OD-Jaarverslag 2022 defintief.pdf
Tekst van het document
WERKEN AAN EEN DUURZAME, VEILIGE EN GEZONDE LEEFOMGEVING
JAARBEELD 2022
Vormgeving: Indrukwekkend, Heerhugowaard Fotografie: Michiel Wijnberg
© Omgevingsdienst Noorzeekanaalgebied.
2
Jaarbeeld - Omgevingsdienst - 2022
Een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving Zegt u wel eens dat u in het Noordzee
neutraal zijn. Energiebesparing in de industrie- en
kanaalgebied woont? Waarschijnlijk
dienstensector is daarbij cruciaal. Verder hebben
niet. Het is de naam die wij gebruiken
we bij meerdere bedrijven de vergunningen
voor ons werkgebied. Dit bestaat uit
aangescherpt, waaronder die van Tata Steel.
drie provincies en acht gemeenten,
De staalproducent moet de uitstoot van zeer
waaronder die van u.
zorgwekkende stoffen terugdringen. Ook hebben we ons hard gemaakt voor scherpere milieuregels,
In dit gebied verlenen wij vergunningen op het
gericht op het beperken van gezondheidsschade.
gebied van bodem, bouw en milieu. En we controleren of bedrijven zich aan de milieuregels houden.
Het Noordzeekanaalgebied is een bedrijvig gebied,
Doen ze dit niet, dan treden we op.
waar industrie en woningen vaak dicht bij elkaar liggen. Dit betekent dat overlast snel op de loer ligt.
In deze tweede editie van ons publieksjaarverslag
Stank, stof of geluid van een bedrijf heeft een
blikken we terug op 2022. Het jaar begon met
negatieve invloed op de gezondheid. Het is daarom
een belangrijk moment: in januari ondertekenden
belangrijk dat bewoners overlast bij ons blijven
we het Energiebesparingsakkoord. Hierin staan
melden. Om dit zo makkelijk mogelijk te maken,
afspraken over energiebesparing bij ruim 15.000
hebben we afgelopen jaar een meldingenapp
bedrijven. In 2050 wil Noord-Holland klimaat-
gelanceerd. Hiermee is overlast melden een fluitje van een cent.
Foto: Kato Tan
Wij zetten ons elke dag met hart en ziel in voor u en alle inwoners van het Noordzeekanaalgebied, want iedereen heeft recht op een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving. Loes de Maat, directeur Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied
3
ALGEMEEN
VOOR DE INWONERS VAN HET NOORDZEEKANAALGEBIED In het Noordzeekanaalgebied wordt het steeds drukker: meer industrie, meer mobiliteit en een forse woningbouwopgave. Ontwikkelingen die impact heb ben op de kwaliteit van de leefomgeving. Bewoners, werkgevers, werknemers en recreanten: iedereen heeft er baat bij dat de regio veilig en leefbaar is en blijft. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied speelt daarbij een belang rijke rol. Ons doel: het waarborgen en beschermen van een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving voor de inwoners van ons werkgebied.
4
Jaarbeeld - Omgevingsdienst - 2022
Vergunnen, controleren en handhaven
MELD OVERLAST BIJ ONS
Vergunningen verstrekken en controleren, op het gebied van milieu, bodem en bouw is de kern van ons werk. Dit doen we namens acht gemeenten (Amsterdam, Amstelveen, Aalsmeer, Diemen, Haarlemmermeer, Ouder-Amstel, Uithoorn en Zaanstad) en drie provincies (Noord-Holland, Flevoland en Utrecht). Met daarbij altijd de focus op ons doel: het waarborgen en beschermen van een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving.
Meldingen van overlast door stank, stof of geluid zijn heel waardevol: dit helpt ons gericht onderzoek te doen naar de oorzaken. Via overlast.odnzkg.nl of per telefoon: 088 567 0200 kun je eenvoudig een melding doen. Wij onderzoeken dan waar de overlast vandaan komt. Is het
Gespecialiseerde kennis
duidelijk welk bedrijf de overlast
De Omgevingsdienst heeft veel kennis in huis over bijvoorbeeld geluid, luchtkwaliteit, omgevingsveiligheid, tunnels, circulaire economie en energiebesparing. Daarom denken we vaak mee over de ruimtelijke plannen. Wat past er in een bepaald gebied aan bedrijvigheid, infrastructuur en bouw? En welke gevolgen heeft
veroorzaakt? Dan beoordeelt de inspecteur of het betreffende bedrijf de regels naleeft. Bij overtredingen kunnen wij actie ondernemen.
dat voor de leefbaarheid in de nabije omgeving? Ook adviseren wij overheden over wat er nodig is om de samenleving te verduurzamen.
OPRICHTING OMGEVINGSDIENSTEN In totaal kent Nederland 29 omgevingsdiensten. Aanleiding voor de oprichting vormde de vuurwerkramp in Enschede en de nieuwjaarsbrand in Volendam. Onderzoek naar de toedracht toonde aan dat de regelgeving van de verschillende instanties niet goed op elkaar was afgestemd. Het organiseren van de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving op het gebied van de leefomgeving moest beter en op afstand van het bestuur. De omgevingsdiensten zijn onafhankelijke, regionaal werkende organisaties waarin kennis en kunde is gebundeld.
5
ONTGASSEN
“gecontroleerd ontgassen verkleint de milieuvervuiling aanzienlijk”
Narda van Leeuwen “gecontroleerd ontgassen verkleint de milieuvervuiling aanzienlijk”
HALT AAN UITSTOTEN SCHADELIJKE DAMPEN DOOR SCHEPEN
6
Jaarbeeld - Omgevingsdienst - 2022
Na het lossen van de lading van tank
Niet wachten op Den Haag
schepen blijven vaak restladingdampen
“Het probleem van varend ontgassen speelt lan-
in het ruim achter die gevaarlijk zijn
delijk, maar we wilden niet op Den Haag wachten”,
voor mens en milieu. Hoewel het niet
vertelt Narda. “We hebben uit eigen beweging de
mag, worden deze dampen al varend in
bal opgepakt. Vervolgens hebben we intensief
de buitenlucht gebracht. ‘Varend ont
samengewerkt met de provincie Noord-Holland
gassen’ heet dat. De Omgevingsdienst
en Havenbedrijf Amsterdam.” De oplossing:
Noordzeekanaalgebied baant de weg
gecontroleerd ‘stilliggend’ ontgassen. “Dit verkleint
voor een milieuvriendelijk alternatief.
de milieubelasting aanzienlijk, omdat met een installatie de dampen gecontroleerd worden
Narda van Leeuwen is samen met haar collega
verwijderd en verwerkt. De juridische mogelijk-
Dick Jansen de gangmaker achter het terugdringen
heden om schepen gecontroleerd te ontgassen
van de milieuvervuiling door schadelijke dampen
hebben we in kaart gebracht. De eerste ontheffing
uit tankschepen. “Voortaan kunnen de rest
voor gecontroleerd ontgassen op een openbare
ladingdampen op een veilige manier aan de wal
kade in Westpoort hebben we in 2022 afgegeven
worden verwerkt.”
en de weg naar gecontroleerd ontgassen ligt er.”
Ruim gevuld met benzinedamp
Nieuwe stappen
“Na het afleveren van bijvoorbeeld benzine is het
Intussen gaat de Omgevingsdienst Noordzee-
ruim gevuld met benzinedamp”, legt Narda uit.
kanaalgebied door met het maken van nieuwe
“Die damp wil men graag kwijt. Dit gebeurt door de
stappen, geeft Narda aan. “Zo onderzoeken we
luiken open te zetten en met een grote ventilator
of het mogelijk is of het gecontroleerd ontgassen
de dampen de buitenlucht in te blazen. Dit is
ook binnen de brandstofterminals kan gebeuren.
slecht voor de luchtkwaliteit, voor de gezondheid
Vooral juridisch is dit een puzzel. Maar we werken
van omwonenden en voor mensen die op de
vol vertrouwen aan een succesvolle uitkomst, met
schepen werken.”
uiteindelijk een betere bescherming van de leefomgeving en het milieu.”
7
UITSTOOT VERMINDEREN
Nicky Hoebe en Tim Herkink: “Het is belangrijk dat bewoners begrijpen hoe we tot onze besluiten komen”
UITSTOOT VAN VERVUILENDE STOF MOET OMLAAG Begin 2022 kwam aan het licht dat Norit in Zaandam te veel naftaleen uitstoot, een giftige stof. Daarop legde de Omgevingsdienst Noordzeekanaal een dwangsom op van € 500.000 met de opdracht aan het bedrijf om direct maatregelen te treffen. Vergunningverleners Nicky Hoebe en Tim Herkink zaten er bovenop.
8
Jaarbeeld - Omgevingsdienst - 2022
Norit produceert actieve kool uit cokes. Dit product
veau niet onmiddellijk tot verhoogde gezondheids-
wordt gebruikt om onzuiverheden uit allerlei pro-
risico’s in de omgeving leidt. “Daarom is besloten
ducten te halen, ook uit water en lucht. De Omge-
om het bedrijf tot 1 november 2023 de tijd te geven
vingsdienst is op zich tevreden over het milieubeleid
om de fabriek aan te passen”, vertelt Nicky. “Hier-
van het bedrijf. Nicky: “Norit loopt weliswaar niet
voor hebben we een maatwerkbesluit gemaakt. Dit
voor de muziek uit, maar probeert wel degelijk aan
geeft Norit de gelegenheid om andere technische
de milieunormen te voldoen. Dat neemt niet weg
maatregelen toe te passen om wel aan de norm te
dat omwonden regelmatig te maken hebben met
voldoen.”
geuroverlast. “Eén van de grondstoffen is teer”, geeft Tim aan. “En dat ruik je als de fabriek in bedrijf
Contact met omwonenden
is. Weliswaar staat het bedrijf op een bedrijven-
Vanaf het eerste moment heeft de omgevingsdienst
terrein, maar aan de overkant van de straat staan
de omwonenden zo goed mogelijk geïnformeerd
woningen. Het is een ongelukkige situatie.”
over het proces en de genomen stappen. “Wij vinden het belangrijk dat de bewoners begrijpen hoe
Zorgelijk
we tot onze besluiten komen”, vervolgt Tim. “Het
Helaas speelt er meer dan alleen geuroverlast. Uit
maatwerkbesluit hebben we toegelicht tijdens een
onderzoek blijkt dat Norit in 2022 de norm voor het
bijeenkomst. Ik vond het een leerzame ervaring om
lozen van naftaleen heeft overschreden. Dit is een
direct met hen in gesprek te zijn. Dat maken wij als
kankerverwekkende stof die je niet ruikt. Nicky: “Met
vergunningverlener niet zo vaak mee.” Tijdens de
het opleggen van een dwangsom verplichtten we
bijeenkomst vroegen omwonenden of het besluit
het bedrijf maatregelen te nemen om de over-
niet wat eenvoudiger kon. Nicky besloot daarom
schrijding te beëindigen. Norit heeft vrijwel direct
een publieksvriendelijke versie te maken.
werk gemaakt van het verminderen van de uitstoot van naftaleen. Er is dus al resultaat geboekt, maar
“Input bewoners waardevol”
helaas nog niet voldoende.”
“De input van de bewoners is heel waardevol voor ons. Wat mij betreft gebruiken we deze aanpak ook in andere zaken die op ons bordje liggen.”
Norit heeft aan de Omgevingsdienst extra tijd gevraagd voor onderzoek naar andere mogelijkheden om de uitstoot naar beneden te brengen, bijvoorbeeld door de bouw van een nieuwe installatie. Uit navraag bij de GGD blijkt dat het huidige uitstootni-
9
GEUROVERLAST
‘Het is je taak een zo goed mogelijk besluit af te geven’
Nico Damhof: “De emissie van ammoniak en geur is fors verlaagd”
FORSE VERLAGING UITSTOOT AMMONIAK CACAOFABRIEK
10
Jaarbeeld - Omgevingsdienst - 2022
Dankzij de nieuwe vergunning gaat de
In de vergunning is de verplichting opgenomen
uitstoot van ammoniak en geur van
tot het stapsgewijs verlagen van de emissies
de Zaanse cacaofabriek Ofi (voorheen
van met name ammoniak. “In 2022 heeft Ofi de
Olam) fors omlaag. Dit sluit aan bij de
eerste grote maatregel genomen waardoor onder
afspraken in het Schone Lucht Akkoord.
meer de uitstoot van ammoniak fors is verlaagd.
Voorop staat het voorkomen van
“Daardoor is ook de geuruitstoot behoorlijk
milieuhinder voor de omgeving.
verminderd.” Ofi zal vanwege de vergunning nog meer maatregelen nemen om de emissies verder
“Cacaobedrijf Ofi is één van de grootste uitstoters
af te laten nemen.
van ammoniak in Nederland”, vertelt Nico Damhof. Als vergunningverlener stond hij aan de wieg van de aangescherpte vergunning. Een flinke klus, want
SCHONE LUCHT AKKOORD
er spelen verschillende belangen. “Aan de ene kant
Het doel van de milieuwet- en regelgeving
heb je de omwonenden en milieuorganisaties die
is om gevolgen voor het milieu door de
zeggen dat we meer moeten doen om de hinder
bedrijfsactiviteiten te voorkomen of zoveel
te verminderen. Op haar beurt wil het bedrijf
mogelijk te beperken. “Het maximaal verla-
dat we rekening houden met het economisch
gen van de uitstoot sluit daarnaast goed aan
bedrijfsbelang en dat ze voldoende tijd krijgen om
bij het Schone Lucht Akkoord dat gemeen-
maatregelen te nemen.”
ten zoals Zaanstad, provincies en het Rijk hebben getekend. Het akkoord houdt in dat
Nieuwe vergunning
er inspanning moet worden verricht om de
Het vergde kortom de nodige inspanning om
emissies verder te verlagen. Aan ons is het
tot een geactualiseerde vergunning te komen.
de taak om dit uitgangspunt in de vergun-
“Als vergunningverlener is het je taak om zo’n
ning vast te leggen. We kijken dan naar de
goed mogelijk besluit af te geven waarmee een
best beschikbare technieken die kunnen
duurzame, veilige en gezonde leefomgeving is
worden toegepast. Voorop staat voor ons
geborgd”. Na veel overleg met alle partijen is de
het zoveel mogelijk voorkomen van milieu-
vergunning van cacaobedrijf Ofi in 2021 door de
hinder naar de omgeving.”
omgevingsdienst verleend.
11
MILIEU
‘Hergebruik en recycling moet voorop komen te staan’
Arjen Snijder: “Je wilt uiteindelijk naar nul kilo gestort herinzetbaar afval”
HERBRUIKBAAR AFVAL STORTEN IS NIET VAN DEZE TIJD Ieder jaar weer belanden er in ons land honderdduizenden tonnen herbruikbaar afval op de stortplaats. Dat moet anders, dachten adviseur afval Arjen Snijder en zijn collega’s. Zij brachten het probleem in kaart en zochten de samenwerking op met andere omgevingsdiensten. Dat leidde tot een flinke vermindering en meer bewustzijn. “Beter gebruik van afval staat nu veel meer in de kijker.”
12
Jaarbeeld - Omgevingsdienst - 2022
aanvragen voor stortontheffingen en hebben daarom een inventarisatie gemaakt van de verschillende afvalstromen. Hieruit bleek dat er jarenlang veel buitenlands afval ons land binnenkomt. Dit wordt vaak nuttig toegepast als brandstof, maar verdrijft ons eigen afval richting de stortplaats. Vooral omdat de belasting op het storten van afval erg laag is.” De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied deelde deze bevindingen met andere omgevingsdiensten. “Hiermee kregen we een gezamenlijk beeld van deze negatieve trend en Eigenlijk vindt Arjen ‘herbruikbaar afval’ niet de
we opereren nu veel meer als eenheid. Belangrijk,
juiste term. “Ik noem het liever ‘herinzetbaar afval’.
want nogal wat bedrijven ‘shoppen’ met hun afval.
Het gaat namelijk om materiaal dat vrijkomt tijdens
Lukte het niet bij de ene omgevingsdienst dan
productieprocessen in fabrieken of als restant
probeerden zij dit bij de andere. Dankzij onze
uit de sortering van gemengd restafval. Ieder jaar
samenwerking kan dit niet meer zo gemakkelijk.”
worden enorme hoeveelheden hiervan afgevoerd naar de vuilstort.” Arjen en zijn collega’s gaat dit
Insteken op hergebruik
aan het hart. “Daarom hebben we gekeken op
Inmiddels zijn de eerste resultaten van de
welke wijze dit afval opnieuw te gebruiken is. Neem
inspanningen zichtbaar: de belasting op storten is
het afval dat vrijkomt tijdens de productie van
verhoogd en er is landelijk een vermindering van
voedsel. Veel hiervan is recyclebaar of kan worden
het storten van herinzetbaar afval. “Maar we zijn
ingezet als grondstof. En als laatste optie is ook
er nog niet, want je wilt uiteindelijk naar nul kilo
energieterugwinning door middel van verbranding
gestort herinzetbaar afval. Hergebruik en recycling,
mogelijk.”
op welke manier dan ook, moet voorop komen te staan.” In feite komt wat bedrijven moeten doen in
Samenwerking
de ogen van Arjen overeen met wat van burgers
Het storten van herinzetbaar afval is eigenlijk
wordt verwacht. “Het klinkt misschien cliché, maar
verboden, maar met een ontheffing kan dit toch
meer afval scheiden leidt echt tot minder afval
worden toegestaan. “We kregen steeds meer
verbranden en storten.”
13
VEILIGHEID
WERKEN AAN VEILIGE FESTIVALS Wist je dat de OD NZKG betrokken is bij veel festivals en evenementen? Van Amsterdam Pride en Mysteryland tot de Grand Prix van Zandvoort. De omgevingsdienst waakt hier over de veiligheid van constructies en vuurwerkshows. Ook is er aandacht voor het voorkomen van geluidsoverlast.
14
Jaarbeeld - Omgevingsdienst - 2022
Bij festivals worden vrijwel altijd podia, tribunes
publiek en zowel de windkracht als de windrichting.
en tenten opgebouwd. De Omgevingsdienst
Inspecteurs Erwin van Teijlingen en Ruben Basjes
controleert deze tijdelijke constructies op de
controleren tijdens de opbouw, het afsteken en
veiligheid. Een verantwoordelijke taak, want bij
het opruimen van het vuurwerk. “Veiligheid staat
een ongeluk zijn de gevolgen vaak niet te overzien.
natuurlijk voorop. We controleren bijvoorbeeld
Denk maar eens wat het instorten van een
op de afstand tot het publiek, maar ook of de
tent of tribune te weeg kan brengen onder de
wind mogelijk invloed heeft op waar het vuurwerk
mensenmassa’s. ‘txt’
terecht komt.”
Mensenmassa’s
Tot slot staan in de vergunning van een festival
Martine Tervoort weet dit als geen ander. Als
altijd geluidsvoorschriften. Hierin staat hoeveel
controlerend constructeur komt zij op veel
geluid het festival mag produceren, gemeten
evenementen in Amsterdam en Haarlemmermeer.
vanaf een bepaalde afstand van het festivalterrein.
“Op festivals gaat het om bouwwerken die hooguit
Daarmee waarborgt de Omgevingsdienst dat er zo
enkele dagen staan, maar waarbij de risico’s hoog
min mogelijk geluidsoverlast is voor de omgeving.
zijn vanwege de grote mensenmassa’s. Ik let daarom altijd extra op bij welke windkracht een tent dicht moet. Maar ook op de verankering van objecten en het risico op kantelen.”
Gelukkig zijn de meeste organisatoren zich goed bewust van het belang van een goede
Vuurwerk en geluid
veiligheid en het voorkomen van geluids-
Tegenwoordig is er bijna geen festival meer
overlast, omdat ze hun festival het jaar erop
zonder vuurwerkshow. Ook daarbij staat veiligheid
meestal weer willen organiseren.
altijd voorop. Zo is er oog voor de afstand tot het
15
PROJECTEN
RENOVATIE PIET HEINTUNNEL
Ruimtelijke projecten De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied is betrokken bij veel ruimtelijke projecten. Daarbij gaat het vaak om het waken over de veiligheid en voorkomen van geluidoverlast bij bouwwerkzaamheden. Op deze pagina’s staan voorbeelden van enkele van deze projecten. De Piet Heintunnel in Amsterdam moest
ligheid met vergunningverlening en toezicht
gerenoveerd worden om aan de nieuwe
tijdens de werkzaamheden.
tunnelwetgeving te voldoen. In 2022 zijn de technische installaties vervangen, waaronder
Begin 2023 is de tunnel geopend. Daarmee is
ventilatoren, verlichting, camera’s en hulppost-
het werk van de omgevingsdienst niet klaar.
kasten. Daarnaast zijn er nieuwe vluchtdeuren
Minimaal elke zes jaar controleren we de veilig-
in de tunnel geplaatst en is brandwerende
heid van de tunnel.
beplating aangebracht. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied waakte over de vei-
16
Foto: Tom Feenstra
Jaarbeeld - Omgevingsdienst - 2022
Verdiepte aanleg A9 bij Amstelveen Bij Amstelveen wordt de A9 over een lengte van 1,6 kilometer verdiept aangelegd. Ook wordt in totaal veertien kilometer aan geluidsschermen langs de weg gebouwd. Verder wordt de snelweg tussen Badhoevedorp en Holendrecht verbreed. Tijdens de bouw is een bypass aangelegd met de grootste tijdelijke hulpbrug van Nederland. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied heeft voor alle werkzaamheden de vergunningen verleend en houdt toezicht op het werk. Hierbij zijn veiligheid en geluid belangrijke aandachtspunten, aangezien dicht tegen de bewoning en publieke ruimte wordt gebouwd. Doel van het project is de verhoging van de doorstroom en verbetering van de leefomgeving voor omwonenden.
Bodemsanering Buiksloterham
tent gewerkt. De grond op het terrein wordt zoveel mogelijk hergebruikt en de meest verontreinigde
De Buiksloterham is een voormalig industriegebied
grond wordt afgevoerd met schepen. Dit beperkt
aan de oever van het IJ, dat wordt getransformeerd
het aantal vrachtbewegingen over de openbare weg
tot stadswijk. Door de industrie is de bodem op veel
en zorgt voor minder CO2-uitstoot.
plaatsen verontreinigd. De OD NZKG houdt toezicht op de bodemsanering, waarbij zo min mogelijk overlast mag worden veroorzaakt voor de omgeving. Zo moet de aannemer bijvoorbeeld maatregelen treffen om emissie van gevaarlijke stoffen te voorkomen.
BODEMSANERING BUIKSLOTERHAM
In 2022 werd onder meer een stuk grond gesaneerd met daarin een grote hoeveelheid oplosmiddelen. Om overlast te voorkomen werd onder een
17
FINANCIEEL
2022 in cijfers
394
Geur 2561
782
Geluid 1293
In 2022 ontvingen we 5030 overlastmeldingen
1293
Stof 782
2561
Overig 394
In 2022 hielden we toezicht op 17.830 bedrijven. Hiervan vielen 167 in de categorie ‘zwaardere industrie’
Werkgebied NOORD-HOLLAND
Zaanstad
FLEVOLAND
Amsterdam Diemen
Haarlemmermeer
Amstelveen Ouder-Amstel
Aalsmeer
Uithoorn
18
UTRECHT
Jaarbeeld - Omgevingsdienst - 2022
Een greep uit de cijfers
69
Lasten onder dwangsom opgelegd Een last onder dwangsom is een herstelsanctie. Hierbij krijgt een bedrijf een bepaalde tijd om een overtreding te beëindigen. Gebeurt dit niet, dan moet het bedrijf een vastgesteld bedrag aan de omgevingsdienst betalen.
4883 Milieucontroles uitgevoerd 302
Handhavingsbesluiten genomen Wanneer een bedrijf de regels overtreedt, kunnen wij een handhavingsbesluit opleggen, zoals een dwangsom of een (gedeeltelijke) sluiting van het bedrijf.
2506
Meldingen ongewoon voorval ontvangen Een ongewoon voorval is een gebeurtenis binnen een bedrijf die afwijkt van het normale bedrijfsproces en nadelige gevolgen voor het milieu kan opleveren. Een bedrijf moet een ongewoon voorval zo snel mogelijk bij ons melden zodat wij (indien noodzakelijk) ter plaatse kunnen gaan.
1016
Vergunningen milieu en bouw verstrekt
Aantal medewerkers
Totaal € 57,48 Miljoen
Waar is het geld aan besteed?
€ 35,85 € 5,77
Milieu Bodem Bouw
€ 15,87
Bedragen in miljoenen.
19
596
Contactgegevens Ebbehout 31, 1507 EA Zaandam Telefoon: 088-567 0200
www.odnzkg.nl