Informatie van het college - Gevolgen algemene uitkering Septembercirculaire 2023

Informatie van het college

Onderwerp : Gevolgen algemene uitkering Septembercirculaire 2023 Datum

: 17 oktober 2023

Wat is de concrete aanleiding van de informatie? Voorgeschiedenis • Algemene uitkering De Algemene uitkering (AU) is de belangrijkste inkomstenbron van de gemeente. De ontwikkeling ervan bepaalt daarom in belangrijke mate de financiële ruimte van gemeenten. Het Rijk oefent geen invloed uit op de besteding van Algemene uitkering. De gemeente hoeft geen verantwoording af te leggen over de inzet van deze Rijksmiddelen. Het is aan de gemeenteraad om te bepalen waaraan de middelen besteed worden. De Algemene uitkering is opgebouwd uit: o De basisuitkering: deze wordt gevormd door maatstaven in combinatie met bijbehorende gewichten en de uitkeringsfactor; o Decentrale- en integratie-uitkeringen: uitkeringen voor een specifiek doel (bijvoorbeeld Wmo); o Vermindering eigen belastinginkomsten: het Rijk vermindert de Algemene uitkering met de inkomsten die een gemeente verkrijgt uit OZB-belastingen. De hoogte van de vermindering wordt op macroniveau vastgesteld. • Circulaires Gemeenten ontvangen tenminste op drie momenten in het jaar informatie over de ontwikkeling van het gemeentefonds en de Algemene Uitkeringen in drie circulaires: 1. De Meicirculaire is op basis van de Kadernota van het Rijk. Deze circulaire bevat begrotingsvoornemens van het Rijk. Daarnaast worden beleidsmaatregelen bekendgemaakt. De meerjarenbegroting 2023-2026 wordt op deze circulaire gebaseerd. 2.

De Septembercirculaire is op basis van de Miljoenennota. Deze circulaire bevat een aanpassing van de uitkeringsfactor als gevolg van loon- en prijsinflatie. Ook worden op basis daarvan de bedragen per maatstaf aangepast. De bevoorschotting aan de gemeenten voor het komende jaar is op deze circulaire gebaseerd. 3. De Decembercirculaire is ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota van het Rijk. Deze circulaire bevat een verdere bijstelling als gevolg van loon- en prijsinflatie. Daarnaast bevat iedere circulaire informatie over grote ontwikkelingen in het Gemeentefonds, zoals de herverdeling van het Gemeentefonds. Inhoud van het voorstel De publicatie van de Septembercirculaire 2023 door de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelatie (BZK) op 19 september 2023, is aanleiding om de Algemene Uitkering voor Diemen te actualiseren. In de Septembercirculaire 2023 is de nieuw afgesproken systematiek voor indexering toegepast. Op basis van de laatste berekeningen is voor 2023 een teruggave van het Btwcompensatiefonds opgenomen. Per saldo zijn de financiële gevolgen van de Septembercirculaire voor alle jaren positief. In 2023 is het voordeel groter door de teruggave vanuit het Btw-compensatiefonds. De gewijzigde indexeringssystematiek geeft vanaf 2027 een extra groot effect omdat in dat jaar de systematiek van samen ‘de trap op/de trap af’ wordt verlaten.

Ondanks de positieve effecten blijft het structurele meerjarenperspectief vanaf 2026 fors negatief.

Voor een gedetailleerde toelichting / uitleg van de Septembercirculaire verwijzen wij u naar de bijlage ‘Memo Septembercirculaire 2023’. Onderstaand de belangrijkste financiële mutaties. Bedragen x € 1.000

2023

2024

2025

2026

2027

Eindstand Meicirculaire 2023 Mutaties septembercirculaire Accresontwikkeling Uitkeringsfactor Taakmutaties IU / DU / SU WOZ 3D's in het sociaal domein Stelposten Totaal mutaties septembercirculaire Eindstand Septembercirculaire Claims Bijzondere bijstand en vroegsignalering Rijksvaccinatie Loon en prijsstelling jeugdzorg Participatie Totaal claims Effect op begrotingssaldo

55.755

58.880

59.345

55.360

54.880

545 650 0 10 15 25

620 -135 115 10

620 -130 35 10

580 -130 10 10

1.570 -180 10 5

25

20

1.245 57.000

635 59.515

555 59.900

20 -65 425 55.785

20 115 1.540 56.420

-55 -10 -45 -25 -135 500

-10 -25 -20 -55 500

-10

-10

-20 -30 395

-20 -30 1.510

-10 -25 -35 1.210

In de memo is de toelichting terug te vinden op de verschillende mutaties.

Gevolgen en risico’s Financieel Onderstaand de financiële gevolgen van de Septembercirculaire 2023. Meerjarenperspectief 2024-2027 Zoals opgenomen in Programmabegroting 2024

2023

2024

2025

2026

2027

Bedragen x € 1.000

Saldo Programmabegroting 2024 - structureel - incidenteel Saldo Effect Septembercirculaire 2023 Aangepast meerjarenperspectief 2023-2027 - structureel - incidenteel Saldo

-2.370 -2.370 1.210

335 -1.210 -875 500

965 -550 415 500

-3.795 -80 -3.875 395

-5.010 -55 -5.065 1.510

-1.160 0 -1.160

835 -1.210 -375

1.465 -550 915

-3.400 -80 -3.480

-3.500 -55 -3.555

Tekort

Tekort

Overschot

Tekort

Tekort

# Verwacht saldo 3e kwartaalbrief 2023

De inkomsten uit het gemeentefonds kenmerken we als een algemeen dekkingsmiddel en kunnen dus voor allerlei doeleinden als dekking worden ingezet. De verwerking van de circulaire vindt voor 2023 plaats in de 4 e kwartaalbrief 2023 en voor 2024 in de 1e kwartaalbrief 2024. De gevolgen voor 2025 en verder maken onderdeel uit van de Kadernota 2025.

Bijlagen • Memo Septembercirculaire 2023 Diemen • Septembercirculaire 2023 Gemeentefonds