Notulen raad 11 december 2025

NOTULEN van de openbare en besluitvormende raad van de gemeente Diemen, gehouden op 11 december 2025 in het gemeentehuis in Diemen, aanvang 20.00 uur. Aanwezig: (*fractievoorzitters) Voorzitter

E. Boog

GroenLinks Ons Diemen D66 VVD PvdA Ouderenpartij Diemen Onafhankelijk Diemen

E. Bouwhuis, T.A.C. de Bruijn, N. van Engelen, H. van ’t Riet*, Y. Yildiz-Kaya W. Advokaat, J. de Jong*, N.C.F. Moors H.J. Berkhout, S.E. Muijs, R. Poelwijk*, O.U. Ramautarsing H. Dijksman, J.A. Jägers, V.A. Voermans* W.K. van Es, F.W. Geerts, S. Kuilman* E.S. den Heijer, P.A. Prins* A.R. van Marion, J.G.M. Sikking*

College

M.A. van den Berg, M. Everhardt, J.D.W. Klaasse, J. Prins

Notulist Griffier

J.B. Kammeraad W. van Zanen

1.A

Opening en mededelingen van de voorzitter

De VOORZITTER: Beste mensen. Welkom bij deze gemeenteraadsvergadering, de gemeenteraad van Diemen van 11 december 2025. Van harte welkom ook aan degenen op de publieke tribune en degenen die thuis meekijken met de stream. Vandaag is de laatste raadsvergadering van dit jaar voor ons allen. Ook een speciale vergadering voor de heer De Bruijn. Hij gaat ons helaas verlaten en ik zal aan het eind van de vergadering nog even stilstaan bij beide punten vanwege ook een heuglijk feit, verhuizing. Maar helaas, als je naar buiten Diemen verhuist moet je wel afscheid nemen. We komen er straks nog op terug op het einde van de vergadering. Voor de goede orde nog even onze huisregels. Ik wil iedereen erop wijzen dat het niet toegestaan is om tekenen van goed- of afkeuring te geven tijdens de raadsvergadering en dat betekent bijvoorbeeld dat er niet mag worden gejuicht, gejoeld of geapplaudisseerd maar tot nu toe heeft u zich allemaal heel netjes gehouden. Dus ik ga ervan uit dat iedereen vanavond dat ook weer is. Mocht u, ik kijk naar de publieke tribune, eerder weg willen. Dan kunt u dat ook kenbaar maken aan de mensen van de beveiliging of aan de bodes. Dat geldt ook als je gebruik wilt maken van het toilet.

Ik zal in ieder geval na het agendapunt over het asielzoekerscentrum de vergadering schorsen omdat u dan in de gelegenheid bent, als u dat wilt, om de publieke tribune te verlaten maar uiteraard bent u van harte welkom, ook de rest van de vergadering nog bij te wonen. Mocht ik tussendoor moeten schorsen omdat dat ook een verzoek is, bijvoorbeeld vanuit de gemeenteraad, dan verzoek ik wel ook de mensen op de publieke tribune en ook zoveel mogelijk de andere raadsleden te blijven zitten want anders wordt het wel heel erg chaotisch en is het ook moeilijk om iedereen uit elkaar te houden. Dus mochten we schorsen, dan wil ik u verzoeken zoveel mogelijk te blijven zitten als dat kan. Dat waren mijn punten vooraf. 1.B

Vaststelling agenda

De VOORZITTER: Dan heb ik begrepen dat de heer Prins van de Ouderenpartij Diemen een ordevoorstel heeft.

1

De heer PRINS: Dank u voorzitter. Onze fractie is van mening dat het raadsvoorstel zoals het nu voorligt, nummer 2, onvolledig, deels onjuist en bovendien prematuur is. Onder deze omstandigheden kunnen wij vanavond geen bindend advies uitbrengen. Het voorstel belicht uitsluitend voordelen en positieve kanten maar gaat voorbij aan de veiligheidsrisico’s. Juist daarom hebben wij eerder gepleit voor een veiligheidsplan dat integraal onderdeel van de vergunning moet zijn en niet pas later. De Rechtbank Gelderland heeft dit standpunt eerder onderschreven. De raad is bovendien pas enkele weken geleden geïnformeerd over de aanvraag voor een omgevingsvergunning terwijl deze al op 26 september is ingediend. Het college besloot op 4 november de aanvraag door te sturen naar de raad waarna het presidium op 10 november de agendering voor december vaststelde. Pas op 14 november konden de raadsleden kennisnemen van de omvangrijke stukken en op 2 december volgde al de hoorzitting. In het presidium heb ik uitgesproken dat ik tegen agendering in december was omdat de aanvraag zonder veiligheidsplan simpelweg niet compleet was. Dat veiligheidsplan was eerder door het college toegezegd als onderdeel van de vergunning. Om onduidelijke redenen is daarvan afgezien. Het plan wordt nu begin 2026 aan de raad voorgelegd maar de status blijft onduidelijk.

De wethouder suggereerde zelfs dat het een plan van de bewoners zou moeten worden alsof omwonenden zelf verantwoordelijk zouden zijn voor hun veiligheid. Dat is onacceptabel. Laat ik het kort samenvatten. De raad is minimaal betrokken bij de totstandkoming van dit voorstel. Begin dit jaar zijn we vertrouwelijk geïnformeerd over de plannen voor een AZC in Diemerhof 2. In april volgden berichten over de bestuursovereenkomst en aanvullende werkafspraken met het COA en in juni de uitkomst van de informatiebijeenkomsten. Het college verwachtte de aanvraag voor de zomer maar die kwam pas eind september. De bijlagen bij het raadsvoorstel, veelal gedateerd in oktober en de onderbouwing van Arcadis pas op 5 november, dus na het collegebesluit, tonen dat de voorbereiding onder grote tijdsdruk en haast tot stand is gekomen. Tot 4 november heerste er radiostilte vanuit het college. Alleen door zelf vragen te stellen kregen wij enig inzicht maar het raadsvoorstel dat nu voorligt vraagt om een positief bindend advies op basis van een onderbouwing die aantoonbare onjuistheden bevat en cruciale informatie weglaat. Ik heb dat vorige week toegelicht. De fracties hebben meer tijd nodig om de stukken zorgvuldig te bestuderen, aanvullende vragen te stellen en alternatieven te wegen. Daar is in de laatste dagen bijgekomen dat de meeste opgestelde amendementen juridisch niet houdbaar zouden zijn.

Daar zetten andere juristen vraagtekens bij. Wij willen extra tijd om die amendementen met ambtelijke ondersteuning wel juridisch houdbaar te maken. Mevrouw KUILMAN: Voorzitter. Ik dacht dat dit een ordevoorstel was en geen eerste termijn. De VOORZITTER: Ik zit al kritisch te kijken. De heer PRINS: Ik ben bijna klaar. Voorzitter, dit voorstel is in alle haast en gebrekkig voorbereid. Het kan nu niet worden behandeld. Wij pleiten daarom voor uitstel tot de raadsvergadering van januari. De Omgevingswet biedt die mogelijkheid en ons ordevoorstel luidt: stel het besluit een maand uit en draag het college op om het veiligheidsplan als integraal onderdeel van de vergunning aan de raad voor te leggen en de raadsleden ambtelijke ondersteuning te geven bij de voorgestelde amendementen. Alleen dan kan de raad een gefundeerd oordeel en advies geven en kan het veiligheidsplan de veiligheidsrisico’s voor omwonenden wegnemen en dus duidelijkheid en geruststelling bieden die zij verdienen. De VOORZITTER: Er ligt een ordevoorstel. Het is niet de bedoeling dat we daar uren over gaan discussiëren. Dus ik kijk even rond of er behoefte is aan een hele korte reactie, eerst aan de raad en dan kijk ik even naar het college en daarna ga ik meteen het voorstel in stemming brengen. Is er behoefte aan een reactie? 2

De heer POELWIJK: Dank u voorzitter. Wat ons betreft zijn de stukken compleet. We hebben gewoon termijnen waarbinnen wij dit soort aanvragen hebben af te handelen en het staat alle fracties vrij en alle fracties hebben ook de gelegenheid gehad om ambtelijke bijstand te vragen. Dus of dat wel of niet is gebeurd, dat is aan de fracties zelf. Dus wat ons betreft kan dit stuk gewoon op de agenda blijven staan. Mevrouw VOERMANS: Dank u voorzitter. Ook de Diemense VVD vindt het veiligheidsplan ontzettend belangrijk. Wij hebben daar eerder aandacht voor gevraagd. Dus we kunnen het ordevoorstel van de heer Prins goed begrijpen. Mevrouw KUILMAN: Dank u voorzitter. Ik kan mij aansluiten bij de heer Poelwijk. We hebben keurig ambtelijke ondersteuning gehad bij mijn amendement. De stukken zijn in onze ogen compleet en om nu met alle feestdagen daartussen nog even snel een veiligheidsplan in elkaar flansen terwijl we daar juist heel uitvoerig de tijd voor kunnen nemen tot het AZC opengaat lijkt ons onverstandig. De heer ADVOKAAT: Dank u voorzitter. Ik ben het eens met de heer Prins. De vele amendementen tonen al aan dat er veel haken en ogen aan ons advies liggen. Het is een advies van de raad en ik steun het voorstel. De heer SIKKING: Dank u voorzitter. Wij steunen het voorstel ook, mee eens. Mevrouw YILDIZ-KAYA: Voorzitter.

Wij vinden het veiligheidsplan ook heel belangrijk en dat is de reden dat wij daar tijd voor willen nemen. Dus we zien niet hoe een maand daaraan bijdraagt. Wethouder VAN DEN BERG: Dank u voorzitter. Ik hoop dat u mij de ruimte geeft om even wat dingen te corrigeren want ik hoor echt toch wel wat onwaarheden. Op 26 september is de vergunningsaanvraag door het COA ingediend en u bent op 1 oktober via een Informatie van de wethouder geïnformeerd daarover. U bent vanaf het begin van dit traject meegenomen, geconsulteerd in februari. De raad is geconsulteerd over de uitgangspunten met betrekking tot het bestuursvoorstel en met betrekking tot de aanvullende werkafspraken. Die hebben wij allemaal aan u voorgelegd en die zijn een op een zo overgenomen vanuit de uitgangspunten richting het bestuursvoorstel. Dat geldt onder andere voor de termijn en voor de bewoners van het toekomstige AZC. Dus dat wil ik toch wel even rechtgezet hebben. Daarnaast hebben wij uw raad op meerdere momenten via een Informatie van het college en Informatie van de wethouder geïnformeerd. Dus ik vind het toch wel heel erg bout dat de heer Prins hier stelt dat de raad niet is meegenomen. Daarnaast nog even als laatste punt. Wij hebben ons als college volledig gehouden aan al uw aanlevertermijnen met betrekking tot agendering en stukken.

Dus ik zie niet in waarom dit voorstel überhaupt op deze manier, op alle andere manieren kan een fractie natuurlijk een voorstel onderbouwen, maar op deze manier onderbouwd vind ik een verkeerde veronderstelling. De VOORZITTER: Dan gaan we het ordevoorstel in stemming brengen en er kan digitaal gestemd worden over het ordevoorstel, dus voor het ordevoorstel zoals verwoord door de heer Prins. Voor zijn uitgebracht 10 stemmen, de leden van Ons Diemen, VVD, Ouderenpartij Diemen en Onafhankelijk Diemen. De fracties van GroenLinks, D66 en Partij van de Arbeid hebben tegengestemd. Het ordevoorstel is verworpen. Dan kijk ik nog iemand anders voor de agenda. Dat is niet het geval. 1.C

Vragen van het publiek aan de raad

De VOORZITTER: Er zijn geen vragen van het publiek aan de raad ingediend, ook voor andere zaken dan op de agenda staan. 3

1.D

Ingekomen stukken

De VOORZITTER: zijn er opmerkingen over? Nee. 1.E

Mededelingen van het college

Wethouder EVERHARDT: Dank u voorzitter. Op 25 november jongstleden heb ik samen met de behandelend ambtenaar een goed gesprek gehad met de fractie van Onafhankelijk Diemen en dat ging over de stand van zaken met betrekking tot de openbare toiletten in onze gemeente. Het was mooi dat we met elkaar bij het begin van het gesprek al hebben vastgesteld dat we het zeer eens zijn over het belang dat er in Diemen voldoende goede toegankelijke openbare toiletten zijn. We hebben in dat gesprek toegelicht wat de gemeente al heeft gedaan om het aantal openbare toiletten te vergroten. Op dit moment zijn dat er 17 in Diemen en deze zijn inmiddels ook allemaal zichtbaar in de wcwijzerapp en daardoor ook beter vindbaar voor onze inwoners en we blijven ook in gesprek met de ondernemers om dit aantal nog verder uit te breiden. Daarnaast gaan we ook een veldcheck doen met ervaringsdeskundigen om de toegankelijkheid en het gebruiksgemak van bestaande toiletten te toetsen en we onderzoeken welke kosten verbonden zouden kunnen zijn aan het verbeteren van de fysieke bewegwijzering in Diemen en of dit onderwerp ook kan worden meegenomen in het evenementenbeleid wat begin volgend jaar aan de raad wordt voorgelegd. Tot slot, op vrijdag 12 december, dus morgen, wordt de raad hier nader over geïnformeerd in een Informatie van de wethouder. 1.F

Mededelingen uit de regio

De heer JÄGERS: Dank u voorzitter. Uit de Vervoerregio Amsterdam. Op dinsdag 9 december vergaderde de raad van de Vervoerregio Amsterdam. De vergadering stond voor een groot deel in het teken van de metro ontvlechting. De voorzitter van het DB startte echter met de mededeling dat er 448 miljoen extra door de rijksoverheid zal worden vrijgemaakt voor het OV. Hiermee zouden eerdere bezuinigingen gedeeltelijk ongedaan gemaakt kunnen worden. Er waren 11 insprekers, bijna allemaal uit Amsterdam Zuidoost en bijna allen over de metro ontvlechting. De eerste inspreker was echter van Rover. Hij was net als de andere insprekers heel kritisch over de ontvlechting. Het zou gezien het huidige reizigersaanbod helemaal niet nodig zijn op dit moment. De overige insprekers maakten vooral bezwaar tegen het gekozen scenario, namelijk scenario 1 waarover straks meer. Het vervangen van lijn 53 door lijn 50 waarmee de directe verbinding naar het Centraal Station langs de Van der Madeweg vanaf de Gaasperplas verloren zal gaan. Daarbij baarde met name het overstappen op het station Van der Madeweg de insprekers veel zorgen. Eén inspraak betrof het ongemak van een bewoner die boven de oostbuis woonde en veel geluidsoverlast ervaarde van de metro vanwege onder meer slecht onderhoud, vierkante wielen en zo. De Visie publieke mobiliteit werd kort besproken en vastgesteld.

Deze visie vloeit voort uit het door het DB opgestelde beleidskader. Dit betreft de stip op de horizon die aangeeft dat elke plek voor iedereen op een gemakkelijke manier bereikbaar moet zijn en wel op een betaalbare manier. Dat zou moeten worden gerealiseerd door het OV, deelmobiliteit en flexvervoer. De VRA neemt hierbij de regierol op zich. Op advies van de rekeningcommissie werden de Tweede bestuursrapportage 2025 en de Kadernota 2027 vastgesteld. In de kadernota zijn geen bezuinigingen opgenomen voor de jaren 2028 en later. Waarschijnlijk terecht want de onderhandelende partijen bij de kabinetsformatie gaven aan het OV een warm hart toe te dragen. De bezuinigingen voor 2027 zouden kunnen worden gedragen vanuit het ontwikkelingsfonds waaruit projecten worden bekostigd. Daar is nog ruimte gevonden. Een motie over minder bestedingen werd ingetrokken. In deze motie werd gepleit om minder bestedingen geoormerkt te houden voor het betreffende concessiegebied.

4

Dan werd door de raad unaniem het mandaatbesluit AG vastgesteld. Vervolgens ging de vergadering verder met de bespreking over het besluit van het DB om ten aanzien van de metro ontvlechting te kiezen voor scenario 1. Hier werden 7 moties over ingediend waarvan er 3 werden ingetrokken na uitleg van het DB en een toezegging ten aanzien van de overstap bij het station Van der Madeweg. Het DB heeft ervoor gezorgd dat de aanpassing van het station gereed zou zijn op het moment van ontvlechting in 2027, dit wellicht afgezien van de overkap. Andere zwaarwegende punten zoals sociale veiligheid en overstapcomfort zouden voor de ontvlechting dus op orde zijn. Als vertegenwoordigers van de gemeente Diemen hebben wij in een kort betoog uitgelegd hoe wij in Diemen aankijken tegen ontvlechting en de keuze voor scenario 1. Dan de moties die wel werden ingediend. Motie 1 die zich uitsprak om niet te kiezen voor scenario 1 werd met een grote meerderheid verworpen. Motie 2 die verzocht om niet te ontvlechten mits de upgrade van de Van der Madeweg gereed zou zijn werd met overgrote meerderheid aangenomen. Daar werd bij het DB wel het voorbehoud gemaakt ten aanzien van de overkapping.

Motie 3 werd eveneens met een ruime meerderheid aangenomen en deze motie betrof het verzoek om bij realisatie van de nachtmetro de eerste metro te laten rijden naar Zuidoost als een soort compensatiemaatregel stellen wij ons voor. Motie 4 werd ook met grote meerderheid aangenomen en betrof het verzoek om een onderzoek te doen naar doortrekken van tramlijn 19 naar Zuidoost. Wij stelden tenslotte nog de vraag hoe aan te kijken tegen de overstap van een groot metrostel op een kleiner metrostel voor met name de mensen met een beperking. Hierop antwoordde het DB dat dat nog wordt onderzocht. De heer VAN ES: Dank u voorzitter. De raadstafel van de MRA is niet bijeengeweest. Wethouder EVERHARDT: Dank u voorzitter. Op donderdag 4 december vond het bestuurlijk overleg plaats van de gemeenschappelijke regeling GGD Amsterdam-Amstelland. Op de agenda stond het regionale beleidskader huiselijk geweld/kindermishandeling en seksueel geweld. In het regioplan is informatie opgenomen over vrouwenopvang. Hiervoor is de GREVIO norm opgesteld en dat is een richtlijn om effectiever te zijn in de strijd tegen geweld tegen vrouwen. In deze richtlijn is ook een norm opgenomen voor zogenoemde schuilplaatsen. Minimaal 1 gezinsplek per 10.000 inwoners moet beschikbaar zijn in de opvangvoorzieningen voor vrouwen en hun kinderen.

In Amsterdam-Amstelland is nu helaas nog onvoldoende opvang voor vrouwen die slachtoffer zijn van seksueel geweld. In het regioplan is opgenomen dat we voor de periode 2025-2029 inzetten op het bereiken van tenminste 90% van de GREVIO norm. Onze raad heeft aangegeven vanuit een hoge ambitie, en ik vind ook een terechte hoge ambitie, te streven naar 100% van de norm en dat deel ik. Daarom heb ik toegezegd mij hiervoor in te zetten, onder andere door het te agenderen in het bestuurlijk overleg. Dat heb ik gedaan en dat heeft geresulteerd in steun en commitment van mijn collega-bestuurders in Amsterdam-Amstelland. Concreet betekent dit dat de tekst over het bereiken van 90% van de GREVIO norm uit het regioplan wordt verwijderd en dat er een nieuwe tekst wordt geplaatst die aangeeft dat we streven naar 100%. Bij het volgende bestuurlijk overleg gaan we bespreken hoe we dit vorm gaan geven evenals de financiële dekking hiervoor. We kunnen dus vooruit. 1.G

Vragen van de raad aan het college

De VOORZITTER: Er zijn geen vragen aangemeld. 1.H

Vaststellen notulen 13 november 2025

De VOORZITTER: Conform vastgesteld. 1.I

Bestuurlijke termijnagenda

5

Mevrouw VOERMANS: Dank u voorzitter. Wij missen 2 belangrijke onderwerpen op de termijnagenda. Het gaat over besluitvorming ten aanzien van het mandaat aan de VRA betreffende deelmobiliteit en de Uitvoeringsagenda Mobiliteitsvisie. Kan dit worden toegevoegd of uitgelegd worden waarom dit niet op de agenda staat? De VOORZITTER: Even kijken of de wethouder daar direct op kan reageren, anders laten we dat even schriftelijk weten en zullen we dat alsnog toevoegen aan de termijnagenda. Mevrouw VAN ENGELEN: Dank u voorzitter. Wij zagen in de bestuurlijke termijnagenda dat het evenementenbeleid weer is uitgesteld en wij willen graag weten wat daarvan de reden is. De VOORZITTER: Ten eerste is er momenteel heel veel werk en werd er intern gevraagd om ook meteen de beleidsregels inzichtelijk te maken voor de raad op het moment dat hier ook naar het beleid wordt gekeken en dat vergt nog wat extra werk want anders stelt u een beleidskader vast omdat u geen inzicht heeft in de verdere uitwerking van de beleidsregels. Die zijn formeel aan het college maar wij kunnen ons voorstellen gezien de eerdere opmerking vanuit de raad dat met name juist de beleidsregels op bepaalde fronten van belang zijn voor de raad. Dus we hadden graag gezien dat het eerder afgerond had kunnen worden maar dat gaat gewoon helaas niet lukken.

Dus we hebben er alles aan gedaan om dat nog zo snel mogelijk naar de raad te krijgen maar het gaat gewoon niet lukken. 1.J

Overzichten openstaande moties en toezeggingen

De heer SIKKING: Dank u voorzitter. Toezeggingen aan de gemeenteraad, nummer 74. Daar zouden we graag wat over willen horen want ik dacht dat daar al mensen woonden. Dat gaat over de flexwoningen die toegewezen zouden worden aan jongeren in Diemen. De VOORZITTER: Ik stel voor dat we even kijken of we daar informatie over hebben en als dat het geval is, dan zullen we dat toevoegen in de tabel. 2.

Aanvraag omgevingsvergunning voor een AZC op de locatie Diemerhof 2

De VOORZITTER: De raad wordt gevraagd om een positief bindend advies uit te brengen omtrent de aangevraagde omgevingsvergunning voor het realiseren van een AZC op de locatie Diemerhof 2. Mevrouw YILDIZ-KAYA: Dank u voorzitter. Tijdens de informatieve raad heb ik aangegeven dat GroenLinks het belangrijk vindt dat wij als gemeente onze verantwoordelijkheid nemen als het gaat om de opvangproblemen in ons land. Niet alleen vanwege de Spreidingswet die ons verplicht mensen op te vangen maar bovenal vanwege menselijkheid en solidariteit. De mogelijke komst van een AZC in Diemen zorgde in de afgelopen periode voor veel reacties van inwoners, zowel bij voorstanders als tegenstanders. Beide groepen hebben vorige week ingesproken en ik bedank alle insprekers hierbij nogmaals. Wij hebben benadrukt dat wij het van groot belang vinden dat wij het debat over het AZC op een respectvolle manier voeren met oog voor de zorgen die er zijn zowel buiten het gemeentehuis als hier in de raad. Ik heb in mijn betoog van vorige week veel aandacht besteed aan de reacties van insprekers. Veiligheid voor zowel de huidige inwoners van Diemen als de toekomstige bewoners van het AZC was het hoofdthema. Wij vinden het belangrijk dat dit goed wordt opgepakt.

Wij geven het college de tijd en de ruimte om samen met het COA, inwoners, ondernemers en andere betrokkenen een zorgvuldig en gedragen plan op te stellen. Hoewel wij begrijpen dat partijen het veiligheidsplan alweer invullen en vastleggen willen wij er echt voor pleiten om wat dat betreft niet verder te gaan dan hoofdlijnen. Het vastleggen van dit soort gedetailleerde afspraken in de omgevingsvergunning betekent dat het hele plan eigenlijk in beton gegoten is en dat omwonenden verder geen inspraak meer hebben. Het is duidelijk dat de inbreng die we van alle omwonenden hebben ontvangen en de suggesties 6

zijn meegenomen maar misschien zijn er nog wel hele andere ideeën bij omwonenden die niet meegenomen kunnen worden als alles tot in detail wordt afgesproken en vastgelegd. Deze hele raad vindt participatie van omwonenden bij grote veranderingen in hun omgeving belangrijk en op deze manier ontnemen wij hun de kans om dit constructief te doen voor veiligheid in en rondom het AZC en om mee te blijven praten over veranderingen als dat later nodig blijkt. Wij hebben 2 moties. De motie Groene inrichting gaat over de inrichting van het terrein van het AZC en directe omgeving. We vinden het heel belangrijk dat dit een aangename plek is voor inwoners met aandacht voor groen, verlichting, speelruimte voor kinderen, sport- en beweegroutes enzovoort en daarom deze motie waarbij wij het ook weer belangrijk vinden dat dit samen met omwonenden en het COA wordt opgesteld. Mevrouw VOERMANS: Dank u voorzitter. Wij hebben kennisgenomen van de motie van GroenLinks over de buitenruimte. Bij de motie was het ons niet direct duidelijk of het gaat om de buitenruimte op het gebied wat straks mogelijk van het COA is of verder daaromheen, zeg maar de openbare ruimte. Kunt u dat verder toelichten? Mevrouw YILDIZ-KAYA: Zeker voorzitter.

Het gaat wat ons betreft om het terrein van het COA maar ook aangrenzende ruimte en we hebben dat niet helemaal specifiek ingericht maar ik hoop dat het college ook zelf kan inzien tot waar dat zou kunnen gaan. Dus op die manier. Onze tweede motie gaat over het benutten van talenten. Daar vaak negatief en met angst over asielzoekers wordt gesproken, helaas ook hier in de raad, kiezen wij ervoor om te kijken naar welke talenten er aanwezig zijn en hoe deze ingezet kunnen worden in Diemen. Dit is zowel voor de bewoners van het AZC als voor de rest van Diemen van meerwaarde. Asielzoekers kunnen, waar mogelijk, meedoen en zo een steentje bijdragen en zichzelf verder ontwikkelen. We vragen het college samen met het COA en lokale partners te verkennen hoe die talenten ingezet kunnen worden. Er is al veel gezegd en gesproken maar feitelijk gaat het vanavond om één besluit, namelijk het geven van een positief bindend advies binnen de vergunningsaanvraag die is ingediend. Dat is wat van de raad wordt gevraagd en uiteraard raakt dit aan meerdere onderwerpen en thema’s en hebben alle partijen de behoefte hier meer over te zeggen maar uiteindelijk besluiten wij hier over één onderdeel binnen die vergunning.

Wij hebben vorige week toegelicht dat wij van mening zijn dat een AZC met de functie Logies voor maximaal 160 bewoners in de omgeving past en dat we daarom een positief bindend advies kunnen geven. Wij danken het college en de ambtenaren voor hun inzet tot nu toe en goed om te benoemen dat het na dit besluit niet stopt. De gesprekken blijven gevoerd worden, inwoners kunnen hun ideeën kenbaar blijven maken, het veiligheidsplan komt ter consultatie in de raad en het terrein wordt te zijner tijd ingericht. Dat wij met de opvang van deze asielzoekers een steentje bijdragen aan het verminderen van de problemen in Ter Apel en wel onze verantwoordelijkheid nemen waar andere gemeenten dat niet doen toont het lef en de solidariteit van ons bestuur zonder de uitdagingen en zorgen uit het oog te verliezen en daar zijn we trots op. De motie Groene inrichting luidt als volgt: We stellen de raad voor om het volgende besluit te nemen: We stellen vast dat: • Een groene, overzichtelijke en goed ingerichte buitenruimte bijdraagt aan veiligheid, ontmoeting, leefbaarheid en welzijn voor zowel AZC-bewoners als omwonenden; • Zowel het eigen terrein van het AZC als de directe openbare ruimte rondom Diemerhof 2 bepalend zijn voor hoe veilig en prettig de omgeving wordt ervaren. We hebben nagedacht en houden rekening met: 7

• • •

Het feit dat verlichting, open zichtlijnen, groenstructuren en indeling van de ruimte een directe invloed hebben op het veiligheidsgevoel, gebruik en sociale interactie; De wens van omwonenden om vroeg betrokken te worden, zodat maatregelen aansluiten bij lokale zorgen en lokale kansen; De verantwoordelijkheid van het COA voor het eigen terrein, en van de gemeente voor de openbare ruimte, waarbij afstemming essentieel is.

We vinden dat: • Een goede inrichting van het terrein en de directe omgeving onderdeel is van een succesvolle integratie van het AZC in de wijk; • Samenwerking met omwonenden, COA, maatschappelijke organisaties en lokale partners noodzakelijk is om te komen tot een duurzaam, veilig en toekomstbestendig ontwerp. We vragen het college om: • Samen met omwonenden, het COA en andere relevante partijen een integraal plan op te stellen voor de groene, veilige en overzichtelijke inrichting van: - Het eigen terrein van het AZC en - De aangrenzende openbare ruimte. In dit plan in ieder geval aandacht te besteden aan: • Voldoende en slimme verlichting; • Open zichtlijnen en overzichtelijke indeling; • Biodivers en onderhoudbaar groen; • Zitplekken, sport- en beweegroutes; • Speelruimte voor kinderen; • Prettige, logische looproutes; • En aspecten van sociale veiligheid. • Financiële gevolgen hiervan aan de raad voor te leggen in het eerste halfjaar van 2026, zodat uitvoering plaats kan vinden voor openstelling van AZC Diemerhof 2. GroenLinks Yeliz Yildiz-Kaya

PvdA Sofie Kuilman

De motie Talenten benutten luidt als volgt: We stellen de raad voor om het volgende besluit te nemen: We stellen vast dat: • Het COA programma’s aanbiedt die bewoners ondersteunen in zelfredzaamheid en participatie; • In de werkafspraken staat dat het COA en de gemeente samen dagbesteding organiseren, zoals sport, taal, vrijwilligerswerk en voorinburgering; • Veel bewoners beschikken over relevante vaardigheden (bijv. sport, taal, techniek, zorg, onderwijs); • Gemeenten met succesvolle AZC’s werken met de zogeheten kansenkaarten: overzicht van mogelijkheden voor werk, stage, sport, cultuur en ontmoeting. We hebben nagedacht en houden rekening met: • De mogelijkheden om kwaliteiten van bewoners in te zetten binnen bestaande lokale activiteiten; • De wens om ontmoeting tussen bewoners van het AZC en bewoners van Diemen laagdrempeliger te maken. 8

We vinden dat: • Het benutten van talenten van bewoners van het AZC bijdraagt aan trots, structuur, ontmoeting en wederzijds begrip; • Diemen als inclusieve gemeenschap ruimte moet bieden aan initiatieven die talenten verbinden aan lokale vraag. We vragen het college om: Samen met COA en lokale partners te verkennen hoe talenten van bewoners van het AZC concreet kunnen worden benut, bijvoorbeeld: • Sportcoaches voor jeugdactiviteiten; • Hulp bij buurttuinen of wijkinitiatieven; • Creatieve of culturele workshops. GroenLinks Yeliz Yildiz-Kaya

PvdA Sofie Kuilman

Mevrouw KUILMAN: Dank u voorzitter. De Partij van de Arbeid is trots. Trots op een gemeente die haar verantwoordelijkheid neemt in de opvang van vluchtelingen, trots op de grote betrokkenheid en constructieve inbreng van onze inwoners bij dit onderwerp, trots op een college dat zich inzet voor een solidaire en inclusieve samenleving die kiest voor gastvrijheid, mensenrechten en een warm welkom. Minder trots zijn wij op een artikel wat deze week in het DiemerNieuws verscheen waarbij insprekers weggezet werden als partijpolitieke kliek. Het staat alle inwoners vrij om gebruik te maken van hun democratische rechten om in te spreken bij de gemeenteraad ongeacht hun mening, ongeacht hun politieke achtergrond. De berichtgeving in de krant verhoogt de drempel voor alle toekomstige insprekers. Inwoners moeten zich altijd vrij voelen om in te spreken en moeten niet de angst hebben dat ze na hun inspraak in de krant bekritiseerd worden en net zoals mijn voorganger wil ik graag alle insprekers ongeacht hun mening heel hartelijk bedanken voor de moeite die zij genomen hebben om vorige week hier hun mening te laten horen want ik kan mij voorstellen dat dat heel spannend is. Voorzitter, ik ga graag de inhoud in.

De afgelopen jaren heeft de Partij van de Arbeid samen met andere partijen in de raad het college meerdere malen gevraagd om te onderzoeken of en waar in Diemen asielopvang kan komen. Het college heeft die verschillende moties en vragen uitgevoerd en het doet ons dan ook goed dat dit door de vergunningsaanvraag van het COA nu concreter wordt. De Partij van de Arbeid vindt een asielzoekerscentrum op zijn plek in Diemen. Diemen is een sterke en solidaire gemeenschap die de opvang van vluchtelingen kan dragen. We vinden het belangrijk dat iedereen mee kan doen in onze gemeente. Het maakt niet uit of je hier geboren of getogen bent, of je hier komt voor werk of studie of dat je hier komt omdat je onder verschrikkelijke omstandigheden huis en haard hebt moeten ontvluchten. We hebben vorige week uitvoerig gesproken over het AZC en de vergunning die het COA heeft aangevraagd. Het college vraagt de raad om een positief bindend advies te geven. Deze gevraagde beslissing is zorgvuldig onderbouwd en voorzien van uitvoerige documenten. Wat de PvdA betreft is er een evenwichtige toedeling van functies aan locaties want dat is formeel gezien wat wij hier moeten beoordelen. We denken echter dat het besluit nog wel wat beter kan en daarom dienen wij samen met GroenLinks en D66 een amendement in over het veiligheidsplan.

Het veiligheidsplan is al heel veel besproken vorige week en tijdens de inspreekavond. Dat er veel vragen zijn over het veiligheidsplan is logisch want als er een AZC komt is dat een grote verandering in de buurt en een verandering die in goede banen geleid moet worden. Het veiligheidsplan wordt door het college en door het COA gemaakt en er staan afspraken in over toezicht, handhaving en samenwerking tussen de betrokken partners. Bij het uitwerken van het plan worden ook omwonenden betrokken en de Partij van de Arbeid vindt het ook heel belangrijk dat er een gedegen en gedragen veiligheidsplan ligt dat zorgvuldig is uitgewerkt en waarover omwonenden en betrokkenen 9

mee kunnen denken. Daarom dienen wij een amendement in waarmee we in de vergunning als bindende voorwaarde opnemen dat het veiligheidsplan voor ingebruikname van het AZC door het college moet zijn vastgesteld. Dus het komt er simpelweg op neer dat als er geen veiligheidsplan is kan het AZC niet open. Daarnaast dienen we een motie in waarin we het college oproepen om het veiligheidsplan in nauwe samenwerking vast te stellen met onder andere omwonenden, met het Rijk, met maatschappelijke organisaties, onderwijsinstellingen, de gemeente Amsterdam en het stadsdeel Zuidoost. We willen dat er afspraken komen over toezicht, aanwezigheid van beveiliging, preventieve maatregelen in de openbare ruimte en omgang met incidenten. Ik ga het niet allemaal toelichten. U kunt het allemaal lezen in de motie en in het amendement en als deze aangenomen worden, dan zorgen we ervoor dat er een goed uitgewerkt veiligheidsplan is waarover nagedacht is, waar alle belanghebbenden aan mee kunnen denken voordat het AZC opengaat. Dit was het voor mijn eerste termijn en in tweede termijn zal ik ingaan op de moties en amendementen van de andere partijen.

Het amendement Veiligheidsplan als bindende voorwaarde luidt als volgt: We stellen vast dat: • Het college een omgevingsvergunning (BOPA) wil verlenen voor een tijdelijke opvanglocatie (AZC) aan Diemerhof 2; • De komst van een AZC impact heeft op de directe omgeving en vragen oproept over veiligheid, leefbaarheid en afspraken met het COA; • Het proces rondom de totstandkoming van het veiligheidsplan zorgvuldig is ingericht en de raad waardeert dat inwoners, omwonenden, organisaties en bedrijven hierbij worden betrokken; • Een tijdelijke vaststelling van het veiligheidsplan noodzakelijk is om duidelijke randvoorwaarden te borgen voor ingebruikname van de opvanglocatie; • Het een collegebevoegdheid is om het veiligheidsplan vast te stellen. We hebben nagedacht over en houden rekening met: • De wens van omwonenden, ondernemers en organisaties om vooraf duidelijkheid te hebben over afspraken rond toezicht, meldprocedures, samenwerking en omgang met incidenten; • Het veiligheidsplan concrete en uitvoerbare afspraken moet bevatten over toezicht, preventieve maatregelen, samenwerking tussen COA, gemeente, politie en handhaving, meldpunten en de omgang met incidenten; • Inwoners en andere belanghebbenden tijdig en helder moeten worden geïnformeerd over de inhoud van het veiligheidsplan.

We stellen de raad voor om het volgende besluit te nemen: Aan het raadsbesluit ‘Bindend advies over het realiseren van een AZC op de locatie Diemerhof 2’ een extra beslispunt toe te voegen: • Als bindende voorwaarde in de vergunning op te nemen dat het veiligheidsplan voor ingebruikname van het AZC door het college moet zijn vastgesteld. Partij van de Arbeid Sofie Kuilman

GroenLinks Yeliz Yildiz-Kaya

D66 Onitcha Ramautarsing

De motie Breed gedragen veiligheidsplan luidt als volgt: We stellen vast dat: • Het college een omgevingsvergunning (BOPA) wil verlenen voor een tijdelijke opvanglocatie (AZC aan Diemerhof 2;

10

• •

De komst van een AZC impact heeft op de directe omgeving en vragen oproept over veiligheid, leefbaarheid en afspraken met het COA; Er een veiligheidsplan komt voor het AZC.

We hebben nagedacht over en houden rekening met: • Het belang van een transparant proces waarin omwonenden, maatschappelijke organisaties, bedrijven en andere relevante partijen actief worden betrokken bij het veiligheidsplan; • Het feit dat goede communicatie over het veiligheidsplan essentieel is voor begrip, vertrouwen en samenwerking in de omgeving van het AZC. We vinden dat: • Het veiligheidsplan concrete en uitvoerbare afspraken moet bevatten over toezicht, preventieve maatregelen, samenwerking tussen COA, gemeente, politie en handhaving, meldpunten en de omgang met incidenten; • Inwoners en andere belanghebbenden tijdig en helder moeten worden geïnformeerd over de inhoud van het veiligheidsplan. We vragen het college om: • Het veiligheidsplan op te stellen in nauwe samenwerking met: o Omwonenden (via het omwonendenoverleg); o Inwoners van Venserpolder; o Maatschappelijke organisaties; o Bedrijven in de directe omgeving; o De gemeente Amsterdam en stadsdeel Zuidoost; o En andere relevante partijen. • In het veiligheidsplan concrete afspraken op te nemen over: o Toezicht en aanwezigheid van beveiliging; o Preventieve maatregelen in de openbare ruimte; o Samenwerking tussen gemeente, COA, politie en handhaving; o Meldprocedures en aanspreekpunten; o En de omgang met incidenten.

• De inhoud van het definitieve veiligheidsplan actief en openbaar te communiceren met inwoners, omwonenden, bedrijven en organisaties. Partij van de Arbeid Sofie Kuilman

GroenLinks Yeliz Yildiz-Kaya

D66 Onitcha Ramautarsing

De heer PRINS: Dank u voorzitter. Het college vraagt de raad om een positief bindend advies voor de afgifte van een omgevingsvergunning voor de huisvesting van asielzoekers in Diemerhof 2 voor een periode van maximaal 10 jaar. Wij hebben inmiddels begrepen dat een bindend advies de opvolger is van de verklaring van geen bedenkingen onder de oude wetgeving. Daar hebben we slechte ervaringen mee. De raad mag tekenen bij het kruisje en kan nauwelijks invloed uitoefenen op de vergunningverlening. Daarnaast hebben we gevraagd. Nee, als voorwaarde gesteld dat een veiligheidsplan integraal onderdeel uitmaakt van de vergunning omdat dat de veiligheidsrisico’s zou wegnemen. De Rechtbank Gelderland onderschrijft dat. Wij verbazen er ons over en verzetten ons tegen de bewering van het college dat zo’n veiligheidsplan ook wel later kan worden opgesteld en dan de term juridisch niet houdbaar. Wie bepaalt dat? Wij zijn er wel een beetje klaar mee dat initiatieven, vragen, verzoeken vanuit de raad al dan niet in de vorm van amendementen bij voorbaat worden afgeschoten. Welk beleid is dat of is er over nagedacht? Tot zover de juridische kanttekeningen.

11

Mevrouw KUILMAN: Dank u voorzitter. Volgens mij zijn er geen amendementen afgeschoten. Het staat de raad altijd vrij om elk amendement in te dienen wat ze wil. Alleen, het is ook de taak aan de ambtenaren om ons te adviseren over wat de implicaties van amendementen zijn zodat we hier gedegen tot een besluit kunnen komen maar ik heb niet gelezen dat amendementen zijn afgeschoten. De heer PRINS: Voorzitter. Ik heb die term gebruikt en ik vond het wel passend. Ik ga verder. Ik had het net over de juridische kanttekeningen. Nu de menselijke kant van het verzoek om steun voor een AZC in Diemen. Wij onderschrijven dat vluchtelingen veilig en menswaardig moeten worden opgevangen. De wethouder noemde dat vorige week barmhartig waarna hij vervolgens emotioneel beschreef waren niet vluchtelingen uit oorlogsgebieden maar arbeidsmigranten en dat is een wezenlijk verschil. Arbeidsmigranten kunnen een werkvergunning aanvragen en het asielrecht is bedoeld voor mensen die vluchten voor oorlog en geweld en hier een veilig onderkomen moeten kunnen vinden. Diemerhof 2 kan vluchtelingen een eerste rustplaats bieden maar geruststellend is dat niet. Mevrouw RAMAUTARSING: Dank u voorzitter. Ik heb hard nagedacht maar wellicht kan de heer Prins toelichten over welke arbeidsmigranten de wethouder dan zou hebben gesproken want ik ben het spoor bijster. De heer PRINS: Dank u voorzitter.

Ik zou zeggen leest u het verslag terug en de band terug. Op een gegeven moment heeft hij het gehad over mensen, jongeren die door hun familie werden aangewezen om naar Europa te gaan en dat is geen vluchteling, dat is gewoon iemand die op pad wordt gestuurd om geld te gaan verdienen in een ander werelddeel en dat noem ik een arbeidsmigrant. Mevrouw KUILMAN: Voorzitter. In mijn woordenboek is een arbeidsmigrant iemand die uit een veilig land hier komt om te komen werken, die daar inderdaad een werkvergunning voor kan krijgen en als ik het mij goed herinner was het voorbeeld wat de wethouder beschreef iemand die uit een onveilige situatie vluchtte en omdat de reis naar een veilig land dusdanig gevaarlijk is sturen mensen maar een van hun kinderen zodat er in ieder geval één iemand in veiligheid kan komen en die reis is bovendien nog eens hartstikke duur. Dus heel vaak zijn gezinnen niet eens in de mogelijkheid om voltallig te vluchten want laten we vooral onthouden dat de asielzoekers die hier terechtkomen vaak de mensen zijn die al uit de wat betere gezinnen komen. Voor de straatarme mensen bestaat er geen mogelijkheid om te vluchten. De heer PRINS: Voorzitter.

Een vluchteling is afkomstig uit een oorlogsgebied of uit een gebied waar geweld heerst en de wethouder heeft vorige week een toelichting gegeven, ook een emotioneel betoog, waarin hij duidelijk het onderscheid tussen vluchtelingen en arbeidsmigranten niet maakte en mij de indruk gaf dat hij het op een gegeven moment had over mensen die op hun route hier naartoe in een onveilige situatie terechtkomen. Dat heb ik gehoord maar misschien hebben andere raadsleden andere dingen gehoord. De VOORZITTER: Ik constateer dat heel veel mensen iets anders hebben gehoord en het leidt een beetje af van het onderwerp vanavond. Dus ik wil voorstellen dit af te ronden en gewoon door te gaan met uw betoog. De heer PRINS: Voorzitter. Diemerhof 2 kan vluchtelingen een eerste rustplaats bieden maar geruststellend is dat niet. In 2024 registreerde het COA in alle AZC’s maar liefst 50.000 incidenten, 33.500 overtredingen van huisregels en meer dan 16.000 gevallen van agressie en geweld. Vrouwelijke asielzoekers zijn daarvan het vaakst slachtoffer. Sommigen durven ‘s nachts niet eens naar de wc. Sociale veiligheid binnen de centra is dus allerminst vanzelfsprekend. Barmhartigheid mag zich echter niet beperken tot de bewoners van het AZC. Ook de mensen in de directe omgeving in Biesbosch, Venserpolder en Holland Park 12

verdienen bescherming. Veel insprekers uit die wijken hebben hun zorgen uitgesproken, niet alleen over de komst van het AZC maar ook over de onveiligheid die vooral vrouwen en meisjes ervaren in de avonduren. De dood van Lisa en de aanranding op het Zilvermeeuwpad liggen nog vers in het geheugen. De WODC-incidentenmonitor 2024 bevestigt dit beeld. De veiligheid in en rond de AZC’s wordt vooral bedreigd door jonge mannelijke asielzoekers. Vrouwen en LHBTI-asielzoekers zijn daarbij extra kwetsbaar. Niet voor niets vragen 4 partijen in de Amsterdamse gemeenteraad, waaronder GroenLinks, om een AZC speciaal voor kwetsbare groepen zoals alleenstaande vrouwen en LHBTIasielzoekers. Ook een inspreker vroeg om in het AZC uitsluitend vrouwelijke asielzoekers op te vangen. Dat zette ons aan het denken. Als wij de unaniem aangenomen motie tegen femicide serieus nemen, dan willen wij de voorwaarde stellen dat Diemerhof 2 uitsluitend gezinnen, vrouwen en LHBTI-asielzoekers opvangt. Zo geven wij invulling aan onze verantwoordelijkheid en sluiten wij aan bij de wens van de Amsterdamse raad. Dat is wat wij noemen een winwin. Mevrouw YILDIZ-KAYA: Voorzitter. De heer Prins geeft het voorbeeld van Amsterdam maar is de heer Prins ervan op de hoogte dat in Amsterdam al 2 reguliere AZC’s zijn en meerdere noodopvangplekken? Daarnaast een AZC wordt geopend voor een specifieke doelgroep.

De heer PRINS: Dank u voorzitter. Het eerste wat u zei, daar ben ik van op de hoogte. Dat laatste is een verzoek vanuit de raad en het is nog geen feit. In feite is ons voorstel om dat aan te bieden want wij zitten natuurlijk in de regio Amsterdam en we zouden het helemaal niet erg vinden als asielzoekers van die kwetsbare groepen in Diemen zouden komen. Mevrouw KUILMAN: Dank u voorzitter. Als ik de heer Prins goed begrijpt zegt die wat Amsterdam wil, dus een specifieke locatie voor kwetsbare groepen, die nemen wij in Diemen wel en dan mogen de alleenstaande mannen naar Amsterdam. Daar mag het wel? De heer PRINS: Daar heb ik het niet over, over die alleenstaande mannen. Ik heb geconstateerd en ik hoop dat u dat u serieus wilt nemen dat de meeste bedreigingen in asielzoekerscentra en de omgeving komen van mannelijke asielzoekers en dan zeg ik gewoon als Diemens raadslid willen wij die mensen hier in Diemen hebben? Er zijn genoeg andere gemeenten in Nederland waar die mensen ook opgevangen kunnen worden maar als wij bijvoorbeeld, het klinkt misschien als een vergelijking die niet opgaat, maar als wij een voorkeursbeleid mogen voeren op het gebied van sollicitaties en mogen bepaalde groepen die gediscrimineerd en achtergesteld worden voorrang geven.

Dan vind ik het ook in dit verband logisch en verantwoordelijk om te vragen aan het COA om uitsluitend gezinnen, vrouwen en LHBTI-ers op te vangen. Mevrouw KUILMAN: Voorzitter. Ik hoor de heer Prins een hele hoop zeggen maar het College voor de mensenrechten heeft gezegd dat gelijke behandeling bij asielopvang belangrijk is. Als gemeenten allemaal voorkeursbeleid gaan voeren en zeggen wij willen alleen maar een bepaalde groep opvangen, dan kunnen wij de asielopvangcrisis nooit meer oplossen. Ik blijf bij de woorden die ik vorige week heb gezegd, dat ik dit voorstel van de heer Prins discriminerend vindt en de heer Prins zette mij toen weg als een vrouw die tegen positieve discriminatie is. Mijn indruk is dat de heer Prins positieve discriminatie verward met uitsluiting. De heer PRINS: Voorzitter. Dit is geen vraag. Mevrouw YILDIZ-KAYA: Dank u voorzitter. Volgens mij is wat de heer Prins zegt echt het probleem wat nu leeft in het land, dat gemeenten denken laat een ander het maar oplossen en dat we denken wij nemen die groep niet op, laat een andere gemeenten dat doen. Hoe draagt dat bij aan een oplossing? 13

De heer PRINS: Voorzitter. Ik kan het antwoord geven door verder te gaan met mijn betoog want wij denken dat wij zo barmhartigheid en veiligheid beter invullen door de oorzaak van agressie en geweld weg te nemen, geven prioriteit aan preventie en voorkomen we dat de vrouwen op een gegeven moment naar het Centrum seksueel geweld gestuurd moeten worden als ze aangerand zijn. Daarom stellen wij voor om de gevraagde beslissing te amenderen met de voorwaarde dat het COA uitsluitend gezinnen, vrouwen en LHBTI’ers plaatst in het AZC. Mevrouw YILDIZ-KAYA: Dank u voorzitter. Er zijn natuurlijk incidenten geweest in het land. Niet alleen rondom AZC’s maar in het hele land als we het hebben over femicide. Wat doen we eigenlijk met de veiligheid van die mannelijke vluchtelingen die hier naartoe komen die worden weggezet als potentiële criminelen? De heer PRINS: Voorzitter. Wat ermee moet gebeuren is dat ze gewoon aangepakt moeten worden door politie en justitie en dat ze geen gevaar vormen voor de mensen in het AZC en de omgeving van het AZC. Mevrouw YILDIZ-KAYA: Voorzitter, zoals dat dus geldt voor alle mannen die iets doen en niet specifiek een groep. Kunnen we het daarbij houden? De heer PRINS: Vandaar dat wij ook vonden en vinden dat het veiligheidsplan een integraal onderdeel moet zijn van de omgevingsvergunning. Dan heeft het rechtskracht.

Ik heb net in mijn laatste zin hier voor de interruptie mijn amendement aangekondigd met de voorwaarde dat het COA uitsluitend gezinnen, vrouwen en LHBTI’ers plaatst in het AZC en mocht dit amendement worden verworpen, dan dienen wij hierbij ook een motie in met de opdracht aan het college om bij het COA erop aan te dringen in het AZC uitsluitend gezinnen, vrouwen en LHBTI-asielzoekers te plaatsen. Het amendement Vang uitsluitend gezinnen, vrouwen en LHBTI-asielzoekers op in AZC luidt als volgt: We stellen vast dat: • De Spreidingswet de gemeente Diemen verplicht opvang te bieden aan 143 asielzoekers, waaronder 30 alleenstaande minderjarige vluchtelingen (AMV); • Het COA een omgevingsvergunning heeft aangevraagd voor de opvang van maximaal 160 asielzoekers in de locatie Diemerhof 2; • In de bestuursovereenkomst uiteindelijk een verdeling is vastgelegd van maximaal 113 volwassen asielzoekers en 47 AMV; We hebben nagedacht over en houden rekening met: • Uit onderzoek (WODC-Incidentenmonitor 2024) blijkt dat de veiligheid in en rond asielzoekerscentra vooral wordt bedreigd door jonge, mannelijke bewoners, waarbij vrouwen en LHBTI-asielzoekers extra kwetsbaar zijn; • Veel insprekers uit Diemen en omliggende gemeenten hebben hun zorgen uitgesproken over de veiligheid, met name voor vrouwen en meisjes in de directe omgeving van het AZC; • In de Amsterdamse gemeenteraad wordt gewerkt

aan een plan voor een AZC speciaal voor kwetsbare groepen, zoals alleenstaande vrouwen en LHBTIasielzoekers; • Het COA erkent dat bepaalde groepen extra risico’s lopen; • Er zijn voorbeelden (zoals in Dordrecht) waar met het COA afspraken zijn gemaakt over de samenstelling van bewoners; We stellen de raad voor om het volgende besluit te nemen: 14

De gevraagde beslissing als volgt te formuleren: • Een positief bindend advies uit te brengen omtrent de aangevraagde omgevingsvergunning voor het AZC op de locatie Diemerhof 2, onder de voorwaarde dat het COA uitsluitend gezinnen, vrouwen en LHBTI-ers plaatst. Ouderenpartij Diemen Peter Prins De motie Vang uitsluitend gezinnen, vrouwen en LHBTI-asielzoekers op in AZC Diemerhof 2 luidt als volgt: We stellen vast dat: • De Spreidingswet de gemeente Diemen verplicht opvang te bieden aan 143 asielzoekers, waaronder 30 alleenstaande minderjarige vluchtelingen (AMV); • Het COA een omgevingsvergunning heeft aangevraagd voor de opvang van maximaal 160 asielzoekers in de locatie Diemerhof 2; • In de bestuursovereenkomst uiteindelijk een verdeling is vastgelegd van maximaal 113 volwassen asielzoekers en 47 AMV; We hebben nagedacht over en houden rekening met: • Uit onderzoek (WODC-Incidentenmonitor 2024) blijkt dat de veiligheid in en rond asielzoekerscentra vooral wordt bedreigd door jonge, mannelijke bewoners, waarbij vrouwen en LHBTI-asielzoekers extra kwetsbaar zijn; • Veel insprekers uit Diemen en omliggende gemeenten hebben hun zorgen uitgesproken over de veiligheid, met name voor vrouwen en meisjes in de directe omgeving van het AZC; • In de Amsterdamse gemeenteraad wordt gewerkt aan een plan voor een AZC speciaal voor kwetsbare groepen, zoals alleenstaande vrouwen en

LHBTIasielzoekers; • Het COA erkent dat bepaalde groepen extra risico lopen; • Er zijn voorbeelden (zoals in Dordrecht) waar met het COA afspraken zijn gemaakt over de samenstelling van bewoners; We dragen het college op om: • Er bij het COA op aan te dringen om op de locatie Diemerhof 2 uitsluitend gezinnen, vrouwen en LHBTI-ers te plaatsen. Ouderenpartij Diemen Peter Prins Mevrouw VOERMANS: Dank u voorzitter. De Diemense VVD vindt het heel erg belangrijk dat er een goede opvang is voor mensen die huis en haard hebben achtergelaten en wij vinden het belangrijk dat dit menswaardig en veilig is. Vanavond nemen we een besluit over een locatie voor een AZC. Dit betreft een periode van 10 jaar. De locatie bevindt zich op het bedrijventerrein Bergwijkpark en deze locatie ligt dicht bij de Diemense wijken Biesbosch en Holland Park maar ook dicht bij Duivendrecht en de Amsterdamse wijk Venserpolder. Voor de inwoners is er in de afgelopen periode een informatiemarkt geweest, een onlinebijeenkomst en vorige week ook de inspreekavond. Vaak hebben wij gehoord dat inwoners het gevoel hebben dat er niet geluisterd wordt of dat inwoners niet durven in te spreken. Ook hoorden wij vorige week van een bedrijf dat had ingesproken dat betrokkenheid te laat kwam.

Dit verbaast ons want zo vaak wordt er in deze periode gesproken over hoe belangrijk het is dat inwoners worden betrokken en geïnformeerd. Mijn fractie vindt het heel erg belangrijk dat bij het nemen van een besluit vanavond ook het geluid van de inwoners weer wordt meegenomen. 15

Een grote zorg bij de inwoners en mijn fractie zit op het onderwerp veiligheid. 100% veiligheid kun je niet garanderen hoorde ik vorige week van een collega. Je kunt wel stappen zetten waardoor het veiligheidsgevoel niet alleen aan de voorkant al afneemt bij mensen en daarom vroegen wij vanaf het allereerste moment naar acties op het gebied van veiligheid en een veiligheidsplan. Dit plan werd in de antwoorden op onze schriftelijke vragen ook toegezegd en wij zijn nog steeds teleurgesteld dat de wethouder dit antwoord enkele weken geleden heeft teruggetrokken. Juist op dit onderwerp had de wethouder stappen kunnen zetten om signalen van inwoners meer mee te nemen. Ook onze vragen die wij vorige week hebben gesteld over veiligheid werden laat beantwoord. De gemeente gaat via een vragenlijst en een schouw inventariseren waar onveilige plekken in Diemen zijn en wij hebben in september 4 schriftelijke vragen gevraagd hoe inwoners onveiligheid kunnen melden. Dit initiatief ondersteunt dat en er zijn in de afgelopen periode ook veel dingen naar boven gekomen over de onveiligheid rond deze locatie op het Bergwijkpark en we hopen dat hier snel mee aan de slag wordt gegaan in 2026 zodat eventuele ongerustheid bij omwonenden zo snel en zoveel als mogelijk wordt weggenomen voor de opening van het AZC.

Kan de portefeuillehouder toelichten wat er met de uitkomsten van de vragenlijst wordt gedaan en worden hier ook suggesties meegenomen die gemeld zijn op de insprekersavond? Wanneer wij kijken naar het besluit dat vanavond voorligt, dan willen wij dat graag wijzigen op één punt. Mijn fractie vindt dat een periode van maximaal 10 jaar hier niet passend is en wij stellen via een amendement voor om een vergunning te verlenen voor een periode van 5 jaar en dat kan eventueel worden verlengd wanneer na goed overleg en ook nauwe betrokkenheid met inwoners blijkt dat er goede ervaringen zijn. Deze insteek kan inwoners nu geruststellen en ook kunnen we dan meer rekening houden met ontwikkelingen die nog plaatsvinden in de omgeving, onder andere de grootschalige woningbouw die nog gaat plaatsvinden, bijvoorbeeld in Holland Park. Mevrouw YILDIZ-KAYA: Dank u voorzitter. Vorige week gaf de wethouder aan dat de termijn van 10 jaar haalbaar is en 5 jaar niet haalbaar zou zijn. Wat vond u van die uitleg? Mevrouw VOERMANS: Dank u voorzitter. Wij hebben de uitleg vorige week ook van de wethouder gehoord en wij zijn ons er ook van bewust wat het vraagt als de vergunningstermijn wordt aangepast naar 5 jaar en daar wil ik ook zo meteen in mijn spreektekst nog op ingaan.

Met een vergunning voor 10 jaar op één plek komen alle zorgen over veiligheid en mogelijke overlast voor een lange periode en eenzijdig op een kleine Diemense wijk Biesbosch. Om nu al een keuze te maken voor 10 jaar vindt de VVD niet kunnen en het voelt voor ons niet correct. Daarom dienen wij een amendement in om een vergunning te verlenen voor 5 jaar met eventueel een mogelijkheid voor verlenging. Daarmee kiezen wij wel voor opvang maar ook om de geluiden van de inwoners meer mee te nemen en we hopen op steun voor dit amendement. Mevrouw RAMAUTARSING: Voorzitter, een vraag aan mevrouw Voermans waarom 5 jaar wel correct zou zijn en 10 jaar niet. Wat is dan voor u het verschil en wat u ervan vindt dat bij 10 jaar er juist ook meer ruimte is voor investeren in de kwaliteit van de opvang? Mevrouw VOERMANS: Dank u voorzitter. Ik wil vooropstellen dat mijn fractie opvang heel erg belangrijk vindt, ook de kwaliteit van de opvang en wij hopen dat met 5 of 10 jaar of welke constructie het ook wordt, dat dat altijd voorop staat. De verhalen van de afgelopen periode over de situatie bij allerlei AZC’s vinden wij zeer zorgwekkend en dat moeten we te allen tijde voorkomen in Diemen. Maar dan een keuze voor 5 jaar, wij denken wanneer je kiest voor 5 jaar, dat dat dan een hele andere boodschap is naar inwoners toe.

Wij horen dat inwoners daarmee veel meer gerustgesteld worden en bovendien ontstaat er dan ook de mogelijkheid om bij te sturen. Wij hopen natuurlijk dat alles goed zal verlopen maar dat kunnen we niet voorspellen. Dus op die manier heb je nog wel de mogelijkheid om bij te 16

sturen of voorwaarden te stellen bij de verlenging. Dus vandaar dat wij meer het gevoel hebben dat er grip ontstaat en je niet gelijk een kleinschalige wijk zo zwaar belast voor een periode van 10 jaar. Mevrouw RAMAUTARSING: Dank u voorzitter. Ik hoor mevrouw Voermans. Wij vinden elkaar in het belang van de kwaliteit van de opvang en dat dat goed gebeurt. U zegt een gevoel van grip, de boodschap naar de inwoners. Ik zou daar tegenover willen stellen dat er ook een gevoel is van de toekomstige bewoners van het AZC, een soort van proeftijd als er iets misgaat, dan houdt het op misschien door één incident wellicht. Dus dat vind ik wel een beetje zorgelijk om te zeggen van het moet wel heel goed gaan want anders gaan we hier niet mee door. U zegt we hebben dan de mogelijkheid om bij te sturen maar ik zou daarvan willen zeggen die mogelijkheid is er doorlopend ambtelijk ingericht via de bestuurlijke afspraken die er ook al zijn. Dus ik zou daarbij willen zeggen dat daar echt ook al naar gekeken is. Mevrouw VOERMANS: Voorzitter. We kunnen ons op veel punten vinden hierin. Ik ben ook bekend met de afspraken die er op dit moment zijn en wij proberen daar ook een goede balans in te vinden om kennis te nemen van wat er al ligt maar ook om zoveel mogelijk gelijk zorgen van inwoners daarin mee te nemen. Mevrouw KUILMAN: Dank u voorzitter.

U heeft het nu specifiek over het is een kleine wijk en 10 jaar daar een opvanglocatie in de buurt, dat belast die wijk dan. Gaat het u dan specifiek om deze wijk, zegt u dat als de opvanglocatie elders zou komen is 10 jaar wel goed? Ik kan mij zo voorstellen met alle investeringen die het COA moet doen in de opvanglocatie en de afspraken die er al zijn gemaakt in de bestuursovereenkomst dat het gewoon niet haalbaar is om een opvang te openen voor 5 jaar en ik ben benieuwd hoe de VVD daar dan naar kijkt. Zegt u dan liever helemaal geen opvang in Diemen en dus niet voldoen aan de Spreidingswet of stel dat uw amendement niet wordt aangenomen en dat er wel een vergunning komt voor 10 jaar, kunt u dan nog meestemmen met het raadsvoorstel? Mevrouw VOERMANS: Dank u voorzitter. Ik ga proberen te reageren op mevrouw Kuilman maar het waren ook 2 lange vragen achter elkaar. De eerste vraag, de locatie. Ik denk dat wanneer wij een ideale situatie hadden kunnen uittekenen, dat er meer kleinschalige locaties waren geweest in Diemen maar we hebben het er vaak met elkaar over gehad. Het is heel lastig om locaties te vinden in Diemen. We hebben op dit moment één locatie gevonden en wij denken dat het heel erg belangrijk is om wel te gaan kijken naar onderzoek om iets te doen met de periode. Daarnaast was er nog een andere vraag en die ging over de investering die het COA moet doen.

Daar zijn we ons ook zeker van bewust dat het COA investeringen moet doen. Zou u nog een keer de vraag kunnen halen? Mevrouw KUILMAN: Als dus blijkt dat het niet rendabel of niet haalbaar is om voor 5 jaar een opvanglocatie te openen en de kans dus aanwezig is dat er dan helemaal geen opvanglocatie komt. Hoe kijkt u daarnaar? Mevrouw VOERMANS: Voorzitter. Mijn fractie steunt de Spreidingswet, die vinden wij ontzettend belangrijk. Ook Diemen moet zijn steentje bijdragen maar wij vinden ons amendement voor 5 jaar in plaats van 10 jaar ook heel erg belangrijk. Dus we moeten kijken hoe het debat loopt vanavond, wat daaruit komt. Daar kan ik niet nu al iets over zeggen. Dan ga ik verder met mijn betoog. Ook willen wij naast het amendement vanavond een motie indienen. Wij willen via een motie vragen of de wethouder in gesprek wil gaan met het COA over de grootte van het AZC en met de vraag of dit in lijn gebracht kan worden met het verdeelbesluit van de Spreidingwet want zoals net al aangegeven, die Spreidingwet, daar staan wij achter. We hebben de voorkeur voor een kleinschalige locatie en die past ook bij de nabijgelegen kleinschalige wijk Biesbosch. Wij zijn ons ervan bewust dat na het aannemen van ons amendement of de motie de wethouder in gesprek gaat met het COA en 17

we hebben vertrouwen dat de wethouder dan ook kijkt naar de mogelijkheden maar wij doen ook een beroep op het COA om als onze voorstellen worden aangenomen deze ruimte ook aan de wethouder en de gemeente te gunnen. Tot slot. Een integratieproject voor de tijdelijke bewoners vinden wij erg belangrijk. Daar worden vanavond ook een aantal voorstellen over ingediend door collega’s. Dit kan gaan werken op andere trajecten waarmee integratie, verbinding en betrokkenheid centraal staan. Hierover heeft de wethouder vorige week en ook bij het bespreken van de begroting al een aantal toezeggingen gedaan waar wij erg blij mee zijn. Op de overige amendementen en moties zullen wij in tweede termijn reageren maar ik wil wel alvast meegeven dat wij vooral zwaar wegen hoe de geluiden van inwoners extra worden meegenomen middels de voorstellen die er zijn. Het amendement Vergunningstermijn opvang in Diemen van 10 naar 5 jaar luidt als volgt: We stellen vast dat: • De gemeente Diemen haar verantwoordelijkheid wil nemen en een bijdrage leveren aan een goede opvang van vluchtelingen; • Sinds september 2024 het college medewerking verleent aan het COA voor een onderzoek naar een mogelijke locatie van een AZC in Diemen, te weten voor een pand aan Diemerhof 2; • De gemeente Diemen en het COA in april 2025 een bestuursovereenkomst hebben gesloten.