Programmabegroting 2023 - Ter vaststelling begrotingsraad, incl. erratum.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2023 Ter vaststelling door Raad, inclusief erratum
3 november 2022
Inhoudsopgave Leeswijzer.............................................................................................................................
5
Inleiding.................................................................................................................................
7
Programma's......................................................................................................................... 19 Sociaal............................................................................................................................................. 21 Veilig................................................................................................................................................ 39 Inkomen en armoede....................................................................................................................... 49 Vrije tijd............................................................................................................................................ 59 Onderwijs......................................................................................................................................... 67 Gebiedsontwikkeling........................................................................................................................ 77 Leefomgeving en klimaat................................................................................................................. 91 Verkeer............................................................................................................................................
105 Samen besturen.............................................................................................................................. 115 Financiën......................................................................................................................................... 129
Paragrafen.............................................................................................................................141 Duurzaamheid................................................................................................................................. 143 Risico's en weerstandsvermogen.................................................................................................... 155 Bedrijfsvoering.................................................................................................................................171 Lokale heffingen.............................................................................................................................. 181 Onderhoud kapitaalgoederen.......................................................................................................... 199 Verbonden partijen.......................................................................................................................... 215 Financiering..................................................................................................................................... 235 Grondbeleid.....................................................................................................................................
243 Grootschalige projecten...................................................................................................................245
Financiële begroting..............................................................................................................249 Programmabegroting.......................................................................................................................251 Toelichting op de programmabegroting........................................................................................... 253 Overige financiële tabellen.............................................................................................................. 269
Bijlagen..................................................................................................................................287 Bijlage kerngegevens...................................................................................................................... 289 Bijlage structuur...............................................................................................................................290 Bijlage subsidies..............................................................................................................................291
Afkortingenlijst.......................................................................................................................293 Raadsbesluit en Moties en amendementen..........................................................................295 Raadsbesluit....................................................................................................................................296 Amendementen en moties...............................................................................................................297
Inhoudsopgave
Pagina 3
Inhoudsopgave
Pagina 4
Leeswijzer Ten opzichte van 2022 is er aan de lay-out van de Begroting 2023 niets veranderd. Zoals gebruikelijk begint de begroting met de aanbiedingsbrief, gevolgd door de programma's. De wijze van informatieverstrekking per programma is hetzelfde als voorgaande jaren. Als gevolg van de het nieuwe coalitieprogramma zijn in sommige gevallen ook de doelenbomen aangepast. Aanpassingen in de doelenboom zijn groen gearceerd. Na de programma's volgen de paragrafen. Er zijn in 2023 geen paragrafen toegevoegd of verwijderd. Een paragraaf geeft een dwarsdoorsnede van een bepaald onderwerp (bijvoorbeeld risico's) die over meerdere programma's verdeeld staan. Na de paragrafen volgt de financiële begroting met daarbij per programma een analyse van de verschillen tussen de begroting 2022 en 2023. De ramingen 2022 betreffen de begrote bedragen tot en met de verwerking van de 3e Kwartaalbrief 2022. Vervolgens vindt u de financiële tabellen met onder andere de staat van reserves en voorzieningen en het meerjaren investeringsprogramma. Tot slot volgen enkele bijlagen met de kerngegevens en de subsidiestaat. Algemeen Alle bedragen in de financiële tabellen zijn afgerond op hele getallen en zijn “x € 1.000”. Hierdoor kunnen zich afrondingsverschillen in de tellingen voordoen. Alle bedragen bij de indicatoren en in de financiële toelichtingen zijn exacte bedragen.
Actualiteit Programmabegroting De (meer)jaren begroting is gebaseerd op de meest actuele kennis en inschattingen ten tijde van het opstellen van dat document. Kennis en inschattingen kunnen wijzigen in de aanloop naar een tijdens het begrotingsjaar. Zo geeft het Rijk met enige regelmaat, in ieder geval eind september, december en mei, circulaires af waarin aangegeven wordt hoe het gemeentefonds en de uitkeringen daaruit aan de gemeente zich ontwikkelen. Daarnaast kunnen de gemeentelijke inschattingen met betrekking tot de kosten en in de begroting genoemde risico's ook in de aanloop en tijdens het begrotingsjaar wijzigen. Dit jaar zijn de mutaties tot september meegenomen in de programmabegroting 2023. Deze informatie wordt 4x per jaar verwerkt in de zogeheten kwartaalbrieven. Hierin worden begrotingswijzigingen als gevolg van nieuwe inzichten en circulaires opgenomen en verwerkt.
Leeswijzer
Pagina 5
Leeswijzer
Pagina 6
Inleiding Aanbiedingsbrief Geachte raadsleden, Hierbij bieden we u de eerste begroting van het nieuwe college van Diemen aan. Het is de Programmabegroting 2023, inclusief de meerjarenbegroting tot en met 2026. Hierin hebben we de ambities van het Coalitieakkoord 2022-2026 'Diemen met elkaar en voor elkaar' uitgewerkt. In een tijd waarin de wereld er in snel tempo anders uit is komen te zien, hebben we veel van onze voornemens al een concrete plek kunnen geven in deze begroting. Hoewel de coronapandemie nog niet geheel is overwonnen, lijken we het virus wel enigszins onder controle te hebben. Niettemin zullen de gevolgen op financieel, economisch, sociaal en mentaal gebied nog wel geruime tijd doorwerken. Dat vraagt van ons als gemeentebestuur ook zeker nog aandacht. Bovendien heeft de volgende uitdaging zich ook al weer aangediend, want de oorlog in Oekraïne en de daarmee samenhangende energiecrisis zorgen voor een onzeker economisch beeld, met oplopende inflatie en soms heel pijnlijke gevolgen voor individuele huishoudportemonnees, ook in Diemen. Met de oorlog kwam ook de vraag om opvang van ontheemden uit Oekraïne als taak naar de gemeente. Daar hebben we in Diemen gelukkig goed op kunnen reageren. Maar inmiddels is duidelijk dat we in ons land nog een flink vraagstuk hebben op te lossen met de opvang van vluchtelingen. En ook daarvoor wordt naar gemeenten gekeken.
Gevoegd bij uitdagingen als de klimaatcrisis, de grote behoefte aan woningen, de groeiende welvaartskloof en het afnemende vertrouwen in de overheid hebben we als lokaal gemeentebestuur dus flink wat op ons bordje. We beseffen natuurlijk dat we als college en raad vanuit Diemen de grote wereldproblemen niet op kunnen lossen. Maar waar het kan en nodig is willen we onze verantwoordelijkheid nemen. De ontwikkelingen sterken ons ook in een aantal keuzes en ambities. We kunnen en willen wat doen om nog meer bestaanszekerheid en kansengelijkheid te bieden, om eenzaamheid te bestrijden, om opvang te bieden aan vluchtelingen en andere doelgroepen en om ruimte te zoeken voor gezonde groei, voor meer woningen en voor economische ontwikkeling. Het belang van investeringen in duurzaamheid zien we door de energiecrisis en de klimaatverandering nog extra bevestigd. Verder willen we de afstand verkleinen tussen ons als politiek bestuur en de mensen in Diemen die we vertegenwoordigen. En daarom gaan we onze inwoners meer en beter betrekken. Met deze begroting leggen we een mooie basis om verder met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke partijen te werken aan een groen, open, inclusief en sociaal Diemen. Dat dat kan, komt omdat onze financiële basis op orde is.
De begroting is voor de jaren 2023 tot en met 2025 structureel in evenwicht en de reservepositie is stevig genoeg om financiële tegenvallers goed op te kunnen vangen. Dat biedt in deze onzekere tijd enig comfort en dat is nodig. De prijsinflatie is hoog en het economische beeld is onduidelijk. Zeker is wel dat we vanaf 2026 fors minder geld ontvangen van het Rijk. Dat doet pijn, omdat we als college op het gebied van voorzieningen volop ambitie hebben. Zodra we meer zekerheid hebben over de financiën op de langere termijn, zullen we onze financiële huishouding daarop aanpassen. Een sluitende meerjarenbegroting blijft in ieder geval ons vertrekpunt. We zijn als college blij dat het solide financieel beleid van de afgelopen jaren én de tijdelijke extra financiële Inleiding
Pagina 7
bijdragen van het Rijk een begroting opleveren waarin we eerder met u gemaakte afspraken kunnen nakomen en ook een aantal nieuwe wensen en beleidsprioriteiten kunnen verwerken. Voordat u per programma de plannen leest, willen we u op een paar zaken attenderen. Dat zijn de gevolgen van de aanhoudende groei van Diemen, de grote opgave op het gebied van wonen en de uitdagingen op sociaal gebied. Groeiende gemeente Diemen groeit en daar zijn we blij mee. Een groeiend aantal inwoners geeft ons financiële armslag. Die nieuwe inwoners zorgen ook voor meer gebruik van onze scholen, ons zwembad, de sportvelden en ze vertoeven ook graag in onze winkelcentra en in het groen. Meer inwoners betekent ook meer mensen die een beroep doen op de diensten van de gemeente: meer paspoorten, meer vergunningaanvragen, meer evenementen, meer vragen voor onze jeugd- en Wmo-teams. Hoeveel aandacht we als gemeente ook voor efficiënte werkprocessen hebben, extra menskracht is bij de uitvoering van deze taken hard nodig. We vragen aan u als raad dus opnieuw extra geld voor meer capaciteit, maar ook voor de werving van nieuwe collega's. In de oververhitte arbeidsmarkt moeten we meer ons best doen om talenten binnen te halen en vast te houden én om ervaren mensen voor Diemen te laten kiezen. Het is een uitdaging om de voorzieningen in ons dorp op een niveau te houden dat past bij onze groeiende omvang.
De afgelopen jaren hebben we daarin al mooie stappen gezet met de uitbreiding en renovatie van Sporthallen Diemen, de herinrichting van sportpark De Diemen en de uitbreiding van theater De Omval, met onder andere plek voor de bibliotheek. Ook de komende periode staan er wat dat betreft nog een aantal ontwikkelingen op de agenda die aandacht zullen vragen. Zo blijven we ons inzetten voor de ontwikkeling van een brede middelbare school in Diemen en we gaan onderzoeken hoe blijvend kan worden voorzien in een financieel haalbare en duurzame zwemvoorziening in ons dorp. Verder kijken we wat nodig is voor goede huisvesting van de basisscholen in Diemen. In de wijk Holland Park willen we nu extra investeren om ook deze nieuwe wijk te maken tot een mooie, schone, prettige en sociaal sterke wijk. Het ondernemersklimaat vraagt eveneens aandacht. Hoewel de lokale economie er goed bij staat, zijn we geenszins zorgeloos over onze ondernemers. Onze inzet zal in ieder geval zijn om te zorgen dat de inwoners van vandaag in Diemen prettig kunnen wonen, werken en verblijven, maar ook dat dat in de toekomst gewaarborgd is. Wij achten duurzaamheid een noodzakelijke voorwaarde voor dergelijke toekomstbestendige groei. Daarom besteden we veel aandacht aan energietransitie, aan de ontwikkeling van wind- en zonne-energie, maar tegelijkertijd ook aan de bestrijding van energiearmoede.
Wonen in Diemen Afgelopen jaren is het aantal woningen in Diemen stevig gegroeid en ook de komende jaren verwachten we nog groei. We dragen op die manier ruim bij aan de bestrijding van de enorme woningnood in de regio. Door de krapte op de woningmarkt is het voor jongeren en starters erg lastig om passende woonruimte te vinden en ook andere doelgroepen ondervinden daarbij veel moeilijkheden. Binnen de beperkte ruimte die Diemen daarvoor beschikbaar heeft, vraagt het blijvende inzet om meer woningen te realiseren.
Inleiding: Aanbiedingsbrief
Pagina 8
Nieuwbouwwijk Plantage de Sniep is nu nagenoeg afgerond en de bouw van Holland Park West verloopt voorspoedig. We blijven in Diemen op deze manier investeren in betaalbare woningen voor sociale huurders en middeninkomens. Op een aantal plekken binnen de bestaande bebouwing in Diemen hopen we wat dat betreft komend jaar ook nog stappen te zetten. Met de vaststelling van de Omgevingsvisie begin 2022 hebben we het ruimtelijk kader voor nieuwe ontwikkelingen afgesproken. Belangrijk vertrekpunt is dat we een heldere scheiding tussen de bebouwde kom en het groene buitengebied willen hanteren. De Woonvisie van Diemen gaan we in 2023 actualiseren. In het coalitieakkoord gaven we al de belangrijkste thema's hiervoor aan: regie op de woningmarkt, samenwerking met andere gemeenten, corporaties en particuliere verhuurders, aandacht voor seniorenhuisvesting en wonen en zorg en aandacht voor bijzondere doelgroepen. Dat vormt de basis voor verdere uitwerking van de gewenste woningbouwprogrammering in Diemen. Diemense buurten zien er netjes uit en dat willen we zo houden. We gaan wel meer doen om de woonomgeving verder te vergroenen. Diemen is al behoorlijk groen en dat willen we versterken door samen met bewoners 1000 nieuwe bomen te planten. In de openbare ruimte zullen we meer groen toevoegen om de biodiversiteit te verhogen en hittestress tegen te gaan.
Ook waterberging zal bij de inrichting van de openbare ruimte meer en meer een rol gaan spelen. Uiteraard willen we ook werken aan een veilige woonomgeving. Daarom trekken we extra geld uit om ondermijning nog meer tegen te gaan. Sociaal Diemen Voor sommige van onze inwoners dreigt door het economisch tij en de oplopende prijzen nieuwe of extra armoede. Als zorgzame gemeente willen we deze inwoners tegemoet komen. We hebben daar in deze begroting wel budgetten voor gereserveerd, maar geven u mee dat we niet kunnen weten of dit voldoende zal zijn. Mochten kosten anders uitpakken dan begroot, dan zullen we u hierover via de kwartaalbrieven informeren. Bestaanszekerheid, kansengelijkheid en onderwijs zijn belangrijke elementen van ons sociaal beleid en daar gaan we nog actiever werk van maken. De kern van ons sociaal beleid is dat alle Diemenaren meetellen en mee kunnen doen. We willen kansen bieden aan iedereen en zorgen voor voorzieningen voor wie het alleen niet redt. Samen met onze partners en met vrijwilligers in Diemen maken we blijvend werk van bijvoorbeeld schuldhulpverlening, gezondheidsprogramma’s, ouderenondersteuning, inclusiviteit en bestrijding van eenzaamheid. Bij de uitvoering van de Wmo, de Participatiewet en de jeugdzorg streven naar een mooie combinatie van zorgvuldige en efficiënte uitvoering en menselijke maat.
Op alle terrein zetten we sterk in op preventie en we gaan ook extra investeren in het jongerenwerk. Daarbij moeten we erkennen dat het niet vanzelfsprekend is dat we altijd kunnen blijven doen wat nodig is. Bij de huidige arbeidsmarkt en de groeiende vraag kunnen we niet altijd tijdig voldoende menskracht vinden. Daarnaast is en blijft met name de jeugdzorg een zorgpunt. Daar gaat erg veel geld in om en net als alle gemeenten in Nederland heeft ook Diemen op dat gebied te maken met aanhoudend oplopende kosten. Het Rijk gaf weliswaar extra geld, maar de zorg blijft. We werken er aan om beter inzicht te krijgen in de kostenontwikkeling om zo beter te kunnen sturen op beheersing van die kosten.
Inleiding: Aanbiedingsbrief
Pagina 9
Deze aandachtspunten willen we u als raad vooraf aanreiken, omdat we verwachten dat daar onze grootste uitdagingen liggen, ook in financiële zin. Bovendien is ons beeld dat op die terreinen onze inwoners ook iets verwachten van college en raad. Juist omdat we hun behoeften als een belangrijke leidraad voor ons handelen willen benutten, gaan we ook extra inspanningen verrichten op het gebied van communicatie en participatie. De inbreng van inwoners is waardevol en soms cruciaal om goede plannen te maken, goed beleid te ontwikkelen en goede diensten te verlenen. Dat vraagt heldere communicatie en open processen met ruimte voor de inwoners. Ook daar willen we geld voor uittrekken. We willen in Diemen immers voor en met elkaar aan de slag. We zien grote uitdagingen op ons afkomen en tegelijkertijd constateren we dat Diemen er behoorlijk voor staat. Zorgeloos zijn we niet, ook niet op financieel gebied. Maar we hebben de overtuiging dat we samen met u als raad en met de inwoners, ondernemers en organisaties van Diemen kunnen doen wat er van ons gevraagd wordt.
Inleiding: Aanbiedingsbrief
Pagina 10
Waar staan we op financieel gebied Financieel vertrekpunt De Kadernota 2023 is het financiële vertrekpunt voor deze programmabegroting. De Kadernota 2023 liet onderstaand meerjarenperspectief zien. Kadernota 2023
2023
2024
2025
2026
Structureel
-670
-370
105
870
Incidenteel
-435
-40
-
-
-1.105
-410
105
870
Saldo Kadernota 2023
Die Kadernota 2023 was beleidsarm, omdat we tijd nodig hadden de ambities uit het coalitieprogramma uit te werken en in afwachting waren van de Meicirculaire 2022 met de wijzigingen in het Gemeentefonds. In deze begroting zijn beiden verwerkt. Het huidige kabinet heeft voor de duur van de eigen kabinetsperiode ruim geld beschikbaar gesteld aan de gemeenten. Voor de jaren daarna heerst onzekerheid. De Begroting 2023 heeft een structureel sluitend meerjarenperspectief voor de jaren 2023 tot en met 2025. Het jaar 2026 sluit vooralsnog met een tekort. Dit jaar zijn de mutaties tot september meegenomen in de programmabegroting 2023. De Begroting 2023 laat het volgende meerjarenperspectief zien. Begroting 2023
2023
2024
2025
2026
Structureel
1.100
1.915
3.780
-210
Incidenteel
-970
-170
-60
-
Saldo Begroting 2023
130
1.745
3.720
-210
In 2023 sluit de begroting af met een verwacht positief saldo van € 130.000. Het structurele saldo is € 1,1 miljoen positief. De financiële positie van de gemeente is op dit moment gezond. Toch attenderen we u in deze aanbiedingsbrief op enkele grote risico's die op ons afkomen. We bevinden ons in economisch onstuimige tijden. De prijsinflatie is hoog en de prijzen voor energie en grondstoffen lopen snel op. Het is moeilijk in te schatten wanneer deze situatie zich gaat stabiliseren. In deze begroting hebben we een structureel budget van € 650.000 opgenomen voor het opvangen van tegenvallers op dit gebied. Een andere grote onzekerheid is de ontwikkeling van de middelen vanuit het Rijk. Bij het schrijven van deze aanbiedingsbrief is niet bekend hoe de middelen vanuit het Rijk zich na 2025 gaan ontwikkelen. Dit geldt voor de totale omvang van het Gemeentefonds, maar ook voor de gevolgen van de herijking van de verdeelmaatstaven voor dat fonds. Dat zou allebei negatief uit kunnen pakken voor Diemen. In het meerjarenperspectief is voorlopig vastgehouden aan de informatie zoals het Rijk die vermeldde in de Meicirculaire. De compensatiegelden die Diemen ontvangt (€ 2,9 miljoen) zijn ook voor 2026 opgenomen. Voor wat betreft de te ontvangen middelen voor jeugdzorg hebben we eraan vastgehouden om 75% van de voorlopig toegezegde middelen op te nemen.
Dit sluit aan bij ons uitgangspunt van vorig jaar. Dit percentage zou verruimd mogen worden naar 100%, maar het Rijk heeft ook al besparingsmaatregelen aangekondigd en staat er voor 2024 en 2025 nog een taakstellende bezuiniging van respectievelijk € 200.000 en € 400.000 ingeboekt.
Inleiding: Waar staan we op financieel gebied
Pagina 11
Enige voorzichtigheid acht het college op dit moment dan ook meer verantwoord. Bovendien blijven de kosten van de jeugdzorg nog steeds weerbarstig en lastig beheersbaar. Ook in 2023 zetten we dus via het programma 'Grip op het sociaal domein' in op betere kostenbeheersing en prognoses. Ten slotte leidt de groei van onze gemeente tot behoeftes en ambities op het gebied van voorzieningen. We willen graag een middelbare school in Diemen realiseren en bezien de toekomst van het sportcentrum Duran. Hiertoe gaan we in 2023 onderzoek verrichten. Op basis van uitgewerkte scenario's zal de raad een voorstel ontvangen. Ieder scenario zal zijn eigen kostenplaatje meebrengen. We passen de bijbehorende investeringsbehoefte te zijner tijd aan op de besluitvorming. Tot die tijd hanteren we de nu opgenomen investeringsbedragen. Dat gaat dan om € 7,3 miljoen voor de renovatie van het zwembad en € 12,5 miljoen voor de bouw van een middelbare school. Verder zal op basis van een geactualiseerd Integrale Huisvestingsplan blijken of het nodig is de huisvesting voor basisonderwijs uit te breiden. We hebben momenteel het comfort dat we kunnen handelen vanuit een financieel gezonde situatie. Daardoor hebben we de tijd om vorm te geven aan onze ambities en aan financiële randvoorwaarden, die daarmee gepaard gaan.
Voor een goede besluitvorming is het belangrijk dat we duidelijkheid hebben over financiële ontwikkelingen die nu nog onzeker zijn. Pas wanneer het lange-termijnbeeld voor onze financiën betrouwbaar is, kunnen we afgewogen voorstellen voorleggen. Weerstandsvermogen en risicobeheersing De risico's en de berekening van het weerstandsvermogen zijn geactualiseerd. De structurele weerstandsratio neemt af tot 'Matig'.
Het afnemen van de structurele weerstandsratio wordt vooral veroorzaakt door de verwachte doorvoering van de herijking van de verdeling van het Gemeentefonds. Als deze aanpassing daadwerkelijk plaats gaat vinden zonder compensatie, dan verslechtert ons structurele meerjarenperspectief behoorlijk en moeten we hier op anticiperen. De risico's van de 'open-einde' regelingen binnen het sociaal domein, met name voor de jeugdzorg en de bijstand blijven groot. De incidentele weerstandsratio blijft 'Uitstekend'.
De incidentele weerstandsratio wordt voornamelijk beïnvloed door de grondexploitaties. De snelle ontwikkelingen en de grote geldstromen die binnen de grondexploitaties omgaan maken het grootste deel van de incidentele risico's uit. Begroting 2023 (stand per 1 januari)
2023
2024
2025
2026
Algemene reserve
14.010
14.1401
15.885
19.605
Risicoreserve
4.615
4.615
4.615
4.615
Saldo meerjarenraming
18.625
18.755
20.500
24.220
De Algemene reserve is toereikend en blijft de komende jaren naar verwachting toenemen. Toekomstige negatieve rekeningresultaten en het voordoen van risico's kunnen dit beeld uiteraard veranderen.
1
Inclusief begrotingssaldo voorgaand jaar
Inleiding: Waar staan we op financieel gebied
Pagina 12
Lokale lastendruk De sturing op de lokale lastendruk vindt plaats bij vaststelling van de begroting. De uitwerking van de begrotingskaders verwerken we in de belastingverordeningen. De belastingverordeningen 2023 worden volgens planning in de gemeenteraadsvergadering van december 2022 vastgesteld. Voorstel is om alle belastingen en tarieven met 3,0% te indexeren. Een nieuwe berekening van de lokale lastendruk is opgenomen in de paragraaf 'Lokale heffingen'. Nieuw beleid Onderstaand een overzicht van alle nieuwe beleidsvoornemens die zijn opgenomen in de begroting 2023. Grotendeels vloeien deze voort uit de opgaven van het Rijk en de ambities in het coalitieprogramma 'Diemen met elkaar en voor elkaar'. Een toelichting op het nieuwe beleid vindt u terug in de programma's. Nieuw beleid Begroting 2023
2023
2024
2025
2026
Sociaal Contractmanagement Wmo en Jeugd
-90
-90
-90
-90
Vervolg actieplan eenzaamheid
-55
-55
-55
-55
Budget Wmo-hulpmiddelen
-40
-40
-40
-40
Voorportaal MaDi Diemen
-50
-50
-50
-50
Jongerenwerk
-150
-150
-150
-150
Wmo
-160
-160
-160
-160
Kosten Sociaal Domein (taakstelling doorgeschoven naar 2024)
-200
-
-
-
Inhuur projectmanager Sociaal Domein
-60
-
-
-
Huishoudelijke Hulp Toelage Dienst Thuis
-25
-25
-25
-25
Versterking dienstverlening gemeente
-160
-160
-160
-160
Totaal Sociaal
-990
-730
-730
-730
Aanpak ondermijning
-80
-80
-80
-80
Tweede controleur openbare ruimte
-30
-30
-30
-30
Totaal Veilig
-110
-110
-110
-110
Administratie taken Sociaal Domein en Dienstverlening
-120
-120
-120
-120
Werken met ervaringsdeskundigen
-
-10
-10
-10
Bijstand en Re-integratie
-
-60
-60
-
-15
-
-
-
Veilig
Inkomen en armoede
Extra aandacht minimahuishouding Schuldhulpverlening
-10
-
-
-
Totaal Inkomen en armoede
-145
-190
-190
-130
Inleiding: Waar staan we op financieel gebied
Pagina 13
Nieuw beleid Begroting 2023
2023
2024
2025
2026
Vrije tijd Uitbreiding taken Sportbedrijf
-20
-20
-20
-20
-
-
-
-
-20
-20
-20
-20
Consulent Wet Educatie & Beroepsonderwijs / beleidsondersteuner laaggeletterdheid
-70
-70
-70
-70
Medewerker Leerplicht
-60
-60
-60
-60
Gelijke onderwijskansen in het onderwijs
-30
-30
-30
-30
Onderwijshuisvesting - Opstellen periodieke leerlingenprognose
-5
-5
-5
-5
-165
-165
-165
-165
Juridische handhaving (opkoopbescherming)
-80
-80
-80
-80
Inspecteur Bouwen en wonen
-80
-80
-80
-80
Inspecteur Bouwen en wonen - dekking uit leges omgevingsvergunning
80
80
80
80
Programma Samenlevingsopbouw Holland Park
-150
-150
-
-
Inhuur beleidsmedewerker Ruimtelijk Ordening
-100
-
-
-
Inhuur beleidsmedewerker Ruimtelijk Ordening dekking exploitatiebijdrage en eigen formatiebudget
100
-
-
-
Inhuur beleidsmedewerker grondzaken
-60
-60
-30
-30
Verrijn Stuart
-20
-
-
-
Totaal Gebiedsontwikkeling
-310
-290
-110
-110
Kostenstijging 'Programma Groot Onderhoud'
-135
-135
-135
-135
Kostenstijging 'Programma Groot Onderhoud' -> kosten afval
-75
-75
-75
-75
Kosten straatmeubilair
-55
-55
-55
-55
Energietransitie Warmteregisseur
-80
-80
-80
-80
Coordinatie Daarom Duurzaam Diemen
-20
-20
-20
-20
Coordinatie Daarom Duurzaam Diemen dekking klimaatbeleidbudget
20
20
20
20
Extra groen
-5
-5
-5
-5
Bijdrage Diemerbos
-15
-15
-15
-15
Regionale energietransitie
-110
-135
-135
-135
Transitievisie Warmte met wijkgerichte aanpak
-100
-200
-200
-200
Bewonersacties energiebesparende maatregelen
-60
-60
-60
-60
-
-100
-100
-100
-635
-860
-860
-860
Ontwikkeling Sportcentrum Duran Totaal Vrije tijd Onderwijs
Totaal Onderwijs Gebiedsontwikkeling
Leefomgeving en klimaat
Aanpak energiearmoede Totaal Leefomgeving en klimaat
Inleiding: Waar staan we op financieel gebied
Pagina 14
Nieuw beleid Begroting 2023
2023
2024
2025
2026
Verkeer Integrale mobiliteitsvisie en verkeersveiligheid
-40
-
-
-
Totaal Verkeer
-40
-
-
-
-100
-100
-100
-100
- Voor en met Diemen
-100
-
-
-
- Betrokkenheid lokale democratie en bevordering opkomst verkiezingen
-10
-10
-10
-10
- Begrijpelijk taalgebruik
-
-10
-10
-10
- In beeld brengen ervaringen dienstverlening Gemeente
-
-20
-20
-20
Gastheerschap en beveiliging
-100
-100
-100
-100
Trainees
-140
-140
-140
-
Flexibilisering beloningssystematiek
-150
-150
-150
-150
Continuïteit informatievoorziening
-70
-70
-70
-70
Diemen 800 Jaar
-15
-
-
-
Totaal Samen besturen
-695
-605
-605
-465
Stelpost Indexering
-500
-500
-500
-500
Stelpost Stijgende energielasten
-150
-150
-150
-150
Totaal Financiën
-650
-650
-650
-650
-3.760
-3.620
-3.440
-3.240
Samen besturen Uitbreiding griffie Participatie, communicatie en dienstverlening:
Financiën
Totaal Nieuw beleid Begroting 2023
Inleiding: Waar staan we op financieel gebied
Pagina 15
Baten en lasten per programma Baten en lasten 2023
Lasten2
Sociaal
-24.028
Baten3 488
Veilig
-3.412
50
Inkomen en armoede
-10.436
7.549
Vrije tijd
-5.349
1.742
Onderwijs
-4.133
1.343
Gebiedsontwikkeling
-8.696
7.788
Leefomgeving en klimaat
-20.588
9.138
Verkeer
-1.999
1.420
Samen besturen
-17.021
464
Financiën
-1.910
67.720
Totaal
-97.573
97.703
Saldo van baten en lasten
130
Sociaal Veilig Inkomen en armoede Vrije tijd Onderwijs Gebiedsontwikkeling Leefomgeving en klimaat Verkeer Samen besturen Financiën
Lasten
2 3
Baten
Dit betreft de structurele en incidentele lasten per programma inclusief de toevoegingen aan reserves. Dit betreft de structurele en incidentele baten per programma inclusief de onttrekkingen uit reserves.
Inleiding: Baten en lasten per programma
Pagina 16
Structureel evenwicht Het toezicht van de provincie richt zich op het meerjarige structurele evenwicht van de begroting. Uit onderstaand overzicht blijkt dat we alleen in 2026 niet structureel in evenwicht zijn. Totaal Programma's
2023
2024
2025
2026
- lasten
-95.389
-95.975
-93.554
-93.909
- baten
96.310
98.140
97.156
93.872
- toevoegingen aan reserves
-97
-170
-96
-172
- onttrekkingen aan reserves
277
-
274
-
1.100
1.995
3.780
-210
- lasten
-2.090
-1.421
-1.237
-1.163
- baten
880
904
904
904
- toevoegingen aan reserves
-
-
-
-
- onttrekkingen aan reserves
240
266
272
258
Saldo incidenteel
-970
-250
-60
-
Totaal saldo van baten en lasten
130
1.745
3.720
-210
2024
2025
Structureel
Saldo structureel Incidenteel
Incidentele lasten Incidentele lasten Programma
Onderwerp
Sociaal
Projectmanager Sociaal Domein
-60
Uitvoering "Nota Sociaal Domein" (0,5 fte)
-45
Subsidie Zwembad AGO
-20
Servicetaxi
36
Versterkingdienstverleninng gemeente: Impuls integraal werken
-5
Extra aandacht minimahuishouding
-15
Schuldhulpverlening
-10
Inkomen Armoede
2023
Bijstand en Re-integratie Gebiedsontwikkeling
Verkeer
Incidentele omgevingsvergunningen
-1.092
Externe Marktmanager
-30
Verrijn Stuartweg
-20
Omgevingswet - opstellen actieplan geluid
-50
Omgevingswet - opstellen omgevingsplan
-50
Huurinfopunt
-20
Woonruimteverdeling
-5
Integrale mobiliteitsvisie
-40
Inleiding: Structureel evenwicht
2026
-20
-60
-60
-1.111
-1.117
-1.103
-20
Pagina 17
Incidentele lasten Samen besturen
Wet Open Overheid
-60
-60
Programma samenlevingsopbouw Holland Park
-150
-150
Beleidsmedewerker Ruimtelijke Ordening
-100
Voor en met Diemen
-100
Projectmanager
-159
Uitbr. Capaciteit Communicatie, participatie en dienstverlening
-80
Diemen 800 jaar Totaal incidentele lasten
-60
-60
-15 -2.090
-1.421
-1.237
-1.163
2023
2024
2025
2026
Incidentele baten Incidentele baten Programma
Onderwerp
Gebiedsontwikkeling Incidentele omgevingsvergunningen
851
844
844
844
Financien
Claim Wet Open Overheid Incidenteel
60
60
60
60
Sociaal
Taxiservice
-36
-
-
-
5
-
-
-
880
904
904
904
Gebiedsontwikkeling Regionale subsidie tbv Woonruimteverdeling Totaal incidentele baten
Incidentele dotatie reserves Incidentele toevoegingen reserves Programma
Onderwerp
2023
2024
2025
2026
Gebiedsontwikkeling Omgevingsvergunningen
-
-
-
-
Totaal incidentele dotaties
-
-
-
-
Incidentele onttrekkingen reserves Programma
Onderwerp
2023
2024
2025
2026
Onttrekking Gebiedsontwikkeling reserve Omgevingsvergunningen
240
266
272
258
Totaal incidentele onttrekkingen
240
266
272
258
De toelichting van de incidentele baten en lasten zijn terug te vinden op de programmabladen.
Inleiding: Structureel evenwicht
Pagina 18
Programma's
Sociaal Veilig Inkomen en armoede Vrije tijd Onderwijs Gebiedsontwikkeling Leefomgeving en klimaat Verkeer Samen besturen Financiën
Programma's
21 39 49 59 67 77 91 105 115 129
Pagina 19
Programma's
Pagina 20
Sociaal Portefeuillehouder: M. Everhardt en M. Sikkes-van den Berg
Visie / strategisch doel We willen in Diemen zo dicht bij de burger als mogelijk een kwalitatief goed aanbod van informatie, advies en ondersteuning op het terrein van het sociaal domein. Dat doen we vanuit het perspectief van de inwoners in Diemen. In de nota Sociaal Domein 2020-2023 zijn ambities en plannen integraal vastgelegd op het gebied van een kansrijke start voor de jeugd, gezondheid, sociale, maatschappelijke en economische participatie en een veilige leefomgeving voor iedereen. In dit programma komen deze onderdelen terug. De uitdaging binnen het sociaal domein ligt de komende jaren in het verder ontwikkelen van een integrale dienstverlening. We willen de communicatie vanuit de gemeente verbeteren en daarmee ook de toegang tot de voorzieningen. Het versterken en vitaal houden van de samenwerking in het netwerk en het bereiken van inwoners die (nog) niet goed in beeld zijn, staan ook hoog op onze prioriteitenlijst. De belangrijkste pijlers onder het beleid: 1. We werken vanuit de effecten die we voor de inwoner willen bereiken. Wetgeving ondersteunt daarbij, maar toepassing van de wet is geen doel op zich. De privacy van mensen is een groot goed. Uitwisseling van gegevens vindt alleen plaats als dit noodzakelijk is en in overleg met de betrokken inwoner(s).
De inwoners zijn onze spiegel en ons klankbord, daarom vragen we ze regelmatig naar hun ideeën en ervaringen bij de totstandkoming van het beleid. 2. We werken preventief, we willen voorkomen dat problemen ontstaan of verergeren. Ondersteuning moet daarom goed toegankelijk zijn voor inwoners. 3. Wanneer mensen hulp en ondersteuning nodig hebben, zoeken we naar oplossingen om hun situatie te verbeteren. 4. We zorgen voor een zo goed mogelijk samenspel tussen de zorg die geleverd wordt door professionals (formele zorg) en de zorg door familie, vrienden, buren of vrijwilligers (informele zorg).
Programma's: Sociaal
Pagina 21
Doelstellingen in één oogopslag
Kaderstellende beleidsnota's Kaderstellende beleidsnota's: • 1e wijziging verordening maatschappelijke ondersteuning Diemen 2020; • Algemene subsidieverordening Diemen 2018; • Beleidsnota Diversiteit 2020; • Beleidsnota Sociaal Domein 2020-2023 "Samen Diemen"; • Beleidsnota Wet inburgering; • Beleidsplan participatiewet (2014); • Beleidsplan Schulhulverlening 2016-2019; • Beleidsregels Jeugdhulp 2022; • Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning Diemen 2021; • Huisvestingsverordening Diemen 2021; • Inkomensondersteunend armoedebeleid 2016-2019; • Nadere regels Jeugdhulp Diemen 2022; • Nadere regels maatschappelijke ondersteuning Diemen 2021; • Notitie Visie op de klantbenadering en dienstverlening; • Sportnota 2016-2020 "Sportieve Kracht van Diemen"; • Toegang en toeleiding tot het Sociaal Domein; • Verordening Jeugdhulp Diemen 2022; • Verordening maatschappelijke ondersteuning 2020; • Verordening beslistermijn schuldhulpregeling 2021; • Verordeningen participatiewet afstemmingsverordening, Cliëntenparticipatie, Inkomenstoeslag, Loonwaardesubsidie, Re-integratie, Studietoeslag, Tegenprestatie.
Programma's: Sociaal
Pagina 22
Structurele gevolgen Jaarstukken 2021 Overschrijding kosten specialistische jeugdhulp 2021 Net als vrijwel alle gemeenten in Nederland hebben we in Diemen te maken gekregen met tekorten op de jeugdhulp. In de jaarrekening over 2021 is zichtbaar geworden dat de kosten voor specialistische jeugdhulp in 2021 € 900.000 hoger lagen dan de begroting van dat jaar. Oorzaak van die overschrijding wordt gevormd door stijging van de kosten, een toename van het aantal cliënten, een grotere complexiteit van de problematiek bij jeugdigen en de toevoeging van groepen jeugdigen die voorheen via de Wet langdurige zorg, de Wmo of de Wet Kinderopang werden geholpen. Bovendien is het zo dat er uitzonderlijke situaties zijn die zo complex zijn dat ze tot zeer hoge kosten leiden. Dat raakt een kleinere gemeente als Diemen onevenredig hard. Dergelijke situaties zijn helaas niet te voorzien. Van de hogere kosten die we in 2021 te verwerken kregen, is driekwart als structureel te kenmerken. Om het voorzieningenniveau nu wel op peil te houden stellen we het budget voor specialistische jeugdhulp daarom met € 675.000 hoger vast. Over de ontwikkeling van het budget zal worden gerapporteerd via de P&C-cyclus.
Programma's: Sociaal
Pagina 23
Autonome ontwikkelingen Wet Inburgering De verantwoordelijkheden binnen de nieuwe Wet Inburgering voeren we uit binnen de budgetten zoals beschikbaar gesteld door het Rijk. Het Rijk stelt twee soorten budget beschikbaar: structurele uitvoeringsbudgetten en een specifieke uitkering voor Inburgeringsvoorzieningen. Het uitvoeringsbudget is per 2022 onderdeel van de begroting. Maar met de specifieke uitkering voor inburgeringsvoorzieningen is in de begroting nog geen rekening gehouden met de specifieke uitkering voor inburgeringsvoorzieningen, omdat dat bedrag nog niet is uitgekeerd. Vooralsnog hebben we deze uitkering geraamd op circa € 205.000. Kosten en baten verhogen we met dit bedrag. Uitvoeringskosten Inburgering Voor de uitvoering van de nieuwe Wet inburgering dient 1,0 fte betaald te worden vanuit het budget Uitvoeringskosten Inburgering. Het gaat om een bedrag van € 90.000. Gemeenschappelijke Regeling Openbare gezondheidzorg (GR OGZ) De totale begroting 2023 van de GR OGZ bedraagt € 8,0 miljoen. De bijdrage van Diemen aan deze gemeenschappelijke regeling bedraagt € 1.320.000. Omdat in de begroting rekening is gehouden met een jaarlijkse bijdrage van € 1.260.000, is er sprake van een stijging van € 60.000. Deze stijging wordt voor € 20.000 veroorzaakt door indexering en voor € 40.000 door de groei van het aantal inwoners in Diemen.
GR GGD Amsterdam - Amstelland (Veilig Thuis) De begroting 2023 van de Gemeenschappelijke Regeling GGD Amsterdam-Amstelland bedraagt € 19 miljoen. De bijdrage van Diemen aan deze gemeenschappelijke regeling bedraagt € 107.000. Omdat we in de begroting eerder rekening hielden met een jaarlijkse bijdrage van € 87.000, is er sprake van een stijging van circa € 20.000. Deze stijging wordt veroorzaakt door de indexering en de groei van het aantal inwoners in Diemen. Ten slotte zijn de financiële werkafspraken behorende bij de GR Amsterdam-Amstelland gewijzigd en ingegaan vanaf het jaar 2022. De DUVO-middelen (Decentralisatie-uitkering Vrouwenopvang) van € 32.000 komen te vervallen. Indexatie tarieven Wmo-vervoer Jaarlijks worden per 1 januari de tarieven voor het Wmo-vervoer geïndexeerd aan de hand van de NEA-index. Dit is contractueel vastgelegd. De sterk stijgende brandstofprijzen van het afgelopen jaar hebben een groot effect op de kosten in de zorg- en taxivervoer. We moeten rekening houden met een hogere NEA-index per 1 januari 2023. Niet alleen vanwege de explosief gestegen brandstofprijzen, maar ook vanwege de inflatie en de druk op de lonen door een toenemend personeelstekort. De NEA-index wordt in oktober bekend gemaakt. Indien blijkt dat door een hoge NEA-index het budget voor Wmo-vervoer in 2023 niet toereikend is, komen we hier in de eerste kwartaalbrief 2023 op terug.
Programma's: Sociaal
Pagina 24
Salarislasten Wmo en Jeugd Het kabinet heeft een bedrag van € 675 miljoen beschikbaar gesteld om de zorgsalarissen extra te verhogen en stelt vanaf 2022 structureel € 94 miljoen beschikbaar aan gemeenten, opdat zij de financiële middelen hebben om de stijging van de zorgsalarissen in het sociaal domein mogelijk te kunnen maken. Een bedrag van € 80 miljoen landt in de algemene uitkering. Een structurele toevoeging vanaf 2022 van € 80 miljoen, gesplitst in € 40 miljoen voor jeugdzorg en € 40 miljoen voor Wmo (zowel opvang en begeleiding als huishoudelijke hulp). Voor Diemen is vanuit het Rijk een bedrag van € 110.000 beschikbaar gesteld voor de indexering van de zorgsalarissen van Wmo en Jeugd. Om de tarieven binnen de Wmo en jeugd te indexeren conform de oproep van de VNG heeft de gemeente Diemen voor 2023 totaal € 230.000 nodig. Het extra benodigde budget van € 120.000 is structureel verwerkt in de budgetten. Wetswijziging Woonplaatsbeginsel Sinds 1 januari 2022 is het woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet gewijzigd. Vanaf 1 januari 2022 is de gemeente waar de jeugdige zelf woont financieel verantwoordelijk. Aaneengesloten zorg met verblijf vormt daarbij een belangrijke uitzondering. Daarvoor wordt de gemeente waar de jeugdige oorspronkelijk woonde verantwoordelijk. Door deze wetswijziging is de financiële verantwoordelijkheid voor een groot aantal jeugdzorgtrajecten veranderd.
Dit brengt voor de gemeente Diemen extra kosten met zich mee van € 300.000. Het budget voor specialistische jeugdhulp verhogen we daarom voor 2023 met dit bedrag.
Programma's: Sociaal
Pagina 25
Nieuwe ontwikkelingen Contractmanagement Wmo en Jeugd Om meer grip en inzicht te krijgen op de uitvoering van de contracten, de kwaliteit van de geleverde producten, financiële uitnutting en trends (voortkomend uit gecontracteerde ondersteuning) is contractmanagement nodig. Het huidige contractmanagement voor specialistische jeugdhulp heeft betrekking op een deel van de contracten. Uitbreiding is noodzakelijk om het contractmanagement te verbreden naar de andere contracten en ook meer strategisch te werk te kunnen gaan. Voor Wmo geldt dat het contractmanagement op dit moment wordt uitgevoerd door de beleidsadviseur. Hiervoor is nu onvoldoende tijd beschikbaar. Om structureel invulling te geven aan het contractmanagement Wmo is een contractmanager noodzakelijk. Om op beide terreinen goed invulling te geven aan contractmanagement is het voorstel om1 fte (€ 90.000) beschikbaar te stellen voor Wmo en Jeugd. Eventueel kan het werk van de contractmanager worden uitgebreid met contracten binnen het beleidsterrein van de Participatiewet. Bij de invulling zullen we nauw samenwerken met de beide andere DUO-gemeenten. We bezien of we contractmanagement ook gezamenlijk kunnen oppakken. Het gaat immers veelal om dezelfde contractpartijen. Deze samenwerking heeft mogelijk financiële effecten en die zullen we melden in een van de kwartaalbrieven.
Na verloop van tijd wordt beoordeeld tot welk besparingspotentieel of kwaliteitsimpuls dit heeft geleid. Vervolg actieplan eenzaamheid Voor de uitvoering van het actieplan eenzaamheid is er tijdelijk een consulent Eenzaamheid en Verbinding aangenomen. De verwachting is dat de kosten voor deze functie in 2022 en 2023 via de subsidie van de provincie gedekt kunnen worden. De gemeenteraad heeft de toezegging gedaan dat de consulent in 2022 vast kan starten, voordat de subsidie is aangevraagd. Over de toekenning van subsidieaanvraag bestaat op dit moment nog geen zekerheid. De gemeenteraad heeft bij bespreken van het actieplan aangegeven eventueel de inzet te bekostigen vanuit de algemene middelen. Het kan ook zijn dat de inzet van deze consulent langer nodig is dan in de subsidieaanvraag staat. In dat geval kan het niet meer worden gefinancierd vanuit de subsidie en zal de bekostiging uit de algemene middelen moeten komen. Voor 2023 stellen we daarom voor € 55.000 beschikbaar te stellen voor de inzet van de consulent Eenzaamheid en Verbinding. Budget Wmo-hulpmiddelen In 2021 was er een overschrijding op het budget Wmo-hulpmiddelen van € 22.000. Daarnaast is er in het budget nog geen rekening gehouden met de jaarlijkse indexatie. Deze indexatie is contractueel vastgelegd. Daarom stellen we voor het budget voor Wmohulpmiddelen structureel met € 40.000 te verhogen.
Voorportaal MaDi Diemen De onafhankelijke cliëntondersteuning is in Diemen de afgelopen jaren steeds meer onder druk komen te staan. Dat komt door een toename van complexe, domein overschrijdende ondersteuningsvragen en door het groeiende aantal inwoners in Diemen.
Programma's: Sociaal
Pagina 26
Met MaDi Diemen zijn we een pilot "Voorportaal" gestart voor 2021-2022. Hierbij is er gezocht naar een oplossing voor de druk die op de hulpverlening is ontstaan. Taken zoals administratieve taken en eenvoudige praktische hulpvragen kunnen direct bij de intake worden opgepakt en niet door de professionele hulpverlener. Door dit direct op te pakken wordt de hulpverlening ontlast en kan er effciënter worden gewerkt. Diemenaren met eenvoudige hulp- en adviesvragen kunnen sneller worden geholpen en het bespaart kosten voor duurdere hulpverlening. Bij positieve evaluatie van de pilot in 2022 stellen we voor het project Voorportaal structureel te maken. Op dit moment is nog niet bekend om welk bedrag het zal gaan, maar we verwachten een bedrag van ca. € 50.000. Dit bedrag zullen we dan opnemen in de structurele subsidie aan MaDi Diemen. Bij negatieve evaluatie moeten we de groeiende vraag naar cliëntondersteuning op een andere manier bekostigen. Kosten zullen dan naar verwachting hoger uitvallen. Maatschappelijke opvang en beschermd wonen De decentralisatie van Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen (MOBW) naar gemeenten was voorzien in januari 2023. De beoogde inwerkingtreding is inmiddels uitgesteld naar 2024. Concreet betekent dat dat de gemeenten per 2024 de middelen voor Beschermd Wonen ontvangen op basis van een objectief verdeelmodel.
In het Regioplan Amstelland Beschermd wonen en dak- en thuisloosheid is het budget voor Diemen vastgesteld op € 205.000 voor het eerste jaar, dus 2024. In 2025 loopt dat bedrag op naar € 660.000. In 2023 zal er een begin gemaakt worden met het opzetten van een lokale toegang tot maatschappelijke opvang en beschermd wonen in de regiogemeenten. De regiogemeenten bereiden in overleg met de centrumgemeente Amsterdam een voorstel voor. De benodigde middelen zullen gefinancierd worden via de rijksbijdrage aan de gemeente Amsterdam als centrumgemeente. Jongerenwerk De afgelopen jaren is er in Diemen gebouwd aan een stevige ondersteuningsstructuur voor (jonge) kinderen en hun ouders/opvoeders. De doelgroep jongeren (12-25 jaar) is hierin niet altijd voldoende meegenomen. Juist deze groep heeft extra aandacht nodig vanwege alle ontwikkelingen in hun adolescentie. Ook heeft de coronacrisis een grote impact gehad op het mentale welzijn van jongeren. Daarbovenop heeft Diemen een extra uitdaging in het bereiken van deze doelgroep aangezien er in Diemen geen voortgezet onderwijs locatie is. Er zijn in Diemen de afgelopen tijd via tijdelijke inzet en tijdelijke middelen verschillende projecten opgezet om jongeren beter te bereiken en te ondersteunen. Het gaat dan om Jongeren in Beeld, Block RXL, de online hulplijn UpTalk, een online programma tijdens de kerstvakantie en extra coaching voor jongeren.
We willen voor jongeren nu ook een structureel programma aanbieden in ruimtes waar zij zich veilig en thuis voelen. Om de groeiende groep jongeren in Diemen op een goede manier te bereiken, hun talenten te ontwikkelen en hen te ondersteunen bij mentale, emotionele, sociale of financiële problemen achten we uitbreiding van jongerenwerk noodzakelijk. Ook willen we de incidentele inzet naar aanleiding van de coronacrisis structureel te borgen.Tot slot is het jongerenwerk momenteel kwetsbaar doordat er maar weinig uren worden geboden.
Programma's: Sociaal
Pagina 27
Door uitbreiding van het jongerenwerk zal het project Jong Diemen op de Radar (hernoemd in Jongeren in Beeld) structureel kunnen worden. Verder kunnen per activiteit minimaal twee jongerenwerkers aanwezig zijn en de jongerenwerkers zijn dan beter bereikbaar voor jongeren, ook in de avonduren en in het weekend. In de begroting 2023 is voor de uitbreiding een budget van € 150.000 opgenomen. Wonen en zorg De gemeente Amsterdam deed vanuit haar centrumfunctie voor de zorgregio AmsterdamAmstelland in 2021 een aanvraag voor het realiseren van tijdelijke opvang en passantenpensions voor economisch daklozen in de regio. Dat heeft betrekking op de regiogemeenten, waaronder Diemen. In dergelijke pensions en in die tijdelijke opvang kunnen (jong)volwassenen en gezinnen maximaal een jaar verblijven om tot rust te komen en vanuit daar te zoeken naar duurzame vervolghuisvesting. De middelen zijn beschikbaar gesteld door toenmalige staatssecretaris Blokhuis en staan bekend als de Blokhuismiddelen. Over de toegang tot de opvang wordt besloten middels regionaal overleg. De middelen zijn beschikbaar tot en met 2023. In de begroting van 2023 zal een post worden opgenomen voor de opvang van daklozen die op het regionale overleg niet tot de opvang worden toegelaten maar die de gemeente Diemen wel opvang aan wil bieden.
Het huidige kabinet zet in op het voorkomen van dakloosheid, om- en afbouw van de maatschappelijke opvang en het realiseren van woonplekken met passende ondersteuning voor (dreigend) dakloze jongeren en volwassenen. Hiervoor wordt structureel bijna € 10,5 miljoen beschikbaar gesteld aan centrumgemeente Amsterdam. Het is nog niet uitgewerkt hoe de financiering van de tijdelijke huisvesting van daklozen door de gemeenten voortgezet zal worden. In 2023 wordt de Woonvisie geactualiseerd. In opvolging van de woonzorganalyse wordt ook een woonzorgvisie opgesteld. Op basis hiervan zal de gewenste woningbouwprogrammering voor nieuwbouw met bijbehorende voorzieningen voor zorg nader worden uitgewerkt. Wmo Diemen groeit en er komen steeds meer aanvragen in het kader van de uitvoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo). Dit zorgt voor oplopende wachttijden. Er zijn de afgelopen jaren ook (structurele) taken bijgekomen, zoals de organisatie van de noodopvang. Bovendien is de verwachting dat er nog een taak bij gaat komen rondom beschermd wonen. Om zicht te krijgen op wat voor Diemen nodig is om de Wmo goed te kunnen uitvoeren, hebben we via een formatiescan gekeken naar de benodigde capaciteit. Daaruit bleek dat er 15,58 fte nodig is om de Wmo adequaat uit te voeren. We hebben momenteel echter maar 12,25 fte ter beschikking.
Voorstel is daarom nu om de functie van Wmo-consulent met 2,00 fte (€ 158.000) uit te breiden. Daarnaast zal er onderzoek worden gedaan naar mogelijke verbeteringen in de werkprocessen van Wmo, om effectiever en beter te kunnen werken.
Programma's: Sociaal
Pagina 28
Kosten Sociaal Domein (taakstelling) Met de invoering van beheersmaatregelen zou vanaf 2023 een beperking van de uitgaven binnen het sociaal domein moeten optreden. We gaan uit van een daling van kosten per jaar vanaf 2024 met € 200.000, oplopend tot € 400.000 in 2025. We komen met een plan hoe we deze kostenbesparing gaan realiseren. Inhuur projectmanager Sociaal Domein De administratie van het Sociaal Domein is vanaf de decentralisatie in 2015 steeds complexer geworden. Dit komt o.a. door aangepaste wet- en regelgeving, veranderende koersbepalingen vanuit het Rijk, complexere zorgsystemen, regionale overlegverbanden en de omvangrijkheid aan contractkeuzes. Dit heeft een weerslag op de administratie, denk aan het betaalbaar stellen van een zorgdeclaratie of aan een protocol voor het inregelen van nieuwe contracten in de boekhouding (bijvoorbeeld de TOZO-regeling). Ook wordt de rechtmatigheidsverantwoording van deze administratie in het jaarrekeningtraject steeds ingewikkelder. Om deze complexe materie goed in de organisatie te borgen is het noodzakelijk om in 2023 voor een half jaar specifieke expertise in te huren. De kosten voor de inhuur bedragen ongeveer € 60.000. Eigen bijdrage huishoudelijke hup (Wmo) Voor Wmo-voorzieningen geldt een abonnementstarief als eigen bijdrage voor inwoners die gebruik maken van Wmo-voorzieingen.
Dit bedrag is ongeacht het aantal Wmovoorzieningen, het inkomen of het vermogen. In het regeerakkoord is opgenomen dat het kabinet werkt aan een aanpassing van de eigen bijdrage voor huishoudelijke hulp in de Wmo. De komende periode wordt deze maatregel met cliënten, gemeenten en het Centraal Administratie Kantoor (CAK) uitgewerkt. De maatregel vraagt een wetswijziging en vergt een aanzienlijke implementatietijd waardoor de beoogde datum van inwerkingtreding op 1 januari 2025 is gesteld. De aanpassing dient vanaf 2025 te leiden tot een (landelijke) taakstellende besparing van € 95 miljoen. De algemene uitkering zal vanaf 2025 met dit bedrag verlaagd worden. Huishoudelijke Hulp Toelage Diensten Thuis Sinds 1 januari 2021 wordt in Diemen de algemene voorziening Huishoudelijke Hulp Toelage (HHT) Diensten Thuis aangeboden aan cliënten met een indicatie voor de maatwerkvoorziening Hulp bij het Huishouden en aan inwoners die als mantelzorger ingeschreven staan bij mantelzorgorganisatie Markant. Hiervoor is in 2021 en 2022 incidenteel € 25.000 toegevoegd aan het budget voor Hulp bij het Huishouden. We stellen voor om het budget voor HHT Diensten Thuis à € 25.000 vanaf 2023 structureel toe te voegen aan het budget voor Hulp bij het Huishouden. Programma Grip op sociaal domein De betaalbaarheid van de voorzieningen in het sociaal domein in Diemen staat onder druk.
Daarom moeten we zo snel mogelijk meer grip krijgen op de uitgaven zodat we keuzes kunnen maken en behalve naar het inhoudelijke aanbod meer kunnen kijken naar kosten-baten. Zo kunnen we de benodigde zorg voor inwoners betaalbaar en beschikbaar te houden. In september 2021 is het programma Grip op sociaal domein gestart. Medio 2022 is de uitvoeringsfase gestart. Op het moment van schrijven kunnen we nog geen uitspraken doen over de uitkomsten en dus over structurele effecten van het programma. Het programma loopt tot 1 maart 2023 Programma's: Sociaal
Pagina 29
Versterking dienstverlening gemeente De rijksoverheid geeft aan dat als gevolg van de toeslagenaffaire naast de hersteloperatie voor getroffen ouders en kinderen, er ook maatregelen nodig zijn die structureel tot brede verbeteringen in beleid en uitvoering moeten leiden. Onderdeel hiervan is het versterken van de dienstverlening bij alle onderdelen van de overheid, waaronder de gemeenten. Het kabinet heeft besloten voor het versterken van de dienstverlening bij gemeenten en het extra ondersteunen van mensen in kwetsbare posities voor de periode tot en met 2027 € 150 miljoen per jaar beschikbaar te stellen via diverse geldstromen. Onderstaande bedragen zijn hiervoor gereserveerd: 1. Een robuust rechtsbeschermingssysteem € 50.000 Het is belangrijk dat mensen dichtbij ondersteuning hebben om de weg te vinden en hun recht te kunnen halen, bijvoorbeeld wanneer ze verdwalen tussen uitvoeringsinstanties. 2. Versterking ondersteuning wijkteams € 95.000 Compensatie van extra uitgaven die gemaakt worden om de toegang van cliënten tot de gemeentelijke dienstverlening en ondersteuning in de komende jaren stap voor stap structureel te verbeteren. 3. Systeemleren € 10.000 Om de dienstverlening in gemeenten daadwerkelijk en structureel te kunnen verbeteren is het van belang dat de dienstverlening plaatsvindt in een ‘lerende uitvoeringspraktijk’. 4.
Impuls integraal werken € 5.000 Als onderdeel van het versterken van de gemeentelijke dienstverlening kunnen gemeenten een impuls geven aan het ontwikkelen van een integrale dienstverlening. Zichtbaarheid antidiscriminatie-voorziening vergroten Een diverse en inclusieve samenleving werkt aan antidiscriminatie. We werken in Diemen samen met het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam (MDRA).We willen de zichtbaarheid daarvan vergroten en de meldingsbereidheid stimuleren. Daarnaast willen we actief aan de slag met thema’s als stagediscriminatie en straatintimidatie. Verder hebben we als gemeente een voorbeeldfunctie en dus streven we naar inclusief werkgeverschap. We gaan stagediscriminatie tegen, bijvoorbeeld door directe plaatsing van stagiaires. Waar we werken met data van burgers, zijn we extra zorgvuldig om te voorkomen dat bewuste en onbewuste vooroordelen leiden tot ongelijke behandeling. We zorgen voor een extra controle, bijvoorbeeld door gericht gebruik te maken van de Toolbox Ethisch Verantwoorde Innovatie van het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Bewustwording ambtenaren inclusiviteit Inclusie en diversiteit zijn blijvende aandachtspunten voor de eigen organisatie. We zetten in op (meer) bewustwording van ambtenaren van de gemeente, bijvoorbeeld door middel van training en kennisuitwisseling. Gebruik beschikbare normen en keurmerken t.b.v.
inclusiviteit We maken gebruik van beschikbare normen en keurmerken. Zo is de gemeente hard op weg een dementievriendelijke gemeente te worden en onderschrijven we de doelstellingen in het manifest ‘Iedereen doet mee’ (om het VN-Verdrag Handicap verder in te voeren in onze gemeente).
Programma's: Sociaal
Pagina 30
Wat willen we bereiken? 1. Uniforme (werkend volgens dezelfde uitgangspunten) en integrale (over de volle breedte met zo min mogelijk aanspreekpunten) klantbenadering en -ondersteuning door de gemeente en haar partners Subdoelen 1.1 - Meting en verantwoording van de uniforme en integrale klantbenadering 1.2 - Cliëntondersteuning is over de volle breedte van het sociaal domein beschikbaar 1.3 - Alle klanten worden op uniforme wijze benaderd waarbij, zo nodig op basis van het Brede gesprek, per klant of gezin, één plan wordt gemaakt 1.4 - Integrale klantbenadering (vraag gaat door het loket, niet de klant) 2. Kwalitatief goede voorzieningen (individuele en algemene voorzieningen) binnen beschikbare middelen Subdoelen 2.1 - Kwalitatief goed voorzieningenaanbod (maatwerk en algemeen) 2.2 - Algemene voorzieningen doorontwikkelen en versterken 2.3 - De aangeboden voorzieningen voorzien in een behoefte 3. Alle doelgroepen binnen het sociaal domein participeren binnen eigen mogelijkheden Subdoelen 3.1 - Bemiddeling naar werk of sociale activering 3.2 - Mensen kunnen zelfstandig thuiswonen en meedoen in maatschappij 3.3 - Jeugd kan zich maximaal ontwikkelen en groeit gezond en veilig op Indicator maatschappelijk effect
Werkelijk 2020
Werkelijk 2021
Begroot 2022
Begroot 2023
26
66
60
60
3.1 - Aantal mensen dat uitstroomt naar werk
4. Inwoners uit Diemen maken optimaal gebruik van hun (zorg-)netwerk (in de buurt) en ondersteunen elkaar daarbij Subdoelen 4.1 - Meer mensen helpen elkaar 4.2 - Mensen worden gestimuleerd gebruik te maken van hun eigen netwerk 5. Alle inwoners uit Diemen hebben gelijke kansen op een goede gezondheid Subdoelen 5.1 - Het op tijd signaleren en waar mogelijk voorkomen van psychosociale klachten 5.2 - Bevorderen van een gezonde levensstijl 5.3 - Terugbrengen van overmatig alcohol- en drugsgebruik 6. Kansen creëren voor inwoners om veilig en passend te kunne blijven wonen in Diemen Subdoelen 6.1 - bevorderen van passende woonruimte voor specifieke doelgroepen 6.2 - Het stimuleren van een veilige woonomgeving
Programma's: Sociaal
Pagina 31
Wat gaan we ervoor doen? 1. Uniforme en integrale klantbenadering en –ondersteuning door de gemeente en haar partners Activiteiten Subdoel 1.1 - Meting en verantwoording van de uniforme en integrale klantbenadering 1.1.1 - Ontwikkelen van een aantal instrumenten om te kunnen meten en verantwoorden 1.1.2 - Monitoren van gegevens en eventueel bijsturen van de werkwijze Subdoel 1.2 - Cliëntondersteuning is over de volle breedte van het sociaal domein beschikbaar 1.2.1 - Maken van afspraken met de cliëntondersteuningsorganisaties 1.2.2 - Het aanbod van cliëntondersteuningsfuncties inzichtelijk maken voor professional en burger Subdoel 1.3 - Alle klanten worden op uniforme wijze benaderd waarbij, zo nodig op basis van het Brede gesprek, per klant of gezin, één plan wordt gemaakt Subdoel 1.4 - Integrale klantbenadering (er wordt gestreefd naar zo min mogelijk ondersteuners rondom een gezin. Partijen werken samen en zijn op de hoogte van elkaars werk; de vraag gaat door het loket en niet de klant) 1.4.1 - Het verder ontwikkelen en uitdragen van een heldere toeleidingsstructuur in Diemen 1.4.2 - Doorontwikkelen van het Brede HOED Team (multiprobleem-aanpak) 1.4.3 - Gegevensuitwisseling (ook met externen) door middel van ICT-applicatie (iSamenleving) mogelijk maken
2. Kwalitatief goede voorzieningen (individuele voorzieningen en algemene voorzieningen) binnen beschikbare middelen Activiteiten Subdoel 2.1 - Kwalitatief goed voorzieningenaanbod (maatwerk en algemeen) Subdoel 2.2 - Algemene voorzieningen doorontwikkelen en versterken 2.2.1 - Het starten van een nieuw Huis van de Buurt in een andere wijk dan het bestaande Huis van de Buurt met een voor Diemen als geheel aanvullend aanbod aan welzijnsactiviteiten, dat daarnaast ook passend is bij de specifieke behoeften in de betreffende wijk. 2.2.2 - Versterken van de vrijwilligersvacaturebank en uitbreiden met een digitaal vrijwilligerscoördinatiepunt Subdoel 2.3 - De aangeboden voorzieningen voorzien in een behoefte 2.3.1 - Aanbieders rapporteren over het (niet) gebruik van voorzieningen 2.3.2 - Oppakken van signalen over gemiste voorzieningen voortkomend uit onder andere de brede gesprekken en huisbezoeken Prestatie-indicatoren