Notulen raad 26 september 2024

NOTULEN van de openbare en besluitvormende raad van de gemeente Diemen, gehouden op 26 september 2024 in het gemeentehuis in Diemen, aanvang 20.45 uur. Aanwezig: (*fractievoorzitters) Voorzitter

E. Boog

GroenLinks

E. Bouwhuis, T.A.C. de Bruijn, N. van Engelen, H. van ’t Riet*, Y. Yildiz-Kaya W. Advokaat*, A.S. de Jong, J. de Jong S.E. Muijs, R. Poelwijk*, O.U. Ramautarsing H. Dijksman, J.A. Jägers, V.A. Voermans* W.K. van Es, F.W. Geerts, S. Kuilman* E.S. den Heijer, P.A. Prins* J.G.M. Sikking*

Ons Diemen D66 VVD PvdA Ouderenpartij Diemen Onafhankelijke Partij Diemen College

M. Everhardt, J.D.W. Klaasse, M.A. van den Berg en J. Prins alsmede G.T. Wildeman (gemeentesecretaris)

Notulist Griffier

J.B. Kammeraad W. van Zanen

Afwezig:

H.J. Berkhout (D66), A.R. van Marion (OnPD), N.C.F. Moors (OD)

1.A

Opening en mededelingen van de voorzitter

De VOORZITTER: dames en heren. Ik open de vergadering. Van harte welkom bij deze gemeenteraadsvergadering van de gemeente Diemen. Ik heb bericht van verhindering ontvangen van mevrouw Van Marion, mevrouw Moors en van de heer Berkhout. Hartelijk welkom aan de heer Bouwhuis. Echt fijn dat je je weer in ons midden bent en nogmaals dank aan mevrouw Belt voor de tijdelijke vervanging. Volgens mij heeft ze een mooie bos bloemen gekregen namens ons allen. Allereerst wil ik stilstaan bij het overlijden van voormalig raadslid en wethouder Wolf. Dus ik verzoek u te gaan staan als dat mogelijk is. Dames en heren, eerder ontvingen wij het bericht dat op 20 juli 2024 in zijn woonplaats Amsterdam de heer Jan Wolf is overleden. Hij is 79 jaar oud geworden. Jan Wolf was raadslid in Diemen van 1974-1986 en in de periode 1978-1986 was hij ook wethouder. Hij werd geboren in Hardenberg en zat op de middelbare school in Coevorden in de klas bij Relus ter Beek die Jan Wolf enthousiast maakte voor de PvdA. Jan Wolf kwam in 1974 in de raad van Diemen voor de PvdA en was vanaf 1978 parttime wethouder in onze gemeente. Hij werkte daarnaast halve dagen bij de Bank voor de Bouwnijverheid in Amsterdam en mede daardoor had hij goede contacten in de bouwwereld en die kwamen van pas bij de ontwikkeling van onze gemeente.

Tijdens zijn wethouderschap hield hij zich vooral bezig met volkshuisvesting, het realiseren van betaalbare woningen. Samen met wethouder Alfons Ruitenbeek zette hij zich ook in voor de herhuisvesting van de buitenlandse werknemers van Luycks die jarenlang in caravans op het fabrieksterrein woonden. Voor zijn werk voor de Diemense gemeenschap als raadslid en wethouder zijn wij hem veel dank verschuldigd en zeer erkentelijk. 1

Wij wensen de nabestaanden van de heer Wolf veel sterkte bij dit verlies en wij gedenken hem nu met een moment stilte. 1.B

Vaststelling agenda

De heer SIKKING: dank u voorzitter. Zou punt 6 van de agenda onthamerd kunnen worden want wij willen een motie indienen? De VOORZITTER: prima. Het blijft nummer 6 maar we zullen hem straks bespreken. 1.C

Vragen van het publiek aan de raad

De VOORZITTER: er zijn geen vragen van het publiek aan de raad ingediend. 1.D

Ingekomen stukken

De VOORZITTER: ik doe even een mededeling vooraf, namelijk het afhandelvoorstel voor 1.D24 is om daar kennis van te nemen als raad maar wij willen graag voorstellen om dat in handen van het college te stellen zodat wij het kunnen doorsturen naar de Commissie bezwaarschriften die dan daar nog op kan reageren om een misverstand uit de wereld te helpen. Dus wij komen tot een ander afhandelvoorstel voor 1.D24. Dus ik hoop dat u zich daarin kunt vinden. Mevrouw RAMAUTARSING: dank u voorzitter. Wij wilden bij 1.D11 t/m 1.D22 voorstellen om wel een reactie te sturen naar de inwoners die de brieven of mails hebben gestuurd met bezorgdheid over het optreden van dragqueens op de Gemeentedag. Ik ben benieuwd hoe de andere fracties daarin staan. De VOORZITTER: wilt u dat in handen stellen van het college? Mevrouw RAMAUTARSING: dat is het voorstel. De VOORZITTER: dan kijk ik even naar de rest van de raad of die zich daarin kan vinden? Dan zal het college een antwoord formuleren, ook al was de oproep om het niet door te laten gaan. Dus het is in die zin een beetje mosterd na de maaltijd maar natuurlijk kunnen wij inhoudelijk reageren. Mevrouw VAN ’T RIET: dank u voorzitter. Mevrouw Ramautarsing zegt dat het inwoners zijn maar ik moet heel eerlijk zeggen dat het mij niet heel duidelijk is of het inwoners van Diemen zijn.

We kunnen een reactie sturen maar of het inwoners van Diemen zijn is mij niet heel duidelijk. De VOORZITTER: dat is ook mijn vraag maar los daarvan, goed dat u dat nog even aangeeft want ik denk dat de meeste geen inwoners van Diemen zijn maar dat weten wij niet direct. Dat staat ook bij de meeste mails niet aangegeven maar natuurlijk kunnen zij ook een antwoord krijgen. Mevrouw RAMAUTARSING: voorzitter, ik stel me niet een zeer uitgebreide reactie voor maar het is gewoon meer een kwestie van er wordt een bericht aan de raad gestuurd en dan is het wel prettig om een reactie terug te krijgen. 2

De VOORZITTER: nee hoor, prima dat we daarop zullen antwoorden. Dus ze krijgen een ontvangstbevestiging en dank voor het insturen. Zo’n reactie krijgen ze natuurlijk wel van de griffie. Zo’n standaard wel maar u wilt een inhoudelijke reactie? Mevrouw RAMAUTARSING: voorzitter, het is natuurlijk wel zo dat wij als raad diversiteit en inclusie belangrijk vinden en volledig ook staan achter alles wat er op de Gemeentedag gebeurd is. De VOORZITTER: dat delen we maar de suggestie dat ze anders überhaupt geen reactie zouden krijgen klopt niet maar het voorstel is nu om een inhoudelijke reactie door het college te laten versturen. Kunt u zich daarin vinden? Dan wordt dat het besluit. Mevrouw RAMAUTARSING: voorzitter, over ingekomen stuk 1.D4 nog een vraag uit nieuwsgierigheid of de gemeentesecretaris namens onze gemeente al heeft ingestemd met de voorgestelde werkgeversinzet als het gaat om de komende onderhandelingen voor de CAO Gemeenten 2025-2026? De VOORZITTER: nog niet maar de gemeentesecretaris heeft al wel inhoudelijk met ons er over gesproken. Dus die reactie gaat nog komen. Mevrouw RAMAUTARSING: wij zijn benieuwd. Wij vonden het in ieder geval mooie voorgestelde arbeidsvoorwaarden. De VOORZITTER: wij ook. Dus die reactie gaat ook uit maar formeel moeten wij dat nog laten weten. 1.E

Mededelingen van het college

Wethouder PRINS: dank u voorzitter. Twee weken terug heb ik in de raad de mededeling gedaan dat ik met de NS in gesprek zou gaan over de liften bij station Diemen-Centrum. Dat heb ik deze week gedaan. We zijn tot een setje van afspraken gekomen. Dat wil niet zeggen dat die liften nooit meer stuk gaan maar het zit meer in de communicatieve sfeer. De afspraak is gemaakt om de lijnen kort te houden met de gemeente maar ook de lijnen kort te houden met de reizigers en ook voor de reizigers om ervoor te zorgen dat de NS heel duidelijk op de liften aangeeft waar ze problemen kunnen melden en dat we het ook snel tussen de gemeente en NS kort kunnen sluiten en tot afspraken kunnen komen wanneer de liften weer gerepareerd zijn. Dat zijn afspraken die we gemaakt hebben. Nog even terugkomend op de lift die op dit moment defect is. Die is behoorlijk beschadigd door een actie van de brandweer omdat er mensen vast zaten in de lift. De brandweer gaat voor de veiligheid van de mensen. Dus de lift heeft daarvan schade ondervonden en daarom duurt het wat langer voordat die gerepareerd wordt. 1.F

Mededelingen uit de regio

De heer JÄGERS: dank u voorzitter. Aanstaande dinsdag 1 oktober zal er weer een regioraadsvergadering zijn. Wethouder EVERHARDT: dank u voorzitter. Vorige week vrijdag ben ik aangeschoven bij een bijeenkomst van de Vereniging Noord-Hollandse Gemeenten, de VNHG, in Bussum. De VNHG telt 44 gemeenten die daarin nauw samenwerken en die ook nauw samenwerken met de VNG. Er speelden een aantal zaken bij deze bijeenkomst. Allereerst nam de huidige 3

voorzitter, Han ter Heegde, burgemeester van de Gooise Meren, afscheid en hij is opgevolgd door Marian van der Weele, burgemeester van Waterland. Op de tweede plaats heeft Leonard Geluk, directeur van de VNG, die ook in ons midden was ons meegenomen in een aantal actuele thema’s waaronder de disbalans tussen taken en middelen van de gemeenten en de effecten van de bezuinigingen, onder andere op het Gemeentefonds maar vooral wat dit ook betekent voor onze gemeenten als het gaat om thema’s als bestaanszekerheid, het voorzieningenniveau, de relatie tussen het zorgdomein en het sociaal domein en ook de woningbouwopgave. Ik noem zo een aantal thema’s die op dit moment natuurlijk grote aandacht vragen. De VNG heeft ervoor gekozen om op dit moment nog stevig in gesprek te blijven met het kabinet en op 29 november zal er een ledenvergadering van de VNG plaatsvinden en dan zal dit weer zeker aan de orde worden gesteld en met de leden worden doorgesproken. Hierna hebben we nog een mooie inhoudelijke en inspirerende sessie gehad met Tim ‘S Jongers, wellicht u welbekend publicist, politicoloog en directeur van de Wiardi Beckmanstichting die zelf vanuit eigen ervaring veel weet over armoede en bestaanszekerheid. Hij heeft daar zelf het nodige van meegemaakt.

Hij heeft zeer veel gepubliceerd over deze thema’s en hij heeft onlangs ook, en dat is u misschien ook bekend, een heel indringend boek geschreven met de toch wel prikkelende titel “Armoede uitgelegd aan mensen met geld” en daarin betoogt hij hoe de meest welvarende mensen over armoede denken, hoe zij erover denken dat het volgens hen van geen kanten klopt terwijl ze wel aan al de knoppen draaien en dat armoede bestrijden eigenlijk pas echt lukt als je anders kijkt. Hij nam ons daarin mee en dat was best confronterend maar ook leerzaam en daarmee besloten wij deze bijeenkomst. Wethouder VAN DEN BERG: dank u voorzitter. Op 27 mei jongstleden heb ik uw raad geïnformeerd over de problematiek omtrent lachgascilinders en het feit dat het toenmalige kabinet geen extra compensatie zag en dat de Nederlandse Vereniging voor Reinigingsbedrijven en Afvaldiensten daar zich hard voor aan het maken was. Omdat dit toch echt een financieel probleem blijft voor veel bedrijven en gemeenten is er nu voor gekozen om een bodemprocedure te starten en wij hebben als college het besluit genomen om ons via Meerlanden, daarbij aan te sluiten om te kijken of we op die manier compensatie vanuit het Rijk kunnen afdwingen. Wethouder PRINS: dank u voorzitter. Ik wil het graag even hebben over de begrotingsplannen van ons kabinet Schoof ten aanzien van openbaar vervoer.

De metropoolregio’s Rotterdam, Den Haag en Amsterdam worden gekort door Den Haag voor een bedrag van 110 miljoen. Dat zal voor de Vervoerregio Amsterdam ongeveer tussen de 50 en 60 miljoen zijn. Dat staat natuurlijk in schril contrast met wat we vorig jaar besloten hebben met de motie Bikker om het openbaar vervoer betaalbaar te houden door een donatie van 120 miljoen. Dus dat wordt weer aardig gekort. Dus wij moeten ervoor vrezen dat er toch minder bussen gaan rijden en dat het kaartje toch weer duurder gaat worden. Daar gaan we vanuit de Vervoerregio, zeker vanuit onze regio, lobbyen om dat weer terug te draaien. Gelukkig hebben we nog een jaartje extra want het gaat pas in in 2026 maar het is wel goed om te weten dat qua financiën het openbaar vervoer onder druk staat. De VOORZITTER: de provincie Noord-Holland heeft samen met de koplopersgroep van burgemeesters op het gebied van ondermijning, waarvan ik zelf ook deel van uit mag maken, het initiatief genomen om te komen tot een weerbaarheidsnorm voor Noord-Holland. Dat is eigenlijk een soort minimaal niveau waar je als gemeente aan moet voldoen op het gebied van weerbaarheid, aanpak van ondermijning en integriteit. Wij zullen daar in november ook met u over spreken als raad. We hebben jaarlijks een avond staan over integriteitsbeleid en 4

dat leek ons een goed onderwerp om dat op dat moment ook met u te bespreken. Wij zullen als college daar later ook nog een besluit over nemen. Dat wordt ook voorgelegd aan alle Noord-Hollandse gemeenten maar wij gaan de avond in november, die al gepland stond, gebruiken om met u ook verder in die norm te duiken en te kijken hoe we er verder mee om moeten gaan. De eerste blik is wel dat wij als gemeente Diemen al redelijk goed scoren op die punten omdat wij in die zin in beleid op het gebied van integriteit, weerbaarheid en ondermijning vrij ver zijn maar ik kom daar bij u op terug in november. 1.G

Vragen van de raad aan het college

De VOORZITTER: er zijn geen vragen ontvangen. 1.H

Vaststellen notulen 18 juli 2024

De VOORZITTER: geen opmerkingen binnengekomen. Aangenomen. 1.I

Bestuurlijke termijnagenda

De VOORZITTER: zijn daar opmerkingen over? Dat is niet het geval. 1.J

Overzichten openstaande moties en toezeggingen

De VOORZITTER: ook daar niet over. 2.

Investeringskrediet groot onderhoud Diemerbrug en de Venserbrug

De VOORZITTER: dat wordt een hamerstuk. 3.

Afwegingskader ombuigingen en besparingen 2025-2028

Mevrouw MUIJS: dank u voorzitter. Zoals wij ook in de informatieve raad betoogden geeft het Rijk ons te weinig geld om al onze taken te kunnen doen. Dus zal ook helaas de gemeente Diemen niet aan enige besparingen ontkomen en we zijn dan ook heel blij dat dit afwegingskader er ligt. Dat geeft ons richtingen, het geeft ons een stappenplan om tot de juiste besparingen te komen en we zijn ook blij dat de wethouder in de informatieve raad heeft aangegeven dat die ook echt gaat kijken naar de kostendekkendheid van de leges waar wij allen al enige tijd op aandringen en ook echt het opschonen van de begroting en ook een scherpe realistische begroting neer gaat zetten omdat dit maatregelen zijn waarvan wij denken dat ze zo pijnloos mogelijk zijn. Samen met andere partijen dienen wij ook een amendement in omdat we denken dat het afwegingskader met een aantal aanpassingen nog net iets sterker wordt. Met dit amendement hopen we dat het toeneemt in duidelijkheid en ook in de helderheid van wat wij nou precies verwachten als er een bezuinigingsmaatregel wordt voorgesteld wat daar dan allemaal in verwerkt moet zijn om tot een goed voorstel te komen en voor ons als D66 Diemen vinden wij het ook heel belangrijk dat de vrijwilligers en het rijke dorpsleven wat we hier in Diemen met elkaar hebben opgebouwd echt een onderdeel is van de identiteit, niet het DNA maar de identiteit van Diemen.

We hopen natuurlijk dat dit amendement op een ruime meerderheid kan rekenen en met de aanpassingen in het amendement zullen wij vanzelfsprekend instemmen met het gevraagde voorstel. Het amendement luidt als volgt: We stellen vast: 5

• • •

Dat het Rijk de gemeenten te weinig geld geeft om al onze taken goed uit te voeren; Dat ook de gemeente Diemen daarom moet bezuinigen; Dat het belangrijk is dat dit goed en precies gebeurt.

We hebben nagedacht over en houden rekening met: • Dat de gevolgen van bezuinigingen altijd duidelijk moeten zijn voordat je definitieve keuzes gemaakt waar je gaat bezuinigen; • Dat onze inwoners tot het DNA van Diemen behoren en dat zij met hun vrijwilligerswerk Diemen tot Diemen maken. We vinden dat: • Het college een goed voorstel heeft gemaakt; • De gevolgen van de besparingen, inclusief de eventuele onomkeerbaarheid, duidelijk moeten worden door de aanpak; • Een aantal tekstuele aanpassingen de tekst nog duidelijker maken; • Het belang van onze lokale vrijwilligers en solidariteit voor Diemen onderdeel zijn van de identiteit van Diemen. We stellen de raad voor om het volgende besluit te nemen: Het voorstel vast te stellen maar als volgt aan te passen: • ‘Het DNA’ om vooral in het stuk te vervangen door ‘De identiteit’. • Op pagina 4 onder het kopje ‘Veerkrachtig en zelfstandig’ de alinea “Diemen is een sterke en veerkrachtig gemeente en wil dat blijven. We hebben ons altijd goed en snel kunnen aanpassen aan veranderingen in onze omgeving en aan nieuwe opgaven die op ons afkwamen. Dat is de kracht van onze gemeente.” te vervangen door: “Diemen is een sterke en veerkrachtige gemeente en wil dat blijven. We hebben ons altijd goed en snel kunnen aanpassen aan veranderingen in onze omgeving en aan nieuwe opgaven die op ons afkwamen.

Dit aanpassingsvermogen is mogelijk gemaakt door een sterke ambtelijke organisatie en een rijk dorpsleven van buurthuizen, sportverenigingen, culturele verenigingen, een theater en diverse evenementen. Dat is de kracht van Diemen.” • Op pagina 5 onder het kopje ‘Zorgzaam’ de zin “Wij hechten grote waarde aan veiligheid, zelfredzaamheid en samenredzaamheid.” te vervangen door: “Wij hechten grote waarde aan solidariteit, veiligheid, zelfredzaamheid en samenredzaamheid”. • Op pagina 7 bij bullet 6 en 7 een titel toe te voegen (net zoals bij bullet 1 t/m 5) waarmee de tekst als volgt wordt aangepast: “6. Strategische doelstellingen: Draagt een maatregel al dan niet bij aan de realisering van de strategische doelstellingen van Diemen zoals in het coalitieakkoord en onlangs vastgesteld beleid is neergelegd? 7. Ambitieniveau: Het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft (minimaal, nominaal of hoog).” • Op pagina 7 een 8e bullet toe te voegen: “8. (Maatschappelijke) gevolgen: Welke (maatschappelijke) gevolgen heeft de maatregel? Welke kosten zijn er voor de samenleving? Wat zijn de risico’s en eventuele kansen?” • Op pagina 7 een 9e bullet toe te voegen: “Omkeerbaarheid: Is de maatregel omkeerbaar als er over enkele jaren meer geld beschikbaar is? Hoeveel moeite en investeringen kost het dan om de maatregel weer terug te draaien?” 6

D66 Diemen Sarie Muijs

GroenLinks Diemen Hilda van ’t Riet

PvdA Diemen Sofie Kuilman

Ouderenpartij Diemen Peter Prins

Ons Diemen Wim Advokaat

De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. Wij hebben het de vorige keer al uitgebreid gehad over de besparingen en ombuigingen. Wij gaan ervan uit dat binnen de organisatie door efficiënter te werken met minder middelen heel wat valt te behalen omdat de bezuinigingen niet zo enorm zijn dat de hele boel overhoopgehaald moet worden, in ieder geval dat er een flink mes door de hele organisatie moet. De besparingen mogen niet leiden tot een leegloop (en dat is dan een beetje gechargeerd) bij het ambtelijk apparaat. We stellen nadrukkelijk dat de besparingen nooit ten koste mogen gaan van de continuïteit en de kwaliteit van de ambtelijke organisatie. Wat betreft de continuïteit moet de organisatie nadenken over hoe om te gaan bijvoorbeeld met zzp’ers, dat zijn zelfstandigen zonder personeel. Per 1 januari gaat de Belastingdienst controleren of er geen sprake is van een gezagsverhouding, voor zzp’ers werkzaam bij de gemeente en meer dan 20 uur werkzaam zijn wordt het aantonen van een verborgen dienstbetrekking zeer moeilijk, ook al zijn ze via een bemiddelingsbureau werkzaam. Dus voor de continuïteit is het belangrijk de betrokkenen te informeren en eventueel afspraken te maken en hier ligt denk ik ook een stukje bezuiniging. Uiteraard zijn we het verder eens met het amendement wat we mede ingediend hebben met D66. De heer PRINS: dank u voorzitter.

In de informatieve raadsvergadering hebben we het voorgestelde afwegingskader in het algemeen onderschreven. We vonden er zelfs een deel van onze inbreng in de raad van juli in terug. Wij stelden voor om bij de categorisering van ombuigingsvoorstellen na prioriteren ook posterioriteiten toe te voegen maar na afloop van de vergadering bleken er geen raadsleden te vinden die daar ooit mee te maken hadden gehad. Dus we dienen geen amendement hierover in maar bij onze opmerkingen over de onterechte verwijzing naar het DNA van Diemen kregen we bijval van de wethouder. Hij vond de Diemense identiteit een betere uitdrukking. Enkele fracties stelden voor een amendement op te stellen waarin solidariteit, de kracht van onze lokale vrijwilligers, de omkeerbaarheid en de maatschappelijke gevolgen van de maatregel worden toegevoegd aan het kader. Wij werden gevraagd dit amendement te steunen. Dat willen we graag doen omdat wij ook denken dat het belangrijke toevoegingen zijn maar wel met het verzoek de verwijzing naar het DNA van Diemen tekstueel te veranderen en dat is gebeurd waarvoor dank.

Toch zijn we benieuwd naar het vervolg en of dit amendement voor iedereen leidt tot een aanvaardbare werkwijze en uitkomst want solidariteit kun je op verschillende manieren invullen en betekent een verwijzing naar het rijke dorpsleven van buurthuizen, sportverenigingen, culturele verenigingen, een theater en diverse evenementen dat daarop niet bezuinigd gaat worden? We zullen het proces en de uitkomst met belangstelling blijven volgen. Mevrouw VOERMANS: dank u voorzitter. Vorige week hebben wij met elkaar een bespreking gehad over het afwegingskader waarmee we tot besparingen en ombuigingen kunnen komen. Een zorgvuldige benadering vinden wij ontzettend belangrijk en het gaat hier nu alleen nog maar om het in kaart brengen wat de mogelijkheden zijn. Dit komt ook uiteindelijk terug in het kader van wat vanavond voorligt. Om voor of tegen te stemmen nemen wij de inhoudelijke invulling en ook de concreetheid mee in onze keuze. 7

De Diemense VVD is geen voorstander van het verhogen van de lasten. Dat lezen wij gelukkig ook niet terug op deze manier. Dit zullen wij ook zwaar meewegen in het vervolgproces want verhogen van bijvoorbeeld de ozb kan ook impact hebben voor de realisatie van betaalbare woningen en dit heeft voor mijn fractie prioriteit. Vorige week zijn er verschillende ideeën ingebracht om het kader te verbeteren. Wij waren en zijn voorstander van het idee van GroenLinks om ook de mogelijke keuzes te wegen op de maatschappelijke impact en onomkeerbare gevolgen. Goed is dat dit ook onderdeel is van het amendement wat voorligt. Hetzelfde amendement doelt ook op andere zaken toe te voegen aan het kader. Inhoudelijk vinden wij ook dit belangrijke zaken maar we vinden dat het nog breder insteken van het kader iets is wat niet onze voorkeur heeft en we hebben daarom ook getwijfeld of we het amendement wel moesten steunen. Toch gaan wij het amendement vanavond steunen omdat wij juist die maatschappelijke impact en die onomkeerbare gevolgen graag willen terugzien en dit is ook onderdeel ervan. Ik hoor wel graag van de wethouder hoe hij kijkt naar het toch breder insteken van het kader wat ook gaat gebeuren door dit amendement.

Ook voor het afwegingskader zullen wij vanavond voor stemmen want wij vinden dat met dit kader op een zorgvuldige manier stappen worden gezet om te komen tot mogelijke opties voor bezuinigingen en ombuigingen. Mevrouw KUILMAN: dank u voorzitter. Heel veel gemeenten gaan spannende financiële jaren tegemoet en Diemen is daar geen uitzondering op. Mevrouw Muijs van D66 refereerde er al aan. Als gemeente voeren wij steeds meer taken uit en het Rijk vindt dat wij al die taken, al dat goede werk, wel met wat minder geld kunnen doen. Dat is een discussie die we helaas in Den Haag niet gaan winnen met dit kabinet en dat is jammer maar gelukkig valt het mee in Diemen wat we moeten bezuinigen en de Partij van de Arbeid denkt dat het afwegingskader wel een heel goed middel is om straks te gaan beoordelen van wat gaan we wel doen, wat gaan we niet doen, waar gaan we op bezuinigen, waar gaan we geld zoeken en als het aan de PvdA ligt kijken we naar de volgorde eerst hoe kunnen we de inkomsten verhogen want wij vinden het heel belangrijk dat het voorzieningenniveau dat de gemeente nu biedt in stand wordt gehouden en als iedereen daar een klein beetje aan bijdraagt doet het ook niet zo heel veel pijn. Daarnaast kijken naar slimmer werken en pas op het allerlaatst kijken naar bezuinigingen. Het amendement van D66 dienen wij mede in.

Er staan super goede ideeën in en we zijn ook heel blij dat de term solidariteit die voor ons heel belangrijk is, voor de Partij van de Arbeid echt een belangrijke waarde is, dat die nu ook opgenomen wordt in het afwegingskader en we kunnen er daarom ook mee instemmen. Mevrouw VAN ’T RIET: dank u voorzitter. Net als andere gemeenten zal ook Diemen extra maatregelen moeten nemen om de begroting vanaf 2026 structureel in balans te krijgen omdat de inkomsten vanuit het Rijk minder zullen zijn maar de taken hetzelfde blijven of zelfs toenemen. Zoals ook mevrouw Kuilman van de PvdA al aangaf is de hoeveelheid die we als gemeente moeten ombuigen of besparen in Diemen een stuk lager dan in veel andere gemeenten maar het is goed om er hier van tevoren goed over na te denken hoe we onze keuzes willen maken. GroenLinks is blij met het duidelijke afwegingskader dat het college heeft opgesteld. Het begint duidelijk met de leidende principes en een uitleg van verschillende categorieën van maatregelen. Vervolgens is onder Aanpak aangegeven welke onderdelen per maatregel zullen worden uitgewerkt om het mogelijk te maken om samen keuzes te maken welke maatregelen we daadwerkelijk zullen gaan toepassen om onze begroting sluitend te krijgen. GroenLinks kan zich vinden in de leidende principes.

Echter, vanuit andere fracties zijn een aantal suggesties voor tekstuele wijzigingen gekomen die zijn verwerkt in een amendement en GroenLinks vindt dit waardevolle aanpassingen en toevoegingen. 8

Wat betreft de onderdelen bij de aanpak kunnen wij ons vinden in de 7 genoemde elementen maar zoals ik vorige week heb benoemd en ook door andere fracties en zoals in het amendement is uitgewerkt stellen wij voor om hier 2 elementen aan toe te voegen, namelijk maatschappelijke gevolgen en omkeerbaarheid van elke maatregel. GroenLinks verwacht dat onze fractie met dit afwegingskader met de voorgestelde aanpassingen en hopelijk de hele raad in staat zal stellen om het komend jaar tot integrale en verantwoorde keuzes te komen met betrekking tot de maatregelen die volgend jaar aan ons voorgelegd zullen worden. De heer SIKKING: dank u voorzitter. De ravijnjaren die op ons af kunnen komen kunnen een vloek of een zegen zijn. Ze dwingen ons te vernieuwen en eerlijker te verdelen en dit geeft kans op duurzame oplossingen. We horen al links en rechts dingen waarop niet bezuinigd mag worden maar we zijn blij dat er eerst een analyse komt en daarna kunnen we de prioriteiten gaan stellen. Dan over het amendement. Wij hadden gehoopt dat het woord diervriendelijkheid erin zou komen maar dat is dus niet mogelijk gebleken. We kunnen het amendement wel onderschrijven maar we vinden het zonde dat de diervriendelijkheid niet is meegenomen. Wethouder KLAASSE: dank u voorzitter. Dank aan de raad voor de positieve woorden over dit afwegingskader.

Het is natuurlijk de eerste keer dat we bij ombuigingen en besparingen een dergelijk instrument gebruiken. Mensen die al wat langer in de gemeenteraad zitten zullen misschien ook andere instrumenten gewend zijn zoals het beroemde bezuinigingenboek wat eigenlijk een soort van telefoongids was met een berg aan bezuinigingen waar eigenlijk geen lijn in zat maar dat waren allemaal dingen waarop je zou kunnen bezuinigen. Dit is eigenlijk een soort van eerste stap om dat proces even wat slimmer aan te pakken. Dus ik denk dat het wel pure winst is om even te starten met een afwegingskader voordat we blind een soort Gouden Gids vol met bezuinigingen zouden gaan presenteren. Nou hoor ik bij verschillende fracties dat we hopen, en ik hoop dat ook van harte met die fracties mee, dat het pijnloze ingrepen zullen zijn. Ik hoor al efficiënter werken maar ik vrees dat onze ambtenaren nu al best wel efficiënt werken. Dus dat daar misschien niet zo heel veel te behalen is. Tegelijkertijd hoor ik de heer Advokaat ook zeggen laten we ook niet vol het mes zetten in onze ambtelijke organisatie en dat zijn we ook zeker niet van plan.

Ik denk dat dat ook wel volgt uit het afwegingskader waarin we enerzijds toch wel benoemen dat de ambtelijke organisatie een belangrijk en waardevol bezit is voor de gemeente en anderzijds, en dat heeft het amendement toegevoegd, ook de gemeenschap met vrijwilligers een zeer waardevol bezit is voor de gemeente Diemen die we ook zoveel mogelijk moeten ontzien. Waar dat uiteindelijk gaat stranden? Dat gaan wij de komende maanden met elkaar bepalen. We hebben in ieder geval nu een instrumentarium om een beeld te krijgen van dit vinden we belangrijk. Ik denk dat het amendement niet zo heel gek op een andere koers zit dan het voorstel van het college, dus ik denk dat het meer een aanscherping is. Voor een deel ook qua formulering, dat op sommige punten misschien bepaalde opsommingen wat beter lopen en voor een deel ook nog een paar extra accenten geeft die overigens ook wel in lijn zijn met het coalitieakkoord. Dus ook niet een hele bijzondere koerswijziging. Ik heb geen amendement gezien met diervriendelijk. Op zich kan ik wel zeggen dat wij een paar jaar geleden nog zijn genomineerd als diervriendelijke gemeente en een beetje plat gezegd, er valt ook niet zo heel veel te halen bij dierenwelzijn omdat bijvoorbeeld in het sociaal domein daadwerkelijk 1000 keer zoveel wordt uitgegeven dan aan dierenwelzijn.

Dus het is niet een hele grote post waar wij de begroting meegaan dicht regelen. Dus mocht er iets gebeuren waarvan de Onafhankelijke Partij Diemen zegt dit kleine puntje op 9

dierenwelzijn, het is toch wel erg jammer dat u daarop gaat afschalen, dan bent u zeker daar nog bij om daar uiteindelijk heel kritisch over te zijn maar ik denk dat als wij al een paar jaar geleden tot een van de meest diervriendelijke gemeente van Nederland zijn benoemd, ook voor de tweede keer hoor ik van mijn collega, dan denk ik dat wij die lijn ook wel voort kunnen zetten want het zit niet zozeer in de budgetten die we erin stoppen maar in de manier van werken en de manier van participatie die wij toepassen. Dus het zit niet zozeer in geld maar vooral in de manier van werken en ik denk niet dat wij die los gaan laten. De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. Overweegt u eventueel om weer een hondenbelasting in te voeren? Wethouder KLAASSE: dank u voorzitter. Als wethouder financiën heb ik die overweging nog helemaal niet langs horen komen. Volgens mij is daar ook niet zoveel winst te behalen want ook het optuigen van die belasting kost altijd behoorlijk wat geld. Dus het is niet iets wat in ieder geval op mijn prioriteitenlijst staat als het gaat over lastenverhoging. De VVD heeft daar kritische woorden over gesproken. Ik denk dat we vorige week ook wel hebben gezegd van als je iets doet in een gemeenschap mag daar ook een prijskaartje aan hangen.

Ik denk dat mevrouw Kuilman dat ook best wel weer stoer vandaag benadrukt heeft maar wij willen natuurlijk echt wel proberen de lasten voor de inwoners zo beperkt mogelijk te houden maar tegelijk zit er ook een prijskaartje aan fijn wonen in Diemen maar een hondenbelasting? Ik kijk ook even naar mijn collega’s want wij hebben het er als college ook nog niet over gehad maar ik heb niet het idee dat daar een grote ambitie ligt van dit college, zeker niet. De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. Wat ik uit uw woorden begrijp is dat u het eens bent met het amendement en dat u het omarmt. Wat betreft de zzp’ers. Ik hoop dat die boodschap overgekomen is, dat we daar op tijd mee aan de slag gaan want dat kan voor de continuïteit van de organisatie een belangrijke wens zijn, met name als het zzp’ers zijn op belangrijke functies zoals als ze met een project bezig zijn waarmee ineens gestopt moet worden. De VOORZITTER: de wethouder knikt. Mag ik concluderen dat de hele raad zich kan vinden in het amendement en in het raadsvoorstel? Het geamendeerde raadsvoorstel is unaniem aangenomen. 4.

Ontwerpbegroting 2025-2028 en concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2025-2033 Vervoerregio Amsterdam

De heer PRINS: dank u voorzitter. In de informatieve raadsvergadering van 12 september hebben wij voorgesteld een zienswijze in te dienen om de VRA te vragen een permanente campagne te ontwikkelen om de snelheid in het verkeer terug te brengen, in het bijzonder onder de gebruikers van scooters, bakfietsen, fatbikes en racefietsen. Een aantal fracties wilden dat in overweging nemen. De wethouder meende echter dat een zienswijze tot vertraging zou leiden. Tot mijn grote vreugde mailde hij mij vorige week vanuit zijn portefeuillehoudersoverleg dat een zienswijze toch dringend gewenst was. Ik kon meteen het door onze griffier opgestelde concept amendement en brief, die ik een uur eerder had ontvangen, aan de wethouder doorsturen. Wij hebben vaak aandacht gevraagd voor de verkeersonveiligheid in Diemen. Ook met onze schriftelijke vragen over de gevaren van fatbikes die deze week zijn beantwoord door het college waarvoor dank. Gelukkig vindt het college ook dat er wettelijke maatregelen tegen fatbikes op de openbare weg moeten komen. Deze week was er volop aandacht voor in de pers en in de Tweede Kamer maar het gestuntel over leeftijden, banden en zadels en de 10

reacties van de fabrikanten geven aan dat er nog een lange weg te gaan is tot er sluitende wetgeving is. De enige instantie die deze week met een verbod kwam was de Europese Unie. De populaire Ouxi V8 die veel ongevallen en verwondingen veroorzaakt is nu illegaal. Er zouden er 50.000 in Nederland rondrijden. Wat ons betreft mag de politie ze bij controles onklaar maken zodat ze niet meer gebruikt kunnen worden. Terug naar Diemen. Tijdens de verkiezing van de Kinderburgemeester pleitte een van de 3 kandidaten in haar presentatie voor maatregelen tegen fatbikes. Ik geef u, voorzitter, in overweging om dit punt te agenderen in de Kinderraad en die om advies te vragen. Terug naar het amendement. De tekst is op onderdelen verbeterd dankzij de inbreng van GroenLinks en PvdA waarvoor dank. Dank ook aan de mede-indieners en de fracties die gaan instemmen met het amendement en de brief. Als die worden aangenomen adviseer ik onze vertegenwoordigers in de VRA om hun voorgenomen motie tekstueel meer in overeenstemming te brengen met amendement en brief. Het motto daarvan is ‘De rem is belangrijker dan de gashendel’. De oproep in hun motie aan het dagelijks bestuur van de VRA om oog te houden voor andere weggebruikers en zich te houden aan de maximumsnelheden vinden wij erg vaag, onduidelijk en zelfs gevaarlijk.

De lezer kan dit ook zien als een uitnodiging om iedereen op maximale snelheid te laten rijden en dat is niet wat wij beogen met onze zienswijze. Het amendement luidt als volgt: We stellen vast dat: • de Vervoerregio Amsterdam een concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit heeft aangeboden met de mogelijkheid om hier een zienswijze op in te dienen; • het college de raad voorstelt om geen gebruik te maken van deze mogelijkheid; • de Vervoerregio zelf stelt dat ze een trendbreuk in de verkeersveiligheid wil bereiken en dat er blijvende aandacht nodig is voor het gedrag in het verkeer onder meer door verkeerseducatie en het voeren van campagnes; • dit streven verder echter niet wordt uitgewerkt in het uitvoeringsprogramma. We hebben nagedacht over en houden rekening met: • het is voor de verkeersveiligheid van groot belang dat de snelheid in het verkeer wordt teruggebracht. Met name de gebruikers van scooters, bakfietsen, fatbikes en racefietsen moeten worden gestimuleerd om af te remmen in situaties waarin niet duidelijk is wat andere weggebruikers gaan doen of bij andere onoverzichtelijke situaties als kruispunten; • publiekscampagnes en verkeerseducatie op scholen kunnen helpen om de bewustwording te vergroten dat “de rem belangrijker is dan de gashendel”; • dat op 5 september 2024 de landelijke campagne “’t Kan hard gaan” tegen het opvoeren van elektrische fietsen is gestart.

We vinden verkeersveiligheid zo belangrijk dat we inzetten op verschillende instrumenten: • de toezegging van de wethouder het onderwerp te zullen agenderen in het portefeuillehoudersoverleg van de Amstelland-Meerlanden gemeenten, het portefeuillehoudersoverleg van de Vervoerregio, en in gesprekken met wethouder Verkeer van de gemeente Amsterdam; • de mogelijkheid dat de vertegenwoordigers in de regioraad een motie kunnen indienen over dit onderwerp; • via het indienen van een zienswijze aandacht vragen voor verkeersveiligheid en het belang van campagnes en verkeerseducatie. We stellen de raad voor om het volgende besluit te nemen: 11

Beslispunt 2 als volgt te formuleren: • Kennis te nemen van het concept Uitvoeringsprogramma Mobiliteit 2025-2033 van de Vervoerregio Amsterdam en hier bijgevoegde zienswijze op in te dienen. • En dit ter kennisneming aan de gemeenteraden in de VRA aan te bieden. Ouderenpartij Diemen Peter Prins

VVD Johan Jägers

De heer J. DE JONG: dank u voorzitter. Ons Diemen is blij te lezen met de zienswijze die de gemeente toch gaat indienen. Tijdens de vorige vergadering hebben wij aangegeven dat wij verkeersveiligheid belangrijk vinden voor alle weggebruikers, met name de snelheidsverschillen op het fietspad begint te dringen en voornamelijk dat de jongste deelnemers op e-bikes zitten die harder gaan dan 25 km/h zonder enige bescherming. In het nieuws lezen we steeds meer ongelukken en onveiligheid wat het met zich meebrengt. Naast dat wij er steeds aandacht voor moeten geven en kijken wat we kunnen veranderen moet er landelijk zeker wat aan gedaan worden en met name om e-bikes/vervoersmiddelen die zich op de weg bevinden en ook nog gaan begeven. Afgelopen dinsdag was de informatieavond voor de start van de Visie mobiliteit. Naast dat het weer buiten niet al te best was, was ook de opkomst op één hand te tellen naast alle beleidsmedewerkers en medewerkers van Goudappel die er waren. Hierdoor merk je dat als naar de toekomst van mobiliteit gekeken wordt, zolang het niet bewoners aantast hoor je er weinig van. Hierdoor zou je ervan uit kunnen gaan dat iedereen tevreden is. Met dit in het achterhoofd moeten wij ook kijken naar hoe het nu is en waarom iedereen er dan tevreden over is.

Als de Vervoerregio van plan is om iets te gaan veranderen, dan moeten wij ervoor zorgen dat het beleid minimaal hetzelfde blijft of zelfs nog beter is dan het al is. Dat betekent dus aanwezig blijven bij de gesprekken en/of erop reageren als er veranderingen aan zitten te komen. De heer JÄGERS: dank u voorzitter. Bij de informatieve raad 2 weken geleden kwam het idee naar voren met een motie te pleiten voor een door de Vervoerregio uit te voeren campagne ten aanzien van met name de fatbike. De al dan niet permanente campagne zou moeten wijzen op de maximumsnelheid voor elektrische fietsen en in het oog gehouden van andere verkeersdeelnemers, dit als aanvulling op een eventuele zienswijze en op het portefeuillehoudersoverleg van de wethouder. Die motie zouden we aanstaande dinsdag, 1 oktober, kunnen inbrengen tijdens de eerstvolgende regioraadsvergadering. Ook bij het bespreken van de kadernota hebben wij dit onderwerp reeds ter tafel gebracht. Het amendement voor het indienen van de zienswijze, zoals voorgesteld door de Ouderenpartij Diemen, dienen wij graag mede in. Dan even over de tekst van met name het dictum. Wij hebben het dictum zo geformuleerd dat wij eigenlijk toespitsen op de actualiteit, namelijk fatbike en e-bike. We hebben bewoordingen gekozen die ruimte laten voor de experts van de VRA om hun eigen woorden te gebruiken.

We willen ook niet eventuele activiteiten van de VRA ten aanzien van campagnes die mogelijk al in de maak zijn doorkruisen. Wel willen we natuurlijk ook graag verwijzen in onze motie naar de zienswijze die mede door ons wordt ingediend maar als de raad vindt dat we andere woorden moeten gebruiken dan in het dictum, dan staan wij daar uiteraard voor open. De heer VAN ES: dank u voorzitter. Dit onderwerp raakt mijn professionele achtergrond, dus ook een inhoudelijke bijdrage. De Partij van de Arbeid kan dit initiatief volmondig ondersteunen van de Ouderenpartij Diemen en we ondertekenen het mede. Ook gisteren was verkeersveiligheid voor de zoveelste keer op de radio, een item bij Spraakmakers bijvoorbeeld. Jong en oud vragen om verbetering van de openbare ruimte en handhaving 12

van de regels. Het gebrek aan kennis van verkeersregels onder de jeugd maar ook bij volwassenen is soms schokkend. Voor de jeugd lijkt te gelden dat wanneer zij naar het voortgezet onderwijs gaan ze kennelijk alle verkeersregels mogen vergeten en voorlichting van de jeugd hoort dus een prio te zijn. Een prio niet alleen door de ouders, het onderwijs of de regio zoals de indieners van het amendement voorstellen maar ook voor mijn oude werkgever, de politie. Deze partij blijft buiten beeld. Je kunt raden waarom maar blauw op straat? Ik zie ze niet meer en dat doet mij als oud-politieman erg veel pijn. Sinds de Nationale Politie er is, is de organisatie bezig met Haagse hobby’s. Ik kan er persoonlijk over meepraten omdat ik een van ontwikkelaars was van het project Buurtregie. Met andere woorden, de wijkagent nieuwe stijl wat opportunistisch de nek is omgedraaid. Het mocht geen buurtregisseur meer heten en we zien ze ook niet meer op straat terug. Ze zijn verdwenen van de straat terwijl de wijkagent ook een informatiebron is, een soort jonge intelligence bron. Ik ben niet de enige die met deze politiek moeite heeft. Pieter van Vollenhoven, gisteren nog op de radio met de Stichting NSMV, heeft al meerdere keren geroepen dat het een beetje fout loopt met verkeersveiligheid.

Het laat zich raden wat wij aan de regio vragen alsmede ook aan de MRA om het vuur aan de schenen te leggen van de Nationale Politie om minder te doen aan justitietaak maar aan de preventietaak. Blauw uit blik zou mijn oude korpschef en socioloog Eric Nordholt zeggen. Dus dichtbij politie en politieverandering. Mijn extra aanvulling op het amendement. Ondanks dat ontslaat dat niet de weggebruikers, jongeren en ouders om zich aan de spelregels in het verkeer te houden. Soms moeten weggebruikers voor hun gedrag op de spreekwoordelijke politieblaren zitten of beter gecorrigeerd worden door hun omgeving, dat liever uiteraard. Het op de fiets rijden zonder of niet aangezette verlichting kost minimaal € 70 tegenwoordig en maximaal bij een slecht humeurige diender kan dat oplopen tot € 280. Zo’n knipperlicht mag ook niet, dus naar de fietsenzaak. Geen vrije doorgang geven aan voetgangers. Je hoeft hiervoor maar voor het winkelcentrum te staan en te turven. Ook voor fietsers is dat € 180. Fietsers op de vop, het geeft geen voorrang hoewel heel veel mensen dat toch doen. Het kan u € 70 kosten. Dus lopen fietsers. Je telefoon in de hand hebben: je hoeft niet te bellen of te appen, wel moet je € 160 afrekenen bij de politie en dan komen er nog administratieve kosten bij van € 9.

Als oud-smeris, politieonderzoeker en Partij van de Arbeidvertegenwoordiger ben ik content met het initiatief van de Ouderenpartij Diemen, dus met een kleine aanpassing hele grote steun. De heer POELWIJK: dank u voorzitter. We hebben al eerder aangegeven dat we ons konden vinden in de stukken van de VRA. Over het amendement zijn we wat minder enthousiast. Wij vinden het wat eenzijdig om alleen te richten op de snelheid in het verkeer. Misschien kan de indiener daar wat meer over zeggen en wordt hier niet al grotendeels in voorzien door de campagne ‘t Kan hard gaan waar in het amendement zelf ook al naar verwezen wordt? De heer PRINS: dank u voorzitter. We hebben ons toegespitst op 4 weggebruikers die met name bekend staan om hun hoge snelheden en niet afremmen bij bepaalde situaties. Dat heb ik ook in de informatieve raad toegelicht. Dat zijn fatbikes, bakfietsen, racefietsen en scooters. Dus we hebben geen andere doelgroepen daarbij genoemd en aangezien het rond de wetgeving, zoals ik in eerste termijn ook heb betoogd, heel moeizaam gaat en ook op het gebied van handhaving hebben we opgeroepen om die publiekscampagne ook door de VRA te laten uitwerken. Mocht het zo zijn dat die campagne ‘t Kan hard gaan die pas sinds 5 september is geïntroduceerd. Ik heb er nog niets van gezien.

Als de VRA zou zeggen we gaan die intensief onder de aandacht te brengen, dan mag dat maar we hebben ook speciaal gepleit voor verkeerseducatie voor de doelgroep jongeren tussen 12 en 16 jaar. Dus misschien kan de VRA iets meer doen dan de campagne ‘t Kan hard gaan. Ik hoop dat ik 13

hiermee uw vragen heb beantwoord. Misschien niet 100% bevredigend maar misschien kunt u het ermee doen. De heer POELWIJK: dank u voorzitter. Ik heb wel al meerdere keren iets voorbij zien en horen komen van die campagne ‘t Kan hard gaan maar ik kan me ook voorstellen dat meneer Prins misschien niet tot de primaire doelgroep behoort van die campagne. Wethouder PRINS: dank u voorzitter. Ik heb de vragen over de zienswijze meegenomen naar het portefeuillehoudersoverleg in de Vervoerregio en dat heeft inderdaad geleid tot een aanpassing van de sluitingsdatum voor de indiening van een zienswijze. Dat is dus een plusje en die wordt echt meegenomen in de verdere uitwerking van de verkeersveiligheid wat ook bij de Vervoerregio op de eerste plaats staat want daar moet nog heel veel gebeuren en de campagnes worden zeker onderschreven. Dus ik vind het fijn dat ook de gemeenteraad mij daarin ondersteund richting Vervoerregio. De VOORZITTER: richting de heer Prins geef ik nog aan dat de Kinderraad het onderwerp verkeersveiligheid in ieder geval zal agenderen en dan wordt ook deze problematiek daarin meegenomen. Dus dat gaat gebeuren. De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. Even over de motie die meneer Jägers en ik dan gaan indienen maar om daar voldoende steun voor te krijgen moeten we daar ook voor lobbyen.

We moeten daar ook medestanders zien te krijgen binnen die raad om de motie er doorheen te krijgen. Dat betekent dus dat wanneer iemand nog iets wil veranderen in die motie die dat in ieder geval morgen doorgeeft want anders hebben we geen tijd meer om te lobbyen bij de andere regioraadsleden want volgende week dinsdag staat het al op de agenda. Dus er is wel enige haast bij geboden. De heer Jägers heeft de motie opgesteld en die heeft heel goed overwogen hoe zetten we het zo neer dat we een breed draagvlak krijgen voor die motie. De heer PRINS: dank u voorzitter. Ik heb gisteren in de mail al richting de heer Jägers gevraagd, zoals ik ook in de eerste termijn heb gevraagd ook aan u meneer Advokaat, om de tekst van de motie iets meer in overeenstemming te brengen met de tekst van het amendement en de brief. Dat hoeft niet met heel veel woorden maar wel wat duidelijker dan de tekst die nu in het dictum staat. Vanmiddag heb ik gelukkig nog een laatste zin kunnen toevoegen aan het amendement want die wordt ook ter kennisname aan de gemeenteraden in de VRA aangeboden. Ik hoop dat dat doorwerkt in die gemeenteraden en ook bij hun wethouders en vertegenwoordigers want dit is natuurlijk ook niet binnen een week geregeld. Het is ook op 1 oktober in de vergadering van de VRA aan de orde en het zal daarna nog wel verder terugkomen denk ik, ook als het begrotingsgevolgen zou hebben.

De heer SIKKING: dank u voorzitter. Ik ben een beetje in de war denk ik. Er is een motie Gedrag in het verkeer ondertekend door meneer Advokaat en meneer Jägers. Daar gaan wij toch over stemmen? De VOORZITTER: nee, dit is een conceptmotie voor de indiening in de regioraad. Dus die is gewoon ter informatie rondgestuurd zodat duidelijk is dat onze vertegenwoordiging vanuit deze raad in de regioraad die motie dan kan indienen. Dat was het doel, denk ik, van de heer Advokaat.

14

De heer ADVOKAAT: voorzitter, wij vertegenwoordigen de raad in de Vervoerregio. Vorige keer bleek uit de discussie dat er behoefte was en toen kwamen wij met de oplossing van een motie maar dan moet de raad wel akkoord gaan met de motie zoals die nu voorligt dat we die zo indienen bij de Vervoerregio. De VOORZITTER: hij ligt hier niet ter besluitvorming voor maar u wilt gewoon toetsen of er steun is? Zo moet u het lezen, dus u kunt nu aangeven maar u kunt ook straks na afloop, en de heer Advokaat gaf al aan als er misschien nog een tekstaanpassing nodig is om bredere steun te krijgen kan dat ook maar we gaan er niet nu over stemmen. U kunt er wel iets over zeggen als u dat wilt. De heer JÄGERS: dank u voorzitter. Het lijkt mij toch wel handig dat we vanavond wel duidelijkheid krijgen welke kant het opgaat. Het is al dinsdag en dan is het heel moeilijk om nog overeenstemming te krijgen. Dus ik hoor het liefst nu van de partijen wat ze ervan vinden. De VOORZITTER: dat is prima maar ik ga eerst even het rondje afmaken en dan ligt er een concrete vraag voor of er steun is voor de conceptmotie zoals die is rondgestuurd. De heer JÄGERS: dank u voorzitter.

Ik heb net proberen uit te leggen waarom wij vonden dat het kort en krachtig moest en dat wij wilden inspelen op de actualiteit en dat wij ook ruimte willen laten voor de Vervoerregio om de experts in hun eigen woorden de campagne goed in te richten. De heer POELWIJK: dank u voorzitter. Wij onderschrijven natuurlijk ook het belang van verkeersveiligheid. Zeker als de wethouder aangeeft ik beschouw dit als een steuntje in de rug, dan geven wij hem dat steuntje in de rug van harte en zullen we ook dit amendement steunen in deze vorm. Wat betreft de motie van de regioraad. Het lijkt mij verstandig om daarin de VRA de ruimte te geven om dat naar eigen inzicht goed uit te werken. Dat is vanuit ons de input die de heer Jägers vroeg. De VOORZITTER: kunt u zich vinden in de conceptmotie zoals die is rondgestuurd voor indiening in de regioraad? De heer PRINS: dank u voorzitter. Kijk, als het op vanavond aankomt. Ik kan het morgenochtend ook nog wel via de mail doen maar als ik naar de brief kijk die nu is opgesteld in concept naar de VRA, dan zou ik met name willen pleiten om de laatste alinea daarvan integraal over te nemen. Daar wordt opgeroepen om op korte termijn een permanente campagne te ontwikkelen om de snelheid in het verkeer terug te brengen.

Dat wordt verder toegelicht maar het terugbrengen van de snelheid in het verkeer is wat anders dan de formulering zoals nu in de motie staat waar gevraagd wordt om de maximumsnelheid te houden. Dat is voor mij iets wezenlijks anders en ik heb al eerder gezegd om de tekst van hun motie toch ook meer in overeenstemming te brengen met wat wij hier vanavond aannemen en dat er daarna uitwerking komt en dat de experts ernaar willen kijken voor de invulling en uitwerking, dat mag allemaal maar ik zou het dictum wat scherper willen stellen. De VOORZITTER: ik concludeer in algemene zin dat er steun is voor een dergelijke motie en er is nog een suggestie voor aanpassing. Dus ik laat het even aan u. Misschien moet u daar nog even onderling over praten. 15

De heer JÄGERS: dank u voorzitter. We hebben ook met de wethouder al overlegd om ons te beperken tot de e-bikes, dat wil zeggen inclusief de fatbikes, maar ons leek het niet verstandig om dat nog uit te breiden en daardoor misschien te weinig ruimte laten voor de mensen van de VRA zelf om die campagne goed vorm te geven. De VOORZITTER: maar ik hoorde de heer Prins nu een andere suggestie doen en dat ging meer over het woord ‘maximumsnelheden’ en om daar een andere bewoording voor te gebruiken. Dus niet de uitbreiding van de doelgroep maar om daar een andere formulering voor te vinden. De heer JÄGERS: daar kunnen we nog even over praten, al vind ik dat wij niet met dit dictum de VRA verplichten om dit letterlijk over te nemen maar ik ga daar nog even over praten met de heer Prins. De heer ADVOKAAT: dank u voorzitter. Met name racefietsen wordt een ander verhaal wat er nou in staat. Het gaat hoofdzakelijk om fietsen met een hulpmotor, elektrisch of anders. Dus daar vallen ook snelfietsen onder en noem maar op maar we willen juist specifiek op die fatbikes en de elektrische fietsen focussen die nu onverzekerd en ongecontroleerd door het verkeer racen. De VOORZITTER: dat is duidelijk en naar die andere suggestie kijkt u nog eventjes of u dat nog wilt aanpassen maar voor de rest is er steun voor een dergelijke motie. De heer SIKKING: dank u voorzitter.

Ik vind het een beetje vreemd, die motie. Ik heb vol vertrouwen in deze vertegenwoordiging van de raad maar als zij nu een motie voorleggen en hij wordt veranderd en aangepast. Dat is niet de gang van zaken dat die steeds wordt aangepast. Dus dan zou ik wel van tevoren willen zien of we daarmee akkoord kunnen gaan. De VOORZITTER: ja maar het zijn onze vertegenwoordigers vanuit de raad. Dus die hebben in principe mandaat en ze doen heel netjes vanavond even peilen van hoe u erin staat. Er hoeft hier ook geen besluit over te worden genomen. Het kan natuurlijk dat het uiteindelijk nog even wordt rondgestuurd wat de uiteindelijke tekst gaat worden. Ik denk dat daar geen bezwaar tegen is maar in principe werkt het zo omdat er gewoon met mandaat wordt gewerkt. De heer SIKKING: dan zou ik het prettig vinden dat ze van tevoren de uiteindelijke motie rondsturen. De VOORZITTER: dat is prima dat het nog even wordt rondgestuurd. Dat gaat gebeuren. Volgens mij is er wederom geen stemming nodig. Mag ik concluderen dat u zich allemaal kunt vinden in het amendement wat is voorgelegd? Dat is het geval en dat u zich uiteindelijk ook allemaal kunt vinden in de raadsvoordracht zoals voorgelegd? Dat is het geval. Dan beide punten akkoord en is het geamendeerde voorstel met een zienswijze aangenomen. 5.

Deelname programma “Child Friendly Cities Initiative”

De VOORZITTER: de VVD had aangegeven om dit als bespreekpunt te agenderen. Is er nog behoefte bij de VVD om inbreng te hebben? De heer JÄGERS: voorzitter, ik ben verbaasd dat wij dit hebben benoemd als bespreekstuk. Ik dacht dat dat uit meerdere fracties kwam maar goed. Twee weken geleden spraken wij al 16

uitgebreid over de Child Friendly City en zoals bekend gunt de VVD de Diemense jeugd het allerbeste op het gebied van kinderrechten en kansengelijkheid. We zijn dus ook voornemens om het raadsvoorstel te steunen. Ook willen wij graag een kindvriendelijke gemeente zijn. Tegelijk denken wij dat Diemen op dit moment al behoorlijk kindvriendelijk is. Tenslotte bevat het coalitieakkoord ook de nodige ambities. We willen van de gelegenheid gebruikmaken om opnieuw weer even stil te staan bij wat aandachtspunten. We lezen dat het gaat om het maken van een actieplan voor het adresseren van de meest urgente onderwerpen op het gebied van kinderrechten. Het gaat om een project van ongeveer vijf jaar, één á twee jaar voor het maken van het actieplan en drie jaar voor de uitvoering. Het project voor het behalen van de status of predicaat kindvriendelijke gemeente kost geen geld of althans geen extra geld, zo lazen we in de raadsvoordracht, los van de concrete acties. Dat blijven we optimistisch vinden. We lezen over een ondersteunend budget in het memorandum van understanding en er zal een coördinator moeten worden aangewezen die voldoende tijd moet kunnen spenderen. Er moet voor het maken van het actieplan een zware stuurgroep worden opgetuigd, bestaande uit partners als maatschappelijke organisaties, bedrijven, academici, ombudsman et cetera.

Trouwens hoezo academici? Waarschijnlijk een vertaalprobleem. Er worden hier wetenschappers bedoeld en zouden die wetenschappers gratis meewerken of betaalt UNICEF die? Mede hierom had het ons logischer geleken om het project te betrekken bij het afwegingskader voor een meer integrale afweging. Het gaat tenslotte om het vervullen van een pioniersschool waarvan de meerwaarde nog moet blijken. Ook moeten we ons realiseren dat projecten die lopen over zo’n 5 jaar helaas niet de meest succesvolle zijn. Goede sturing is dus essentieel. Er moet een coördinatiegroep worden gevormd, bestaande uit medewerkers van alle betrokken beleidsterreinen binnen de gemeente. We wringen ons daarmee mogelijk in een keurslijf en dat neemt mogelijk veel tijd voordat we uiteindelijk aan de gang kunnen gaan met de uitvoering. Urgente onderwerpen vragen over het algemeen om actie en niet om 1 á 2 jaar plannen te maken voor het grote geheel. Dus daar is nog wel een stukje twijfel bij ons maar goed. Er zullen zeker acties voortvloeien uit het actieplan waar ook de VVD zich achter zal scharen maar we zullen de acties ook stuk voor stuk willen beoordelen op hun bijdrage voor het kind. Los van het feit of dat impact heeft op het al dan niet verkrijgen van het predicaat Child Friendly City en we gaan ervan uit dat het ook voor de andere fracties in deze raad zal gelden.

Dan nog even een concrete vraag aan de wethouder. Hoe zeer past de volgende maand te bespreken startnotitie onderwijskansenbeleid in dit frame of staat het onderwerp onderwijskansenbeleid voorlopig on hold? Dat horen we nog even graag van de wethouder. De heer PRINS: dank u voorzitter. Bij dit initiatief voor een kindvriendelijke stad want we gaan het maar gewoon in het Nederlands doen. De eerste gedachte in onze fractie bij het lezen van dit voorstel om deel te nemen aan het UNICEF-initiatief voor een kindvriendelijke stad was wat gaat dit kosten en die vraag bleef hangen, ook nadat enkele fracties hierover hadden doorgevraagd en naar onze indruk toch niet geheel bevredigende antwoorden hadden gekregen want de kosten opvangen binnen bestaande budgetten zonder dat dat geconcretiseerd wordt is vaag. We hebben even gekeken naar een gelijksoortig initiatief in Amsterdam, dat van de Age Friendly City, de seniorvriendelijke stad van de WHO waar de hoofdstad sinds 2015 aan meedeed of nog meedoet. In de jaren 2017 en 2018 werd hiervoor 2,5 miljoen euro gereserveerd. Dat kan niet helemaal naar Diemense aantallen worden vertaald want daar viel ook valpreventie onder wat toen nog in de kinderschoenen stond. Wij gaan proberen om kindvriendelijk Diemen concreet te maken. Onze fractie zou het een goede uitwerking vinden als ook kinderen in Diemen van 4-11 jaar gratis met de bus, tram en 17

metro van het GVB mogen reizen net als in Amsterdam het geval is. Daarmee wordt het OV toegankelijker en betaalbaarder voor Diemense gezinnen. De NS heeft hiervoor al het Kids Vrij abonnement in het leven geroepen. De Amsterdamse gemeenteraad heeft hiervoor 1 miljoen euro beschikbaar gesteld. Er hebben vorig jaar 17.000 kinderen gebruikgemaakt van de actie. Dat is een kwart van het totaal aantal kinderen in Amsterdam. Als we de inwoneraantallen van beide gemeenten naast elkaar leggen zou dit in Diemen circa € 30.000 kunnen kosten. Wij vinden gratis OV voor kinderen een mooie start van een kindvriendelijk Diemen en wij vragen de voorzitter om dit voor advies ook weer voor te leggen aan de Kinderraad en wij overwegen dat wij dit zullen betrekken bij de begroting van 2025. Mevrouw YILDIZ-KAYA: dank u voorzitter. Tijdens de informatieve vergadering hebben we aangegeven dat we enthousiast zijn over dit initiatief en dat zijn we nog steeds. We zijn ook erg benieuwd naar de lokale analyse die wordt gedaan, wat daaruit voortkomt, en de acties die worden benoemd zullen te zijner tijd ook bekijken en dan zal blijken wat het kost en wat die acties precies zijn en in hoeverre ze samenhangen met het beleid dat we al hebben. We doen het goed maar het kan natuurlijk altijd beter. Dus wat dat betreft hierbij nogmaals ons enthousiasme. Mevrouw RAMAUTARSING: dank u voorzitter.

Ik was eerlijk gezegd niet van plan vanavond het woord te voeren over dit onderwerp omdat wij inderdaad bij de informatieve behandeling al blijk hadden gegeven van enthousiasme over dit onderwerp. Wij hadden, net als de fractie van de VVD, ook technische vragen gesteld die naar volle tevredenheid zijn beantwoord door het college maar de opmerkingen die hier vanavond geplaatst zijn hebben gemaakt dat ik in ieder geval mijn vinger heb opgestoken om toch nog een bijdrage te doen en dat is dat ik de bijdrage van de VVD bijzonder vindt omdat we inderdaad 2 weken geleden gesproken hebben met elkaar over dit onderwerp en daar is toch heel duidelijk gezegd dat er aangesloten wordt bij een structuur die al bestaat binnen de gemeente Diemen waarbij maatschappelijke partners elkaar regelmatig spreken over dit onderwerp. Het is ook geen nieuw beleid want het is beleid dat we al hebben aandacht voor kinderen en kinderrechten binnen de gemeente Diemen. Het gaat echt om situatieanalyse, onderzoek waar we anders misschien wel geld aan zouden moeten spenderen. Nu hebben we de kans om die analyse te laten doen door een belangrijke organisatie die daar zicht op heeft. Dus nogmaals, steun voor dit initiatief en in reactie op de opmerking zojuist van de heer Prins van de Ouderenpartij Diemen of het idee van gratis OV voor kinderen voorgelegd kan worden aan de Kinderraad.