principe: laagdrempelige toegang, directe veiligheid en doorgeleiding, één vast aanspreekpunt en nauwe samenwerking tussen partners. Dit is een aanvullende voorziening, juist voor situaties waarin reguliere hulp tekortschiet. De financiering wordt regionaal gedragen, op basis van inwoneraantal. Voor Diemen betekent dit een structurele bĳdrage van € 25.000 per jaar vanaf 2027, onder voorbehoud van landelĳke middelen en de evaluatie van de regioaanpak. Lokale inzet Naast de regionale samenwerking zet Diemen ook lokaal in op bewustwording en preventie. We doen dit onder meer door jaarlĳkse deelname aan Orange the World en door te verkennen of voorstellingen of tentoonstellingen over huiselĳk geweld en kindermishandeling naar Diemen kunnen worden gehaald om het maatschappelĳk besef te vergroten. Voor deze inzet wordt een structureel bedrag van € 5.000 per jaar gereserveerd.

Programmabegroting 2026

Pagina 30

Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? 1. Uniforme (werkend volgens dezelfde uitgangspunten) en integrale (over de volle breedte met zo min mogelĳk aanspreekpunten) klantbenadering en -ondersteuning door de gemeente en haar partners Subdoelen & activiteiten 1.1 - Meting en verantwoording van de uniforme en integrale klantbenadering 1.1.1 - Ontwikkelen van een aantal instrumenten om te kunnen meten en verantwoorden 1.1.2 - Monitoren van gegevens en eventueel bĳsturen van de werkwĳze 1.2 - Cliëntondersteuning is over de volle breedte van het sociaal domein beschikbaar 1.2.1 - Maken van afspraken met de cliëntondersteuningsorganisaties 1.2.2 - Het aanbod van cliëntondersteuningsfuncties inzichtelĳk maken voor professional en burger 1.3 - Alle klanten worden op uniforme wĳze benaderd waarbĳ, zo nodig op basis van het Brede gesprek, per klant of gezin, één plan wordt gemaakt 1.4 - Integrale klantbenadering (vraag gaat door het loket, niet de klant) 1.4.1 - Het verder ontwikkelen en uitdragen van een heldere toeleidingsstructuur in Diemen 1.4.2 - Doorontwikkelen van het Brede HOED Team (multiprobleem aanpak) 1.4.3 - Gegevensuitwisseling (ook met externen) door middel van ICT-applicatie (iSamenleving) mogelĳk maken

2. Kwalitatief goede voorzieningen (individuele en algemene voorzieningen) binnen beschikbare middelen Subdoelen & activiteiten 2.1 - Kwalitatief goed voorzieningenaanbod (maatwerk en algemeen) 2.2 - Algemene voorzieningen doorontwikkelen en versterken 2.2.1 - Het starten van een nieuw Huis van de Buurt in een andere wĳk dan het bestaande Huis van de Buurt met een voor Diemen als geheel aanvullend aanbod aan welzĳnsactiviteiten, dat daarnaast ook passend is bĳ de specifieke behoeften in de betreffende wĳk 2.2.2 - Versterken van de vrĳwilligersvacaturebank en uitbreiden met een digitaal vrĳwilligerscoördinatiepunt 2.3 - De aangeboden voorzieningen voorzien in een behoefte 2.3.1 - Aanbieders rapporteren over het (niet) gebruik van voorzieningen 2.3.2 - Oppakken van signalen over gemiste voorzieningen voortkomend uit onder andere de brede gesprekken en huisbezoeken Prestatie-indicatoren Gemiddelde doorlooptĳd van het verstrekken van individuele Wmo-voorzieningen (in dagen)

Programmabegroting 2026

Werkelĳk 2023 Werkelĳk 2024 Begroot 2025 Begroot 2026 62

Pagina 31

3. Alle doelgroepen binnen het sociaal domein participeren binnen eigen mogelĳkheden Subdoelen & activiteiten 3.1 - Bemiddeling naar werk of sociale activering 3.1.1 - Middelen voor re-integratie worden ingezet voor mensen die bemiddelbaar zĳn richting een betaalde baan, die potentie hebben om uit te stromen o.a. door begeleiding via P-coaches en hulp bĳ terugkeer naar school 3.1.2 - Vormen van dagbesteding aanbieden aan klanten die niet bemiddelbaar zĳn richting een betaalde baan, bĳvoorbeeld via arbeidsmatige dagbesteding, vrĳwilligerswerk of een andere vorm van sociale activering 3.2 - Mensen kunnen zelfstandig thuiswonen en meedoen in maatschappĳ 3.2.1 - Bieden van voldoende maatwerkvoorzieningen zoals hulp bĳ het huishouden, servicetaxi, woningaanpassingen en hulpmiddelen 3.3 - Jeugd kan zich maximaal ontwikkelen en groeit gezond en veilig op 3.3.1 - Zorg dragen voor een samenhangend pakket aan opvoed- en opgroei ondersteuning 3.3.2 - Bieden van zo licht en laagdrempelig mogelĳke basisvoorzieningen Indicator maatschappelĳk effect Aantal mensen dat uitstroomt naar werk Prestatie-indicatoren Aantal mensen geplaatst op een beschut werk plek

Werkelĳk 2023 Werkelĳk 2024 Begroot 2025 Begroot 2026 45

Werkelĳk 2023 Werkelĳk 2024 Begroot 2025 Begroot 2026 4

Aantal huishoudens in de bĳstand ten opzichte van het totaal aantal huishoudens in Diemen

3.1%

3.2%

3.0%

Aantal huishoudens in de bĳstand ten opzichte van het totaal aantal huishoudens in de Metropool Regio Amsterdam

5.4%

5,4%

% bereik van kinderen via consultatiebureau en Jeugdgezondheidszorg

n.n.b.

90%

% Achterstandsleerlingen 4 t/m 12-jarigen

14%

13%

14%

13 %

Verplichte indicatoren (BBV)

Werkelĳk 2023 Werkelĳk 2024 Begroot 2025 Begroot 2026

Aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftĳd 15 t/m 74 jaar

776.8

749

750

% netto participatiegraad van mensen tussen 15-67 jaar die een baan hebben

73.6%

73.9%

70%

Aantal personen met een bĳstandsuitkering per 10.000 inwoners

248

242

250

245

Aantal personen met een lopend reïntegratietraject per 10.000 inwoners

144

160

120

Aantal cliënten met maatwerkarrangementen voorzieningen Wmo per 10.000 inwoners

% Jongeren 12 t/m 21-jarigen met een delict voor de rechter

% Kinderen in uitkeringsgezin

% Melding kindermishandeling

284

183

1.5%

1,5%

% Werkloze jongeren 16 t/m 22-jarigen

% jongeren t/m 18 jaar met jeugdhulp

10%

8.3%

8,5%

% jongeren t/m 18 jaar met jeugdbescherming

0.7%

0.6%

0.5%

0,5%

% jongeren t/m 23 jaar met jeugdreclassering

0.4%

0.5%

0,5%

Programmabegroting 2026

Pagina 32

4. Inwoners uit Diemen maken optimaal gebruik van hun (zorg-)netwerk (in de buurt) en ondersteunen elkaar daarbĳ Subdoelen & activiteiten 4.1 - Meer mensen helpen elkaar 4.1.1 - Ondersteunen van mantelzorgers met de inzet van Markant 4.2 - Mensen worden gestimuleerd gebruik te maken van hun eigen netwerk 4.2.1 - Inzetten van eigen kracht conferenties, een besluitvormingsproces door en met het eigen netwerk, dat uitmondt in een plan 4.2.2 - Inwoners van Diemen, jong en oud, ondersteunen door middel van vrienden- en kinderkringen 4.2.3 - Inzetten van mentoraats- en/of vrĳwilligersprogramma’s zoals school ’s cool 4.2.4 - Ondersteunen van initiatieven waarbĳ mensen gestimuleerd worden een netwerk op te bouwen Prestatie-indicatoren Aantal deelnemers aan de mentoraatsen vrĳwilligersprogramma’s

Programmabegroting 2026

Werkelĳk 2023 Werkelĳk 2024 Begroot 2025 Begroot 2026 62

Pagina 33

5. Alle inwoners uit Diemen hebben gelĳke kansen op een goede gezondheid Subdoelen & activiteiten 5.1 - Het op tĳd signaleren en waar mogelĳk voorkomen van psychosociale klachten 5.1.1 - Continueren van preventieve cursussen 5.1.2 - Inzetten op samenwerking tussen inwoners en het middenveld in het bestrĳden van eenzaamheid 5.2 - Bevorderen van een gezonde levensstĳl 5.2.1 - Stimuleren van deelname aan bewegingsactiviteiten voor inwoners met een lage sociaal economische status (SES) en ouderen 5.2.2 - Aanbieden van preventieve cursussen 5.2.3 - Geven van voorlichting op basisscholen aan ouders en kinderen en via het jongerenwerk 5.3 - Terugbrengen van overmatig alcohol- en drugsgebruik 5.3.1 - Handhaven leeftĳdsgrenzen voor alcoholverkoop 5.3.2 - Continueren aanpak (vroeg)signalering alcoholmisbruik 5.3.3 - Preventie drugsmisbruik jongeren Prestatie-

Werkelĳk 2023 Werkelĳk 2024 Begroot 2025 Begroot 2026

Aantal trajecten Welzĳn op Recept

Mate van deelname bewegingsaanbod

450

700

450

Aantal activiteiten georganiseerd in het kader van diversiteitsbeleid

Programmabegroting 2026

Pagina 34

6. Kansen creëren voor inwoners om veilig en passend te kunne blĳven wonen in Diemen Subdoelen & activiteiten 6.1 - bevorderen van passende woonruimte voor specifieke doelgroepen 6.2 - Het stimuleren van een veilige woonomgeving Prestatie-indicatoren

Werkelĳk 2023 Werkelĳk 2024 Begroot 2025 Begroot 2026

Aantal verleende woonurgenties

Hoe vaak wordt er lokale voorrang verleend aan Diemenaren bĳ sociale huurwoningen?

17.8%

30-50%

! 7 (BW) 2 (MO) 6 (NO)

Aantal Diemenaren: • Beschermd Verblĳf • Begeleid Thuis met wooncomponent • Begeleid Thuis zonder wooncomponent

• • •

10 10 20

Aantal bemiddelingen van groot naar beter (nog op te zetten)

Aantal meldingen zorg & overlast

Dit betreffen de oude indicatatoren Beschermd Wonen (BW), Maatschappelĳke Opvang (MO) en Noodopvang (NO)

Programmabegroting 2026

Pagina 35

Wat mag het kosten? Sociaal

2026

2027

2028

2029

Structurele lasten

-28.847

-28.961

-28.030

-28.112

Structurele baten

580

559

Toevoegingen aan reserves

Onttrekkingen aan reserves

Saldo structureel

-28.267

-28.402

-27.471

-27.553

Incidentele lasten

-1.068

-168

Incidentele baten

555

Toevoegingen aan reserves

Onttrekkingen aan reserves

-513

-168

-28.780

-28.570

-27.471

-27.553

Saldo incidenteel Saldo van baten en lasten

Sociaal Overig

Lasten

Baten

Meerjareninvesteringsplan Omschrĳving

Investeringsbedrag 2026

- Geen investeringen voor dit programma

Programmabegroting 2026

2027

2028

2029

Totaal

Afschrĳving per jaar -

Pagina 36

Beleidsontwikkelingen Autonome en nieuwe ontwikkelingen GGD Amsterdam Amstelland - Veilig Thuis

2026

2027 -160

2028 -160

2029 -160

-160

Openbare gezondheidszorg (OGZ)

-70

@ Indexatie tarieven Jeugdhulp

-640

@ Indexatie tarieven Wmo

-260

@ Ambulante Jeugdhulp

@ Ontwikkelingen Subsidies Sociaal Domein

Hervormingsagenda Jeugd - vervallen taakstelling 2026 en 2027

-990

-1050

@ Hervormingsagenda Jeugd - stelpost kosten jeugdzorg

-500

Stevige lokale teams

-100

Gebiedsgericht samenwerken Jeugdhulp

-80

Aanvullend vervoer Diemen

Steunpunt Wonen Diemen

-65

Van Groot naar Beter

-20

Van Groot naar Beter (project Buitenlust)

-50

Preventief aanbod door Ouder en Kindcoaches

-60

Wetsvoorstel 'Van school naar duurzaam werk'

-25

Onderwĳszorggroepen

@ WMO- Inkomens en vermogensafhankelĳke eigen bĳdrage

Humanitas; Eenzaamheid, rouw en verlies

@ Motie Femicide

-30

Totaal nieuw beleid

-3.050

-2.940

-1.890

Programmabegroting 2026

Pagina 37

Veilig Portefeuillehouder: E. Boog

Visie & strategisch doel We streven naar een Diemen waar een ieder zich binnen- en buitenshuis veilig voelt en waarin buren elkaar kunnen aanspreken. Waar de openbare ruimte veilig, heel en schoon is. Waar respect de basisnorm is en waarin de regels gehandhaafd worden. Visie De gemeente en haar partners ontwikkelen en voeren veiligheidsbeleid uit met als resultaat afname van criminaliteit en overlast en verbetering van het veiligheidsgevoel en de leefbaarheid. Veiligheid is een kerntaak van de overheid, maar we vragen inwoners, instellingen en ondernemers ook nadrukkelĳk mee te werken aan de verbetering ervan. De gemeente speelt een stimulerende en faciliterende rol. We pakken de uitvoering van het veiligheidsbeleid op, stimuleren partners en spreken hen aan op hun verantwoordelĳkheid. Waar nodig bewaken we de onderlinge samenhang en treden we sturend op. Integrale veiligheid is een samenspel tussen gemeente, politie, veiligheidsregio en landelĳke overheid. De gemeente bepaalt de doelstellingen van het lokale veiligheidsbeleid (fysieke veiligheid, participatie en preventie van high impact crimes). Deze vullen het regionale en landelĳke beleid aan. Naast regionale en landelĳke doelstellingen is er lokaal dus ruimte voor specifieke wensen, die we van essentieel belang achten voor het verbeteren van de lokale veiligheid.

We bepalen daarnaast ook wat we in het veiligheidsdomein van onze partners verwachten. We hebben als gemeente de regierol in de samenwerking tussen alle betrokken partĳen. De gemeente draagt bĳ aan de totstandkoming van het regionaal veiligheidsplan. Dat plan stelden de burgemeesters van de regio Amsterdam-Amstelland vast, nadat de gemeenteraad er een zienswĳze op heeft kunnen geven. Het regionaal veiligheidsplan is voor de gemeente een overkoepelend kader. Het biedt de regionale vertaling van het landelĳk beleid naar prioriteiten voor de gemeenten in de regio. Deze vertalen we vervolgens naar een Jaarprogramma met concrete inspanningen op ons eigen gemeentelĳk niveau. Op landelĳk niveau maken de korpsleiding nationale politie, het openbaar ministerie en de minister van Veiligheid en Justitie afspraken over de landelĳke prioriteiten. Op lokaal niveau is het Meerjarenbeleidsplan Integrale Veiligheid 2023-2026 door de gemeenteraad vastgesteld. Dit plan kent de volgende prioriteiten voor Diemen: • Verder versterken van de aanpak van ondermĳnende criminaliteit. • Extra aandacht voor het voorkomen van misdrĳven met grote effecten (high impact crime) • Meer aandacht voor het voorkomen van digitale criminaliteit.

Programmabegroting 2026

Pagina 38

Doelstellingen in één oogopslag

Kaderstellende beleidsnota's Regionaal: • Regionaal Beleidsplan crisisbeheersing Veiligheidregio Amsterdam Amstelland; • Regionaal Crisisplan Veiligheidregio Amsterdam Amstelland; • Regionaal Dekkingsplan brandweer Veiligheidregio Amsterdam Amstelland (7a), Bĳlagen (7b); • Regionaal Risicoprofiel Veiligheidregio Amsterdam Amstelland (bĳlagen); • Regionaal Veiligheidsplan; Gemeentelĳk: • Beleidsnota inzake de vestiging van coffeeshops in Diemen; • Beleidsregel 13b opiumwet; • Beleidsregel Aanpak Heling gemeente Diemen; • Beleidsregel Wet Bibob gemeente Diemen 2018; • Beleidsregels woonoverlast; • Draaiboek evenementen 2016; • Uitvoerings- en handhavingsbeleid VTH Omgevingsrecht Gemeente Diemen 2023 - 2026 • Meerjarenbeleidsplan Integrale Veiligheid 2019-2022; • Preventie- en handhavingsplan alcohol 2014-2016; • Prostitutiebeleid 2000; • Terrassenbeleid 2012; Programmabegroting 2026

Pagina 39

• • •

Uitvoeringsplan vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht en openbare orde & veiligheid gemeente Diemen 2021; Algemene Plaatselĳke Verordening 2015 (APV) ; Huisvestingsverordening 2021;

Programmabegroting 2026

Pagina 40

Autonome ontwikkelingen Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland De actualisatie van de begroting 2025 van de Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland resulteert in een structurele verhoging van € 40.000 van de bĳdrage van Diemen.Deze verhoging bestaat vooral uit de indexering van de bedragen naar 2025. Daarnaast is door het hanteren van een nieuwe indexatiemethode vanaf 2026 sprake van een structurele verhoging van de jaarlĳkse bĳdrage. Door het aanpassen van deze indexatiemethode is in de conceptbegroting 2026 van de Veiligheidsregio Amsterdam Amstelland een indexatie van de bĳdrage voorzien van 5,07%, wat neerkomt op een structurele verhoging van de bĳdrage met € 100.000. Door deze nieuwe indexatiemethode is er geen tussentĳdse bĳstelling gedurende het jaar meer nodig. In totaal derhalve een stĳging van de jaarlĳkse bĳdrage van € 140.000.

Nieuwe ontwikkelingen Intensivering aanpak ondermĳning De gemeentelĳke veiligheidstaak wordt ingevuld op basis van het Meerjarenbeleidsplan Integrale Veiligheid 2023-2026 (Verder bouwen aan een veilig Diemen). De dagelĳkse praktĳk laat zien dat de ondermĳningsaanpak tegen haar grenzen aanloopt. Het aantal zaken neemt toe en de complexiteit groeit. Zowel op het gebied van toezicht als juridische handhaving ervaren wĳ structurele knelpunten in capaciteit. Voor uitbreiding van capaciteit, het in huis halen van expertise en het verder digitaliseren van de processen vragen wĳ een budget van € 180.000 beschikbaar te stellen. Uitbreiding capaciteit en expertise Dat de capaciteit nu knelt is allereerst het resultaat van de algemene groei van de gemeentelĳke veiligheidstaak. Ook de inhoud van het werk verandert. Steeds vaker worden we geconfronteerd met complexe casussen waarin sprake is van verwevenheid tussen criminaliteit, sociale problematiek en vastgoed. Denk aan jongeren met een sociaalmaatschappelĳke achterstand die in criminele netwerken terechtkomen, aan uitbuiting die zich achter voordeuren afspeelt of aan overlastsituaties die in werkelĳkheid blĳken te draaien om drugshandel, arbeidsuitbuiting of illegale bewoning. De gemeente ontwikkelt een steeds sterkere informatiepositie. Dit is een belangrĳke stap vooruit, maar het heeft ook gevolgen.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Diemen&id=4d213b58-16fa-4e12-9f57-9b887e5a8f47