Jaarstukken 2021 gemeente Diemen - Ter bespreking informatieve raad.pdf

Jaarstukken 2021 Versie ter bespreking informatieve raad

2 juni 2022

Inhoudsopgave Leeswijzer.............................................................................................................................

5

Inleiding.................................................................................................................................

7

Algemeen........................................................................................................................................ 9 Waar staan we op financieel gebied................................................................................................ 13 Baten en lasten per programma...................................................................................................... 20

Programma's......................................................................................................................... 21 Sociaal............................................................................................................................................. 23 Veilig................................................................................................................................................ 41 Inkomen en armoede....................................................................................................................... 49 Vrije tijd............................................................................................................................................ 57 Onderwijs......................................................................................................................................... 69 Gebiedsontwikkeling........................................................................................................................ 77 Leefomgeving en klimaat................................................................................................................. 91 Verkeer............................................................................................................................................

103 Samen besturen.............................................................................................................................. 113 Financiën......................................................................................................................................... 125

Paragrafen.............................................................................................................................133 Duurzaamheid................................................................................................................................. 135 Risico's en weerstandsvermogen.................................................................................................... 149 Bedrijfsvoering.................................................................................................................................167 Lokale Heffingen..............................................................................................................................177 Onderhoud kapitaalgoederen.......................................................................................................... 187 Verbonden Partijen.......................................................................................................................... 197 Financiering..................................................................................................................................... 217 Grondbeleid.....................................................................................................................................

223 Grootschalige projecten...................................................................................................................227

Jaarrekening..........................................................................................................................231 Staat van baten en lasten................................................................................................................233 Toelichting staat van baten en lasten per programma.....................................................................235 Balans..............................................................................................................................................251 Grondslagen.................................................................................................................................... 253 Toelichting op de balans..................................................................................................................

257 Gebeurtenissen na balansdatum.....................................................................................................273 Incidentele baten en lasten..............................................................................................................274 EMU-saldo.......................................................................................................................................278 SiSa-verantwoordingsbijlage........................................................................................................... 279

Bijlagen..................................................................................................................................283 Kerngegevens................................................................................................................................. 285 Het resultaat.................................................................................................................................... 288 Subsidies......................................................................................................................................... 289 Taakvelden...................................................................................................................................... 291 Rechtmatigheid................................................................................................................................297 Corona.............................................................................................................................................299

Inhoudsopgave

Pagina 3

Afkortingenlijst.......................................................................................................................301 Raadsbesluit..........................................................................................................................303

Inhoudsopgave

Pagina 4

Leeswijzer Voor u liggen de jaarstukken 2021. Deze bestaan uit een beleidsmatig jaarverslag en een financiële jaarrekening. In de jaarstukken legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid en de daarmee verbonden financiën. De opzet van de jaarstukken is conform Besluit, Begroting en Verantwoording (BBV) en gelijk aan die van de begroting. De financiële overzichten zijn afgerond op € 1.000. Hierdoor is het mogelijk dat er afrondingsverschillen ontstaan. In de financiële tabellen wordt het min-teken gebruikt als er een last (uitgave/nadeel) wordt bedoeld. Waar geen teken staat, bedoelen we dat als een baat (inkomst/voordeel). Hiermee volgen we de Begroting 2021. Het jaarverslag bestaat uit: • de programmaverantwoording; • het hoofdstuk Financiën; • en de paragrafen. In de programmaverantwoording gaan wij in op de in de begroting gestelde 3W-vragen. Dit zijn 'Wat willen we bereiken?' (Doelstelling), 'Wat gaan we ervoor doen?' (Activiteiten) en als derde 'Wat mag het kosten?'. De eerste twee W-vragen zijn per programma verwerkt in een tabel. Per doelstelling kunt u hierin lezen wat we hebben bereikt en wat we ervoor hebben gedaan. Wat heeft het gekost is per programma vertaald in een financieel overzicht. Naast de drie W-vragen wordt ook een toelichting gegeven op belangrijke ontwikkelingen, over te hevelen budgetten en de stand van zaken van investeringen.

Nieuw op de programmabladen zijn de ontwikkelingen als gevolg van de coronacrisis. Per programma zijn bij de 'Belangrijke ontwikkelingen' de maatregelen en acties opgenomen die ingezet zijn als gevolg van de coronacrisis. Bij het kopje 'Wat heeft het gekost' zijn zo goed als de financiële effecten inzichtelijk gemaakt. In het hoofdstuk Financiën zijn de belangrijkste inkomstenbronnen van de gemeente toegelicht (Algemene uitkering uit het Gemeentefonds en de gemeentelijke belastingen). In de zeven verplichte paragrafen gaat het om (de verantwoording van) de beleidslijnen van beheersmatige aspecten die financieel, politiek of anderszins belangrijk zijn. Naast de zeven verplichte paragrafen zijn er twee extra paragrafen. Dit zijn Duurzaamheid en Grootschalige Projecten. De paragraaf Duurzaamheid geeft informatie over de voortgang van het duurzaamheidsprogramma. De paragraaf Grootschalige Projecten geeft informatie over de grootschalige projecten die er binnen de gemeente zijn. Dit zijn Plantage de Sniep en Holland Park. De jaarrekening bestaat uit: • de programmarekening; • de balans (met toelichting); • een overzicht incidentele baten en lasten; • de berekening van het EMU-saldo; • en de SiSa-verantwoordingsbijlage. De programmarekening bevat een gecomprimeerd overzicht van alle lasten, baten en saldi per programma en een toelichting op het resultaat. Leeswijzer

Pagina 5

De balans en de toelichting daarop geeft inzicht in de bezittingen (activa) en het eigen en vreemd vermogen (passiva) van de gemeente. Met andere woorden: er wordt inzicht verschaft over waarin geïnvesteerd is en hoe dat gefinancierd is. De SiSa-verantwoordingsbijlage bevat verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen. Deze bijlage wordt gebruikt om verantwoording af te leggen over de uitkeringen en vervangt de afzonderlijke accountantsverklaringen. Tenslotte bevatten de jaarstukken nog enkele bijlagen met daarin de kerngegevens van de gemeente, het resultaat, een overzicht van de subsidies, een overzicht van de taakvelden, een overzicht rechtmatigheid en de afkortingenlijst.

Leeswijzer

Pagina 6

Inleiding

Algemeen Waar staan we op financieel gebied Baten en lasten per programma

Inleiding

9 13 20

Pagina 7

Inleiding

Pagina 8

Algemeen Vier jaar geleden startten we de nieuwe bestuursperiode met het akkoord ‘Duurzaam Samenleven’. Afspraken waarmee we hebben ingezet op een sterke gemeenschap, sociaal en divers, met uitstekende voorzieningen passend bij de Diemense schaal en we kozen hierbij nadrukkelijk voor een groene en duurzame insteek. In de afgelopen periode hebben mooie stappen gezet, is Diemen flink gegroeid. Veel woningen zijn opgeleverd, infrastructureel zijn successen geboekt. Op het gebied van afval hebben we een reductie teweeg weten te brengen, al zijn er ook nog flinke stappen te zetten. Op basis van de duurzaamheidsagenda hebben we gewerkt aan klimaatadaptatie, schone mobiliteit, introductie van energiecoaches, maar bijvoorbeeld ook verduurzaming van de gemeentelijke organisatie. Voor het aanbod dichtbij huis zijn sportaccommodaties vernieuwd en er wordt flink gewerkt aan het versterken van de Omval als cultureel centrum, inclusief bibliotheek. Zo hebben we gebouwd aan de Diemense gemeenschap. Het jaar 2021 was het tweede jaar waarin we te maken hadden met corona. Een pandemie die ook in Diemen zijn sporen heeft achtergelaten. We zien dat de ene groep meer last heeft van deze crisis dan de andere. In de vorm van eenzaamheid bij studenten en ouderen, onzekerheid over inkomsten bij ondernemers, maar ook vermoeidheid en uitval op werk of in school.

Tegelijkertijd hebben we een sterke gemeenschap herkend, waarin initiatieven werden genomen, waar werd omgezien naar elkaar en waar veerkracht en aanpassingsvermogen werd getoond. Sociaal en divers Jeugd en Jongeren In 2021 heeft gemeente Diemen incidentele middelen ontvangen vanuit het Rijk om (kwetsbare) jongeren tijdens de coronapandemie te bereiken en ondersteunen. Deze middelen zijn onder andere ingezet voor extra aanbod op het gebied van (online) hulpverlening, coaching en activiteiten. Met deze aanpak is de hulpvraag van de jongeren steeds centraal gesteld en is getracht maatwerk te bieden. Dat is niet gemakkelijk geweest, maar in sommige gevallen toch succesvol verlopen. Wederom is er in 2021 sprake van stijgende kosten van de jeugdhulp. Dit is een gevolg van een toename van het aantal cliënten, complexiteit van de problematiek en kosten binnen de enkelvoudige jeugdhulp dat sterk is toegenomen. Met onder andere als doel kosten voor de jeugdhulp te beheersen, is in 2021 de taakgerichte manier van bekostigen voorbereid voor de hoog-specialistische jeugdhulp per 2022. 2021 Was het jaar waarin ook Diemen werd opgeschrikt door de misstanden uit de kinderopvangtoeslagaffaire. Als gemeente zorgen we voor de mensen die dat nodig hebben. Daarom is gewerkt aan een aanpak om met de juiste middelen recht te doen aan deze inwoners die zoveel onrecht is aangedaan.

Onderwijs Voor de Diemense scholen en kinderopvangorganisaties was 2021 vanwege corona een zwaar jaar. Zij hebben hard gewerkt om de kinderen goed onderwijs te laten volgen en ook nog onderwijsachterstanden te verminderen. Met de tekorten in personeel is dat een prestatie. Desondanks is er ruimte genomen om nieuwe plannen voor te bereiden of uit te voeren in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs.

Inleiding: Algemeen

Pagina 9

Daarnaast heeft Diemen gewerkt aan uitbreiding van onderwijshuisvesting in Holland Park West. Daar wordt een Brede School Holland Park gebouwd, inclusief gymzaal en voorzieningen. Woningbouw De woningbouw in Plantage de Sniep en Holland Park Oost is in 2021 nagenoeg afgerond. Voor het eerst in jaren zijn, op grotere schaal, sociale huurwoningen beschikbaar gekomen. Iets waar wij niet alleen trots op zijn, maar wat vooral goed is voor de Diemense woningzoekenden. De realisatie van Holland Park West en de Brede School vordert gestaag. Voor de verdere ontwikkeling van de Campus Diemen Zuid is een intentieovereenkomst gesloten. Voor het vrijgekomen bedrijfsterrein van Saan wordt een plan voor woningbouw ontwikkeld genaamd Hof van Saan. Daarnaast is duidelijk geworden dat de woningbouw bij de Arent Krijtsstraat kan worden uitgevoerd. En is Buitenlust als ontwikkellocatie voor woningbouw aangewezen. Groen en Duurzaam Omgevingsvisie Met het vaststellen van de Omgevingsvisie in januari 2022 is een belangrijk toekomstbeeld voor Diemen vastgelegd. Niet alleen op fysiek gebied, maar zeker ook op sociaal gebied. De corona beperkingen vormden een uitdaging voor het participatieproces. Desondanks hebben we de mogelijkheden gevonden om inwoners en andere partijen hun input te laten geven, die we gebruikt hebben bij het opstellen van visie.

Een verrijking van de bestuurlijke besluitvorming! Ook is een milieu-effectrapportage opgesteld waarin zover mogelijk de eventuele milieu-effecten worden beschreven. Regionale Energie Strategie, Transitievisie Warmte en Duurzaamheidsagenda Een ander omvangrijk project waar we trots op kunnen zijn, is de afronding van de Diemense RES. Ook hier was volop ruimte voor participatie. Vooral de zoekgebieden voor windmolens leverden veel stof tot discussie. Vervolgens is ook de Transitievisie Warmte aangepakt met als uitgangspunt dat Diemen in 2050 aardgasloos is. De Duurzaamheidsagenda is opgesteld en er zijn al diverse onderdelen in uitvoering. Hoe en wanneer de agenda verder wordt ingevuld, gaan we bepalen aan de hand van het Duurzaamheidsprogramma. In Holland Park zijn de eerste stappen gezet voor het vergroenen en klimaatadaptiever maken van de wijk. Bewoners hebben hun ideeën aan kunnen leveren, waarmee een eerste ontwerp is gemaakt voor meer groen in de wijk. Afvalplan In 2021 hebben we belangrijke stappen gezet om de hoeveelheid restafval in de gemeente te verminderen, in de richting van de VANG-doelstelling (100 kilo per inwoner per jaar). Alle bewoners van een laagbouwwoning hebben in 2021 een nieuwe, kleinere container voor restafval gekregen en een container voor het inzamelen van gft-afval. Ook is het afwisselend inzamelen ingevoerd.

Hiermee gaan we stappen zetten richting de VANG-doelstelling (100 kilo restafval per inwoner per jaar). De eerste resultaten zijn bemoedigend. We zien de hoeveelheid ingezameld gft-afval flink toenemen en het restafval afnemen. Verkeer en vervoer De aanleg van de spooronderdoorgang verloopt volgens het spoorboekje. De contouren worden inmiddels steeds duidelijker. De openstelling van de busbaan leverde zowel voorals tegenstanders op, zowel bij de bewoners als bij de raad. Het bestemmingsplan dat deze openstelling mogelijk maakt is door de raad vastgesteld. Er is onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van een fietsverbinding tussen Plantage de Sniep en Station Diemen Zuid. Daarnaast is in 2021 fors ingezet op het toevoegen van laadpalen in de openbare ruimte om Inleiding: Algemeen

Pagina 10

het gebruik van elektrische voertuigen te bevorderen. En is verder ingezet op deelmobiliteit zoals deelscooters. Zelfstandig en Toegankelijk Voorzieningen In het afgelopen jaar werkten we aan een versteviging van het voorzieningenaanbod in Diemen. Maatschappelijke voorzieningen zijn immers dragers van onze samenleving en lokale gemeenschap. Ondanks de coronacrisis is het gelukt om een aantal mooie resultaten te boeken. Daar zijn we trots op. In 2021 is hard gewerkt aan de herinrichting van het sportpark. Er zijn twee hockeyvelden, een voetbalveld en handbalveld gerealiseerd, waarmee we een vergroot aantal sporters een plek weten te bieden door slim gebruik van de ruimte. Ook is de nieuwe sporthal opgeleverd. In 2022 volgt de grondige renovatie van de bestaande hal. Hiermee ontwikkelen we een duurzaam en toekomstbestendig sportcomplex voor de vele binnensportverenigingen van Diemen. Verder is de uitbreiding van de Omval met een bibliotheek in volle gang. Participatie, communicatie en dienstverlening Recent heeft uw raad kaders vastgesteld omtrent participatie, communicatie en dienstverlening. Onder de noemer ‘Voor en met Diemen’ is ingezet op het verder inrichten van het contact met de samenleving: dienstbaar, mensgericht en verbindend. Ook zijn kaders vastgesteld voor participatie en communicatie.

Gemeentelijke organisatie De gemeentelijke crisisorganisatie is gedurende het hele jaar actief geweest met aandachtspunten/actiepunten voor inwoners, organisaties en ondernemers. Niet alleen op het gebied van toezicht en is de organisatie actief geweest maar zeker ook bij ondersteunende activiteiten en op het sociale vlak. Daarbij is vooral gezocht naar de verbinding. Denk daarbij aan inzet van corona-hosts en het “Diemen-veert-op” fonds. De Rekenkamer concludeerde dat Diemen niet alleen aan crisisbeheersing deed, maar daar ook daar voorbij keek. Voor het onderdeel werkgeverschap zijn de vier Duo+ organisaties gezamenlijk opgetrokken. Werknemers zijn via de interne communicatiekanalen regelmatig geïnformeerd over nieuwe maatregelen of aanpassing daarvan. De zorg voor de medewerker had daarin een prominente rol. Helaas is er toch sprake geweest van corona-gerelateerd ziekteverzuim, waarmee de druk op de andere medewerkers groot is geworden. Medewerkers hebben veel energiereserves aangeboord om deze inzet te tonen. Naast de corona-perikelen ging al het “gewone” werk natuurlijk ook door. Door de betrokkenheid en inzet van alle medewerkers hebben we ook in dit lastige jaar met alle medewerkers weer de nodige klussen weten te klaren. Maar we zien ook dat de draagkracht en veerkracht van de organisatie op de proef is gesteld.

Inleiding: Algemeen

Pagina 11

Tot slot De gemeenteraadsverkiezingen zijn achter de rug en in deze nieuwe raadsperiode liggen weer een flink aantal uitdagingen voor ons. Regionaal en zelfs landelijk zien we problemen op de woningmarkt, de komende jaren worden cruciaal wat betreft het tegengaan van de opwarming van de aarde en klimaatadaptief inrichten van onze gemeente. Op sociaal vlak zien we een toename van eenzaamheid, waartoe begin 2022 ook een plan is vastgesteld. Er is sprake van een afnemend vertrouwen in instituties en waarheden worden niet meer vanzelfsprekend voor waarheid aangenomen. In de afgelopen vier jaar hebben we mooie stappen weten te zetten. We zijn trots op het Diemen van vandaag, met een grote diversiteit aan mensen en achtergronden. Met mooie voorzieningen, een toegankelijk en groen buitengebied en waar we oog hebben voor elkaar. We hebben een stevige ambtelijke organisatie en er is veel kennis in de samenleving, om zo samen de uitdagingen van de komende periode aan te gaan en zo het beste voor Diemen te bereiken.

Inleiding: Algemeen

Pagina 12

Waar staan we op financieel gebied De Jaarstukken 2021 sluiten af met een positief saldo van € 1,98 miljoen.In de 4e kwartaalbrief 2021 werd een positief saldo van € 0,3 miljoen verwacht. Uiteindelijk is het saldo bijna € 1,7 miljoen positiever dan verwacht. Belangrijke oorzaak is de coronacrisis. Hierdoor hebben we niet alles kunnen realiseren wat we voor ogen hadden. Daardoor is bijna € 1,0 miljoen minder uitgegeven dan verwacht. Dit betreft maatregelen waarvoor we compensatie vanuit het Rijk hebben gekregen maar ook door vertraging in andere projecten. De niet uitgegeven budgetten zorgen in 2021 voor een positief effect op het rekeningsaldo. In de 1ste kwartaalbrief 2022 is een groot deel van deze budgetten opnieuw beschikbaar gesteld voor het jaar 2022. Daarnaast hebben we meer inkomsten vanuit het Rijk ontvangen. Zoals aangegeven in de informatiememo over de Decembercirculaire 2021 ontvangen we € 0,5 miljoen meer dan verwacht. Binnen het sociaal domein zien we wederom een tekort van € 0,9 miljoen op de kosten van de jeugdzorg. Grotendeels wordt het negatieve effect van de jeugdzorgkosten opgevangen door overschotten bij de Wmo (€ 0,2 miljoen), participatie € 0,2 miljoen en de bijstandsverlening (€ 0,4 miljoen). Verderop in deze paragraaf is een gedetailleerd overzicht opgenomen met de belangrijkste afwijkingen en de toelichting daarop.

De regelgeving schrijft voor dat het rekeningresultaat bestaat uit een resultaat voor verrekening met de reserves en een resultaat na verrekening met de reserves. Deze opbouw ziet er als volgt uit: Saldo van baten en lasten

Bedrag begroot primitief

Begroting na wijziging

Realisatie

Baten

101.677

109.368

151.574

Lasten

-102.248

-109.872

-139.969

Subtotaal

-571

-505

11.605

Onttrekkingen aan reserves

1.143

2.515

2.374

Toevoegingen aan reserves

-530

-1.810

-11.997

Subtotaal

613

705

-9.622

Saldo van baten en lasten

42

200

1.983

Het grote positieve resultaat van bijna € 12 miljoen voor verrekening van de reserves is het gevolg van de grondexploitaties. Het grootste deel van dit resultaat wordt, conform vastgesteld beleid, gestort in de Reserve Grondzaken. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen we u naar het Meerjarenperspectief Grondzaken 2021. Het geactualiseerde meerjarenperspectief grondzaken leggen we apart ter besluitvorming aan u voor. Bestemming rekeningresultaat Financieel beleid is het saldo van de jaarrekening te storten in de Algemene reserve, zodat het weerstandsvermogen verder toeneemt.

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 13

Beslispunten reservepositie De jaarrekening bevat enkele beslispunten die geen invloed hebben op het rekeningsaldo maar alleen op de reservepositie. Het betreft de uitvoering van bestaande beleidsregels. Egalisatievoorziening afvalstoffenheffing Voor de egalisatie van het tarief afvalstoffenheffing is een egalisatievoorziening in het leven geroepen. Per 1 januari 2021 was deze voorziening leeg. In 2019 en 2020 moest dermate veel met de voorziening verrekend worden dat over die jaren in totaal een extra dotatie van € 297.000 heeft plaatsgevonden om de voorziening niet negatief te laten worden. In 2021 is hetzelfde het geval. Nog steeds worden door de coronacrisis extra kosten gemaakt. Maar ook het invoeren van maatregelen voor betere afvalscheiding leidt tot hogere kosten. Als gevolg daarvan is in de 4e kwartaalbrief 2021 een extra onttrekking van € 350.000 ten laste van de Algemene reserve begroot. Werkelijk is het nadeel van € 559.000. Om de voorziening alsnog niet negatief te laten worden is het verschil, € 209.000, ten laste van het rekeningsaldo gebracht. Een deel van de extra kosten in 2021, € 354.000, is toe te rekenen aan de gevolgen van corona. Zo was er meer rest- en grof huishoudelijk afval. Dit leidde tot extra ophaalrondes en hogere verwerkingskosten. De kosten gerelateerd aan corona blijven ten laste van de algemene middelen.

De verrekening van de aanvullingen vanuit de algemene middelen, totaal € 502.000 (€ 297.000 in 2019 en 2020 en € 205.000 in 2021), aan de Egalisatiereserve Afvalstoffenheffing maken deel uit van de tariefstelling in de begroting 2023. Reserve Grondzaken en Voorziening Grondzaken In de Nota Grondbeleid is vastgelegd dat we in Diemen werken met een Reserve Grondzaken en een Voorziening Verlies Grondzaken. De Reserve Grondzaken is ingesteld als een aparte reserve binnen de gemeentelijke financiën, waardoor de financiële resultaten en risico’s van de grondzaken apart zichtbaar zijn ten opzichte van de overige gemeentelijke taken. In de Voorziening Verlies Grondzaken worden verwachte negatieve resultaten van de grondexploitatie(s) voorzien. In het Meerjarenperspectief Grondzaken (MPG) worden de stand van de reserve en voorziening weergegeven. De reserve grondzaken bedraagt 31 december 2021 € 9.954.000. OOrzaak hiervan is winstddeelneming uit twee grondexploitaties. In de Voorziening Grondzaken is € 474.000 gestort vanwege verwachte verliezen. Algemene reserve / weerstandsvermogen Onderstaand de stand van de Algemene reserve per 31 december 2021. Ontwikkeling Weerstandsvermogen Algemene reserve (inclusief risicoreserve) - stand per 1 januari 2021 - mutaties Stand per 31 december 2021

17.211 484 17.696

Reserve grondzaken - stand per 1 januari 2021

186

- mutaties

9.768

Stand per 31 december 2021

9.954

Saldo Jaarrekening 2021

1.983

Stand inclusief besluiten Jaarrekening 2021

29.633

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 14

De ratio voor het incidentele weerstandsvermogen is 'Uitstekend'.

De algemene reserve is ook in 2021 verder toegenomen waardoor de weerstandscapaciteit is vergroot. Er zijn geen lopende grondexploitaties waar verliezen verwacht worden. Sterker van enkele grondexploitaties is juist een te verwachten winst opgenomen waardoor de stand van de Reserve Grondzaken tot € 10 miljoen stijgt. Het woningtekort is groot en de ambitie voor meer sociale woningen leveren in samenhang met de beperkte grond die aanwezig is, risico’s op voor nieuwe grondexploitaties. Door de oorlog in de Oekraïne zijn veel economische maatregelen genomen tegen Rusland. Deze maatregelen hebben ook gevolgen voor de rest van de wereld en dus ook voor Diemen. De prijsinflatie is hoog. Dit heeft gevolg voor aanbestedingen van projecten maar ook voor lopende exploitatiekosten (bijvoorbeeld energieprijzen). Het is moeilijk in te schatten hoe lang en welke effecten er zich voor gaan doen. Wij houden u via de kwartaalbrieven op de hoogte van deze ontwikkelingen. De ratio voor het structurele weerstandsvermogen is 'Uitstekend'.

De structurele risico's zijn dit jaar behoorlijk toegenomen. Ten eerste is er de herverdeling van het Gemeentefonds die voor Diemen in een forse lagere bijdrage resulteert. Het nadelige effect is de eerste drie jaar gemaximaliseerd, in 2023, maximaal € 7,50 per inwoner en in 2024 en 2025 nog eens maximaal € 15,00 per inwoner. Inmiddels is duidelijk dat de herverdeling definitief vanaf 1 januari 2023 zal ingaan. In de meicirculaire 2022 worden de exacte effecten duidelijk. De kosten voor jeugdzorg blijven toenemen. Vooral complexe zorg neemt in aantal toe en brengt hoge kosten met zich mee. Nog steeds zetten we volop in op de beheersing van de kosten binnen de specialistische jeugdhulp, dit blijkt weerbarstige materie. Vooral omdat incidentele gevallen veel meerkosten met zich mee kunnen brengen. In 2021 is een start gemaakt met het programma ‘Grip en controle sociaal domein’. Het programma heeft een drietal doelen: 1) De voorspelbaarheid in uitgaven en inhoudelijke ontwikkelingen vergroten; a. door producten te ontwikkelen die meer inzicht geven in de uitgaven en b. door de inhoudelijke trends en maatschappelijke opgaven te vertalen naar politiekbestuurlijke keuzes. 2) Kostenbewust handelen maakt een wezenlijk onderdeel uit van werken in het sociaal domein. 3) Informatie van buiten naar binnen brengen om effectiever te werken aan de opgaven in het sociaal domein.

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 15

Verklaring van het resultaat Onderstaand een overzicht van de belangrijkste afwijkingen. Verderop in de jaarrekening vindt u per programma een overzicht van afwijkingen met toelichting. Verwachte saldo in 4e kwartaalbrief 2021

330

Sociaal - Extra inzet jongeren tijdens coronapandemie (coronamaatregel)

De extra inzet voor jongeren tijdens de corona-pandemie is na de zomer op gang gekomen. Hierdoor zijn de beschikbare trajecten nog niet volledig gevuld en ook het bijbehorend budget voor circa € 35.000 niet benut. Verwijzers geven aan dat de behoefte aan extra ondersteuning en coaching er nog steeds is de mentale druk op jongeren is toegenomen en ook in 2022 zijn er naar verwachting nog maatregelen ter bestrijding van het coronavirus nodig. In de 1e kwartaalbrief 2022 wordt gevraagd dit budget over te hevelen.

35

- Aanpak eenzaamheid Er is € 49.000 beschikbaar gesteld, deze middelen worden gebruikt om het Diemen (coronamaatregel) Actieplan Eenzaamheid ten uitvoer te brengen. Het Actieplan is in 2021 ontwikkeld, de uitvoering vindt plaats in 2022. Het budget is nodig in 2022 voor het mogelijk maken van de confinanciering (de gemeente dient 35 procent bij te dragen aan de uit te voeren activiteiten) die verplicht is voor het aanvragen van de subsidie bij de provincie.In de 1e kwartaalbrief 2022 wordt gevraagd dit budget over te hevelen.

49

- GIDS-gelden (over te De gemeente Diemen ontvangt van de Rijksoverheid de zogenaamde hevelen budget naar 2022) Gezond In de Stad (GIDS) gelden voor het aanpakken van gezondheidsongelijkheid. Van de ontvangen middelen is in 2021 € 62.000 niet besteed als gevolg van onder andere de coronacrisis. Daarnaast zijn meerdere projecten opgezet in 2021 die in 2022 ten uitvoer worden gebracht. Om deze projecten te kunnen bekostigen is het van belang het budget in 2022 wederom beschikbaar wordt gesteld. Een voorstel hiertoe is inmiddels in de 1e Kwartaalbrief van 2022 opgenomen.

62

- Voorportaal MadiDiemen (over te hevelen budget naar 2022)

Het voorportaal is een twee jarige pilot die is gestart in 2021. In 2021 zijn nog niet alle activiteiten ten uitvoer gebracht. Om in 2022 de pilot verder af te kunnen ronden is het van belang het restant van € 29.000 in 2022 wederom beschikbaar te stellen. Een voorstel hiertoe is inmiddels in de 1e Kwartaalbrief van 2022 opgenomen.

29

- Nieuwe wet Inburgering (over te hevelen budget naar 2022)

In 2021 is circa € 144.000 van incidentele budget voor het invoeren van de nieuwe Wet inburgering 2021 (Wi 2021) en voor de zogenaamde 'ondertussengroep' niet besteed. Om dit alsnog te doen is het van belang het budget in 2022 wederom beschikbaar wordt gesteld. Een voorstel hiertoe is inmiddels in de 1e Kwartaalbrief van 2022 opgenomen.

144

Programma grip en controle in het sociaal domein

In 2021 is er € 143.000 beschikbaar gesteld voor het programma grip en controle in het sociaal domein. In 2021 bevond het programma zich in de eerste fase (planvormend). Uiteindelijk is in 2021 € 35.000 uitgegeven aan de inzet van personeel voor het programma.In 2022 is € 185.000 aan nieuw budget geraamd. Mocht dit budget niet toereikend zijn dan komen wij in 2022 in een kwartaalbrief met een voorstel om alsnog (een deel van) dit restantbudget 2021 (€ 108.000) beschikbaar te stellen.

108

- Wet Sociale Werkvoorziening (WSW)

Door onder andere onvoorziene uitstroom van 5 Wsw-medewerkers en een verhuizing van 1 medewerker naar Amsterdam in 2021 is de bijdrage aan het WSW-bedrijf lager uitgevallen. De bijdrage in het subsidieresultaat van het WSW bedrijf Pantar bedraagt € 1.711.000. In de begroting is een raming opgenomen van € 1.945.000. Hierdoor is een positief verschil te melden van € 234.000.

234

- Wmo maatwerkvoorzieningen en vervoer

De uitgaven voor Wmo-vervoer zijn lager uitgevallen dan geraamd. Door de maatregelen tegen het coronavirus is er minder gebruik gemaakt van het Wmo-vervoer. Hierdoor zijn ook de inkomsten van de eigen bijdrage Wmo-vervoer (ritbijdrage) lager uitgevallen dan geraamd.

218

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 16

Verwachte saldo in 4e kwartaalbrief 2021

330

- Jeugdzorg

Oorzaken van de overschrijding liggen bij over het algemeen bij de stijgende kosten van de jeugdhulp, een toename van het aantal cliënten, een toename van de complexiteit van de problematiek bij jeugdigen en een toename van het aantal jeugdigen dat voorheen binnen de Wet langdurige zorg (Wlz), Wmo of Kinderopvang werd geholpen. Over 2021 zien we verder voor Diemen specifiek dat het aantal cliënten en de kosten binnen de enkelvoudige jeugdhulp sterk is toegenomen. Binnen de meervoudige/complexe jeugdhulp is het aantal cliënten ongeveer gelijk gebleven, maar zijn de kosten wel toegenomen. Dit wordt verklaard door toenemende complexiteit binnen deze groep cliënten. Daarbij zijn er enkele uitzonderlijke situaties waarbij de complexiteit dusdanig hoog is dat dit tot zeer hoge kosten in een traject leidt. Dit raakt een kleine gemeente als Diemen buitenproportioneel hard. Deze kosten zijn op voorhand niet te voorspellen.We zien echter het merendeel van het bovengenoemde wel jaarlijks terugkomen als gebeurtenis en ook als kostenstijging. Daarmee is deze overschrijding ook meer structureel van aard dan incidenteel (75/25 - principe).

-909

- Gezamenlijke aanbesteding voor jeugdzorg

In verband met de gezamenlijke aanbesteding voor jeugdzorg 2022, waaraan zowel Ouder-Amstel als Uithoorn meededen, heeft de gemeente circa € 67.000 aan meerkosten. Conform afspraak zijn deze kosten doorbelast aan deze gemeenten.

67

- Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (BUIG)

In de begroting zijn de bijstandslasten begroot op € 7.3 30 .000. De werkelijke bijstandslasten bedragen € 6.600.000. De verwachte enorme stijging van het uitkeringenbestand, zoals voorspeld door onder andere Divosa als gevolg van corona, is tot nu toe uitgebleven. Het aantal mensen met een algemene bijstandsuitkering neemt zelfs al enkele maanden af, zo meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS 1-12-2021), de verwachting is op termijn dat het aantal bijstandsuitkeringen zal stabiliseren.

730

- Oninbare vorderingen bijstandscliënten

De mate van oninbaarheid en de hoogte van het debiteurensaldo is de basis voor de dotatie aan de voorziening. Bij de rekening is op basis van het debiteurensaldo de hoogte van de voorziening bepaald. De dotatie bedraagt € 252.000. Het saldo van de voorziening per 31-12-2021 wordt dan € 1.342.000.

-313

- Noodsteun Cultuursector Op basis van de toekenningen van het Rijk en Provincie NH hebben wij van Diemen (over te in de begroting rekening gehouden met een budget van € 172.000 in hevelen budget naar 2022) verband met de gevolgen van corona voor de cultuursector in Diemen. Lopende het jaar hebben wij van dit budget € 48.000 aan Stichting De Omval beschikbaar gesteld.Een voorstel hiertoe is inmiddels in de 1e Kwartaalbrief van 2022 opgenomen.

124

- Diemen veert op (over te In september 2021 is € 100.000 vrijgemaakt voor het fonds 'Diemen veert hevelen budget naar 2022) op'. Uit dit fonds worden bijdragen beschikbaar gesteld om de herstart van het verenigings-en evenementenleven na corona aan te jagen. In 2021 zijn er twee aanvragen gehonoreerd. Er resteert een budget van € 97.000 in 2021.In de 1e kwartaalbrief 2022 is gevraagd het restant budget voor 2022 beschikbaar te stellen.

97

Kindertoeslagenaffaire

228

Inkomen en armoede

Vrije tijd

Wij hebben ten opzichte van de begroting € 223.000 meer ontvangen en € 5.000 minder uitgegeven voor dit doel. De verwachting is dat deze middelen de komende jaren nodig zullen zijn voor de mensen die zich al hebben aangemeld voor hulp. Dit traject kan doorlopen tot 2025. Middels de kwartaalbrieven zullen wij hierover informeren.

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 17

Verwachte saldo in 4e kwartaalbrief 2021

330

- Regeling specifieke uitkering sport (SPUK)

Voor 2021 hebben wij van het Rijk € 1,917 miljoen ontvangen voor het compenseren van alle btw die een relatie heeft met sport en kostprijsverhogend werkt. Omdat met name de investeringen in Sport nog niet zijn afgerond, is € 211.000 nog niet besteed. Hierdoor ontstaat op zowel lasten als op de baten een een afwijking van € 211.000. Per saldo heeft dit geen resultaat.Omdat deze uitkering alleen betrekking heeft op 2021, moeten de investeringen die doorlopen, onderdeel zijn van de aanvraag voor 2022. Inmiddels is deze aanvraag ingediend.

123

- Subsidies

De onderschrijding van € 114.000 op dit programma heeft deels te maken met een verrekening van eerder dan 2021 verstrekt subsidie en een deel dat betrekking heeft op subsidies die vanwege corona niet zijn benut in 2021. Denk hierbij aan onder andere Diemer Festijn en Loswalfestival.

114

Onderwijs - School- en zwemvervoer Door de verplichte sluiting als gevolg van de de coronapandemie is en kinderopvang € 72.000 minder besteed aan onder meer leerlingenvervoer en vervoer naar schoolzwemmen.

72

Gebiedsontwikkeling - Jurist Grondzaken (over te hevelen budget naar 2022)

Voor het inhalen van achterstanden op het gebied van grondzaken is in 2e kwartaalbrief 2021 een budget van € 45.000 gevraagd voor de inhuur van een jurist grondzaken. Omdat de werving langer duurde dan gehoopt is van het budget voor 2021 nog € 20.000 over. Voorstel is dit budget over te hevelen naar 2022. Een voorstel hiertoe is in de 1e Kwartaalbrief van 2022 opgenomen.

20

- Klimaatadaptieve In 2021 is er voor klimaatbeleid openbare ruimte een budget opgenomen maatregelen (over te van € 100.000. Van dit budget is per saldo € 19.000 uitgegeven. Het hevelen budget naar 2022) restantbudget was bestemd voor de vergroening van de voorkant van het gemeentehuis en voor vergroening en klimaatadaptieve maatregelen Jaagpad. Door vertraging zijn deze werkzaamheden nog niet uitgevoerd maar dit gaat in 2022 plaatsvinden. Wij stellen voor het restant budget van € 81.000 over te hevelen naar 2022 .Een voorstel hiertoe is inmiddels in de 1 e kwartaalbrief van 2022 opgenomen.

81

- Energie-audit (over te Uitvoeren energie-audit (i.v.m. personeelstekort bij gebouwbeheer) hevelen budget naar 2022) en verkennen mogelijkheden verduurzaming gemeentelijk vervoermanagement (i.v.m. (post) Corona effecten op woon/werkverkeer) zijn in 2021 niet opgepakt. Per saldo is hierdoor € 71.000 minder uitgegeven dan begroot.

71

Leefomgeving en klimaat

- Begraafplaats

In 2021 is er een veiligheidsprobleem naar voren gekomen met de islamitische graven. Door de huidige manier van begraven die het Islamitische geloof voorschrijft kunnen de graven in de loop ter tijd spontaan verzakken. Om dit te voorkomen bij de nog niet in gebruik genomen islamitische graven, is er bij elk graf een betonnen bekisting aangelegd. Er is gekozen om dit in één keer te realiseren, omdat vanuit het Islamitische geloof een begrafenis binnen een dag plaats dient te vinden. Er is dan niet genoeg tijd om betonnen bekisting te maken en te plaatsen. De gemeente heeft de financiering van deze betonnen bekistingen voorgeschoten. De gemaakte kosten zullen per zullen per begrafenis terugbetaald worden. De verwachting is dat gemaakte kosten binnen twee jaar terugbetaald zijn.

-100

- Kostendekkendheid afvalstoffenheffing

De uitrol van maatregelen om beter afval te scheiden brengen meerkosten met zich mee. Ook het extra ophalen van afval als gevolg van de coronacrisi was in 2021 nog aan de orde. Zoals vastgelegd in de Nota Lokale Heffingen worden bij de tariefstelling van de afvalstoffenheffing ook de btw-lasten meegenomen. Door de toenemende kosten is ook het aandeel btw hoger geworden (€ 110.000).

-209

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 18

Verwachte saldo in 4e kwartaalbrief 2021

330

Samen besturen - Diemen op weg naar 2022 (over te hevelen budget naar 2022)

Mede door de coronacrisis is er vertraging opgetreden in het traject Diemen 2022. Hierdoor is er € 170.000 minder uitgegeven dan begroot. Deze budgetten zijn vooral bedoeld voor trainingen en competentieontwikkeling.

170

- Verwerking nieuwe CAO

Onderdeel van de nieuwe CAO was een extra uitbetaling vanwege corona voor alle gemeenteambtenaren. De CAO is onlangs in februari defintief geworden. Volgens de CAO zou de uitbetaling voor de coronacompensatie in gelden voor december. Dit is alsnog zo verwerkt in de administratie maar levert ook een nadelig effect op.

-197

- Voorziening wachtgelden en pensioenen exwethouders en expersoneel

Op 31 december 2020 stond er een bedrag van € 325.000 in de “Voorziening Wachtgelden”. In 2021 is € 127.336 ten laste van de voorziening gebracht als gevolg van de uitbetaling van wachtgelden voor ex-wethouders en ex-personeel. Om per 31 december 2021 aan de huidige verplichtingen te kunnen voldoen is € 167.044 nodig. Om aan te sluiten met dit saldo hebben wij de dotatie verlaagd met € 30.620. Op 31 december 2020 was de stand van de “Voorziening pensioenen” € 2,602 miljoen. Jaarlijks doteren wij € 75.000 in de voorziening. Daarnaast is in 2021, als gevolg van de uitbetaling van pensioenen, € 71.000 ten laste van de voorziening gebracht. Ieder jaar laten wij de hoogte van de voorziening berekenen door een extern bureau. Doordat de (reken)rente fors is verlaagd komt de nieuwe berekening uit op een hogere pensioenverplichting. Per 31 december 2021 moet de voorziening € 2,917 miljoen bedragen. Om eind 2021 aan de benodigde pensioenverplichting te voldoen is een extra dotatie van € 311.000 doorgevoerd.

-281

- Leges Burgerzaken

Er is een baat van € 320.000 op leges Burgerzaken. Met name de hogere legesopbrengsten voor reisdocumenten, rijbewijzen en verzoeken voor Nederlanderschap dragen hier aan bij. Voor Nederlander worden hebben de RANOV-regeling (beter bekend als de pardonregeling voor asielaanvragen) en externe ontwikkelingen als Brexit een effect. Voor reisdocumenten en rijbewijzen is een belangrijke oorzaken te vinden in de stijging in het aantal burgers, en dus meer burgerzaken, in Diemen. Nadere analyse moet uitwijzen welk deel hiervan een structureel karakter heeft.

320

- Algemene uitkering

Op basis van de laatste specificatie zijn de ontvangsten van de algemene uitkering 2021 verwerkt. Dit leidt ten opzichte van de begroting tot een positief verschil van € 543.000.

543

- Toerekening btw naar kostendekkende tarieven

Bij de tariefberekening voor rioolbelasting en afvalstoffenheffing wordt de btw meegenomen. Op het programma 'Financiën' is inzichtelijk welk bedrag daarmee gemoeid is. Door de hogere kosten bij product afval is er in 2021 € 108.000 meer btw verrekend.

108

Financiën

Overige verschillen Overige verschillen

-85

Rekeningsaldo 2021

1.983

Inleiding: Waar staan we op financieel gebied

Pagina 19

Baten en lasten per programma Baten en lasten 2021

Lasten

Baten

Sociaal

-22.028

712

Veilig

-3.377

145

Inkomen en armoede

-14.290

12.078

Vrije tijd

-6.135

3.833

Onderwijs

-3.048

955

Gebiedsontwikkeling

-64.384

63.328

Leefomgeving en klimaat

-20.307

10.674

Verkeer

-1.979

1.540

Samen besturen

-14.405

1.085

Financiën Totaal

-2.012

59.599

-151.966

153.948

Saldo van baten en lasten

1.983

Sociaal Veilig Inkomen en armoede Vrije tijd Onderwijs Gebiedsontwikkeling Leefomgeving en klimaat Verkeer Samen besturen Financiën

Lasten

Inleiding: Baten en lasten per programma

Baten

Pagina 20

Programma's

Sociaal Veilig Inkomen en armoede Vrije tijd Onderwijs Gebiedsontwikkeling Leefomgeving en klimaat Verkeer Samen besturen Financiën

Programma's

23 41 49 57 69 77 91 103 113 125

Pagina 21

Programma's

Pagina 22

Sociaal Portefeuillehouder: J.D.W. Klaasse en M.A. Sikkes -van den Berg Concerndirecteur: M. Pronk

Doelstellingen in één oogopslag

Programma's: Sociaal

Pagina 23

Belangrijke ontwikkelingen Coronamaatregelen In de coronaeffectenrapportages en de coronaraadsbrieven is het afgelopen jaar vooral aan bod gekomen: Activiteiten en perspectief voor de jeugd Diemen heeft in totaal € 87.000 vanuit het Rijk ontvangen in het kader van jongeren en de coronacrisis: € 10.000 via Jeugd aan Zet wintereditie, € 52.000 vanuit het Jeugdpakket via het gemeentefonds en € 25.000 via Perspectief voor de Jeugd met MDT. De middelen zijn ingezet voor de groep jongeren waarbij de kwetsbaarheid op het moment van inzetten het grootst was. Het hulpaanbod voor deze jongeren is samen met onze uitvoeringspartners vormgegeven. Onder andere voor extra inzet door jongerenwerkers, buurtsportcoaches en community builder, de Online hulplijn UpTalk, individuele coaching en begeleiding. Een deel van het budget is nog niet besteed. Via de eerste kwartaalbrief 2022 wordt een claim gedaan om dit resterende budget over te hevelen naar 2022 zodat het aanbod kan doorlopen. Naar verwachting blijft de behoefte aan extra ondersteuning in 2022 omdat jongeren het nog steeds zwaar hebben door de effecten van de coronacrisis. Dienstverlening Externe partijen hebben hun dienstverlening aangepast op de coronamaatregelen. Waar mogelijk is zoveel als mogelijk fysiek op afspraak gewerkt, maar de digitale mogelijkheden zijn ook in stand gebleven.

Dit geldt zowel voor zorgaanbieders in het preventieve jeugdbeleid als voor zorgaanbieders binnen de specialistische Jeugdhulp en Wmo. Daarnaast is geprobeerd zoveel mogelijk rust en duidelijkheid te creëren over de continuiteit van het aanbod (zie ook doorbetaling aanbieders in het sociaal domein). In 2021 is het beeld ontstaan dat de problematiek complexer wordt als gevolg van financiële zorgen, rouwverwerking, eenzaamheid, spanningen en stress. Veranderopgave inburgering In 2021 is de nieuwe Wet Inburgering voorbereid. Nieuwkomers gaan taal met werk combineren tijdens hun inburgeringstraject. Voor het aanbod vandeze inburgeringstrajecten wordt de gemeente verantwoordelijk. Het bedrag dat gemeenten in 2021 hebben ontvangen betreft de incidentele bijdrage in de invoeringskosten en is over gemeenten verdeeld op basis van het aantal inwoners. De structurele bijdrage die gemeente vanaf 1 januari 2022 ontvangen wordt onderverdeeld in uitvoeringskosten en inburgeringsvoorzieningen. De benodigde middelen voor de kosten van inburgeringsvoorzieningen worden verstrekt via een specifieke uitkering van het Ministerievan SZW. De bedragen die gemeenten vanaf 2022 daarnaast ontvangen betreffen de structurele bijdrage in de uitvoeringskosten.

Programma's: Sociaal

Pagina 24

Wonen Diemen heeft in 2021 werk gemaakt van betaalbaarheid, beschikbaarheid, wonen met zorg en duurzaamheid. In 2021 zijn in Plantage De Sniep sinds lange tijd weer nieuwbouwwoningen in de sociale huur opgeleverd. En er zijn enkele particuliere sociale huurwoningen aan de Ouddiemerlaan opgeleverd. Voor verschillende projecten in ontwikkeling is gewerkt aan een woningbouwprogramma dat bijdraagt aan de volkshuisvestelijke doelen uit de Woonvisie 2018-2023. In twee rondes is de Huisvestingsverordening geactualiseerd waarmee de toewijzing van een deel van de middeldure huurwoningen, het invoeren van voorraadverguningen (per 1 janauri 2022), de voorbereiding van de nieuwe woonruimteverdeling en wijzigingen in toeristische verhuur (per 1 oktober 2021) in de verordening zijn vastgelegd. Er is een voorrangsregeling voor leerkrachten in het basisonderwijs op sociale huurwoningen opgezet. Het nieuwe beleid voor regionale woonruimteverdeling is vastgesteld, maar is helaas nog niet in werking getreden. De techniek hiervoor is nog niet gereed. De inwerkingtreding is voorzien in januari 2023. De uitvoering van de Prestatieafspraken 2020-2023 is samen met woningcorporaties en de huurdersorganisaties verder opgepakt. Zo is de 'Van groot naar beter regeling' van kracht geworden en is de oprichting van het Steunpunt Wonen voor Huurders voorbereid.

Er is een monitor opgezet om de voortgang van de prestaties goed in beeld te krijgen. Gezien het rijkbeleid voor huurverhogingen (onder andere een huurbevriezing voor sociale huurwoningen in 2021 en een huurverlaging voor huurders van een corporatiewoning met een hoge huur en een laag inkomen) is de uitwerking van het Woonlastenakkoord on hold gezet. Energiecoaches die huurders helpen met energiebesparing hebben hun eerste gesprekken gevoerd. Maatschappelijke opvang, Beschermd wonen en daklozenopvang De gemeente Diemen is op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) verantwoordelijk voor het leveren van Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen. Maatschappelijke opvang is opvang voor personen die de thuissituatie hebben verlaten en niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving. Beschermd wonen is wonen in een accommodatie van een instelling met daarbij behorende toezicht en begeleiding, bestemd voor personen met psychische of psychosociale problemen,die niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving. De gemeente Diemen werkt voor Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen samen in de regio AmsterdamAmstelland waarbij de gemeente Amsterdam centrumgemeente is. In 2021 is het Beleidsprogramma Aanpak dakloosheid 'Een nieuwe start' door de gemeenteraad van Amsterdam vastgesteld.

Het plan schetst de aanpak van dak- en thuisloosheid en vervangt het tot nu toe geldende Koersbesluit Thuis in de wijk. Dit jaar is er gewerkt aan het Regioplan Amstelland Beschermd wonen en Dak- en thuisloosheid, een nieuwe start in Amstelland. Het plan beschrijft de gemeenschappelijke regionale uitgangspunten en schetst op hoofdlijnen hoe we de doordecentralisatie van Maatschappeijke opvang en Beschermd Wonen en de regionale aanpak van de opvang van economisch daklozen vorm willen geven. In 2022 wordt naar verwachting bekend gemaakt hoe de verdeling van de rijksmiddelen over de gemeenten voor Beschermd Wonen er tot 2032 uit zal komen te zien. Voorstel in het Regioplan is dat de financiële middelen die de gemeente Diemen vanaf 2023 voor nieuwe cliënten van Beschermd Wonen van het Rijk ontvangt, tot en met 2025 naar de gemeente Amsterdam worden overgeheveld.

Programma's: Sociaal

Pagina 25

Regisseur Top 1000 Ten aanzien van jonge criminelen wordt gebruik gemaakt van de aanpak via het projectTop 400/600 (ook wel top 1000 genoemd) via het Actiecentrum Veiligheid en Zorg (AcVZ). In 2021 is in Diemen een verbindingsfunctionaris en regisseur (momenteel gecombineerd in een persoon) gestart voor 12 uur per week. De capaciteit voor deze functionaris is krap bemeten, gelet op de groei van de gemeente Diemen en een beleidsmatige wens om meer zicht en grip te krijgen op deze jongeren. In 2022 wordt ambities en capaciteit tegen het licht gehouden. Sociaal Team (waaronder Ouder en Kindcoaches) De Ouder en Kindcoaches (OK-coaches) zijn een onderdeel (subteam) van het Sociaal Team. Ze zijn werkzaam binnen de (basis)scholen en opvang in de gemeente Diemen. Er is een OK-coach 0-5 jaar die werkzaam is op o.a. de kinderopvanglocaties en er zijn vier OKcoaches die werkzaam zijn op de basisscholen. In 2021 zijn de OK-coaches die werkzaam zijn op de basisscholen in dienst gekomen bij de gemeente Diemen. De OK-coach 0-5 jaar is nog steeds gedetacheerd van het kabouterhuis. Dit mede zodat hij het waardevolle contact met het kabouterhuis behoudt. Daarbij heeft hij naast zijn taken/functie als OK-coach ook nog taken/functie specifiek voor het Kabouterhuis. Door de OK-coaches in dienst te nemen willen we er voor voor zorgen dat de verbindingen met o.a.

de andere medewerkers van het Sociaal Team korter wordener meer stabiliteit is voor jeugdigen, minder verloop en minder (externe inhuur) kosten. Met het in dienst nemen is er tevens een taak bij de OK-coaches bij gekomen. Ze gaan in 2022 trainingen geven in het preventief aanbod. Door deze aanvulling hopen we nog beter aan te sluiten bij de jeugdigen binnen de gemeente Diemen. Ontwikkelingen specialistische jeugdhulp De gemeente Diemen heeft, net als veel andere gemeenten in Nederland, sinds 2018 te maken gekregen met tekorten op de jeugdhulp. In de begroting 2021 is € 6,25 miljoen opgenomen voor specialistische jeugdhulp. Naar aanleiding van verwachte overschrijdingen over het jaar 2021 is het budget bij de 4e kwartaalbrief incidenteel met € 750.000 opgehoogd. Het jaar 2021 is vervolgens met een overschrijding van € 900.000 afgesloten. Ongeveer 75% van deze overschrijding kan als structureel gekenmerkt worden. In een Informatie van het College van 6 april over ontwikkelingen binnen specialistische jeugdhulp is de gemeenteraad geïnformeerd over een overschrijding van 1,2 miljoen euro binnen dit beleidsterrein. Na de accountantscontrole is echter gebleken dat het tekort lager uitvalt, namelijk 900.000 euro. Het verschil valt te verklaren doordat de reserve die was opgenomen voor late declaraties door zorgaanbieders nagenoeg niet ingezet hoefde te worden.

Er wordt door de gemeente veel ingezet op het voorkomen van late declaraties en dit werpt zijn vruchten af. Zorgaanbieders blijken hun administratie afgelopen jaar beter bij te hebben gehouden. Oorzaken van de overschrijding liggen bij over het algemeen bij de stijgende kosten van de jeugdhulp, een toename van het aantal cliënten, een toename van de complexiteit van de problematiek bij jeugdigen en een toename van het aantal jeugdigen dat voorheen binnen de Wet langdurige zorg (Wlz), Wmo of Kinderopvang werd geholpen. Over 2021 zien we verder voor Diemen specifiek dat het aantal cliënten en de kosten binnen de enkelvoudige jeugdhulp sterk is toegenomen. Binnen de meervoudige/complexe jeugdhulp is het aantal cliënten ongeveer gelijk gebleven, maar zijn de kosten wel toegenomen. Dit wordt verklaard door toenemende complexiteit binnen deze groep cliënten. Daarbij zijn er enkele uitzonderlijke situaties waarbij de complexiteit dusdanig hoog is dat dit tot zeer hoge Programma's: Sociaal

Pagina 26

kosten in een traject leidt. Dit raakt een kleine gemeente als Diemen buitenproportioneel hard. Deze kosten zijn niet vantevoren te voorzien.

Programma's: Sociaal

Pagina 27

Landelijke ontwikkelingen De incidentele tegemoetkoming van het kabinet voor de periode 2019 tot en met 2021 is verlengd door eenmalig aanvullend € 300 miljoen beschikbaar te stellen voor het jaar 2022, zo is besloten in de Septembercirculaire van 2020. Op basis van het AEF rapport (€ 1,6 - € 1,8 miljard tekort gemeenten) heeft de VNG gesprekken gevoerd met het Rijk over een combinatie van structureel extra budget en maatregelen om de Jeugdwet financieel beheersbaar te maken. Voor 2021 heeft het Rijk bekend gemaakt incidenteel € 613 miljoen beschikbaar te stellen aan gemeenten voor het oplossen van de acute problematiek in de jeugdzorg. Dit bedrag komt bovenop de € 300 miljoen extra middelen. Het kabinet stelt voor vanaf 2022 € 1,314 miljard extra beschikbaar aan gemeenten ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg. Dat komt bovenop de eerder toegezegde € 300 miljoen voor dat jaar. Het verschil met de € 1,7 miljard die de arbitragecommissie naar aanleiding van het AEF rapport nodig vond, zit hem in de al eerder toegezegde € 300 miljoen extra en de maatregelen die gemeenten nemen om volgend jaar € 214 miljoen te besparen op de jeugdzorg. Om het jeugdhulpstelsel beter te laten werken en te zorgen voor meer financiele houdbaarheid zouden het Rijk, de VNG en de gemeenten aan een hervormingsagenda werken.

Het nieuwe kabinet heeft het advies gekregen om vanaf 2023 het oordeel van de arbitragecommissie te volgen. Inmiddels is bekend dat er in het regeringsakkoord (wederom) een “besparing” op de jeugdhulp aan de orde is. Vanaf 2024 € 100 miljoen en vanaf 2025, structureel, € 500 miljoen. Op donderdag 13 januari hebben de leden van de VNG unaniem ingestemd om op deze manier niet verder te werken aan de hervormingsagenda. Beheersmaatregelen Er is en wordt veel in gang gezet met als doel kosten voor de jeugdhulp te beheersen, zoals een taakgerichte manier van bekostigen van de hoog-specialistische jeugdhulp per 2022, uitbreiding contractmanagement, bevorderen van meer (specialistische) hulp dichtbij om dure trajecten te voorkomen, onderzoeken naar (kosten)effectiviteit van preventieve en algemene voorzieningen en bestandsanalyses. De financiële beheersbaarheid op het terrein van jeugdhulp wordt als onderdeel gezien van het programma ‘grip en controle binnen het sociaal domein’. We zijn als gemeente verantwoordelijk voor de uitvoering van de Jeugdwet, maar hebben niet alles in de hand. De brede wettelijke taken, de open einde regeling en de verwijzers die niet onder onze aansturing functioneren zijn complicerende factoren. De uitgaven blijven daarom een financieel risico vormen, mede als gevolg van een stijging in de aantallen jeugdigen en de complexe problematiek.

Programma's: Sociaal

Pagina 28

Wat hebben we bereikt en wat hebben we ervoor gedaan? 1. Uniforme en integrale klantbenadering en -ondersteuning door de gemeente en haar partners Wat wilden we bereiken? Subdoelen 1.1 - Meting en verantwoording van de uniforme en integrale klantbenadering 1.2 - Cliëntondersteuning is over de volle breedte van het sociaal domein beschikbaar 1.3 - Alle klanten worden op uniforme wijze benaderd waarbij, zo nodig op basis van het Brede gesprek, per klant of gezin, één plan wordt gemaakt 1.4 - Integrale klantbenadering (vraag gaat door het loket, niet de klant) Activiteiten (Wat wilden we ervoor doen?)

Realisatie (Wat hebben we ervoor gedaan?)

Subdoel 1.1 - Meting en verantwoording van de uniforme en integrale klantbenadering 1.1.1 - Ontwikkelen van een aantal instrumenten om te kunnen meten en verantwoorden

In 2021 is voor Jeugd en Wmo een continu cliëntervaringsonderzoek uitgevoerd. Cliënten worden bevraagd over hun ervaringen met de gemeentelijke dienstverlening kort na een bepaalde gebeurtenis, bijvoorbeeld na een gesprek met de gemeente, na een aantal maanden na inzet van de ondersteuning of toekenning van de voorziening of na een tussentijdse of eindevaluatie. Het continu cliëntervaringsonderzoek vervangt de reguliere cliëntervaringsonderzoeken Jeugd en Wmo waarbij alle cliënten één keer per jaar op hetzelfde moment werden bevraagd.

1.1.2 - Monitoren van gegevens en eventueel bijsturen van de werkwijze

In het beleidsnota Sociaal Domein 2020-2023 is vastgelegd hoe monitoring en evaluatie plaatsvindt. Er zijn met de transformatiecommissie indicatoren besproken om kwantitatief en kwalitatief zicht te houden op de werkwijze.

Subdoel 1.2 - Cliëntondersteuning is over de volle breedte van het sociaal domein beschikbaar 1.2.1 - Maken van afspraken met de cliëntondersteuningsorganisaties

In 2021 hebben verschillende organisaties onafhankelijke cliëntondersteuning geboden, zoals MEE, Markant en MaDi Diemen. In 2021 heeft Markant extra spreekuur gedraait en is er bij MaDi Diemen een pilot Voorportaal gestart.

1.2.2 - Het aanbod van cliëntondersteuningsfuncties inzichtelijk maken voor professional en burger

De lijnen tussen de onafhankelijke cliëntondersteuners en het sociaal team Diemen, team sociale zaken en team Wmo zijn kort. Ze weten elkaar goed te vinden. Informatie en communicatie is een speerpunt in de nota sociaal domein en in de (subsidie) afspraken met de organisaties die cliëntondersteuning bieden is ook gevraagd hierin te investeren.

Subdoel 1.3 - Alle klanten worden op uniforme wijze benaderd waarbij, zo nodig op basis van het Brede gesprek, per klant of gezin, één plan wordt gemaakt 1.3.1 - Trainen van alle medewerkers in het Brede HOED Netwerk in het voeren van het brede gesprek

Deskundigheidsbevordering wordt ingezet wanneer dat nodig is. Het voeren van het brede gesprek is inmiddels een vereiste.

1.3.2 - Het ontwikkelen van een uniforme vragenlijst

Er is gewerkt met een integraal perspectiefplan voor jeugdigen/ gezinnen. Het blijkt een waardevol instrument om breed in gesprek te gaan.

Subdoel 1.4 - Integrale klantbenadering (er wordt gestreefd naar zo min mogelijk ondersteuners rondom een gezin. Partijen werken samen en zijn op de hoogte van elkaars werk; de vraag gaat door het loket en niet de klant) 1.4.1 - Het verder ontwikkelen en uitdragen van een heldere toeleidingsstructuur in Diemen