Document · PDF

Kadernota 2025 - Ter bespreking Auditcommissie en Informatieve Raad

Gemeenteraadsvergadering 18 juli 2024, gemeente DiemenBij agendapunt: Kadernota 2025 gemeente Diemen18.856 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Kadernota 2025 Versie: Ter bespreking Auditcommissie en Informatieve Raad

Juli 2024

Inhoudsopgave Leeswĳzer.............................................................................................................................

Aanbiedingsbrief.................................................................................................................... 5 Waar staan we op financieel gebied?...................................................................................

Plan van aanpak besparingen en ombuigingen.................................................................... 11 Uitgangspunten begroting 2025............................................................................................ 13 Aantal woningen en inwoners 2025-2028....................................................................................... 15 Personeelskosten............................................................................................................................ 16 Prĳsindexering................................................................................................................................. 17 Indexering belastingen en tarieven.................................................................................................. 18 Stelposten groei van Diemen.......................................................................................................... 18 Rente............................................................................................................................................... 19 Algemene uitkering.......................................................................................................................... 20 Meerjaren investeringsplan............................................................................................................. 21

Programma's......................................................................................................................... 23 Sociaal............................................................................................................................................. 25 Veilig................................................................................................................................................ 31 Inkomen en Armoede...................................................................................................................... 33 Vrĳe tĳd............................................................................................................................................ 39 Onderwĳs......................................................................................................................................... 45 Gebiedsontwikkeling........................................................................................................................ 51 Leefomgeving en klimaat................................................................................................................. 57 Verkeer............................................................................................................................................

65 Samen besturen.............................................................................................................................. 67

Paragrafen............................................................................................................................. 73 Paragraaf Bedrĳfsvoering................................................................................................................ 75 Paragraaf Verbonden partĳen.......................................................................................................... 76

Bĳlagen.................................................................................................................................. 79 Totaaloverzicht autonome ontwikkelingen....................................................................................... 81 Totaaloverzicht nieuwe ontwikkelingen............................................................................................ 82 Meerjaren investeringsplan 2025-2028........................................................................................... 84

Afkortingenlĳst....................................................................................................................... 86 Raadsbesluit en Moties en amendementen.......................................................................... 87 Raadsbesluit.................................................................................................................................... 89

Inhoudsopgave

Pagina 3

Leeswĳzer De Kadernota 2025 geeft voor zover mogelĳk een inzicht in het meerjarenperspectief 2025-2028. De integrale afweging en de besluitvorming over de meerjarenbegroting vindt plaats bĳ de begrotingsbehandeling. De kadernota legt de uitgangspunten vast voor het opstellen van de Begroting 2025-2028. Alle bedragen in de financiële tabellen hebben we afgerond op hele getallen en zĳn “x € 1.000”. Het beleid in deze kadernota heeft bĳna overal een structureel financieel karakter. Waar het een incidenteel karakter heeft, staat het vermeld. Ontwikkelingen per programma De Kadernota 2025 is in de programmastructuur van de begroting opgezet. De doelenbomen zĳn op sommige programma's geactualiseerd. Per programma benoemen we de gevolgen van de jaarrekening 2023 en de nieuwe ontwikkelingen. We maken daarbĳ onderscheid tussen autonome (onvermĳdbare) en nieuwe ontwikkelingen (keuze). Sturen op prestatie-indicatoren De auditcommissie heeft bĳ de vaststelling van de Programmabegroting 2023 gevraagd of er (betere) sturing op basis van de prestatie-indicatoren mogelĳk is. Hiervoor is in september 2023 een workshop met de raad belegd. Aan de hand van de uitkomsten van die workshop zĳn we aan de slag gegaan.

De eerste werksessies met raadsleden en beleidsambtenaren zĳn geweest en de resultaten voor de aanpassing van indicatoren liggen voor in deze kadernota en worden na akkordering verwerkt in de begroting. Paragrafen Alleen de paragrafen waar sturing gevraagd wordt, zĳn opgenomen in deze kadernota. In de paragraaf Bedrĳfsvoering bepalen we bĳ het onderwerp 'rechtmatigheid' de goedkeuringstolerantie en de rapportagegrens voor de rechtmatigheidsverantwoording. Jaarlĳks vindt er een actualisatie plaats van de sturing op verbonden partĳen. De resultaten vindt u in de paragraaf Verbonden partĳen. In de bĳlagen vindt u alle ontwikkelingen en het geactualiseerde meerjaren investeringsplan terug.

Leeswĳzer

Pagina 4

Aanbiedingsbrief Voor u ligt de Kadernota 2025. De kadernota geeft richting aan de politieke doelen en ambities van de gemeente Diemen voor 2025 en verder. Ons coalitieakkoord "Diemen met elkaar en voor elkaar" is en blĳft het uitgangspunt. Krappere tĳden komen ons tegemoet De kadernota loopt vooruit op de begroting en schetst alvast de financiële gevolgen en risico's. Duidelĳk is dat de gemeente Diemen, net als nagenoeg alle gemeenten in het land, voor financieel krappere tĳden komt te staan. Vooral vanaf 2026 zien we een grote opgave. Er zal minder geld zĳn en er zullen meer taken zĳn om uit te voeren. Hoe groot het gat gaat worden, valt nog niet precies te zeggen. De vier regeringspartĳen sloten pas recentelĳk een hoofdlĳnenakkoord en dat akkoord vraagt nog om veel uitwerking. We verwachten overigens niet dat een nieuw kabinet het gat voor de gemeenten volledig gaat dichten. De nieuwe financiële situatie vraagt besparingen en ombuigingen Deze onzekerheid maakt het voor ons complex. Het is moeilĳk sturen op een financiële situatie die nog niet volledig helder is. Dat ontslaat ons echter niet van de verplichting om ons voor te bereiden op scherpere keuzes die zeker gaan komen. Keuzes die pĳn zullen gaan doen. We zullen als college onze verantwoordelĳkheid nemen.

Om op een zorgvuldige manier te komen tot besparingen en ombuigingen doen we de raad in deze kadernota een procesvoorstel, in het hoofdstuk ‘Plan van aanpak besparingen en ombuigingen’. Vanuit een stevige basis willen we keuzes voorleggen. Dat kan betekenen dat we in sommige situaties minder doen of een lager kwaliteitsniveau accepteren. Het kan ook betekenen dat we nadrukkelĳker beleidskeuzes maken in bestaand beleid en bĳ nieuwe ontwikkelingen. Dus dat we voorstellen om zaken niet meer te doen, of zaken juist niet te gaan doen. De gemeenteraad dagen we graag uit om ook op die manier keuzes te maken. Zoals gezegd, we kunnen onze keuzes maken vanuit een goede uitgangspositie. De gemeente staat er door het solide financiële beleid van de afgelopen tĳd goed voor. Daar kunnen we trots op zĳn. We hebben onze financiële huishouding goed op orde en hebben een gezond financieel weerstandsvermogen. Wĳ vinden het belangrĳk deze koers vast te houden, want juist daardoor kunnen we kiezen en hebben we (nog) niet te maken met onontkoombare oplossingen. De tussenstand laat een mooi beeld zien Deze kadernota valt halverwege de bestuursperiode van het college van B&W. Twee jaar na de gemeenteraadsverkiezingen en met nog twee jaar te gaan tot de volgende verkiezingen maken we op dit moment de tussenstand op.

Onze vaststelling is dat we als gemeentelĳke organisatie, bestuurlĳk en ambtelĳk, mooi op weg zĳn om de ambities vanuit het coalitieakkoord waar te maken. De jaarrekeningen, de begrotingen en de andere producten uit de planning- en controlcyclus laten in cĳfermatige zin zien wat we deden en nog gaan doen. In interviews in de DiemenInfo en in een driedelige podcast-serie blikken we nader terug op de resultaten en bekĳken we wat er nog staat te gebeuren. Zo geven we de inwoners van Diemen een mooi inkĳkje in onze resultaten en natuurlĳk is dat ook voor raadsleden interessant. De interviews en de podcast verschĳnen begin juli. Wat ons betreft laat de tussenstand zien dat we hard en met succes werken aan een toekomstbestendig Diemen. We investeren in mensen, woningen, voorzieningen en Aanbiedingsbrief

Pagina 5

duurzaamheid. Daarmee garanderen wĳ op langere termĳn een krachtige en zelfstandige gemeente. We hebben extra aandacht voor inwoners die een steuntje in de rug nodig hebben. We stellen verbinding en ontmoeting centraal voor een Diemense samenleving waarin iedereen meetelt en alle inwoners zich thuis voelen. Belangrĳke thema’s in deze bestuursperiode zĳn en blĳven: • Kansengelĳkheid en bestaanszekerheid We blĳven invulling geven aan de versterking van gelĳke kansen en een zeker bestaan. Dat doen we via de zogeheten steunimpuls, waarover u besloot. Ook de aanpak van energiearmoede krĳgt prioriteit met inzet van twee specifieke doeluitkeringen. Deze aanpak valt onder het programma duurzaamheid. • Ontheemden, asielzoekers en statushouders We willen op het gebied van opvang en zorg voor ontheemden, asielzoekers en statushouders onze verantwoordelĳkheid nemen. De bĳbehorende werkzaamheden gaan we structureel binnen de gemeentelĳke organisatie borgen. Zo zorgen we dat we gereed zĳn om een taakstelling vanuit de spreidingswet (al dan niet regionaal) op te vangen. • Duurzaamheid en klimaat Dankzĳ budget vanuit de Regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaaten energiebeleid (CDOKE) kunnen we meer doen voor uitvoering van het duurzaamheidsprogramma. • Wonen, ruimte en voorzieningen We moeten rekening houden met de financiële effecten van de vertraging in woningbouw.

We willen daarom afspraken met corporaties en ontwikkelende partĳen maken om verdere vertragingen te beperken. Tegelĳkertĳd zetten wĳ, met extra capaciteit, in op het uitvoeren en borgen van beleid. Dat moet zorgen dat de beschikbare woningen geschikt zĳn voor de beoogde doelgroepen en daar ook daadwerkelĳk terecht komen. • Een prettige woonplaats We blĳven inzetten op ontmoeting en verbinding tussen onze inwoners. We zorgen dat Diemen een woonplek is, waar mooie evenementen worden georganiseerd en voldoende mogelĳkheden zĳn voor sport en andere vrĳe tĳdsbesteding. Tot slot Door het krimpende financiële kader moeten we de komende tĳd nadrukkelĳker keuzes maken. Dat is in het licht van de gunstige ontwikkelingen van de afgelopen jaren iets nieuws voor Diemen. Gelukkig hebben we een goede uitgangspositie, maar kiezen zal niet pĳnloos zĳn. We hechten er als college aan die weg samen met de gemeenteraad af te leggen. Uw besluit op de kadernota geeft daarbĳ de richting aan en helpt om tĳdig maatregelen te nemen, zodat Diemen die fĳne en aantrekkelĳke woonplaats blĳft die het nu voor onze inwoners is. Namens het college, Jeroen Klaasse Wethouder Financiën

Aanbiedingsbrief

Pagina 6

Waar staan we op financieel gebied? Met de kadernota geeft het college inzicht in de realisatie van het coalitieakkoord 2022-2026 "Diemen met elkaar en voor elkaar". Naast de ambities uit dat coalitieakkoord komen er ontwikkelingen vanuit het Rĳk en vanuit de samenleving op ons af. Daar hebben wĳ als lokale overheid een grote rol in te spelen. Die ontwikkelingen samen leiden uiteindelĳk tot een geactualiseerd meerjarenperspectief. Per programma geven we op hoofdlĳnen inzicht in ambities en ontwikkelingen. We maken bĳ de ontwikkelingen onderscheid tussen autonome en nieuwe ontwikkelingen. Autonome ontwikkelingen zĳn onontkoombaar. Te denken valt dan aan ontwikkelingen als gevolg van gewĳzigde wetgeving of de gevolgen van de CAO voor gemeenteambtenaren. Daarnaast moeten we omgaan met een veranderend financieel perspectief. Het blĳft voor de langere termĳn onzeker welke financiële ruimte we hebben om aan alle ambities en ontwikkelingen invulling te geven. Veranderende financiële positie De financiële huishouding van de gemeente Diemen is goed op orde. De jaarrekening 2023 liet een overschot van € 4,3 miljoen zien. Een deel hiervan betreft werkzaamheden die we in 2024 nog gaan oppakken. Het restant is in de Algemene Reserve gestort. Onze reservepositie is daardoor solide en geeft ons enig comfort voor mindere tĳden.

In de Programmabegroting 2024 was terug te lezen dat we voor 2025 nog een behoorlĳk structureel financieel overschot verwachtten. Dit beeld wĳzigt in deze kadernota. Het jaar 2025 is nog steeds structureel sluitend, maar incidenteel zetten we veel geld in. Vanaf 2026 verslechtert het perspectief. Het is lastig structurele zekerheid te geven over de inkomsten vanuit het Rĳk. Zeker omdat het onduidelĳk is wat de financiële effecten gaan worden van het hoofdlĳnenakkoord van het nieuwe kabinet. De doorrekening hiervan verwachten we niet vóór de Programabegroting 2025 maar op z'n vroegst bĳ de Kadernota 2026. De Kadernota 2025 is daarom gebaseerd op de Meicirculaire 2024. Conclusie is dat de financiële omstandigheden onzeker zĳn. Dat maakt het lastig aan te geven welke financiële ruimte er is of gecreëerd moet worden voor de realisatie van de ambities uit ons coalitieakkoord. Het geactualiseerde meerjarenperspectief in deze kadernota laat in 2025 nog een structureel overschot zien. In 2026 loopt het structurele tekort op tot bĳna € 1,5 miljoen. In 2028 is het verwachte tekort meer dan € 3 miljoen. Oorzaak van de toename van het tekort in 2028 zĳn de rente en afschrĳvingslasten van grote investeringen, zoals de mogelĳke (ver)bouw van het zwembad en een middelbare school. Het is niet realistisch te verwachten dat deze investeringen al voor 2028 zĳn gerealiseerd.

De besluiten daarover moeten immers nog genomen worden. Wel willen we de kosten van de rente -en afschrĳvingslasten nu zichtbaar maken in ons meerjarenperspectief. Daarnaast zĳn er nog enkele risico's die niet verwerkt zĳn in het meerjarenperspectief. De grootste risico's zĳn: • Herverdeling algemene uitkering (risico € 2,9 miljoen). De berekening van de algemene uitkering van het Rĳk is sinds 2023 gebaseerd op het nieuwe verdeelmodel. Voor het negatieve effect van het nieuwe verdeelmodel is een compensatieregeling in het leven geroepen. Sinds de herverdeling in 2023 ontvangen wĳ een compensatie van € 2,9 miljoen. Of dit zo blĳft, is afhankelĳk van de evaluatie van het verdeelmodel. Het onderzoeksrapport verwachten we in 2025. Waar staan we op financieel gebied?

Pagina 7

•

Taakstelling kosten jeugdzorg (risico € 1,5 miljoen). Het Rĳk heeft een taakstellende bezuiniging opgelegd op de kosten voor jeugdzorg. Toezegging daarbĳ is dat het Rĳk instrumenten geeft om deze taakstelling te realiseren. Tot op heden zĳn er nog geen instrumenten aangeleverd. Bovendien zĳn die op landelĳk niveau bepaald. Vraag is in hoeverre het landelĳk niveau aansluit bĳ de Diemense situatie.

Aandacht vragen de pilots. De laatste jaren zĳn er diverse pilots gestart die na verloop van een aantal jaar worden geëvalueerd. In afwachting van de evaluatie zĳn de budgetten voorlopig incidenteel geraamd. Uitdaging is het om integrale afwegingen te blĳven maken en niet per pilot te besluiten. Bĳ een positieve evaluatie zetten we het budget door. In de eerstvolgende kadernota na de evaluatie volgt dan de integrale afweging met alle beleidsvoorstellen. Huidige verwachting is dat we vanaf 2026 afstevenen op een structureel negatief meerjarenperspectief. Daarom starten we in 2024 een proces waarin we gaan inventariseren welke maatregelen mogelĳk zĳn om financiële ruimte te vinden. Wanneer bĳ de vaststelling van de Programmabegroting 2025 het jaar 2025 structureel sluitend is, dan hoeft het meerjarenperspectief nog niet structureel sluitend te zĳn.van het provinciaal toezicht. Aangezien het structurele tekort vanaf 2026 optreedt, moeten we bĳ de Programmabegroting 2026 wel sturen op een structureel sluitende begroting. Vanuit het financieel toezicht is er wel de ruimte om uiterlĳk binnen vier jaar een structureel evenwicht te groeien. Als wĳ aangeven dat we in een bepaald jaar (bĳvoorbeeld 2028) structureel sluitend zĳn, dan wordt dat jaar het ĳkpunt voor het toezicht. Het 'ĳkjaar' mag niet naar achteren worden geschoven. Eerder structureel sluitend is uiteraard wel toegestaan.

Wĳ sturen aan om het begrotingsjaar 2025 structureel sluitend voor te leggen in de nu komende Programmabegroting 2025. Op basis van het huidige financiële perspectief stellen we voor in de Programmabegroting 2026 toe te werken naar een structureel sluitende begroting. Op welke termĳn dat moet gebeuren, maakt onderdeel uit van de besluitvorming bĳ de begroting 2026. Het jaar dat we structureel sluitend moeten zĳn, mag niet verder liggen dan 2029. Om daar realistisch invulling aan te geven starten we in 2024 met het inzichtelĳk maken van besparingsmogelĳkheden. Verderop in deze kadernota leggen we het stappenplan voor hoe te komen tot de besparingsmogelĳkheden. Vaststellen uitgangspunten Begroting 2025 Het belangrĳkste onderdeel van de kadernota is het vaststellen van de uitgangspunten voor het opstellen van de Begroting 2025. In deze kadernota vragen wĳ u de volgende uitgangspunten vast te stellen: • Aantallen woningen en inwoners 2025-2028; • Loonindexering personeelskosten 2025; • Prĳsindexering voor uitgaven en inkomsten 2025; • Prĳsindexering belastingen 2025; • Algemene uitkering op basis van Meicirculaire 2024; • De rapportagegrenzen voor de rechtmatigheidsverantwoording 2025; • De mate van sturing op de verbonden partĳen 2025. De belangrĳkste nieuwe ontwikkelingen en wĳzigingen in het meerjareninvesteringsplan staan ook opgenomen in deze kadernota.

Vertrekpunt Financieel vertrekpunt voor deze kadernota is het meerjarenperspectief zoals gepresenteerd in de Programmabegroting 2024. Bĳ het opstellen van de begroting gebruiken we het provinciaal toezichtskader als leidraad. Waar staan we op financieel gebied?

Pagina 8

Omschrĳving

2025

2026

2027

2028

Saldo structureel

965

-3.795

-5.010

-5.150

Saldo incidenteel

-550

-80

-55

Meerjarenperspectief Programmabegroting 2024

415

-3.875

-5.065

-5.150

Het saldo van de kadernota is uitgesplitst in een structureel en incidenteel saldo. De provincie ziet toe op een sluitend structureel saldo. Leidend daarbĳ is het jaar van de begroting. De provincie kĳkt ook naar het meerjarenperspectief. Wanneer er geen structureel sluitend meerjarenperspectief is, dan wil de Provincie weten welke stappen genomen worden om wel te komen tot een structureel sluitend meerjarenperspectief. Financiële ontwikkelingen op een rĳ In onderstaand overzicht hebben we alle financiële effecten gecategoriseerd en op een rĳ gezet. De onderbouwing van de uitgangspunten en de toelichting op de ontwikkelingen lichten we verderop in deze kadernota toe. Omschrĳving

2025

2026

2027

2028

Meerjarenperspectief Programmabegroting 2024 - structureel

965

-3.795

-5.010

-5.150

- incidenteel

-550

-80

-55

Totaal saldo meerjarenperspectief Programmabegroting 2024

415

-3.875

-5.065

-5.150

-1.310

-220

Gevolgen loon- en prĳsindexering Loonindexering personeelskosten (5,7%) Prĳsindexering - uitgaven (2,2%) - inkomsten (2,2%)

- subsidies 5,0%)

-265

- gemeenschappelĳke regelingen (5,0%)

-245

- bĳdrage Duo+ (5,7%)

-455

- belastingen (2,2%)

215

3.205

4.840

6.140

6.950

- structureel

- incidenteel

-50

-180

Algemene uitkering (gebaseerd op verwachte effecten Meicirculaire 2024 + nieuwe uitgangspunten) Ontwikkelingen Gevolgen Jaarrekening 2023 Autonome ontwikkelingen

Nieuwe ontwikkelingen - structureel

-1.050

230

- incidenteel

-735

-60

-45

-200

-365

-390

-2.550

-445

-1.635

-1.360

-3.360

Wĳzigingen meerjaren investeringsplan Bĳgesteld meerjarenperspectief Kadernota 2023

Wanneer we bovenstaande effecten splitsen in structurele en incidentele effecten, leidt dat tot onderstaand meerjarenperspectief. Saldo meerjarenperspectief Kadernota 2024

2025

2026

2027

2028

Structureel

890

-1.495

-1.260

Incidenteel

-1.335

-140

-100

-200

-445

-1.635

-1.360

-3.360

Bĳgesteld meerjarenperspectief Kadernota 2024

Waar staan we op financieel gebied?

-3.160

Pagina 9

Bovenstaand perspectief laat in 2025 een structureel overschot zien. In 2026 loopt het structurele tekort op tot bĳna € 1,5 miljoen. In 2028 is het verwachte tekort meer dan € 3 miljoen. Als college hebben we er vertrouwen in dat we het begrotingsjaar 2025 met een sluitend structureel saldo voor kunnen voorleggen.

Waar staan we op financieel gebied?

Pagina 10

Plan van aanpak besparingen en ombuigingen Financieel gezond blĳven Diemen wil nog veel bereiken en moet dat doen met minder geld van het Rĳk. Vanaf 2026 verwachten we een structureel negatief meerjarenperspectief. En tot ver in 2025 kan onduidelĳk blĳven wat het nieuwe regeerakkoord betekent voor gemeentelĳke middelen en taken. Daarom komen we nu met een plan van aanpak voor besparingen en ombuigingen. Diemen heeft een gezonde reservepositie. Daardoor hebben we de tĳd en ruimte om samen met de raad samenhangende keuzes te maken en te behouden wat waardevol is. Dit plan van aanpak is een procesvoorstel en een afwegingskader om zorgvuldig maatregelen te onderzoeken en financiële ruimte te vinden. Vanuit het financieel toezicht van de Provincie moet uiterlĳk 2029 de begroting structureel sluitend zĳn. De raad kan aangeven of ze dat eerder dan 2029 wil. Dit proces begint met de bespreking van de Kadernota 2025 en zal naar verwachting een jaar duren. Daarna volgt de doorvoering van de gekozen maatregelen. Ĳkpunt is de begroting van 2025 en een door de raad vastgesteld afwegingskader. We zullen alle programma’s onderzoeken op besparingen en ombuigingen, zonder taboes en zonder beleidsvelden uit te sluiten. Ook de ambities uit het coalitieakkoord wegen we opnieuw. Daarnaast kĳken we naar mogelĳkheden om onze inkomsten te vergroten, bĳvoorbeeld via tariefsverhogingen of belastingen.

Niet alle maatregelen leveren direct financieel resultaat op; sommige effecten zullen pas na enkele jaren zichtbaar zĳn. Komen tot een afwegingskader Diemen heeft jarenlang kunnen groeien en financieel ruimte gehad. Daardoor hebben we veel resultaten behaald en veel kunnen doen met een hoge kwaliteit. We kunnen niet alles blĳven doen zoals we het deden. We gaan inzetten op besparingen, ombuigingen en het vergroten van inkomsten. We realiseren ons dat we keuzes moeten maken die voelbaar zullen zĳn in ons dorp en in onze organisatie. Aanpak Hieronder staat welke stappen we gaan zetten voor een gezonde financiële huishouding en wanneer de gemeenteraad wordt betrokken.

Stap 1 Verkenningsfase – juli 2024 Met het agenderen van de Kadernota gaan we ook met de raad in gesprek over het procesvoorstel. Stap 2 Vaststellen afwegingskader - september 2024 Om te bepalen welke maatregelen we willen doorvoeren voor een gezond financieel perspectief, is een afwegingskader nodig. Dit baseren we op wat voor een gemeente we willen zĳn en welke focuspunten we hebben. Op verschillende manieren gaan we in gesprek met de raad, samenwerkingspartners, maatschappelĳk middenveld en inwoners om tot dit afwegingskader te komen. De Algemene Beschouwingen op de Kadernota zĳn richtinggevend voor het opstellen van het afwegingskader. Plan van aanpak besparingen en ombuigingen

Pagina 11

Het afwegingskader zorgt ervoor dat we na stap 3 scherp hebben wat Diemen wil zĳn en blĳven, ook na het doorvoeren van de maatregelen. De raad stelt het afwegingskader uiteindelĳk vast. Stap 3 Analysefase – oktober 2024 t/m februari 2025 We vragen de organisatie en Duo+ om per programma alle werkzaamheden, voorzieningen, taken en ambities tegen het licht te houden. We gebruiken onderstaande categorieën: • Efficiencymaatregelen. Kunnen bestaande taken bĳ de huidige intensiteit en het huidige dienstverleningsniveau efficiënter en daardoor goedkoper worden uitgevoerd? • Wettelĳke en niet-wettelĳke werkzaamheden. We brengen in kaart welke werkzaamheden wettelĳk en welke niet-wettelĳk zĳn. Wettelĳke taken kunnen niet geheel gestopt worden, maar in sommige gevallen wel in intensiteit of kwaliteitsniveau worden versoberd. Bĳ niet-wettelĳke taken hebben we de keuze of de taak wordt versoberd of gestopt. • Extra inkomsten. Kunnen we nieuwe inkomstenbronnen aanboren of tarieven van bestaande inkomsten verhogen? Bĳvoorbeeld extra subsidie-inkomsten genereren, de OZB verhogen, overheadkosten (meer) toerekenen aan tarieven of meer inkomsten halen uit het faciliteren van particuliere woningbouwinitiatieven. • Reëel begroten. Dit betekent dat in de begroting die bedragen worden opgenomen die recht doen aan de werkelĳkheid.

Stap 4 Uitwerkingsfase – februari t/m mei 2025 De inventarisatie toetsen we aan het afwegingskader. Hierdoor krĳgen we inzicht per mogelĳke maatregel wat we niet meer of anders uit gaan voeren, wat het financieel effect is, hoe snel we een maatregel kunnen doorvoeren, wat nodig is om het te realiseren (voor de organisatie, Duo+ of samenwerkingspartners) en wat de maatschappelĳke impact is. Het overzicht bespreken we met de raad met daarbĳ een advies. Stap 5 Besluitvorming - juni/juli 2025 De raad neemt een besluit over de doorvoering van de voorgestelde maatregelen. Het pakket aan voorstellen bieden we aan bĳ de behandeling van de Kadernota 2026. Stap 6 Doorvoeren van de maatregelen – juli 2025 en verder Vervolgens starten we met de doorvoering van de maatregelen. Dit koppelen we aan een uitvoeringsplan, zodat we de voortgang kunnen monitoren. Via de P&C-producten informeren we de raad over de voortgang en de bereikte resultaten.

Plan van aanpak besparingen en ombuigingen

Pagina 12

Uitgangspunten begroting 2025

Aantal woningen en inwoners 2025-2028 Personeelskosten Prĳsindexering Indexering belastingen en tarieven Stelposten groei van Diemen Rente Algemene uitkering Meerjaren investeringsplan

Uitgangspunten begroting 2025

15 16 17 18 18 19 20 21

Pagina 13

Uitgangspunten begroting 2025

Pagina 14

Aantal woningen en inwoners 2025-2028 De prognose voor het aantal woningen en inwoners hebben we geactualiseerd, zie onderstaande tabellen. Woningaantallen Stand 1 januari

2025

2026

16.215

Holland Park Oost

2027

16.375

2028

16.853

17.274

Holland Park West

336

308

Holland Park Zuid

276

Plantage de Sniep (Rietschuur)

Campus Holland Park 3e fase

617 300

Hof van Saan

104

Buitenlust

Ouddiemerlaan

Arent Krĳtsstraat Harmonielaan

100

De Griend Flexwoningen Diemerdreef

Areaalontwikkeling

160

478

421

1.225

Stand 31 december

16.375

16.853

17.274

18.499

Bovenstaande tabel geeft inzicht in de woningbouw komende jaren. De oplevering van het aantal woningen fluctueert behoorlĳk. Wanneer we bovenstaande woning- en inwonersaantallen gebruiken voor de berekening van onze inkomsten van het Rĳk (de algemene uitkering) dan gaat het saldo van het meerjarenperspectief ook fluctueren. Dit maakt het lastig te sturen op een structureel sluitende begroting. Daarom kiezen we ervoor om prognoses te hanteren op basis van de gemiddelde groei van het aantal woningen en inwoners. Dit zorgt voor een gelĳkmatiger meerjarenperspectief. Bovenstaande woningbouwambities leiden tot een gemiddelde woningbouw van 400 woningen per jaar. Op basis van het uitgangspunt van de gemiddelde groei ziet de woninggroei er als volgt uit: Woningaantallen Stand 1 januari Gemiddelde woninggroei per jaar Stand 31 december Toename in % t.o.v. voorgaand jaar

2025

2026

2027

2028

16.215

16.615

16.853

17.274

400

16.615

17.015

17.253

17.674

2,5%

Uitgangspunten begroting 2025: Aantal woningen en inwoners 2025-2028

2,4%

2,3%

Pagina 15

Wanneer we deze gemiddelde groei vertalen naar de inkomsten van het Rĳk zien we ook dat ons meerjarenperspectief evenwichtiger verloopt en dat er geen grote schommelingen meer zĳn als gevolg van de woningaantallen. 2025 Stand per 1 januari

2026

2027

2028

33.300

34.100

34.900

35.700

Toename aantal inwoners

800

Prognose Kadernota 2026

34.100

34.900

35.700

36.500

Toename in % t.o.v. voorgaand jaar

2,4%

2,3%

2,2%

Op basis van de huidige woning- en inwonersaantallen gaan we uit van gemiddeld 2 inwoners per woning.

Personeelskosten Onderstaand een overzicht van de verwachte aanpassingen van de personeelskosten in 2025. Personeelskosten

2025

2026

2027

2028

Stelpost loonindexering ambtenaren (5,70%)

-1.310

Totaal personeelskosten

-1.310

Stelpost loonindexering ambtenaren De huidige CAO loopt tot 1 april 2025. In de begroting 2024 hielden we rekening met een loonindexering van 4,7%. Werkelĳk is dit 6,0% geworden. We houden voor 2025 rekening met dat percentage. In februari 2024 heeft het Centraal Planbureau (CPB) de verwachte indexering voor 2025 aangegeven. Deze bedraagt 4,4%. Rekeninghoudend met de inhaalslag uit 2024 houden we in de begroting 2025 5,7% voor de loonindexering aan.

Uitgangspunten begroting 2025: Personeelskosten

Pagina 16

Prĳsindexering De programmabegroting stellen we voor het meerjarenperspectief op met constante prĳzen. Dat betekent dat het prĳspeil van het begrotingsjaar wordt doorgetrokken naar de volgende jaren. Er vindt geen meerjarige inflatiecorrectie plaats. Dit geldt zowel voor de uitgaven als de inkomsten. Door deze wĳze van begroten is het eenvoudiger afwĳkingen in de meerjarenbudgetten te signaleren en dat heeft een positief effect op de betrouwbaarheid van het meerjarenperspectief. De indexering 2025 voor de exploitatiebudgetten bedraagt 2,2%. De indexering is gebaseerd op de in februari 2024 afgegeven verwachtingen van het CPB. We gebruiken hiervoor het kengetal ‘Prĳs materiële overheidsconsumptie (imoc)’. Dit is de gemiddelde stĳging van de prĳzen van de netto materiële consumptie van de collectieve sector. We stellen voor de jaarlĳks exploitatiebudgetten voor uitgaven en inkomsten te indexeren. Bĳ de uitgaven betreft het de budgetten voor diensten en leveringen. Bĳ de inkomsten betreft het voornamelĳk de indexering van huur- en pachtopbrengsten. Voor de indexering van subsidies en bĳdragen aan gemeenschappelĳke regelingen houden we het gewogen gemiddelde van de loon- en prĳsindexering aan (80% loon en 20% prĳs). De kosten van Duo+ bestaan voornamelĳk uit personeelskosten. Daarom schakelen we de indexering van de bĳdrage aan Duo+ gelĳk aan onze eigen personeelskosten, 5,7%.

Prĳsindexering

2025

2026

2027

2028

Lasten Overige goederen en diensten (2,2%)

-220

Subsidies (5,0%)

-265

Bĳdrage aan verbonden partĳen (5,0%)

-245

Bĳdrage aan Duo+ (5,7%)

-455

-1.185

Huur- en pachtopbrengsten (2,2%)

Totaal baten

-1.135

Totaal lasten Baten

Totaal prĳsindexering

Uitgangspunten begroting 2025: Prĳsindexering

Pagina 17

Indexering belastingen en tarieven Voorstel is de belastingenontvangsten net als de prĳzen te indexeren met 2,2%. Indexering belastingen (2,2%)

2025

2026

2027

2028

OZB woningen eigenaren

105

OZB niet-woningen eigenaren

OZB niet-woningen gebruikers

Toeristenbelasting

Totaal Indexering belastingen

215

Ontwikkeling lokale lastendruk Meer dan andere jaren zullen we onderzoeken in hoeverre verhoging van lokale belastingen kan bĳdragen aan een structureel sluitend meerjarenperspectief. In eerste instantie gaan we uit van een indexering van 2,2%. Die is gelĳk aan de indexering die we voor de overige inkomsten en uitgaven aanhouden. Kostendekkende tarieven In de nota 'Lokale heffingen 2016 gemeente Diemen' zĳn de uitgangspunten voor de tariefstelling van kostendekkende tarieven/belastingen vastgelegd. Momenteel doen we onderzoek naar de kostendekkendheid van alle tarieven. We leggen de bevindingen vast in een geactualiseerde nota Lokale Heffingen. Planning is deze nota in oktober 2024 aan de raad voor te leggen.

Stelposten groei van Diemen In de begroting houden we via stelposten rekening met de groei van Diemen. Deze stelposten kunnen we inzetten voor kosten als gevolg van de groei. Onderstaand een overzicht van de stelposten "Groei van Diemen". De stelpost voor 2025 bedraagt € 400.000 en is beschikbaar. De jaren daarna is weer ieder jaar € 400.000 extra beschikbaar. Stelposten Groei van Diemen

2025

2026

2027

2028

Uitbreiding formatie

150

300

450

600

Bedrĳfsvoering

100

Bĳdrage Duo+

100

200

300

400

Bĳdrage gemeenschappelĳke regelingen

100

200

300

400

Subsidies instellingen

100

Totaal Stelposten groei van Diemen

400

800

1.200

1.600

Aan de inkomstenkant houden we ook rekening met de groei van Diemen. Bĳ de berekening van de algemene uitkering houden we rekening met een groeiend aantal woningen en inwoners (zie uitgangspunten). Ook bĳ de OZB-opbrengsten houden we rekening met meerinkomsten als gevolg van de groei/areaaluitbreiding.

Uitgangspunten begroting 2025: Indexering belastingen en tarieven

Pagina 18

Rente Voor het te hanteren interne rentepercentage sluiten we aan bĳ de voorschriften uit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Het BBV gaat uit van de gemiddelde rente van de uitstaande geldleningen. In onderstaande tabel de wĳze van berekening. Lening afgesloten bĳ:

Soort lening

Hoofdsom (in €'s)

Jaar aflossing

Provincie Groningen

Fixe

5.000.000

2025

1,300%

BNG

Fixe

5.000.000

2025

1,958%

BNG

Fixe

7.500.000

2031

0,900%

Aegon Levensverzekering

Fixe

7.500.000

2035

1,030%

BNG

Fixe

6.000.000

2036

1,550%

BNG

Fixe

7.500.000

2042

2,080%

BNG

Fixe

5.000.000

2043

3,110%

Totaal Gemiddeld rentepercentage

Rente%

43.500.000 1,70%

Voor de te berekenen rente bĳ grondexploitaties gaan we uit van de gemiddelde rente. Voor de resultaten van de grondexploitaties en de toerekening van rente naar de exploitatie is het van belang niet te veel renteschommelingen te hebben. Nieuwe wetgeving leidt tot een andere berekening van het rentepercentage. De correctiefactor van het vreemd vermogen versus het totale vermogen is vervallen. Dit leidt ertoe dat de rente gering stĳgt. Voorstel is het rentepercentage voor grondexploitaties in 2025 te verhogen naar 1,75%. Rentepercentages begroting 2025: 1. Rente grondexploitatie 1,75%; 2. Rente investeringen 3,5%; 3. Rente investeringen GRP blĳft gehandhaafd op 3,0% conform laatst vastgestelde GRP (waaronder ook de investeringen in het te actualiseren Gemeentelĳke Rioleringsplan); 4. Rente langlopende leningen 3,5%.

Uitgangspunten begroting 2025: Rente

Pagina 19

Algemene uitkering Als uitgangspunt voor deze concept Kadernota 2025 hebben we de Meicirculaire 2024 gebruikt. Bĳ de berekening hebben we rekening gehouden met de aantallen woningen en inwoners zoals benoemd in de uitgangspunten van deze kadernota. Tevens is het jaar 2025 niet langer op constante prĳzen berekend maar op basis van de indexering die het Rĳk heeft gebruikt. De jaren 2026 tot en met 2028 zĳn, net zoals de uitgaven in de begroting, wel weer op basis van constante prĳzen berekend. De berekening van de algemene uitkering is gebaseerd op het nieuwe verdeelmodel. Voor het negatieve effect van het nieuwe verdeelmodel is een compensatieregeling in het leven geroepen. Sinds de herverdeling in 2023 ontvangen wĳ een compensatie van € 2,9 miljoen. Of dit zo blĳft, is afhankelĳk van de evaluatie van het verdeelmodel. Op de onderzoeksagenda van het Gemeentefonds staat de oplevering van het evaluatierapport in 2025 gepland. In de Meicirculaire is over de voortgang van de evaluatie geen toelichting terug te vinden. Over de wĳzigingen als gevolg van de Septemberciculaire 2023 en de Decembercirculaire 2023 bent u met aparte informatieve memo's geïnformeerd. In onderstaande tabel is het onderscheid van de verschillende wĳzigingen terug te vinden. Gelĳktĳdig met de Kadernota 2025 verschĳnt de memo over de Meicirculaire 2024.

Voor een gedetailleerde toelichting verwĳzen we u naar die memo. De effecten van de Meicirculaire zĳn in de cĳfers van de kadernota verwerkt. Omschrĳving

2025

2026

2027

2028

Effecten Septembercirculaire 2023 Accresontwikkeling

615

580

1.575

2.280

Uitkeringsfactor

-135

-130

-175

-180

Taakmutaties

-10

Overige ontwikkelingen

-35

130

115

Totaal effect Septembercirculaire 2023

555

425

1.540

2.205

Accresontwikkeling

Totaal effect Decembercirculaire 2023

Doorberekening aanpassing maatstaven woningen en inwoners

1.135

1.320

1.555

1.740

Effect WOZ-maatstaf

-295

-310

-330

-345

LPO accres

1.240

800

795

735

Volumeaccres

-320

1.240

1.260

1.030

1.035

Effecten Decembercirculaire 2023

Aanpassing uitgangspunten + Meicirculaire 2024

Opschalingskorting Jeugd (Compenstie Hervormingsagenda 2025)

535

Taakmutaties

120

105

115

Mutaties decentrale- en integratie uitkeringen

195

185

180

Overig

Totaal aanpassing uitgangspunten + Meicirculaire 2024

2.650

4.415

4.600

4.745

3.205

4.840

6.140

6.950

Uitgangspunten begroting 2025: Algemene uitkering

Pagina 20

Bovenstaande leidt tot de volgende ontwikkeling: Wĳziging Algemene Uitkering

2025

Berekening Algemene Uitkering Begroting 2024 (meicirculaire '23)

2026

2027

2028

59.340

55.360

54.880

Totaal effect Septembercirculaire 2023

555

425

1.540

2.205

Totaal effect Decembercirculaire 2023

2.650

4.415

4.600

4.745

62.545

60.200

61.020

61.830

Totaal aanpassing uitgangspunten + Meicirculaire 2024

Bĳ de berekening van de algemene uitkering voor de begroting is duidelĳk de terugval in inkomsten te zien (-/- € 4 miljoen). In de meicirculaire 2024 is de terugval verkleind door het vrĳvallen van de opschalingskorting. Daarnaast zorgt onze jaarlĳkse groei dat de terugval beperkt blĳft.

Meerjaren investeringsplan In deze kadernota hebben we het meerjareninvesteringsplan geactualiseerd. Nieuwe investeringen zĳn toegevoegd. Dit betreft vooral investeringen in het laatste jaar. Ook zĳn er wĳzigingen aangebracht. Dit kan gaan om het jaar van uitvoering of om het benodigde investeringsbudget. Onder de programma's is een toelichting gegeven op nieuwe en gewĳzigde investeringen. In onderstaande tabel is het financieel effect op de kapitaallasten aangegeven. De grote wĳzigingen zĳn apart inzichtelĳk gemaakt. Let op, dit betreffen de extra kosten niet de totale kapitaallasten. In de bĳlage is het geactualiseerde meerjareninvesteringsplan opgenomen. Wĳzigingen meerjaren investeringsplan (MJIP) 2025 - 2028

2025

2026

2027

2028

Nieuwbouw Middelbare School

695.000

Bouw basisschool

330.000

Nieuwe zwembad

1.115.000

Project Huisvesting

325.000

- Nieuw

24.500

46.500

65.500

- Gewĳzigd

15.000

18.000

20.000

Meerjaren investeringsplan 2025

364.500

389.500

2.550.500

Overige investeringen

Uitgangspunten begroting 2025: Meerjaren investeringsplan

Pagina 21

Uitgangspunten begroting 2025: Meerjaren investeringsplan

Pagina 22

Programma's

Sociaal Veilig Inkomen en Armoede Vrĳe tĳd Onderwĳs Gebiedsontwikkeling Leefomgeving en klimaat Verkeer Samen besturen

Programma's

25 31 33 39 45 51 57 65 67

Pagina 23

Programma's

Pagina 24

Sociaal Portefeuillehouder: M. Everhardt en M. van den Berg

Doelstellingen in één oogopslag

Toelichting aanpassing: Indicator 3.1.7. (aantal inwoners met stadspas) wordt gewĳzigd en in programma Inkomen en armoede geplaatst.

Programma's: Sociaal

Pagina 25

Autonome ontwikkelingen Gemeenschappelĳke Regeling Openbare gezondheidzorg (OGZ) De totale begroting 2025 van OGZ bedraagt € 9.469.715. De bĳdrage van Diemen is € 1.557.480. De bĳdrage op basis van de begroting 2025 stĳgt met € 105.000 ten opzichte van de huidige bĳdrage. De stĳging wordt veroorzaakt door: 1. Indexering In de stelpost 'Prĳsindexering: Bĳdrage aan verbonden partĳen' is hiermee rekening gehouden. 2. Groei van het aantal inwoners in Diemen 3. Bĳ de jeugdgezondheidszorg JGZ) is sprake van een verhoging. Doel is een plan door te voeren ter verhoging de vaccinatiegraad. Voor de uitvoering van het Rĳksvaccinatieprogramma (RVP) ontvangt de gemeente een vergoeding via de uitkering uit het Gemeentefonds. 4. Tĳdens de coronapandemie is gebleken dat de basisbezetting van de afdeling infectieziektebestrĳding van de GGD te laag is om de kerntaken op de infectieziektebestrĳding (IZB) optimaal uit te voeren. Het Rĳk heeft ervoor gekozen in 2023 en 2024 de kerntaken te ondersteunen met de VIP (versterking infectieziekten en pandemische paraatheid)-gelden om zo gemeenten de tĳd te geven hun financiële bĳdrage voor de basisinzet te organiseren. Sinds december 2023 is er een nieuwe landelĳke formatienorm (de zogenaamde VISI-norm) voor de basisbezetting voor het uitvoeren van de kerntaken ná de ervaring van de pandemie. 5. Stĳging bĳ de Openbare Geestelĳke Gezondheidzorg (OGGZ).

Dit komt deels doordat de taken vanuit de Wet verplichte GGZ die eerder apart werden gefactureerd nu ondergebracht zĳn in deze GR. In eerste instantie vangen we deze hogere bĳdrage op binnen de stelpost voor de groei van Diemen en de stelpost voor loon- en prĳsindexering gemeenschappelĳke regelingen. Gemeenschappelĳke Regeling Gemeentelĳke Gezondheidsdienst AmsterdamAmstelland (GGD) De totale begroting 2025 van de Gemeenschappelĳke Regeling GGD AmsterdamAmstelland bedraagt € 32.799.000. De bĳdrage van de gemeente Diemen aan deze gemeenschappelĳke regeling is € 183.000. In de begroting 2025, 2026 en verder is rekening gehouden met respectievelĳk € 159.000, € 159.000 en € 189.000. Dit maakt dat wĳ voorstellen de begroting als volgt te verhogen: • 2025: € 24.000 • 2026: € 24.000 • 2027 en verder: -/- € 6.000 Deze stĳging wordt veroorzaakt door: de nominale loon- en prĳsontwikkeling van 5% In de meicirculaire van 2023 is het acres van de DUVO-middelen vastgesteld op 4,5% (voor Diemen gaat het om een bedrag van € 30.000). Hiermee dekken we de verhoogde bĳdrage van de GR GGD Amsterdam – Amstelland. In eerste instantie vangen we deze hogere bĳdrage op binnen de stelpost voor de groei van Diemen en de stelpost voor loon- en prĳsindexering gemeenschappelĳke regelingen.

Programma's: Sociaal

Pagina 26

Nieuwe ontwikkelingen Hervormingsagenda Jeugd Vanaf 2025 bezuinigt het Rĳk op de kosten voor jeugdhulp. De landelĳke Hervormingsagenda Jeugd bevat maatregelen om deze bezuinigingen te realiseren. Naast deze oorspronkelĳke hervormingsagenda heeft het Rĳk ook aanvullende besparende maatregelen ingebracht (circa € 511 miljoen). Omdat wĳ in voorgaande jaren al rekening hielden met een verlaging van de kosten, vallen de financiële effecten van de Hervormingsagenda en de aanvullende maatregel voor Jeugd lager uit. In de tabel hierna hebben we de effecten in beeld gebracht. Maatregel (bedragen x € 1.000)

2025

Oorspronkelĳke hervormingsagenda

2026

2027

2028

-1052

-1.115

-807

Aanvullende maatregelen

-475

-504

-515

-386

Totaal

-475

-1.556

-1.630

-1.193

Reeds opgenomen taakstelling

465

364

Bĳstelling voor de begroting

-10

-1.091

-1.266

-829

In de Hervormingsagenda Jeugd heeft het Rĳk instrumenten beschreven om deze taakstelling in te kunnen vullen. Denk hierbĳ aan de afbakening van de reikwĳdte van de Jeugdwet, vermindering van administratieve lasten en doorontwikkeling van de wĳkteamfunctie. De aankomende jaren gaan wĳ aan de slag met de implementatie van de instrumenten uit de Hervormingsagenda. Integrale crisisdienst jeugd Het organiseren van 24/7 beschikbaarheid en bereikbaarheid van acute hulp bĳ crisis voor jeugdigen is voor Amsterdam Amstelland een cruciale functie, vergelĳkbaar met die van de ambulance of de brandweer. Gemeenten zĳn hiervoor op basis van de Jeugdwet en de Wmo 2015 verantwoordelĳk. Op dit moment wordt de crisisdienst door verschillende partĳen vormgegeven en voldoen we niet aan het wettelĳk kader. Dit maakt dat huidige acute crisiszorg verre van optimaal is. Versnippering leidt tot onduidelĳkheid voor verwĳzers en cliënten waar met welke vraag aan te kloppen. Dit maakt dat de betrokken partĳen het initiatief hebben genomen om te komen tot een integrale crisisdienst 24/7 voor jeugd in de acute fase (eerste 72 uur). Dit gebeurt door het organisatorisch samenvoegen en kwalitatief versterken van de huidige acute diensten. Voor dit initiatief, om deze wettelĳke taak effectiever uit te voeren, is structureel € 65.000 nodig.

Steunpunt Wonen Diemen Huurders met vragen over het huren van een woning kunnen sinds september 2022 terecht bĳ het Steunpunt Wonen Diemen. Het Steunpunt Wonen is een pilot met een looptĳd van twee jaar, die eindigt in 2024. De kosten voor het steunpunt in 2025 (door verhoging CAO en het juridisch fonds1) zĳn € 55.000 (incidenteel). Voor de jaren daarna wordt nog geen budget aangevraagd. De evaluatie van het steunpunt zal meer duidelĳkheid verschaffen.

Uit het juridisch fonds betalen we de kosten die het Steunpunt Wonen maakt als er een zaak voor de rechter komt. Als de rechtszaak gewonnen wordt dan vloeien de voorgeschoten kosten weer terug in het fonds.

Programma's: Sociaal

Pagina 27

Doorstroommaatregel 'Van Groot Naar Beter' In Diemen kennen we een regeling waarbĳ huurders een bĳdrage krĳgen bĳ verhuizing van een grotere sociale huurwoning van een woningcorporatie naar een kleinere. Deze regeling heet ‘Van Groot naar Beter’. Met de corporaties en het HuurdersPlatform Diemen hebben we afgesproken dat de gemeente hier budget voor beschikbaar stelt. Dit budget bedroeg in 2022, 2023 en 2024 € 20.000 per jaar. In 2025 wordt de maatregel geëvalueerd. Omdat de schaarste aan woningen blĳvend groot is en doorstroming van onveranderd van belang is, willen we incidenteel € 20.000 beschikbaar stellen in 2025. Preventie met Gezag Preventie met Gezag is een domeinoverstĳgende gebiedsgerichte aanpak die een impuls geeft aan de preventieve aanpak van jeugdcriminaliteit. De aanpak wil voorkomen dat jongeren (8 t/m 27 jaar) met criminaliteit in aanraking komen en wil criminele carrières doorbreken. Diemen heeft relatief gezien te maken met veel (jeugd)criminaliteit. Daarom komen wĳ nu in aanmerking voor een incidentele financiële bĳdrage van maximaal € 500.000 per jaar voor een periode van drie jaar 2024-2027. De verwachting is dat het Rĳk na beoordeling en vaststelling van de plannen de budgetten toe zal kennen vóór 15 juli 2024. Uitgangspunt is dat de uitvoeringskosten binnen die financiële bĳdragen blĳven.

Integraal Zorgakkoord (IZA) In het IZA is afgesproken dat gemeenten, zorgaanbieders, zorgverzekeraars en zorgkantoren in elke zorgkantoor-regio samen aan de slag gaan om de gezondheid van inwoners te bevorderen en de overgang naar passende zorg te realiseren. Hier wordt de zorgkantoor-regio gevormd door de gemeente Amsterdam en de gemeente Diemen. Voor deze opgave ontvangt Diemen van de gemeente Amsterdam een bedrag van € 200.000 per jaar voor de periode van 2024 tot en met 2027. Uitgangspunt is dat de uitvoeringskosten binnen de financiële bĳdrage blĳven. Inzet diversiteit, inclusie en antidiscriminatie Het jaarlĳks beschikbare budget van € 80.000 voor capaciteit voor beleid en voor uitvoering (voor onder andere activiteiten en subsidies) is niet toereikend. Daarnaast is een herĳking van het diversiteitsbeleid vastgesteld door de gemeenteraad. Daarbĳ is een motie aangenomen om structureel € 50.000 extra beschikbaar te stellen voor het diversiteits-, inclusie- en antidiscriminatiebeleid. Het college stelt dit extra budget beschikbaar vanaf 2025. Met een verhoging van het budget kunnen we de capaciteit voor dit thema uitbreiden en meer activiteiten faciliteren en organiseren. Zo sluiten de ambities en de uitvoering beter op elkaar aan en is de uitvoering flexibeler en minder kwetsbaar.

Programma's: Sociaal

Pagina 28

Risico Spreidingswet Voor de opvang van asielzoekers geldt een wettelĳke opgave vanuit de Wet gemeentelĳke taak mogelĳk maken asielvoorzieningen (Spreidingswet). Ondanks mogelĳke intrekking van de Spreidingswet onder het nieuwe kabinet, is de noodzaak van opvang van asielzoekers niet minder geworden. Binnen deze taak vallen ook alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv). Voor Diemen gaat het om een taakstelling voor opvang van 175 asielzoekers, inclusief 15 amv. Op dit moment vindt onderzoek plaats naar mogelĳke locaties voor deze opvang. In 2025 en navolgende jaren zou dit kunnen betekenen dat er extra capaciteit nodig is voor beleidsvorming en voor het treffen van voorbereidingen voor de opvang. De capaciteitsbehoefte is afhankelĳk van de gekozen oplossing voor de opvang. We verwachten hier eind 2024 meer over te weten.

Wat gaat het kosten? Sociaal

2025

2026

2027

2028

Gemeenschappelĳke Regeling GGD Amsterdam -Amstelland (Veilig thuis)

Gemeenschappelĳke Regeling Openbare Gezondheidszorg Amstelland (GR OGZ)

Totaal Autonome ontwikkeling

Hervormingsagenda Jeugd

-10

1.090

1.265

830

Integrale crisisdienst jeugd

-65

Steunpunt Wonen Diemen

-55

Doorstroommaatregel 'Van Groot Naar Beter'

-20

Preventie met gezag

Integraal zorgakkoord (IZA)

Inzet diversiteit, inclusie en antidiscriminatie

-50

Totaal Nieuwe ontwikkeling

-200

975

1.150

715

Spreidingswet

Totaal Risico

-200

975

1.150

715

Autonome ontwikkeling

Nieuwe ontwikkeling

Risico

Totaal

Programma's: Sociaal

Pagina 29

Programma's: Sociaal

Pagina 30

Veilig Portefeuillehouder: E. Boog

Doelstellingen in één oogopslag

Programma's: Veilig

Pagina 31

Autonome ontwikkelingen Veiligheidsregio In onderstaande tabel is te zien hoe de bĳdrage aan de Veiligheidsregio zich richting 2028 ontwikkelt. De genoemde bedragen zĳn gebaseerd op het prĳspeil 2024. De ontwikkeling in de regionale bĳdrage betreft de mutaties vanuit de toegezegde no-regret gelden (besluit veiligheidsbestuur oktober 2023). In onze begroting 2024 is nog geen rekening gehouden met de stĳging van de bĳdrage aan de Gemeenschappelĳke Regeling van de Veiligheidsregio, totaal € 90.000. De hogere bĳdrage kent die oorzaken: • De werkelĳke prĳsontwikkeling is 5,7% hoger dan de verwachte prĳsstĳging. Ook is de bĳdrage aangepast op de werkelĳk groei van het aantal inwoners van Diemen. Bĳ elkaar leidt dat tot een verhoging van € 55.000. • Daarnaast stĳgt de bĳdrage met € 15.000 als gevolg van de versterking van de crisisbeheersing en het programma Vakmanschap en leiderschap. • Tenslotte zĳn er coördinerende werkzaamheden van de gemeente Amsterdam naar de Veiligheidsregio overgeheveld. De bĳdrage, € 20.000, die we voorheen aan de gemeente Amsterdam betaalden, gaan we nu aan de Veiligheidsregio betalen. Deze overheveling levert geen extra kosten op. Per saldo is de bĳdrage in 2025 € 70.000 hoger. In eerste instantie vangen we dit op binnen de stelpost voor de groei van Diemen en de stelpost voor loon- en prĳsindexering gemeenschappelĳke regelingen.

Wat gaat het kosten? Veilig

2025

2026

2027

2028

Veiligheidsregio

Totaal Autonome ontwikkeling

Eindtotaal

Autonome ontwikkeling

Programma's: Veilig

Pagina 32

Inkomen en Armoede Portefeuillehouder: M. Everhardt

Doelstellingen in één oogopslag

Programma's: Inkomen en Armoede

Pagina 33

Aanpassing indicatoren Op advies van de auditcommissie zĳn we gestart met de aanpassing van de prestatieindicatoren. De eerste workshops met raadsleden en beleidsambtenaren zĳn geweest. De resultaten voor de aanpassing van de indicatoren staan hieronder opgenomen en verwerken we in de begroting 2025. Doelen/subdoelen

Indicator was

Indicator wordt

Subdoel 1.1

Activiteit

Kinderen worden niet buitengesloten van deelname aan maatschappelĳke activiteiten vanwege geldgebrek

Stimuleren van het gebruik van de participatieregeling door actieve voorlichting via onder andere het maatschappelĳk middenveld, participatiecoaches en de website.

Stimuleren van het gebruik van de Stadspas en Jeugdfonds Sport en Cultuur door actieve voorlichting via onder andere het maatschappelĳk middenveld, participatiecoaches en de website.

Subdoel 1.1 Kinderen worden niet buitengesloten van deelname aan maatschappelĳke activiteiten vanwege geldgebrek

Indicator 1.1.1 % van de huishoudens met kinderen in de bĳstand maakt gebruik van de “Doe mee” regeling.

Indicator 1.1.1. % kinderen in minimahuishoudens dat in bezit is van een Stadspas. 1.1.2. % kinderen met een Stadspas dat minimaal één keer gebruik heeft gemaakt van de Stadspas.

Subdoel 1.2 Indicator Burgers weten welke financiële 1.2.1 % van de huishoudens in regelingen de gemeente heeft de bĳstand maakt gebruik van en maken hier gebruik van voorzieningen bĳzondere bĳstand. 3.1.7. Aantal inwoners met stadspas (Programma Sociaal)

Indicator 1.2.1. % volwassenen in minimahuishoudens dat in bezit is van een Stadspas. 1.2.2. % volwassenen met een Stadspas dat minimaal één keer gebruik heeft gemaakt van de Stadspas.

Subdoel 1.3

Activiteit

Voorkomen en oplossen van schulden

1.3.1 - Organiseren van workshops “ondersteuning thuisadministratie” ter preventie van schulden. 1.3.2 - Inzetten van budgetbeheer

1.3.1 Aanbieden van schuldhulpverlening aan de inwoners van Diemen 1.3.2 Inzetten van thuisadministratie 1.3.3 Inzetten van budgetbeheer

Subdoel 1.3 Voorkomen en oplossen van schulden

Indicator Geen

Indicator 1.3.1. % nieuwe aanvragen schuldhulpverlening van inwoners die al eens eerder in een problematische financiële situatie zĳn terechtgekomen. 1.3.2. % afgesloten trajecten schuldhulpverlening dat succesvol* is afgerond.

Programma's: Inkomen en Armoede

Pagina 34

Nieuwe ontwikkelingen Sociale werkvoorziening (Pantar) Sociaal ontwikkelbedrĳven richten zich op het aan het werk helpen en houden van mensen met een arbeidsbeperking die niet direct bĳ reguliere werkgevers aan het werk kunnen. Pantar biedt werk aan voor deze groep en probeert ze waar mogelĳk te begeleiden naar reguliere banen. Sociaal ontwikkelbedrĳven staan landelĳk (financieel) onder druk als gevolg van de loon- en prĳsontwikkeling (170K) en het verhoogde minimumloon (25K). We ontvangen € 190.000,- structureel extra van het Rĳk ter compensatie. Gevraagd wordt deze extra middelen (€ 190.000) incidenteel hiervoor beschikbaar te te stellen. Over de structurele bĳdrage en ontwikkelingen gaan we in gesprek met de gemeente Amsterdam en Pantar. Uitbreiding Stadspasaanbod voor kinderen Tĳdens de gemeenteraadsvergadering van 23 februari 2023 is met algemene stemmen besloten om in te stemmen met de uitbreiding van het Stadspasaanbod voor kinderen. De pilot van 2 jaar loopt af op 31 juli 2025. De begroting is verhoogd voor de periode van de pilot. Afgesproken is dat de evaluatie van de pilot afgerond zal zĳn wanneer de pilot afloopt. De jaarkosten werden geschat op € 383.000. Op basis van het verschil in werkelĳke kosten tussen 2022 en 2023 is nu de verwachting dat de kosten ongeveer € 315.000 per jaar zullen zĳn. De huidige begroting voor 2025 is € 220.000.

Met een incidentele budgetverhoging van € 95.000 in 2025 kan het kindaanbod voorgezet worden tot eind 2025. Aanpak kinderarmoede In het coalitieakkoord is afgesproken om extra aandacht te besteden aan minimahuishoudens met opgroeiende kinderen. Naast minimaregelingen voor kinderen, zoals de uitbreiding van het Stadspasaanbod voor kinderen, werken we aan een aanpak van kinderarmoede via signalering in het basisonderwĳs en doorverwĳzing door Ouder Kind Coaches. We stellen voor om in 2025 incidenteel € 45.000 op te nemen voor de aanpak van kinderarmoede. Daarnaast ontvangen we voor dit doel structureel € 10.000 extra van het Rĳk. Schuldhulpverlening In het coalitieakkoord hebben we afgesproken dat we schulden willen voorkomen en dat inwoners met schulden snel perspectief krĳgen op een schuldenvrĳ bestaan. Het kabinet, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de branchevereniging voor financiële hulpverleners NVVK en de vereniging van directeuren in het sociaal domein Divosa hebben een plan gemaakt om de schuldhulp in Nederland te versterken. Het plan – de ‘basisdienstverlening schuldhulpverlening’ – leidt tot een hulpaanbod dat toegankelĳker is en in iedere gemeente uit minimaal dezelfde elementen bestaat. Het doel is dat alle schuldhulpverleningsorganisaties en gemeenten de basisdienstverlening schuldhulpverlening invoeren.

Veel elementen zĳn in allerlei gemeenten al in praktĳk. Sommige elementen moeten nog ontwikkeld worden. Andere worden nog onderzocht op effectiviteit. De landelĳke afspraken werken we in het derde kwartaal van 2024 uit in een actieplan. Het Rĳk investeert in betere dienstverlening door gemeenten op het gebied van armoede en schulden. In de Meicirculaire 2024 is voor Diemen structureel een bedrag van € 45.000 beschikbaar gekomen voor schuldhulpverlening. We stellen voor om in 2025 structureel€ 45.000 op te nemen voor het invoeren van basisdienstverlening schuldhulpverlening. Programma's: Inkomen en Armoede

Pagina 35

Risico's Aanvulling inkomen alleenverdieners Een samenloop van regelingen pakt voor een groep alleenverdieners met een combinatie van inkomstenbronnen nadelig uit. Hierdoor ontvangen landelĳk ongeveer 6.500 huishoudens onbedoeld een lager besteedbaar inkomen dan een vergelĳkbaar huishouden met een volledige bĳstandsuitkering. Het Kabinet heeft op Prinsjesdag 2023 bekend gemaakt geld te reserveren voor een tĳdelĳke regeling voor de periode 2024-2027. De gemeenten krĳgen een decentralisatie-uitkering van in totaal € 89 miljoen, over 2025, 2026 en 2027 samen, ter compensatie van zowel de extra categoriale bĳzondere bĳstand als de uitvoeringskosten. In de septembercirculaire van 2024 wordt bekend gemaakt hoeveel geld Diemen krĳgt. De verwachting is dat de Belastingdienst vanaf 2028 een structurele oplossing biedt. Ontwikkeling arbeidsmarktregio Compensatie lage inkomensvoordeel Het kabinet heeft besloten om gemeenten te compenseren voor de afschaffing van het lage-inkomensvoordeel (LIV: de tegemoetkoming die werkgevers kunnen krĳgen voor werknemers met een laag inkomen) per 2025. Sociaal ontwikkelbedrĳven kunnen het wegvallen van het LIV financieel niet opvangen. Daarom ontvangen gemeenten vanaf 2025 volledige compensatie via het gemeentefonds. Structureel gaat het om € 16,8 miljoen per jaar. We hopen dat de decembercirculaire van 2024 duidelĳkheid biedt wat Diemen kan verwachten.

RWC en WSP worden waarschĳnlĳk samengevoegd Het kabinet wil dat in alle 35 arbeidsmarktregio’s een Werkcentrum komt, zodat mensen en bedrĳven door heel Nederland weten waar ze in de buurt kunnen aankloppen voor werk, de juiste scholing of geschikt personeel. Hier kan iedereen zonder afspraak terecht en ondersteuning krĳgen, ongeacht hulpvraag of uitkering. Voor de arbeidsmarktregio Groot Amsterdam betekent dat waarschĳnlĳk een samenvoeging van het Werkgeversservicepunt (Wsp) en het Regionaal Werkcentrum (RWC). Er is nog geen planning en opdracht. We houden de ontwikkeling van het Ministerie van SZW in de gaten. Steunimpuls Najaar 2022 heeft de gemeenteraad ingestemd met een extra pakket aan armoedemaatregelen om extra ondersteuning te bieden voor wie dat nodig had. Veel van deze maatregelen dragen bĳ aan duurzame ondersteuning van inwoners met een krappe beurs. Voorjaar 2024 evalueren we deze steunimpuls. Na de zomer informeren we de gemeenteraad. Voortzetting van de maatregelen uit de steunimpuls heeft financiële gevolgen. In april 2023 zĳn de gemeente Diemen en het Armoedefonds gestart met de lokale aanpak van menstruatiearmoede. Het Armoedefonds is aan de slag gegaan met het realiseren van algemene uitgiftepunten en uitgifte via scholen. Bĳ aanvang van de samenwerking was er één uitgiftepunt in gemeente Diemen actief, de Voedselbank.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Diemen&id=81eb54fd-ab0a-4da0-8c33-d235877cb4d7