Jaarverslag 2023 bezwaarschriftencommissie Diemen

Jaarverslag 2023 Algemene commissie voor de bezwaarschriften gemeente Diemen

Zaaknummer: 2024-051116

1) Inleiding Voor u ligt het jaarverslag van de commissie voor de bezwaarschriften van de gemeente Diemen (hierna: “de commissie”). Dit verslag gaat over de bezwaarschriften die in 2023 zijn afgehandeld. De commissie heeft als taak om naar aanleiding van bezwaarschriften die zijn ingediend tegen besluiten van de burgemeester, de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders (hierna: “het college”), hoorzittingen te beleggen en advies aan het betrokken bestuursorgaan uit te brengen. De commissie behandelt alle bezwaarschriften, behalve zaken op het terrein van het sociale domein, personeelszaken en belastingen. De commissie adviseert over de rechtmatigheid van de besluiten van de bestuursorganen van de gemeente, maar kijkt ook of het beleid in casu doelmatig is en – in die gevallen waar het bestuursorgaan beleidsruimte heeft - of een besluit niet onevenredig hard uitpakt voor betrokkene. De commissie De gemeente Diemen heeft een onafhankelijke commissie als bedoeld in artikel 7:13 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: “Awb”) en wordt ondersteund door een ambtelijke secretaris. De secretaris is geen lid van die commissie. De werkwijze Een van de uitgangspunten van de Awb is dat een geschil over een besluit meestal niet onmiddellijk aan de rechter kan worden voorgelegd.

Eerst moet het bestuursorgaan het geschil zelf behandelen en de beslissing waartegen het bezwaar is gericht volledig heroverwegen. De commissie adviseert de burgemeester, de gemeenteraad en het college (het bestuursorgaan), over de te nemen beslissingen op ingediende bezwaarschriften. Voorafgaand aan het advies hoort de commissie bezwaarmaker(s) en eventuele belanghebbenden. De hoorzittingen worden voorbereid door de secretaris. Een vertegenwoordiger van het bestuursorgaan wordt voor de hoorzitting uitgenodigd en in de gelegenheid gesteld een toelichting op het standpunt van het bestuursorgaan te geven.

2

(On)bevoegdheden Besluiten ten aanzien van het sociale domein en de Wet waardering onroerende zaken vallen buiten de bevoegdheid van deze commissie. Voor personeelszaken is een speciaal ingestelde commissie bevoegd. Bezwaren over belastingheffingen worden door de Heffingsambtenaar behandeld. Advisering De commissie is een adviescommissie. De commissie adviseert slechts over de te nemen beslissingen op ingediende bezwaarschriften. Zij mag dus niet beslissen op het bezwaar. Nadat de commissie schriftelijk advies heeft uitgebracht, neemt het bestuursorgaan de uiteindelijke beslissing op bezwaar.

Opschorting om vormgebreken te herstellen De beslistermijn wordt opgeschort, gerekend vanaf de dag na die waarop de indiener van het bezwaarschrift is verzocht een verzuim als bedoeld in artikel 6:6 van de Awb (zoals het bezwaar voorzien van een motivering) te herstellen, tot de dag waarop het verzuim is hersteld of de daarvoor gestelde termijn ongebruikt is verstreken.

Jaarverslag 2023

Termijnen Het bestuursorgaan beslist op grond van artikel 7:10, eerste lid, van de Awb binnen zes weken op een bezwaarschrift. Indien een commissie als bedoeld in artikel 7:13 van de Awb is ingesteld, beslist het bestuursorgaan binnen twaalf weken, gerekend vanaf de dag na die waarop de termijn voor het indienen van het bezwaarschrift is verstreken.

Verdaging Voor de situatie waarin de wettelijke beslistermijn niet gehaald kan worden, bestaat, op grond van de Awb, de mogelijkheid voor het bestuursorgaan om de beslistermijn ambtshalve met zes weken te verlengen (ook wel verdaging genoemd). Verder uitstel is alleen mogelijk als de indiener van het bezwaarschrift daarmee instemt en andere belanghebbenden daardoor niet in hun belangen kunnen worden geschaad of indien dit nodig is in verband met de naleving van de wettelijke procedures (artikel 7:10, vierde lid, van de Awb). Inclusief de wettelijke verdagingstermijn van zes weken is dus in beginsel sprake van een beslistermijn van maximaal 18 weken.

2) De commissie De commissie bestaat uit een voorzitter, de heer mr. G.J.M. Heuft, en leden waarvan per vergadering twee leden de zittingen bijwonen. De leden die in 2023 zitting hadden in de commissie zijn: De heer mr. R. Brandwijk De heer mr. J.F.H. Molema De heer drs. W. Dooijes De commissie werd in 2023 ondersteund door een ambtelijk secretaris, mevrouw mr. D.M. Wild van het team Juridische Zaken van Duo+. De commissie is volledig extern samengesteld en bestaat uit onafhankelijke en deskundige leden. De voorzitter en leden maken geen deel uit van- en zijn niet werkzaam onder de verantwoordelijkheid van één van de bestuursorganen van de gemeente Diemen. De commissie beoogt met haar adviezen rechtsbescherming te bieden aan burgers en daarnaast bij te dragen aan het verbeteren van de kwaliteit van besluiten en het gemeentelijk handelen. Het houden van een hoorzitting is daarbij een belangrijk instrument. Op basis van de op de zaak betrekking hebbende stukken en hetgeen tijdens de hoorzitting wordt besproken vormt de commissie zich een oordeel over het bezwaar om zo het bestuursorgaan te adviseren bij de te nemen beslissing op bezwaar.

3

Zeven bezwaarschriften zijn tijdens het verslagjaar afgedaan zonder zitting. Eén bezwaarschrift voldeed niet aan de indieningsvereisten. Dit gebrek werd na het geven van termijn ook niet hersteld. In dit geval werd het bezwaar als kennelijk niet-ontvankelijk aangemerkt op basis van artikel 6:6, onderdeel a jo. artikel 6:5, eerste lid van de Awb. Eén bezwaar was gericht tegen een verordening. Hier staat op grond van artikel 8:3 eerste lid onder a in samenhang gelezen met artikel 7:1 van de Awb geen bezwaar of beroep tegen open. Tevens was er een bezwaar waarbij op voorhand al duidelijk was dat de aanvrager geen belanghebbende was. Er werd niet voldaan aan artikel 8:1 in samenhang gelezen met artikel 7:1, eerste lid van de Awb. In een andere zaak dat werd afgedaan zonder hoorzitting kon bezwaarmaker geen bijzondere omstandigheden aantonen voor de overschrijding van de wettelijke indieningstermijn van het bezwaar. In dit geval was er geen sprake van een situatie als bedoeld in artikel 6:11 van de Awb en dus geen sprake van een verschoonbare termijnoverschrijding. Omdat de zaken voornoemd ‘kennelijk niet-ontvankelijk’ waren konden deze zaken op grond van artikel 7:3 onder a van de Awb buiten de zitting worden afgedaan.

Jaarverslag 2023

Frequentie hoorzittingen De commissie komt, met uitzondering van een maand gelegen in de zomervakantie, maandelijks bijeen. Deze bijeenkomsten zijn besteed aan het houden van hoorzittingen en het bespreken van de adviezen in ‘de raadkamer’.

Van ‘kennelijk niet-ontvankelijk’ was in drie zaken geen sprake. Bezwaarmakers hadden in deze zaken aangegeven dat zij niet gehoord wilden worden en graag advies wilden op basis van de stukken. Het ging in deze zaken om bezwaren met betrekking tot het toepassen van spoedeisende bestuursdwang in verband met het verkeerd aanbieden van afvalstoffen. Gestreefd wordt om niet meer dan drie bezwaarzaken per geplande hoorzitting te behandelen. Dit is echter niet altijd haalbaar.

3) Jaaroverzicht In 2023 zijn er 72 nieuwe bezwaren ingediend. Evenals in de voorgaande jaren is ervoor gekozen om een overzicht te geven van de afgehandelde bezwaarschriften en niet van de ingediende bezwaarschriften. Als van de 72 ingediende bezwaarschriften zou worden uitgegaan, kan van de bezwaren die in het verslagjaar nog niet tot een beslissing in heroverweging hebben geleid, niet worden toegelicht wat er mee is gebeurd. Deze zaken zouden dan in het volgende jaarverslag moeten worden besproken, hetgeen een onduidelijk beeld zou opleveren. Overzicht aantal afgehandelde bezwaarschriften 2023 Beleidsterrein1:

VTH

Overig

Totaal

%

Aantal bezwaren 2023

59

4

63

100%

Gegrond 2023 Ongegrond 2023 Niet-ontvankelijk 2023 Ingetrokken 20232

1 27 16 15

2 1 1

1 29 17 16

2% 46% 27% 25%

4

In 2023 zijn in totaal 63 bezwaarschriften afgehandeld. Hier inbegrepen zitten ook bezwaarzaken, waarbij het bezwaar in 2022 is binnengekomen, maar het college of de burgemeester in 2023 een beslissing op bezwaar heeft genomen. Dit zijn er 3 minder dan in 2022. Hierbij wel de kanttekening dat er in 2023 van de 72 nieuw binnengekomen zaken er 32 in 2023 nog niet zijn afgehandeld. Het jaar 2023 was, in vergelijking tot de jaren 2020-2022, een regulier jaar. Dit verslag gaat in op het aantal volledig afgehandelde zaken. Een gevolg hiervan is dat een deel van de ontvangen bezwaren van 2023 pas in het jaarverslag van 2024 zullen worden besproken omdat ze in dat jaar afgehandeld zullen gaan worden. Bijlage 1 bevat een overzicht van de onderwerpen die aan de orde kwamen.

Voor zover bij deze commissie bekend is, zijn alle adviezen overgenomen. Cijfermatig gezien is de kwaliteit ten opzichte van het voorgaande jaar gelijk gebleven. Ook dit jaar is er weer ingezet op het informeel afhandelen van bezwaren. Het is positief dat het college in deze zaken tracht er samen met de burger uit te komen. De commissie hoopt dat hier de komende jaren nog meer op ingezet gaat worden. Afhandelingstermijn bezwaarschriften 2023 1 Het verslag gaat uit van de termen die in de beslissing op bezwaar worden gehanteerd 2 Let op: in ingetrokken zitten ook zaken die zijn doorgezonden of zaken waartegen nog geen bezwaar open stond.

Jaarverslag 2023

Indien 2023 wordt vergeleken met 2022 dan kan het volgende worden geconcludeerd: - gegronde bezwaren: gelijk - ongegronde bezwaren: daling van 12% - niet-ontvankelijke bezwaren: stijging van 19% - ingetrokken bezwaren: daling van 5%

In het verslagjaar 2023 is de gemiddelde afhandelingstermijn van bezwaarschriften uitgekomen op 21,3 weken. De afhandelingstermijn overschrijdt de 18 weken termijn (12 weken + 6 weken verdaging). Diverse bezwaarschriften zijn te laat afgehandeld. Hieronder tevens 12 bezwaren die gericht waren tegen één (verkeers)besluit. Deze laatste bezwaren brengen het gemiddelde fors omhoog. De oorzaak voor vertraging kan zijn gelegen in het onderzoeken of er alternatieve oplossingen mogelijk zijn en soms in de bemiddeling tussen partijen. De commissie wil alle afdelingen wel meegeven om in 2024 extra aandacht te geven aan de doorlooptijden. Beroep bij de bestuursrechter Nadat er een beslissing op bezwaar is genomen kan bezwaarmaker, indien hij/zij zich niet kan vinden in het besluit, in beroep gaan bij de rechtbank. Vervolgens staat ook hoger beroep nog open. In 2023 hebben bezwaarmakers 5 keer gebruik gemaakt van een hogere instantie. Van deze 5 zaken zijn er 2 afgehandeld. De zaken kunnen als volgt onderverdeeld worden: 3 zaken in beroep bij de rechtbank (ruimte); 2 uitspraken bij de voorzieningenrechter (ruimte).

De resultaten: - voorlopige voorziening, ingetrokken door appellant (Burgerzaken); - voorlopige voorziening, afgewezen (VTH); - de drie zaken in beroep zijn nog niet afgehandeld.

5

Jaarverslag 2023

-

5) Conclusie Op grond van het vorenstaande komt de commissie met de volgende conclusies en aanbevelingen. Ambtshalve herzien Zoals is aangegeven doet de commissie de aanbeveling om zo vroeg mogelijk na binnenkomst van een bezwaarschrift na te gaan of het besluit waartegen bezwaar is gemaakt op de juiste wijze is genomen. In gesprek gaan met bezwaarmaker om te kijken of er tot een oplossing gekomen kan worden buiten een formele hoorzitting om kan daarbij helpen. Dit kan mogelijke onnodige lange bezwaarprocedures voorkomen. De commissie merkt op dat uw college hier al mee bezig is en hoopt dat deze ontwikkeling zich verder doorzet. De nieuwe verordening met daarin de mogelijkheid tot de informele behandeling van de bezwaarschriften zal daarbij gaan helpen. Aanleveren procesdossier Het is van belang dat de processtukken tijdig worden aangeleverd aan het secretariaat. Zodoende kunnen de commissieleden, bezwaarmaker en/of belanghebbende(n) zich adequaat voorbereiden. Tijdig is in dit verband niet later dan tien dagen voor de hoorzitting, maar het liefst nog wat eerder zodat er voldoende tijd is om de stukken te verzenden naar belanghebbenden. Hierbij moet ook rekening worden gehouden met feestdagen, waarbij het algemeen bekend is dat post tijdens de kerstperiode vaak later aankomt.

Het tijdig aanleveren van stukken zorgt voor een efficiënte en zorgvuldige voorbereiding van de hoorzitting. Het verweerschrift van het college is een eerste reactie op het bezwaarschrift van bezwaarmakers. Het verweer is vaak juridisch van aard. Vooral bezwaarmakers die niet goed op de hoogte zijn van regelgeving hebben meer tijd nodig om zich voor te bereiden. De commissie wil het college meegeven zich hiervan bewust te zijn en stukken niet teveel binnen de gebruikelijke 10-dagen termijn aan te leveren. Zo kan het college de burger nog meer dienstbaar zijn.

6

De commissie wil meegeven dat niet altijd meer volstaan kan worden met een “standaard” belangenafweging. Dit speelt vooral een rol bij besluiten op het gebied van openbare orde en veiligheid maar kan ook een rol spelen bij andere besluiten. Geef aan welke feiten uit de bestuurlijke rapportage dan wel het constateringsrapport hebben geleid tot het opleggen van een herstelmaatregel en sta uitgebreid stil bij de evenredigheid van het besluit in dat geval. Verder is het bij handhavingsbesluiten van belang om stil te staan bij het begrip “overtreder”. Hoewel dit soms vanzelfsprekend lijkt, is dit toch niet in alle gevallen zo duidelijk gebleken. Dit is temeer van belang nu de uitleg van het begrip “overtreder” door de Afdeling bestuursrechtspraak medio 2023 is genuanceerd en aangesloten wordt bij de uitleg die in het strafrecht wordt gegeven aan het begrip “functioneel daderschap”. Procesvertegenwoordiging De commissie merkt op, dat het gemeentebestuur tijdens de zittingen over het algemeen goed werd vertegenwoordigd door ambtenaren met goede dossierkennis. Ook waren deze medewerkers bereid om naar de bezwaarmakers en derde-belanghebbenden te luisteren en zo nodig ter plekke afspraken te maken over de voortgang van de zaak. Dit beschouwt de commissie als positief.

Jaarverslag 2023

Belangenafweging besluiten Een bestuursorgaan is ingevolge artikel 3:2 van de Awb verplicht om bij de voorbereiding van een besluit de nodige kennis omtrent de relevante feiten en de af te wegen belangen te vergaren. In de behandelde bezwaargronden werd dit ook meermaals naar voren gebracht. De behandelaar moet zich een goed beeld vormen van de bij een besluit betrokken belangen om deze op een juiste wijze tegen elkaar af te kunnen wegen. Hoewel de plicht tot zorgvuldige kennisvergaring voor alle besluiten geldt, hangt de mate waarin de betrokken belangen moeten worden onderzocht sterk af van het desbetreffende besluit.

De commissie merkt in algemene zin op basis van hetgeen in 2023 is behandeld op dat de kwaliteit van de besluiten waartegen bezwaar wordt gemaakt, alsmede de verweerschriften, doorgaans als zeer goed kan worden bestempeld. Deze bevatten over het algemeen een deugdelijke motivering, zijn doorgaans zorgvuldig voorbereid, en bevatten een vermelding van de juridische grondslag(en). De commissie is tevreden met de, voor de afhandeling van bezwaarschriften, aan de commissie aangeleverde dossiers. Bijna alle besluiten blijven ook in stand. Vooruitblik Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De commissie zal echter in 2024 nog wel dossiers onder ogen krijgen waarop de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht nog van toepassing is. Tevens zullen de eerste bezwaarschriften in het kader van de Omgevingswet hun intrede doen hetgeen voor de commissie en ambtelijke ondersteuning enig aanpassingsvermogen zal vergen. De commissie is, net als velen, benieuwd hoe de Omgevingswet in 2024 zal landen en wat dit zal betekenen voor het aantal bezwaarschriften en de afhandeling hiervan.

De algemene commissie voor de bezwaarschriften,

De secretaris,

De voorzitter,

7 de heer mr. G.J.M. Heuft

Jaarverslag 2023

Mevrouw mr. D.M. Wild

Bijlage 1

2

2 1 14

1

2 9

8

1 1 17

2 16

29

1

Jaarverslag 2023

11 1

Gegrond

2 1

7 2 2 1

Ongegrond

1

Besluit ingetrokken

Omgevingsvergunning Besluit Openbare orde en veiligheid Bestuursdwang ivm afval Handhaving overig Overtreding Huisvestingswet Verkeersbesluit AVG/Woo Burgerzaken Overig Totaal

Bezwaar ingetrokken

Categorie

10 3 19 2 2 22 1 1 3 63

Niet-ontvankelijk

Afgehandeld

Onderstaande tabel toont een overzicht van de categorieën van de bezwaarschriften en de wijze van afhandeling.