MPG jaarrekening 2025 versie Raad
Tekst van het document
• In dit MPG 2025 is de locatie De Maalderij toegevoegd aan de grondexploitatie Plantage de Sniep, omdat de ontwikkeling van de 18 sociale huurwoningen binnen de grenzen van dit exploitatiegebied plaatsvindt, zoals door de raad besloten op 14 januari 2025. Het betreft een woonblok van 18 verplaatsbare sociale huurwoningen dat in het voorjaar 2026 vanaf de Bergwijkdreef is v erplaatst naar de Maalderij. Door deze toevoeging worden zowel de kosten (zoals het bouw - en woonrijp maken) als de verwachte opbrengsten verwerkt binnen de grex. De financiële effecten hiervan worden nu meegenomen in het MPG 2025. De overige werkzaamheden in het plangebied, buiten het Rietschuurkwartier om, zijn nagenoeg allemaal uitgevoerd aan de Sportlaan en Muidertrekvaart. Er zijn nog een paar restpunten over. 9.1.3 Programma In totaal worden op Plantage de Sniep 1.130 woningen gerealiseerd. Het volledige programma is grotendeels voltooid; alleen het Rietschuurkwartier, met in totaal 63 woningen, bevindt zich nog in ontwikkeling en wordt de komende jaren verder uitgewerkt. Voor De Grote Rietschuur wordt uitgegaan van een programma met een gezondheidsfunctie en een horecavoorziening die samen het levendige hart van het gebied gaan vormen. Daarnaast is binnen de wijk een brede school gerealiseerd en bevat de wijk een beperkt deel commercieel programma, waaronder een horecavoorziening op de Punt Sniep.
De volledige transformatie van Plantage de Sniep, inclusief het Rietschuurkwartier, wordt volgens de huidige planning eind 2029 afgerond. In tabel 2 is weergegeven in welke verhoudingen het totale programma is of wordt gerealiseerd. Gemeente Diemen Woningbouw | prijsgrens | gerealiseerd | nog te realiseren | totaal sociale huur | 106 | 52 | 158 middeldure huur (app) | 0 | 11 | 11 vrije sector huur | 339 | 0 | 339 appartement koop | 12 | 0 | 12 rijwoning koop | 424 | 0 | 424 2^1-kap koop | 101 | 0 | 101 vrijstaand koop | 85 | 0 | 85 totaal | 1067 | 63 | 1130 Overig programma | gerealiseerd | nog te realiseren | totaal kantoren | 0 | 0 | 0 bedrijven | 0 | 0 | 0 commerciële voorzieningen | 500 | 600 | 1100 niet-commerciële voorzieningen | 2500 | 600 | 3100 totaal | 3.000 | 1.200 | 4.200 Tabel 2: Programma Plantage de Sniep 9.1.4 | Verschillenanalyse In tabel 3 zijn de verschillen ten opzichte van de vorige grondexploitatie weergegeven. Bij het MPG van 2024 | sloot de grondexploitatie qua eindwaarde op circa € 0,08 | mln. positief en qua contante waarde is dit circa € 0,08 | mln. positief. Het resultaat op eindwaarde | in onderhavig MPG is circa € -0,23 mln. negatief en op (netto) contante waarde is dit ca. € - 0,21 | mln. negatief. Na het terugdraaien van eerdere winstneming leidt dit tot een eindwaarde van € 0, | 24 mln.
positief en op (netto) contante waarde is dit € 0, 22 | mln. positief. Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 51 Gemeente Diemen KOSTEN | 1-1-2025 | 1-1-2026 | 1-1-2026 na winstneming | verschil verwerving | 29.709.666 | 29.709.666 | 29.709.666 | 0 sloop en milieuvoorzieningen | 34.967.438 | 34.967.438 | 34.967.438 | 0 bouwrijpmaken | 17.847.363 | 17.925.076 | 17.925.076 | 77.713 woonrijpmaken | 15.506.074 | 15.650.510 | 15.650.510 | 144.436 plankosten | 16.384.551 | 16.660.435 | 16.660.435 | 275.884 kosten afschrijven en activeren | 22.292.903- | 22.276.739- | 22.276.739- | 16.164 overige kosten | 4.905.757 | 4.916.060 | 4.477.060 | -428.697 kunstwerken | - | - | - | 0 totale kosten | 97.027.946 | 97.552.446 | 97.113.446 | 85.500 OPBRENGSTEN verkopen | 83.904.018 | 84.191.794 | 84.191.794 | 287.776 subsidies | 19.950 | 7.490 | 7.490 | -12.460 gemeentelijke bijdragen | 1.375.851 | 1.375.851 | 1.375.851 | 0 overige opbrengsten | 11.813.223 | 11.813.223 | 11.813.223 | 0 totale opbrengsten | 97.113.042 | 97.388.358 | 97.388.358 | 275.316 SALDO NOMINAAL | 85.096 | 164.088- | 274.912 | 189.816 kosten- en opbrengstenstijging | 15.614 | 66.990- | 66.990- | -82.604 renteberekening | 17.812- | 1.942 | 28.880 | 46.693 SALDO CONTANTE WAARDE | 76.589 | 211.698- | 218.781 | 142.192 op eindwaarde per 31-12-2029 | 82.897 | 229.136- | 236.802 | 153.905 Tabel 3: Verschillen kosten
en baten huidige en voorgaande grondexploitatie, na winstneming. Hieronder wordt op hoofdlijnen een toelichting gegeven op de belangrijkste afwijkingen. Een deel van de afwijkingen heeft zich reeds voorgedaan en een deel komt voort uit aangepaste verwachtingen over toekomstige kosten en opbrengsten. Een uitgebreide verklaring van deze en andere verschillen is af te lezen in de tabel in geheime bijlage A2. De verschillenanalyse is gemaakt met het MPG 2024. Voor het Rietschuurkwartier is | de locatie voor de sociale huurwoningen toegevoegd aan de grondexploitatie. Afbeelding 2: De Grote Rietschuur gaat herontwikkeld worden Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 52 Gemeente Diemen Bouwrijp maken • In het Rietschuurkwartier zijn in 2025 diverse voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd, zoals het voorbelasten van de grond, het verplanten van bomen en het opruimen van het terrein. Deze kosten zijn toegerekend op eenheidsniveau, wat heeft geleid tot een verschil ten opzichte van vorig jaar, resulterend in een stijging van | €16k. • | De post voor de Muidertrekvaart is vrijgevallen, omdat dit onderdeel is afgerond. De resterende kosten zijn afgewaardeerd, wat resulteert in een daling van € 11k. • | In 2025 is budget verleend voor het bouwrijp maken van de 18 sociale huurwoningen aan De Maalderij.
De werkzaamheden zijn uitgevoerd en de boekwaarde is toegevoegd, wat resulteert in een stijging van € 91k. • | De prijsindexatie van 1‑ | 1‑2025 naar 1‑ | 1‑2026 is verwerkt, wat resulteert in een stijging van € 8k. • | Het percentage onvoorzien BRM is bijgesteld van 15% naar 10%, aangezien de werkzaamheden vorderen, wat resulteert in een daling van € 26k. De totale kosten voor bouwrijp maken stijgen per saldo met € 78k. Woonrijp maken • | In 2025 is budget beschikbaar gesteld voor het woonrijp maken van de 18 sociale huurwoningen aan De Maalderij. Deze werkzaamheden moeten nog worden uitgevoerd, wat resulteert in een stijging van € 124k. • | De prijsindexatie van 1‑ | 1‑2025 naar 1‑ | 1‑2026 is verwerkt, wat resulteert in een stijging van € 20k. De totale kosten voor woonrijp maken stijgen per saldo met € 144k. Plankosten • | De in 2025 gemaakte plankosten zijn toegevoegd; de resterende plankosten vormen een raming voor BRM en WRM, wat resulteert in een stijging van € 223k. • | Het percentage voor ontwerp & engineering voor het Rietschuurkwartier is verhoogd van 9% naar 12%, omdat in 2025 extra uitwerking nodig is (o.a. geluidsopgave bij het Rietschuurhof), wat resulteert in een stijging van € 12k.
• | Het percentage voor directie & toezicht is verhoogd van 5% naar 10%, op basis van de resterende werkzaamheden en de benodigde toezichtcapaciteit bij de uitwerking en realisatie van BRM/WRM (incl. Maalderij en Rietschuurkwartier), wat resulteert in een stijging van € 38k. • | De plankosten voor procesbegeleiding en communicatie stijgen beperkt door lichte stijging van opbrengsten en beperkte daling in WRM‑kosten; dit is marginaal, wat resulteert in een stijging van € | 0k | (afrondingsverschil). • De plankosten voor onderzoeken nemen af omdat deze worden berekend als percentage van de totale investeringen; doordat de totale investeringen dalen, nemen deze plankosten eveneens af, wat resulteert in een daling van € 5k. • | Door overige verschuivingen binnen de raming is de post onvoorzien gestegen, wat resulteert in een stijging van € 7k. De totale plankosten stijgen per saldo met € 276k. Kosten afschrijven en activeren • | Het bedrag voor de geluidsschermen is geactiveerd; dit leidt inhoudelijk niet tot een wijziging in de kostenstand, wat resulteert in een mutatie van € 0k. • | De rentetoerekening over het saldo van boekwaarde kosten en opbrengsten is verwerkt, wat resulteert in een stijging van € 16k.
Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 53 Gemeente Diemen Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 54 De totale mutatie binnen kosten afschrijven en activeren bedraagt per saldo € 16k. Overige kosten Er zijn in 2025 kosten gemaakt voor instandhouding; door indexatie en een aangepaste planning vallen deze kosten hoger uit, wat resulteert in een stijging van € 10k. Winstneming De afgelopen jaren heeft de grondexploitatie een positief saldo gehad. Daardoor is volgens de POC methode18 aangetoond dat er winst genomen moest worden. In 2020 is er € 449K winst genomen en in 2021 € 755K. Bij het MPG 2022 w as er sprake van een negatieve exploitatie, waardoor winst weer is teruggebracht in het project, € 818K. In 2023 was opnieuw sprake van een positieve exploitatie en is € 506k winst genomen. In 2024 is er € 192k aan winst teruggebracht. In dit MPG is wederom winst teruggedraaid, conform de POC‑systematiek. Het betreft een correctie van € 439k, die is verwerkt onder de overige kosten. Opbrengsten • Op de locatie waar de 18 sociale huurwoningen worden gerealiseerd, is de grondwaarde aangepast naar het niveau van sociale woningbouw. Dit leidt tot een lagere opbrengst wat resulteert in een daling van € 121k. • De grondopbrengst voor middenhuurwoningen is geïndexeerd, wat resulteert in een stijging van € 9k.
• De Grote Rietschuur is verkocht voor € 400k, terwijl eerder werd uitgegaan van geen opbrengst. De levering moet nog plaatsvinden; er is reeds 10% waarborgsom gestort. Dit resulteert in een stijging van € 400k. 9.1.5 Risico’s en effectenanalyse 9.1.5.1 Effectenanalyse: macro-economische onzekerheden Grondexploitaties zijn onderhevig aan diverse factoren, zoals de stand van de rente, de inflatie, de stand van de economie, de marktsituatie etc. Hoe die ontwikkelingen zich voordoen is ongewis. In de grondexploitaties wordt uitgegaan van voorzichtig realistische inschattingen. De inschatting van de marktsituatie wordt vooral gebaseerd op de verkoopervaringen die de afgelopen tijd zijn opgedaan in diverse projecten in de gemeente Diemen. Om het bestuur en het management een idee te geven over de impact van afwijkingen op de gehanteerde inschattingen, is bij de grondexploitatie van Plantage de Sniep een effectenanalyse opgenomen. In tabel 4 is af te lezen dat onder invloed van positieve of negatieve macro -economische ontwikkelingen het saldo van de grondexploitatie een brandbreedte heeft van ca. € 117K voordelig en € 186K nadelig t.o.v. het huidige saldo van de grondexploitatie. Nb. De mogelijke gevolgen zijn weergegeven op netto contante waarde per 1-1-2026.
18 Voor het bepalen van de tussentijdse winst is door de Commissie BBV aansluiting gezocht bij de algemeen aanvaardbare methodiek, waarbij rekening is gehouden met de bijzondere kenmerken van gemeentelijke grondexploitaties. Deze methode noemen we de POC-methode (Percentage of completion). Zie voor een nadere toelichting Bijlage 4 van de Notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken 2023, Commissie BBV. Gemeente Diemen GEVOELIGHEIDSANALYSE Spreiding | gevolgen | waarschijnlijk | VOORDELIG | NADELIG 1 rentestand | Daalt of stijgt met 0,5% | 1,5% | -9.017 | -9.142 2 kostenstijging | Daalt of stijgt met 2% | 2,5% | 49.326 | 50.513 3 opbrengstenstijging | Daalt of stijgt met 1% | 2,0% | -17.016 | 50.847 4 kostenraming verwerving, sloop en milieu | Daalt of stijgt met 5% | conform grex | 0 | 0 5 kostenraming bouwrijp en woonrijp | Daalt of stijgt met 5% | conform grex | 52.436 | 52.436 6 kostenraming plankosten | Daalt of stijgt met 5% | conform grex | 27.394 | 27.394 7 opbrengstenraming verkopen | Daalt of stijgt met 1% | conform grex | 14.266 | 14.266 Totaal | 117.388€ | 186.313€ Tabel 4: Invloed van mogelijke positieve en negatieve macro economische ontwikkelingen op de grondexploitatie 9.1.5.2 | Kansen- | en risicoanalyse: project specifieke onzekerheden Bij de voorbereiding en realisatie van grootschalige projecten spelen tal van project specifieke onzekerheden en nader te
onderzoeken of af te spreken onderdelen/ factoren een rol. De kansen- | en risicoanalyse geeft inzicht in deze onzekerheden die mogelijk kunnen optreden. Hierbij is het streven om eventuele risico´s met een negatieve financiële impact zoveel mogelijk te voorkomen; op welke onderdelen kunnen deze zich voordoen en hoe kunnen we deze beheersen? In tabel 5 is een cumulatie van de kansen en risico’s voor Plantage de Sniep weergegeven. Middels een inventarisatie zijn de voorzienbare risico's verzameld. Belangrijk daarbij is het om te onderzoeken welke beheersmaatregelen genomen kunnen worden. Vervolgens zijn de risico's op twee aspecten gewaardeerd, te weten het verwachte financieel gevolg en de kans op het daadwerkelijk voordoen. Het risico wordt bepaald door de risicokans te vermenigvuldigen met het financieel gevolg. Het totale saldo van de kansen en risico’s is afgenomen ten opzichte van het voorgaande MPG. Dit komt doordat het project steeds verder vordert. Hierdoor kunnen de lange termijn onzekerheden steeds verder worden teruggebracht. Desondanks blijven risico’s en kansen belangrijk om te monitoren.
BEDREIGINGEN GEBEURTENISSEN Risicogebeurtenis | gevolgen | waarschijnlijk | KANS | € RISICO RISICO'S Totaal | € 620.000 | 39% | € 240.000 KANSEN GEBEURTENISSEN Risicogebeurtenis | gevolgen | waarschijnlijk | KANS | € RISICO KANSEN Totaal | € 120.000 | 30% | € 40.000 SALDO | € 500.000 | 40% | € 200.000 Tabel 5: Cumulatie kansen en risico’s in grondexploitatie de Sniep Vanwege gevoeligheid van de informatie is in de geheime bijlage A4 een overzicht van alle kansen en risico’s opgenomen en worden deze niet in de openbaarheid weergegeven. De grootste risico en kansen zijn: - | Risico: vertraging van het project waardoor de plankosten stijgen. Ten aanzien van het saldo van kansen en risico’s van € 0,20 mln. wordt opgemerkt dat dit reeds is afgedekt middels een risicoreservering bij de Jaarrekening 2025. Zie daarvoor de Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 55 Gemeente Diemen Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 56 risicoparagraaf van deze Jaarrekening. Het eventuele negatieve financiële effect kan daarmee worden opgevangen. Gemeente Diemen 9.2 | Actieve grondexploitatie: Holland Park West 9.2.1 | Plangebied en ruimtegebruik Het volledige plangebied was in eigendom van de gemeente en heeft een oppervlakte van ca. 4,35 hectare. Inmiddels is een groot | deel verkocht en geleverd | aan de projectontwikkelaar.
Het plangebied ligt globaal gezien ten zuiden van Campus Diemen Zuid en ten westen van Holland Park (Oost) dat gerealiseerd is. Van noord met de klok mee naar west volgen de plangrenzen het Waterhoenpad, de nieuwe verlegde Bergwijkdreef, de kadastrale grens ten zuiden van het Zilvermeeuwpad en aan de westzijde het Reigerpad (zie afbeelding 1). Afbeelding 1: Overzichtskaart plangebied In tabel 1 ziet u de verhouding hoe de grond wordt ontwikkeld naar functionaliteit. Elementen in exploitatie | oppervlakte | % uitgeefbaar | 20.795 m² | 48% verharding | 11.624 m² | 27% groen | 8.530 m² | 20% water | 2.241 m² | 5% overig | m² | 0% totaal elementen in exploitatie | 43.190 m² | 100% Tabel 1: Ruimtegebruik 9.2.2 | Actuele ontwikkelingen en uitgangspunten Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 57 Gemeente Diemen Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 58 Holland Park West bestaat in de basis uit 5 fases (4 met woningbouw, 1 met de Brede School). Het project wordt gefaseerd ontwikkeld en uitgevoerd, met op onderdelen een sub-fasering. Afbeelding 2: Holland Park West verdeeld in fasen Tot heden is alleen fase 1 (65 middenhuur- en 41 vrije sector koopwoningen) opgeleverd en is het direct daaraan grenzende gebied (deels) woonrijp ingericht. Volgende plandelen (fase 2A, 3A en 4A) zijn inmiddels in aanbouw.
Vanwege een (tussentijdse) aanpassing van de Verordening Doelgroepen Diemen 2019 én het in werking treden van de Wet betaalbare huur, is het nodig om nieuwe / aanvullende afspraken over de middenhuurwoningen vast te leggen. De eerder door het college toegepaste hardheidsclausule en vastgestelde – maar nog niet ondertekende – Convenant (voorrangsregelingen) zijn door de nieuwe wet - en regelgeving ingehaald. Voorbereidingen voor aanpassingen worden getroffen.
Gemeente Diemen Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 59 Afbeelding 3: Holland Park West fase 1 opgeleverd en omringende openbare ruimte woonrijp gemaakt. Jaargang 2025 heeft met name in het teken gestaan van de ontwikkeling van volgende deelfases, met een nadruk op het sociale huurprogramma in fase 4. Er is gewerkt aan 3 verschillende vergunningaanvragen voor de bouw (fase 3B, 4A en 4B). Het voorkomen van verdere of nieuwe stagnatie in de realisatie van dit project kent prioriteit, mede vanwege de toegekende SBI-subsidie op fase 3. Op basis van nieuw vastgelegde termijnen en gewijzigde fasering, realiseert de ontwikkelaar eerst de betaalbare woningen, waarbij de ontwikkelaar voor een start bouw niet afhankelijk is van het verkoopresultaat van koopwoningen. In juni 2025 organiseerde de ontwikkelaar een inloopavond om haar verdere plannen te presenteren, waaronder een toelichting over de ontwikkeling / invulling van het buurthuis in fase 2A.
Gemeente Diemen Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 60 Afbeelding 4: Holland Park West fase 3A in aanbouw In februari 2025 is de bouw van fase 2A – het gewijzigde bouwplan met 88 vrijesectorkoopwoningen – gestart. In december 2025 zijn de bouwwerkzaamheden voor fase 4A (108 sociale huur - en 79 vrijesectorkoopwoningen) van start gegaan. Voor dat bouwplan wordt tevens een geluidscherm langs de Gooiseweg gerealiseerd. De bouw van fase 3A verloopt volgens planning, waarmee vooralsnog wordt voldaan aan de voorwaarden van de toegekende Startbouwimpuls (SBI) subsidie.
Gemeente Diemen Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 61 Afbeelding 5: Voorlopig ontwerp openbare ruimte Holland Park West 9.2.3 Programma In de grondexploitatie is rekening gehouden met het te bouwen programma, waarmee de ontwikkelaar die de Europese aanbesteding heeft gewonnen zich heeft ingeschreven. Dit waren in eerste instantie 716 woningen, maar in 2023 is met de ontwikkelaar overeengekomen dat er meer woningen worden gebouwd. Het plan bestaat inmiddels uit 750 woningen in de sociale huur, middenhuur en vrije sector (koop). Naast woningen is in 2023 een brede school voor 700 leerlingen opgeleverd, met daarin een kinderdagverblijf, een Buitenschoolse Opvang (BSO) en een sportzaal. Daarnaast is er in dit project ruimte voor ondersteunende, kleinschalige voorzieningen, waaronder een buurthuisfunctie. Het bewoners -parkeren wordt gerealiseerd in twee private parkeerkelders onder het plangebied. Woningbouw Op advies vanuit het beleidsveld Wonen en op basis van een amendement van de gemeenteraad bij vaststelling van de grondexploitatie is een segmentering in het woningbouwprogramma bepaald, welke recht doet aan de ambities vanuit de toenmalige
Gemeente Diemen gemeentelijke Woonvisie. Deze voorwaarden zijn in 2019 als eisen in de aanbesteding voorgeschreven. Dit leidt tot een actueel programma waarin 750 woningen zijn opgenomen, met de onderstaande onderverdeling (tabel 2) in m2 woonoppervlak (gbo oftewel gebruiksoppervlak). Belangrijkste uitgangspunten hierbij zijn: • | Een fors aandeel sociale woningbouw (30% sociale huur), waarbij differentiatie van de woninggrootte is voorgeschreven (33% klein: 25-45 m2 gbo, 33%: middel 45- | 70 m2 gbo, 33%: groot 70-100 m2 gbo). • | Een | groot | aandeel | middenhuur | (24%) | voor | huishoudinkomens | die | net | niet | in aanmerking komen voor sociale woningbouw, maar die ook niet bij machte zijn een koopwoning / vrijesectorwoning te verwerven. • | Een groot aandeel vrije sector (46%), waarvan minimaal 50% (dus totaal ten minste 23% van het gehele woningprogramma) vrije sector koop moet zijn. Hierdoor wordt voorkomen dat enkel beleggende partijen kopen voor de verhuur en particulieren niet aan bod komen voor een koopwoning. Projectnaam | Status (per 1 januari 2025) | Aantal | Sociale huur | Middenhuur | Vrije sector woningen totaal Holland Park West / Park Valley | 750 | 225 | 30% | 180 | 24% | 345 | 46% Holland Park West - fase 1 | 5. Gerealiseerd (eind 2023) | 106 | 0 | 0% | 65 | 61% | 41 | 39% Holland Park West - fase 2A | 4.
In uitvoering | 88 | 0 | 0% | 0 | 0% | 88 | 100% Holland Park West - fase 3 | 4. In uitvoering | 248 | 117 | 47% | 115 | 46% | 16 | 6% Holland Park West - fase 4 | 2. Ontwerp in voorbereiding | 247 | 108 | 44% | 0 | 0% | 139 | 56% Holland Park West - fase 2B | 2. Ontwerp in voorbereiding | 61 | 0 | 0% | 0 | 0% | 61 | 100% Tabel 2: Woningbouwprogramma Naast de bovenstaande segmentering is ook een zelfbewoningsverplichting en doorverkoopverbod van toepassing op de woningen in Holland Park West. Daarnaast is – over de verschillende woningsegmenten – voor ten minste 60% van de woningen een levensloopbestendige plattegrond voorgeschreven. Brede School Een belangrijk programmaonderdeel van deze gebiedsontwikkeling, is de brede school. Op basis van dagelijkse praktijk en toenmalige prognoses bleek dat in Holland Park West basisonderwijs voor ongeveer 700 scholieren wenselijk was. Dat vraagt globaal genomen een gebouwd programma van circa 5.400 m2 bvo met een footprint van 1.600 m2. De brede school is in 2023 opgeleverd en in gebruik genomen voor leerjaar 2023/2024 middels een verhuizing van het oude Atelier vanuit Diemen- Zuid naar deze nieuwe school. Kleinschalige voorzieningen Kleine voorzieningen stimuleren levendigheid in de buurt. In Holland Park West is daarom ruimte voor een aantal kleine en met name maatschappelijke voorzieningen in de plinten van de gebouwen geboden.
Detailhandel en horeca zijn uitgesloten. In de overeenkomst is afgesproken dat er ten minste 1.506 m2 voorzieningen wordt gerealiseerd. Parkeren Het totaal aantal te realiseren parkeerplaatsen is oorspronkelijk gebaseerd op een norm van 0,6 eigen parkeren (= bewoners) en 0,25 bezoekers parkeren per woning. Het eigen parkeren wordt inpandig in een halfverdiepte, private parkeergarage gerealiseerd, het bezoekers- parkeren op maaiveld in de openbare ruimte. Inmiddels is de parkeernorm in heel Holland Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 62 Gemeente Diemen Park bijgesteld naar 0,4 eigen parkeren en 0,15 bezoekers-parkeren. Dit betekent dat voor de nog te vergunnen planfasen van Holland Park West via een gemotiveerde vergunningaanvraag deze lagere parkeernorm toegepast mag worden. 9.2.4 | Verschillenanalyse In tabel 3 | zijn de verschillen weergegeven ten opzichte van de vorige vastgestelde grondexploitatie. Bij de Jaarrekening van 202 4 sloot de grondexploitatie qua eindwaarde op circa € 17,5 mln. positief. De verschillen zijn ten opzichte van die stand weergegeven. D e grondexploitatie Jaarrekening 2025 | laat een klein | verschil zien ten opzichte van vorig jaar. Het resultaat op eindwaarde is circa € 18,2 | mln. positief en op (netto) contante waarde is dit ca. € 16,2 | mln. positief. Na winstneming van ca. € 0,5 mln. leidt dit tot een eindwaarde van € 17,6 mln.
positief en op (netto) contante waarde is dit € 15,7 mln. positief. KOSTEN | 1-1-2025 | 1-1-2026 | 1-1-2026 na | verschil winstneming Verwerving en inbreng | 323.244 | 323.244 | 323.244 | - Sloop en milieuvoorzieningen | - | - | - | - Bouwrijpmaken | 42.889 | 42.889 | 42.889 | - Woonrijpmaken | 935.759 | 968.202 | 968.202 | 32.444 Plankosten | 3.897.311 | 3.931.050 | 3.931.050 | 33.739 Afdrachten en fondsen | 3.392.562 | 3.392.562 | 3.392.562 | - Diverse kosten en winstname | 11.247.657 | 11.097.787 | 11.603.787 | 356.130 Totale kosten | 19.839.421 | 19.755.734 | 20.261.734 | 422.313 OPBRENGSTEN | 1-1-2025 | 1-1-2026 | 1-1-2026 na | verschil winstneming Verkopen en verhuur | 36.355.693 | 36.279.001 | 36.279.001 | -76.691 Subsidies | 151.322 | 174.196 | 174.196 | 22.874 Gemeentelijke bijdragen | - | - | - | 0 Overige opbrengsten | 193.300 | 193.300 | 193.300 | 0 Totale opbrengsten | 36.700.315 | 36.646.497 | 36.646.497 | -53.817 SALDO NOMINAAL | 16.860.893 | 16.890.763 | 16.384.763 | -476.130 kosten- en opbrengstenstijging | 126.435- | 142.669- | 142.669- | -16.235 renteberekening | 718.876 | 1.449.782 | 1.402.500 | 683.624 SALDO CONTANTE WAARDE | 15.809.094 | 16.160.507 | 15.669.169 | -139.926 op eindwaarde per 31-12-2031 | 17.453.335 | 18.197.876 | 17.644.594 | 191.259 Tabel 3: Verschillen kosten en baten huidige en voorgaande grondexploitatie, na winstneming .
Er wordt onderstaand een toelichting gegeven op hoofdlijnen op de belangrijkste afwijkingen. Een deel van de afwijkingen heeft zich reeds voorgedaan en een deel komt voort uit aangepaste verwachtingen over toekomstige kosten en opbrengsten. Een uitgebreide verklaring van deze en andere verschillen is af te lezen in de tabel in geheime bijlage B2. Bouw en Woonrijp | maken • | De prijsindexatie van 1‑ | 1‑2025 naar 1‑ | 1‑2026 is verwerkt, wat resulteert in een stijging van ca. € 32k. Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 63 Gemeente Diemen Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 64 • Er zijn verder geen wijzigingen op postniveau. Plankosten Diverse wijzigingen hebben plaatsgevonden. De belangrijkste zijn: • De in 2025 gemaakte plankosten zijn toegevoegd; de resterende plankosten vormen een raming (percentage over BRM en WRM kosten), wat resulteert in een stijging van € 257K. • Plankosten voor interne toetsing van de planproducten zijn afgeraamd van 3% naar 2%, aangezien de vergunningen van fase 1, 2a, 3a en 4a inmiddels zijn afgegeven, wat resulteert in een daling van € 46K. • Plankosten voor directie en toezicht zijn afgeraamd van 5% naar 3%, aangezien de vergunningen van fase 1, 2a, 3a en 4a inmiddels zijn afgegeven, DO inrichtingsplan is opgeleverd en fase 1 is opgeleverd, wat resulteert in een daling van € 92K.
• Door bijstelling (aframing) van de raming plankosten is ook het onvoorzien naar beneden bijgesteld. Daarnaast is onvoorzien van 20% naar 15% afgeschaald, wat resulteert in een daling van € 91K. De totale plankosten stijgen per saldo met € 34K. Diverse kosten en winstname • In het project heeft winstneming plaatsgevonden, zoals de POC-methode van de BBV voorschrijft. Deze is als last geboekt, wat resulteert in een kostenstijging van €506K. • Aangezien het project een forse positieve cashflow heeft, door de vroegtijdige verkoop van de grond, is het rentevoordeel aanzienlijk. Dit heeft voor 2025 tot een rentevoordeel c.q. daling van € 150K geleid. Verkopen en verhuur • Bij de grondlevering fase 2b is een boeterente en indexatie over de koopsom fase 2b te verwachten. De indexatie, zoals afgesproken in het contract, o.b.v. de Euribor rente is gedaald, daardoor is er ook een daling van de indexatie verwerkt in de opbrengsten, resulteert in een opbrengstdaling van €89K. • Verhuur van het tijdelijke bouwplaatsterrein van fase 2b aan ontwikkelaar loopt (door uitstel van grondlevering) met een paar maanden door tot voorjaar 2028, wat voor een extra geraamde opbrengst zorgt, resulterend in een opbrengststijging van €12K. De totale opbrengst dalen per saldo met € 77K.
Subsidies • De Vervoerregio heeft subsidie toegekend voor een geregelde oversteekplaats over de Bergwijkdreef op de schoolroute met verkeerslichten, resulterend in een opbrengststijging van €23K. 9.2.5 Risico’s en effectenanalyse 9.2.5.1 Effectenanalyse: macro-economische onzekerheden Grondexploitaties zijn onderhevig aan diverse factoren zoals de stand van de rente, de inflatie, de stand van de economie, de marktsituatie etc. Hoe die ontwikkelingen zich voordoen is ongewis. In de grondexploitaties wordt uitgegaan van voorzichtig realistische inschattingen. De inschatting van de marktsituatie wordt vooral gebaseerd op de verkoopervaringen die de afgelopen tijd zijn opgedaan in diverse projecten in de gemeente Diemen. Om het bestuur en Gemeente Diemen het management een idee te geven over de impact van afwijkingen op de gehanteerde inschattingen, is bij de grondexploitatie van Holland Park West een effectenanalyse opgenomen. Uit tabel 4 | is af te lezen dat onder invloed van positieve of negatieve macro-economische ontwikkelingen het saldo van de grondexploitatie een brandbreedte heeft van ca. € 0, 886 mln. voordelig en € | 0,878 mln. nadelig t.o.v. het huidige saldo van de grondexploitatie. Nb. De mogelijke gevolgen zijn weergegeven op netto contante waarde per 1 januari 2026.
GEVOELIGHEIDSANALYSE / EFFECTENANALYSE Spreiding | gevolgen | voordelig | conform grex | nadelig | VOORDELIG | NADELIG 1 rentestand | Daalt of stijgt met 0,5% | 2,0% | 1,5% | 1,0% | 435.061 | 424.982 2 kostenstijging | Daalt of stijgt met 2% | 0,5% | 2,5% | 4,5% | 136.800 | 141.365 3 opbrengstenstijging | Daalt of stijgt met 1% | 1,0% | 0,0% | -1,0% | 130.549 | 128.643 4 kostenraming verwerving, sloop en milieu | Daalt of stijgt met 5% | -5% | budget conform grex | 5% | 0 | 0 5 kostenraming bouwrijp en woonrijp | Daalt of stijgt met 5% | -5% | budget conform grex | 5% | 47.414 | 47.414 6 kostenraming plankosten | Daalt of stijgt met 5% | -5% | budget conform grex | 5% | 79.129 | 79.129 7 opbrengstenraming verkopen | Daalt of stijgt met 1% | 1% | budget conform grex | -1% | 56.926 | 56.926 8 opbrengstenraming overige opbrengsten | Daalt of stijgt met 1% | 1% | budget conform grex | -1% | 0 | 0 Totaal | € 885.880 | € 878.459 Tabel 4: Invloed van mogelijke positieve en negatieve macro economische ontwikkelingen op de grondexploitatie. 9.2.5.2 | Kansen- | en risicoanalyse: project specifieke | onzekerheden Bij de voorbereiding en realisatie van grootschalige projecten spelen tal van project specifieke onzekerheden en nader te onderzoeken | of af te spreken onderdelen | / factoren een rol.
De kansen- | en risicoanalyse geeft inzicht in deze onzekerheden die mogelijk kunnen optreden. Hierbij is het streven om eventuele risico´s met een negatieve financiële impact te voorkomen; op welke onderdelen kunnen deze zich voordoen en hoe kunnen we deze beheersen? In tabel 6 is een cumulatie van deze kansen en risico’s te zien, die zich kunnen voordoen bij de ontwikkeling van dit project. Middels een inventarisatie zijn de risico's verzameld. Belangrijk daarbij is te onderzoeken welke beheersmaatregelen zijn genomen of alsnog genomen kunnen worden. Vervolgens zijn de risico's op twee aspecten gewaardeerd, te weten het verwachte risicobedrag en de kans dat deze zich daadwerkelijk voordoet. | Het financiële gevolg van het risico wordt bepaald door de risicokans te vermenigvuldigen met het risicobedrag. Gebeurtenis | Waarschijnlijk | Risicokans | € Risico RISICO'S Totaal | € 901.000 | 37% | € 331.100 Gebeurtenis | Waarschijnlijk | Kans | € Kans KANSEN Totaal | € 450.000 | 30% | € 135.000 SALDO | € 451.000 | 43% | € 196.100 Tabel 6: Cumulatie kansen | en risico’s in grondexploitatie Holland Park West. Vanwege gevoeligheid van de informatie is in de geheime bijlage B4 een overzicht van alle kansen en risico’s opgenomen en wordt deze niet in de openbaarheid weergegeven.
Ten aanzien van het saldo van kansen en risico’s van € | 196K | wordt opgemerkt dat dit reeds is toegevoegd aan de risicoreservering van de overige projecten bij de Jaarrekening 2025 . Zie daarvoor de risicoparagraaf in de Jaarrekening. Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 65 Gemeente Diemen Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 66 Gemeente Diemen 9.3 | Actieve grondexploitatie: Sociale woningbouw Buitenlust 9.3.1 | Plangebied en ruimtegebruik Het plangebied is in eigendom van de gemeente en heeft een oppervlakte van ca. 7.400 vierkante meter. Het plangebied ligt in het zuidwesten van de wijk Buitenlust ingeklemd tussen de woonwijk en de Joodse begraafplaats. Afbeelding 1: Overzichtskaart plangebied In tabel 1 ziet u de verhouding hoe de grond wordt ontwikkeld naar functionaliteit. Elementen in exploitatie | oppervlakte | % uitgeefbaar | 803 m² | 11% verharding | 3.200 m² | 43% groen | 3.298 m² | 45% water | 59 m² | 1% overig | m² | 0% totaal elementen in exploitatie | 7.360 m² | 100% Tabel 1: Ruimtegebruik Afbeelding 2: Definitief ontwerp openbare ruimte 9.3.2 | Actuele ontwikkelingen en uitgangspunten Op 16 december 2021 heeft de gemeenteraad de grondexploitatie Sociale woningbouw Buitenlust vastgesteld. De gemeente Diemen is, na vaststelling van het conceptplan in juli 2021 door de raad, aan de slag gegaan met de bestemmingsplanprocedure.
Het bestemmingsplan is op 28 september 2023 vastgesteld in de raad. Vervolgens hebben een aantal bewoners van Buitenlust beroep ingediend | bij de Raad van State. De Raad van State heeft de gemeente op 1 mei 2024 in het gelijk gesteld | en daarmee was het bestemmingsplan onherroepelijk. Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 67 Gemeente Diemen Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 68 Rochdale heeft daarna gewerkt aan een ontwerp voor het gebouw en eind 2024 is de omgevingsvergunning ingediend door Rochdale. De gemeente en Rochdale hebben een koop – en realisatieovereenkomst getekend in juli 2025. Door een bezwaarschift en beroep is de omgevingsvergunning niet onherroepelijk. Dit heeft vertraging veroorzaakt voor start bouw. Door een bezwaarschrift en beroep is de omgevingsvergunning niet onherroepelijk. Dit heeft vertraging veroorzaakt voor start bouw. De gemeente heeft de bouwkavel bouwrijp gemaakt en zal na de bouw van de opstallen door Rochdale, de openbare ruimte woonrijp maken. 9.3.3 Programma In de grondexploitatie is rekening gehouden met een onderstaande programma. Woningbouw Op basis van het definitief ontwerp is een woningbouwprogramma mogelijk van 38 woningen. De belangrijkste uitgangspunten zijn: • De woningen vallen in de sociale huur en worden zo mogelijk met voorrang toegewezen aan inwoners uit Diemen.
• De sociale huurwoningen worden eigendom van de woningcorporatie (i.c. Rochdale) met de verplichting deze minimaal 25 jaar in het sociale segment te houden conform de Verordening Doelgroepen Woningbouw, en ingeval eerder dan deze instandhoudingstermijn wordt overgegaan tot uitponding (verkoop of verhuur in de vrije sector) dan zal een aanvullende grondprijs op nacalculatie aan de orde zijn, conform de regeling zoals vastgelegd in de Grondprijzennota. • De bouwmassa in het definitief ontwerp gaat uit van woningen van ca. 50 m2 GBO. • Het oppervlak van 2 woningen op de begane grond is gereserveerd voor het inpandig oplossen/ faciliteren van een fietsenstalling en installaties (transformator, energievoorziening, e.d.) en een gemeenschappelijke ruimte. Afbeelding 3: Artist impression definitief ontwerp Buitenlust Parkeren
Gemeente Diemen Het totaal aantal te realiseren autoparkeerplaatsen bedraagt ca. 31 | stuks op basis van het programma van 38 woningen. Dit is gebaseerd op een parkeernorm van 0,8 parkeerplaats per woning. Dit is inclusief bezoekersparkeren. Alle parkeerplaatsen worden gerealiseerd op maaiveld in het openbaar gebied. Er is uit parkeerdrukmetingen (februari 2020, | maart 2022 en recent nog in februari 2025) van de gemeente Diemen gebleken dat het huidige aantal parkeerplaatsen op het parkeerterrein in Buitenlust niet volledig wordt benut. De overmaat is meegenomen in de totale berekening voor het parkeerprogramma, waarbij er ook rekening is gehouden met een mogelijke uitbreiding van parkeerplaatsen op termijn, indien dit noodzakelijk blijkt. Deze ruimtelijke reservering wordt vooralsnog deels als plantsoen ingericht en deels blijft het een parkeerplaats. Fietsen kunnen in de nieuwe bebouwing in een inpandige berging geplaatst worden conform de eisen. Voor bezoekers zijn er fietsnietjes in de openbare ruimte opgenomen. 9.3.4 | Verschillenanalyse In tabel 2 zijn de verschillen weergegeven ten opzichte van de vorige vastgestelde grondexploitatie. Bij het MPG van 2024 | sloot het project qua eindwaarde op circa € 0, 51 | mln. negatief. De verschillen zijn ten opzichte van die stand weergegeven.
Te zien valt dat de huidige grondexploitatie Jaarrekening 2025 | een verslechtering laat zien ten opzichte van vorig jaar. Het resultaat op eindwaarde is circa € 0, 62 | mln. negatief en op (netto) contante waarde is dit ca. € 0, 58 mln. negatief. KOSTEN | 1-1-2025 | 1-1-2026 | verschil verwerving en inbreng | 77.076 | 77.076 | 0 sloop en milieuvoorzieningen | - | - | 0 bouwrijpmaken | 139.147 | 130.191 | -8.955 woonrijpmaken | 389.821 | 443.756 | 53.935 plankosten | 585.369 | 684.831 | 99.462 afdrachten en fondsen | - | - | 0 diverse kosten en winstname | 13.278 | 17.923 | 4.646 totale kosten | 1.204.691 | 1.353.778 | 149.087 OPBRENGSTEN | 1-1-2025 | 1-1-2026 | verschil verkopen | 547.200 | 547.200 | 0 subsidies | 100.000 | 100.000 | 0 gemeentelijke bijdragen | 80.000 | 80.000 | 0 overige opbrengsten | - | 37.990 | 37.990 totale opbrengsten | 727.200 | 765.190 | 37.990 Saldo Nominaal | 477.491- | 588.588- | -111.097 kosten- en opbrengstenstijging | 25.888- | 8.663- | 17.225 renteberekening | 11.536- | 24.463- | -12.927 Saldo Netto Contante Waarde | 485.263- | 585.879- | -100.616 Op eindwaarde per 31-12-2028 | 514.916- | 621.714- | -106.798 Tabel 2: Verschillen saldo contante waarde en eindwaarde Onderstaand geeft op hoofdlijnen | een toelichting van de belangrijkste afwijkingen.
Een deel van de afwijkingen heeft zich reeds voorgedaan en een deel komt voort uit aangepaste verwachtingen over toekomstige kosten en opbrengsten. Een uitgebreide verklaring van deze en andere verschillen is af te lezen in de tabel in geheime bijlage C2. Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 69 Gemeente Diemen Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 70 Bouwrijp maken De oorspronkelijke besteksraming van ingenieursbureau is vervangen door een inschrijfstaat van de civiele aannemer, deze is 92K lager uitgevallen. Tijdens het bouwrijp maken zijn er o.a. additionele kosten gemaakt voor het verwijderen staalslakken onder het asfalt 56K en aanleg van een tijdelijke weg 18K (wordt doorbelast aan Rochdale, zie hieronder bij paragraaf opbrengsten). Woonrijp maken De oorspronkelijke besteksraming van ingenieursbureau is vervangen door een inschrijfstaat van de civiele aannemer, deze is 17K lager uitgevallen. Daarnaast is de raming naar boven bijgesteld voor aanleg vlonder +31K, ten behoeve van verplichting +22K, verwijderen tijdelijke weg naar garageboxen +20K (wordt doorbelast aan Rochdale, zie hieronder bij paragraaf opbrengsten). Bij de kosten voor onvoorzien is het percentage gedaald van 15% naar 10% omdat we verder in de tijd zijn en er zijn ondertussen getekende afspraken (-12K).
Het overige verschil wordt veroorzaakt door de stijging van de kosten door algemene prijs indexatie met 3,8%. Plankosten De plankosten zijn toegenomen, door beperkte vertraging in het project (+€132K), waardoor meer ambtelijke kosten nodig zijn. Op postniveau zijn kleine wijzigingen, zoals het naar beneden bijstellen van de stelpost voor planologie ( -€10K), wegens de voortgang van het project. Over de raming van de investeringskosten bouw- en woonrijp maken is een percentage plankosten geraamd en wanneer deze dalen, dalen de plankosten ook (-€18K). Opbrengsten Stijging van de overige opbrengsten (+ 37K) betreft de doorbelasting aan Rochdale m.b.t. de aanleg van de tijdelijke weg naar de garageboxen. 9.3.5 Risico’s en effectenanalyse 9.3.5.1 Effectenanalyse: macro-economische onzekerheden Grondexploitaties zijn onderhevig aan diverse factoren als de stand van de rente, de inflatie, de stand van de economie, de marktsituatie etc. Hoe die ontwikkelingen zich voordoen is ongewis. In de grondexploitaties wordt uitgegaan van voorzichtig realistische inschattingen. De inschatting van de marktsituatie wordt vooral gebaseerd op de verkoopervaringen die de afgelopen tijd zijn opgedaan in diverse projecten in de gemeente Diemen.
Om het bestuur en het management een idee te geven over de impact van afw ijkingen op de gehanteerde inschattingen, is bij de grondexploitatie van Sociale woningbouw Buitenlust een effectenanalyse opgenomen. Uit tabel 3 is af te lezen dat onder invloed van positieve of negatieve macro -economische ontwikkelingen het saldo van de grondexploitatie een brandbreedte heeft van ca. -€ 0,011 mln. voordelig en € 0,072 mln. nadelig t.o.v. het huidige saldo van de grondexploitatie. Nb. De mogelijke gevolgen zijn weergegeven op netto contante waarde per 1 januari 2026. Gemeente Diemen GEVOELIGHEIDSANALYSE / EFFECTENANALYSE Spreiding | gevolgen | voordelig | conform grex | nadelig | VOORDELIG | NADELIG 1 rentestand | Daalt of stijgt met 0,5% | 1,0% | 1,5% | 2,0% | 7.752 | 7.820 2 kostenstijging | Daalt of stijgt met 2% | 0,5% | 2,5% | 4,5% | 16.384 | 16.540 3 opbrengstenstijging | Daalt of stijgt met 1% | 1,0% | 2,0% | -1,0% | -6.609 | 19.660 4 kostenraming verwerving, sloop en milieu | Daalt of stijgt met 5% | -5%budget conform 5% | 0 | 0 5 kostenraming bouwrijp en woonrijp | Daalt of stijgt met 5% | -5%budget conform 5% | -23.025 | 23.025 6 kostenraming plankosten | Daalt of stijgt met 5% | -5%budget conform 5% | -9.163 | 9.163 7 opbrengstenraming verkopen | Daalt of stijgt met 1% | 1%budget conform -1% | 4.145 | -4.145 Totaal | -€ 10.517 | € 72.063 Tabel 3: Invloed van mogelijke
positieve en negatieve macro economische ontwikkelingen op de grondexploitatie. 9.3.5.2 | Kansen- | en risicoanalyse: projectspecifieke onzekerheden Bij de voorbereiding en realisatie van grootschalige projecten spelen tal van projectspecifieke onzekerheden en nader te onderzoeken of af te spreken onderdelen een rol. De kansen- | en risicoanalyse geeft inzicht in deze onzekerheden die mogelijk kunnen optreden. Hierbij is het streven om eventuele risico´s met een negatieve financiële impact proberen te voorkomen; op welke onderdelen kunnen deze zich voordoen en hoe kunnen we deze beheersen? In tabel 4 is een cumulatie van deze kansen en risico’s te zien, die zich kunnen voordoen bij de ontwikkeling van dit project. Middels een inventarisatie zijn de risico's verzameld. Belangrijk daarbij is te onderzoeken welke beheersmaatregelen zijn genomen of alsnog genomen kunnen worden. Vervolgens zijn de risico's op twee aspecten gewaardeerd, te weten het verwachte risicobedrag | en de kans op voordoen. Het financiële gevolg van het risico wordt bepaald door de risicokans te vermenigvuldigen met het risicobedrag.
Gebeurtenis | Waarschijnlijk Riscicokans | € Risico RISICO'S Totaal | € 116.000 | 26% | € 30.000 Gebeurtenis | Waarschijnlijk | Kans | € Risico KANSEN Totaal | € 0 | 0% | € 0 SALDO | € 120.000 | 25% | € 30.000 Tabel 4: Cumulatie kansen en risico’s in grondexploitatie Sociale Woningbouw Buitenlust Vanwege gevoeligheid van de informatie is in de geheime bijlage C4 een overzicht van alle kansen en risico’s opgenomen en wordt deze niet in de openbaarheid weergegeven. Ten aanzien van het saldo van kansen en risico’s van € 30K | wordt opgemerkt dat dit reeds is toegevoegd aan de risicoreservering van de overige projecten bij de Jaarrekening 2025 . Zie daarvoor de risicoparagraaf. Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 71 Gemeente Diemen 9.4 | Actieve grondexploitatie: Harmoniehof 9.4.1 | Plangebied en ruimtegebruik Het plangebied is in eigendom van de gemeente en heeft een oppervlakte van ca. 5.614 m². Het plangebied ligt in het zuiden van de wijk Spoorzicht, tussen het treinstation Diemen en de wijk. Van noord met de klok mee naar west volgen de plangrenzen de straat Harmonielaan, het fietspad aan de Ouddiemerlaankant, de sloot ten noorden van het station en aan de westzijde de sloot aan het park Spoorzicht. Afbeelding 1: Plangebied Harmoniehof in context.
Elementen in exploitatie | oppervlakte | % uitgeefbaar | 3.054 m² | 54,40% verharding | 1.200 m² | 21,38% groen | 1.360 m² | 24,23% water | m² | 0,00% overig | m² | 0,00% totaal elementen in exploitatie | 5.614 m² | 100,00% Tabel 1: Ruimtegebruik Harmoniehof 9.4.2 | Actuele ontwikkelingen en uitgangspunten De locatie Harmonielaan deed in het verleden dienst als P+R terrein tussen het Station Diemen en de woningen van de wijk Spoorzicht. Voor de realisatie van de tijdelijke omleiding van de Ouddiemerlaan, als gevolg van de aanleg van de spooronderdoorgang, zijn er 4 woningen van woningcorporatie Rochdale aangekocht en gesloopt. Het P+R terrein | is verplaatst naar de zuidzijde van het spoor. Met de komst van de Spooronderdoorgang werd de locatie Harmoniehof per auto slecht bereikbaar indien de oude functie van het P+R terrein wordt teruggebracht. Dit is de reden dat het P+R terrein naar de zuidzijde van het spoor is verplaatst. Hierdoor ontstaat er de mogelijkheid om woningbouw toe te voegen op de locatie Harmoniehof. Deze is centraal gelegen, aan het park Spoorzicht en dicht bij het station. Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 72 Gemeente Diemen Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 73 In het coalitieakkoord 2022-2026 is de ambitie vastgelegd om sociale huurwoningen toe te voegen aan de woningvoorraad van Diemen.
Het projectplan Harmoniehof is 25 april 2023 door het college vastgesteld, waarin de ambitie wordt uitgesproken om circa 100 sociale huurwoningen te realiseren op de locatie. Op 14 november 2024 heeft de gemeenteraad de grondexploitatie Harmoniehof tezamen met het Ruimtelijk Programma van Eisen (RPvE) vastgesteld. Met woningcorporatie Rochdale is een intentieovereenkomst overeengekomen. In 2025 heeft de woningcorporatie meerdere ontwerpvarianten voor Harmoniehof ingediend. Deze zijn door de gemeente getoetst aan de vastgestelde kaders uit het RPvE en de geldende wettelijke eisen. In de uitwerking is gebleken dat het voldoen aan het geluidsbeleid en het inpassen van het programma vraagt om aanvullende en nadere uitwerking. De ontwerpoptimalisaties die hiervoor nodig zijn, worden in samenwerking met de corporatie verder onderzocht en uitgewerkt. Hierdoor heeft het project vertraging opgelopen. 9.4.3 Programma In de grondexploitatie is rekening gehouden met het te bouwen programma, zoals beoogd in het RPvE. Dit leidt tot het in deze paragraaf globaal omschreven programma. Woningbouw Voor de realisatie van het project is qua programma aansluiting gezocht bij het projectplan, namelijk het realiseren van 100 sociale huurwoningen.
Hoewel de definitieve indeling nog niet vastligt, hebben we voor het financieel kader aansluiting gezocht bij de eerste schetsen van de architect van de woningcorporatie. Op basis hiervan hanteren we de volgende uitgangspunten: • 98 sociale huurwoningen, ontworpen om zowel jongeren als ouderen te huisvesten. In de grondexploitatie gaan we uit van de volgende woninggroottes: 50 woningen zijn bedoeld voor jongeren, met een oppervlakte van minder dan 45 m² GBO, terwijl 48 woningen bestemd zijn voor senioren, met een oppervlakte tussen 45 m² en 60 m² GBO. • 8 middeldure huurwoningen, met een oppervlakte tot 70m2 GBO. • De woningen worden naar de maatstaf van het Woonkeur Tenzij principe ontwikkeld en waar specifieke afspraken worden gemaakt over bijvoorbeeld de toewijzing daarvan. Het realiseren van seniorenwoningen moet een bijdrage leveren aan de broodnodige doorstroming in de wijk en de gemeente Diemen. • De sociale en middeldure huurwoningen worden eigendom van een woningcorporatie (i.c. Rochdale) met de verplichting deze minimaal 25 jaar in het sociale segment respectievelijk middensegment te houden, en ingeval eerder dan deze instandhoudingstermijn wordt overgegaan tot uitponding (verkoop of verhuur in de vrije sector) dan zal een aanvullende grondprijs op nacalculatie aan de orde zijn, conform de regeling zoals vastgelegd in de Grondprijzennota.
Voorzieningen Gezien de ligging in de buurt Spoorzicht en nabij het station is op de begane grond ook een klein aandeel voorzieningen gewenst. De ruimte voor voorzieningen ligt aan de zijde van de Ouddiemerlaan en wordt bij voorkeur ingericht met een maatschappelijke functie. Het uitgangspunt in dit financieel kader is circa 500m2 BVO. Gemeente Diemen Parkeren Parkeren voor bewoners wordt inpandig opgelost. Parkeren voor bezoekers wordt in de openbare ruimte geregeld. Het uitgangspunt voor dit financieel kader is een parkeerdek op de begane grond van het gebouw op het binnenterrein. Er is een parkeer- en mobiliteitsonderzoek uitgevoerd. Door de ligging naast het station is de locatie zeer goed bereikbaar met openbaar vervoer. De beoogde doelgroepen hebben een relatief laag autobezit. Op basis van deze resultaten kan er onderbouwd worden afgeweken van de parkeernorm van de gemeente Diemen. We houden in dit financieel kader rekening met een aantal parkeerplaatsen op het maaiveld voor bezoekers, naast het gebouw.
Parkeren WONINGEN | aantal | parkeernorm bewoners | parkeernorm bezoekers | pp's bewoners pp's bezoekers Jongerenwoningen | 50 | 0,28 | - | 14 | - Seniorenwoningen | 48 | 0,35 | 0,15 | 17 | 7 Middenhuur | 8 | 0,36 | 0,15 | 3 | 1 Voorzieningen per 100m2 | 500 | 0,50 | 0,50 | - | 3 Totaal aantal parkeerplaatsen | 34 | 11 Tabel 2: Parkeernormen Harmoniehof Op basis van het bovenstaande leidt dit vooralsnog tot 34 parkeerplaatsen voor bewoners op eigen terrein en 11 parkeerplaatsen voor bezoekers in de openbare ruimte. 9.4.4 | Verschillenanalyse Vorig jaar is met het MPG 2024 geactualiseerd | naar prijspeil 1-1- | 2025. Met dit MPG is de grondexploitatie geactualiseerd naar 1-1-2026 | , dit is weergegeven in tabel 3. Op prijspeil 1-1- 2025 | sloot de grondexploitatie qua eindwaarde op circa € 0,43 mln. positief en qua contante waarde is dit circa € 0,35 mln. positief. Per 1-1-2026 | sluit de grondexploitatie positief. Het resultaat op eindwaarde is circa € 0, | 22 | mln. positief en op (netto) contante waarde is dit ca. € 0, 20 | mln. positief.
Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 74 Gemeente Diemen KOSTEN | 1-1-2025 | 1-1-2026 verschil verwerving | 269.452 | 269.452 | 0 sloop en milieuvoorzieningen | - | - | 0 bouwrijpmaken | 449.597 | 466.669 | 17.073 woonrijpmaken | 513.103 | 532.209 | 19.105 plankosten | 593.337 | 753.422 | 160.085 kosten afschrijven en activeren | - | - | 0 overige kosten | 11.038 | 16.441 | 5.403 kunstwerken | - | - | 0 totale kosten | 1.836.527 | 2.038.192 | 201.666 OPBRENGSTEN verkopen | 2.162.640 | 2.171.005 | 8.365 subsidies | 100.000 | 100.000 | 0 gemeentelijke bijdragen | - | - | 0 overige opbrengsten | - | - | 0 totale opbrengsten | 2.262.640 | 2.271.005 | 8.365 SALDO NOMINAAL | 426.113 | 232.812 | -193.301 kosten- en opbrengstenstijging | 5.133- | 11.201- | -6.068 renteberekening | 11.989 | 3.752 | -8.237 SALDO CONTANTE WAARDE | 349.971 | 202.545 | -147.426 op eindwaarde per 31-12-2030 | 425.792 | 218.187 | -207.605 Tabel 3: verschillenanalyse Harmoniehof Hieronder wordt op hoofdlijnen een toelichting gegeven op de belangrijkste afwijkingen. Een deel van de afwijkingen heeft zich reeds voorgedaan en een deel komt voort uit aangepaste verwachtingen over toekomstige kosten en opbrengsten. Een uitgebreide verklaring van deze en andere verschillen is af te lezen in de tabel in geheime bijlage D | 2. De verschillenanalyse is ten opzichte van het MPG 2024 , prijspeil 1-1-2025.
Bouwrijp maken • | Prijsstijging van 3,8 % van 2025 | naar 2026 | , wat resulteerde in een stijging van | €17K. De totale kosten voor bouwrijp maken zijn | gestegen | met €17k. Woonrijp maken • | Prijsstijging van 3,8% 2025 naar 2026, wat resulteerde in een stijging van | €19k | . De totale kosten voor woonrijp maken zijn gestegen | met €19k. Plankosten • | De gemaakte plankosten van 2025 | zijn toegevoegd. De resterende plankosten betreffen een raming over de te maken BRM en WRM, wat resulteerde in een | stijging van €154k. • | De resterende plankosten zijn meestegen door een indexatie van de bouw- en woonrijpmaakkosten, want die zijn een percentage over het BRM en WRM, resulterend in een stijging van 6k. In totaal resulteerden deze wijzigingen in een stijging van de plankosten van € | 160k | . Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 75 Gemeente Diemen Overige kosten • | De OZB-belasting is gewijzigd aan de nieuwe tarieven en is gekoppeld aan de opbrengsten, die eveneens licht zijn veranderd, wat resulteerde in een stijging €1k. • | Toegevoegd is de renteboeking van 1% over de boekwaarde op 1-1- 2025 | , wat resulteerde in een stijging van €4k | . In totaal resulteerden deze wijzigingen in een stijging van de overige kosten met €5k.
Opbrengsten • | De grondprijzen van middenhuurwoningen | en de maatschappelijke voorzieningen | zijn geïndexeerd, wat resulteerde in een stijging van €8 | k. In totaal resulteerden deze wijzigingen in een stijging | van de verkopen van €8k 9.4.5 | Risico’s en effectenanalyse 9.4.5.1 | Effectenanalyse: macro-economische onzekerheden Grondexploitaties zijn onderhevig aan diverse factoren | als de stand van de rente, de inflatie, de stand van de economie, de marktsituatie etc. Hoe die ontwikkelingen zich voordoen is ongewis. In de grondexploitaties wordt uitgegaan van voorzichtig realistische inschattingen. De inschatting van de marktsituatie wordt vooral gebaseerd op de verkoopervaringen die de afgelopen tijd zijn opgedaan in diverse projecten in de gemeente Diemen. Om het bestuur en het management een idee te geven over de impact van afwijkingen op de gehanteerde inschattingen, is bij de grondexploitatie van | Harmoniehof een effectenanalyse opgenomen. Uit tabel 4 | is af te lezen dat onder invloed van positieve of negatieve macro-economische ontwikkelingen het saldo van de grondexploitatie een brandbreedte heeft van ca. € 0, 286 mln. voordelig en € 0, | 202 mln. nadelig t.o.v. het huidige saldo van de grondexploitatie. Nb. De mogelijke gevolgen zijn weergegeven op netto contante waarde per 1 januari 2026.
Spreiding | gevolgen | conform grex | VOORDELIG | NADELIG 1 rentestand | Daalt of stijgt met 0,5% | 1,5% | -1.019 | -872 2 kostenstijging | Daalt of stijgt met 1,5% | 2,5% | 45.434 | 46.763 3 opbrengstenstijging | Daalt of stijgt met 1% | 2,0% | 35.512 | 35.270 5 kostenraming bouwrijp en woonrijp | Daalt of stijgt met 5% | conform grex | 52.891 | 52.891 6 kostenraming plankosten | Daalt of stijgt met 5% | conform grex | 23.211 | 23.211 7 opbrengstenraming verkopen | Daalt of stijgt met 1% | conform grex | 22.365 | 22.365 Totaal | € 286.427 | € 202.992 Tabel 4: Invloed van mogelijke positieve en negatieve macro economische ontwikkelingen op de grondexploitatie. 9.4.5.2 | Kansen- | en risicoanalyse: projectspecifieke onzekerheden Bij de voorbereiding en realisatie van grootschalige projecten spelen tal van projectspecifieke onzekerheden en nader te onderzoeken of af te spreken onderdelen een rol. De kansen- | en risicoanalyse geeft inzicht in deze onzekerheden die mogelijk kunnen optreden. Hierbij is het streven om eventuele risico´s met een negatieve financiële impact proberen te voorkomen; op welke onderdelen kunnen deze zich voordoen en hoe kunnen we deze beheersen? In tabel 5 is een cumulatie van deze kansen en risico’s te zien, die zich kunnen voordoen bij de ontwikkeling van dit project. Middels een inventarisatie zijn de risico's verzameld.
Belangrijk daarbij is te onderzoeken welke beheersmaatregelen zijn genomen of alsnog genomen kunnen worden. Vervolgens zijn de risico's op twee aspecten gewaardeerd, te weten het verwachte risicobedrag en de kans op voordoen. Het financiële gevolg van het risico wordt bepaald door de risicokans te vermenigvuldigen met het risicobedrag. Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 76 Gemeente Diemen Gebeurtenis | gevolgen | waarschijnlijk | KANS | € RISICO Totaal | € 1.060.000 | 51% | € 540.000 KANSEN GEBEURTENISSEN GEBEURTENIS | gevolgen | waarschijnlijk | KANS | € RISICO Totaal | € 390.000 | 31% | € 120.000 SALDO | € 670.000 | 60% | € 420.000 Tabel 5: Cumulatie kansen en risico’s in grondexploitatie Harmoniehof Vanwege gevoeligheid van de informatie is in de geheime bijlage D4 een overzicht van alle kansen en risico’s opgenomen en wordt deze niet in de openbaarheid weergegeven. Ten aanzien van het saldo van kansen en risico’s van € 42K | wordt opgemerkt dat dit reeds is toegevoegd aan de risicoreservering van de overige projecten bij de Jaarrekening 2025 . Zie daarvoor de risicoparagraaf. Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 77 Gemeente Diemen Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 78 BIJLAGE: BEGRIPPENLIJST Nb.
In de Nota Grondbeleid, Actualisatie per 1-1-2026 (vastgesteld door de raad op 19 februari 2026) worden heel veel begrippen uit de vakwereld van grondzaken en planeconomie uitvoeriger uitgelegd. Ook wordt in deze nota uitgelegd hoe grondbeleid in de Diemense situatie werkt. Mochten er begrippen in het voorliggend MPG niet in onderstaande beknopte begrippenlijst worden uitgelegd, dan is het ook raadzaam om de Nota Grondbeleid te raadplegen. 1. Actief grondbeleid Hiermee wordt in de basis bedoeld dat de gemeente zelf -op risico- gronden aankoopt, deze gronden bouwrijp maakt en vervolgens bouwrijpe kavels verkoopt aan ontwikkelaars en/of particulieren. Deze partijen bouwen het vastgoed (bijv. woningen) en na afloop maakt de gemeente de resterende openbare ruimte woonrijp. 2. Anterieure overeenkomst Een privaatrechtelijke overeenkomst gesloten tussen gemeente en projectontwikkelaar voorafgaande aan de planologische wijziging van een plan, waar de gemeente aan faciliterend grondbeleid doet. Zie ook onder Passief grondbeleid. 3. BAR Het Bruto Aanvangs Rendement, meestal BAR genoemd, is een begrip dat vastgoedontwikkelaars gebruiken voor een snelle waardebepaling. Het is een instrument om (markt)waarde en de kwaliteit van een (koop)object uit te drukken.
Hoe hoger de BAR, hoe meer risicovol een project wordt ingeschat, dus hoe hoger het rendement is dat een ontwikkelaar zou willen op een dergelijk project. Door middel van de residuele grondwaardemethode maakt de BAR onderdeel uit van de berekening om tot een grondwaardering te komen. 4. BIE Bouwgrond in exploitatie c.q. een actieve grondexploitatie, die zich in een transformatieproces bevindt. 5. Bovenwijkse kosten Buiten het plangebied worden ook kosten gemaakt voor voorzieningen die noodzakelijk zijn of een gunstig effect hebben op de gebiedsontwikkeling, zoals kosten voor de aanleg van ontsluitingswegen, bruggen en parken. 6. Bouwrijp maken (BRM) Het proces waarbij grond wordt voorbereid voor vastgoedontwikkeling en bebouwing. Dit omvat werkzaamheden zoals het verwijderen van obstakels, het egaliseren van de grond, en het aanleggen van basisvoorzieningen zoals riolering. Het is een van de kostenpos ten binnen een grondexploitatie en essentieel voor het geschikt maken van de locatie voor verdere bouwactiviteiten. 7. Bruto Vloeroppervlakte (BVO) BVO verwijst naar de totale vloeroppervlakte van een gebouw, gemeten inclusief alle constructieve elementen, zoals muren en kolommen. Het omvat alle ruimtes binnen de buitenste begrenzing van het gebouw, ongeacht het gebruik, en vormt een belangrijke maats taf in vastgoedontwikkeling en bouwprojecten.
BVO wordt vaak gebruikt voor het bepalen van bouwkosten en vergunningseisen. Zie ook GBO. 8. Commissie BBV De commissie die zorgt voor een eenduidige uitvoering en toepassing van het Besluit Begroting en Verantwoording door decentrale overheden. 9. Disconteringsvoet De disconteringsvoet wordt gebruikt om de huidige waarde (ook wel contante waarde) van kosten en opbrengsten (van een stuk grond) die in de toekomst plaatsvinden, terug te rekenen. Zie ook uitleg onder begrip Netto contante Waarde. Gemeente Diemen Meerjarenperspectief Grondzaken - Jaarrekening 2025 79 10. Gebruiksoppervlakte (GBO) GBO is het deel van de vloeroppervlakte van een gebouw dat daadwerkelijk bruikbaar is voor het beoogde doel, exclusief constructieve elementen zoals muren, schachten, en niet -bruikbare ruimtes. GBO is een belangrijke maatstaf in vastgoedprojecten en wordt volgens de NEN 2580- norm berekend. 11. Grondexploitatie Een begroting die wordt opgesteld om alle kosten en opbrengsten gerelateerd aan de grond, van een ruimtelijk ontwikkelingsplan in beeld te brengen. 12. Eindwaarde De eindwaarde is de waarde van een grondexploitatie in het jaar van afronding. Deze wordt berekend door rente te rekenen over de kosten in het jaar dat deze plaats vinden tot en met het einde van het project.