Datacenterstrategie Noord-Holland 2022-2024.pdf

Waterveiligheid en wateroverlast Naast het gebruik van water hebben datacenters mogelijk impact op de waterveiligheid. De gebieden waar wij wonen en werken worden tegen overstromingen beschermd door primaire waterkeringen (de duinen aan de Noordzee en de dijken rond het IJssel- en Markermeer) en regionale waterkeringen (de kades langs kanalen, ringvaarten, rivieren en boezems). Voor deze keringen gelden veiligheidsnormen, uitgedrukt in een kans op het falen van de kering waardoor een overstroming plaatsvindt. Dit beschermingsniveau is gebaseerd op de mogelijke slachtoffers en/of schade, gebaseerd op de economische waarde van het gebied, bij een eventuele dijkdoorbraak. Alle keringen worden periodiek getoetst (nu om de 12 jaar) of ze nog aan de norm voldoen. De normen voor de primaire keringen zijn in 2017 vastgelegd door een politiek besluit van het parlement. In deze normen zijn economische ontwikkelingen tot 2050 meegenomen en liggen, zonder specifieke aanleiding, hiermee vast tot 2050. De nieuwe economische waarden zoals datacenters kunnen wel effect hebben op de hoogte van die veiligheidsnorm van de regionale keringen, omdat bij de herwaardering van deze normen wel de nieuwe economische waarden achter de keringen worden meegenomen. Dit betekent dat de vestiging van datacenters mogelijk kan leiden tot extra kosten voor bijvoorbeeld dijkversterkingen.

Het is niet automatisch zo dat de waterkeringen verzwaard moeten worden bij toename van economische bedrijvigheid, omdat in normklassen vaak nog economische ruimte aanwezig is. Bovendien treedt er geen extra schade op wanneer de ontwikkeling klimaat adaptief wordt gebouwd, bijvoorbeeld als een datacenter op een terp wordt gebouwd en nooit onder water komt te staan bij een mogelijke overstroming. Op het moment dat de

23

provincie opnieuw naar de normen kijkt en er aanleiding is om de normen te verhogen kan in de daaropvolgende toetsronde bepaald worden of er reden is tot verzwaring en welke kosten hiermee gepaard gaan. Circulariteit Tot slot kan het voorkomen dat een datacenter verplaatst of verdwijnt. Hoewel er weinig reden is om aan te nemen dat huidige datacenters snel zullen verhuizen of verdwijnen, kunnen innovatie in gebruikte ICT-apparatuur, zoals de servers, er wel voor zorgen dat het ruimtebeslag of de uitvoering van een datacenters verandert. Vanuit het toewerken naar het streefbeeld is het daarom van belang om al bij de bouw na te denken over mogelijk hergebruik van materialen. Denk hierbij aan het eisen stellen binnen de uitgiftevoorwaarden aan bijvoorbeeld materiaalgebruik en duurzaamheid. Circulariteit van water De mogelijkheid om effluent van RWZI’s te hergebruiken voor onder andere koelwater wordt in Nederland op diverse locaties onderzocht en kan ook in Noord-Holland worden toegepast. Bij het gebruik van grondwater voor koeling vindt er opwarming plaats. Het verdient de voorkeur om de toegevoegde warmte nuttig toe te passen (bijvoorbeeld voor de verwarming van gebouwen) voordat het grondwater wordt geloosd of in de bodem wordt teruggebracht.

4.2

Rollen en bevoegdheden

Als het gaat over duurzaamheid zetten we als provincie meer in op stimuleren omdat er minder bevoegdheden zijn dan bij ruimtelijke inpassing. Wel is er op verschillende niveaus wet- en regelgeving van toepassing die van invloed is op datacenters in relatie tot duurzaamheid. Hieronder beschrijven we deze wetgeving en de bevoegdheden. Bovendien kunnen ruimtelijke keuzes van invloed zijn op de mogelijkheden om duurzaamheidsmaatregelen te benutten, bijvoorbeeld waar het gaat om restwarmte of watergebruik.

Europees •

•

Stimuleren van afname CO2-uitstoot door grote datacenters (> 20 MW) via het EU emissions trading system Verplichten tot (bijna) energieneutraal bouwen via de EPBD

Europees niveau Op Europees niveau worden grote datacenters gestimuleerd om broeikasuitstoot te verminderen. Dit gebeurt via het EU emissions trading system (EU-ETS), waaronder datacenters vallen met een opgesteld vermogen van meer dan 20MW (wat geldt voor verreweg de meeste van de Noord-Hollandse datacenters). Deze datacenters hebben hierdoor een bedrijfseconomische drijfveer om efficiënt om te gaan met elektriciteit. Daarnaast vervalt met de EU-ETS het recht van de regionale overheid om bepaalde eisen rondom energie te stellen. Verder is het sinds 1 januari 2021 het wettelijk verplicht om (bijna) energieneutraal te bouwen. Die eisen vloeien voort uit het Energieakkoord voor duurzame groei en uit de Europese Energy Performance of Buildings Directive (EPBD). Nationaal niveau Het kan voorkomen dat plannen of vergunningen voor datacenters (indirect) m.e.r.-(beoordelings)plichtig zijn. Dit geldt bijvoorbeeld bij: • • • • • •

de planologische aanwijzing van een industrieterrein voor de vestiging; een vergunning voor de noodstroomvoorziening voor een datacenter; grootschalige onttrekking van grondwater ten behoeve van koeling; het mogelijk ontstaan van significant negatieve effecten op N2000-gebied; de aanleg van hoogspanningsleidingen; een vergunning voor een ontgronding.

Tot slot dienen datacenters een watervergunning aan te vragen voor het onttrekken van oppervlaktewater uit rijkswater. De bevoegdheid voor het afgeven van deze vergunning ligt bij Rijkswaterstaat of het waterschap. Provinciaal niveau De provincie is bevoegd gezag voor de omgevingsvergunning (zowel milieu als bouw) bij datacenters met een stookinstallatie met een totaal nominaal thermisch ingangsvermogen van 50 MW of meer.

Nationaal

Provinciaal

Lokaal

•

•

•

• • • • •

Verplichten van energiebesparing door kleine datacenters (< 20 MW) via de Energiebesparingsplicht Regels verplicht aansluiten van gebruikers op het elektriciteitsnet via de Elektriciteitswet Regels verplicht leveren van restwarmte via de Wet Collectieve Warmtevoorziening Voorkeursvolgorde water bepalen via Nationaal Water Programma Beoordelen van milieueffecten door indirecte m.e.r.-(beoordelings)plicht Rijkswaterstaat: vergunning onttrekking oppervlakte­ water

•

•

Bevoegd gezag voor de Wabo-omgevingsvergunning (milieu en bouw) bij bedrijven en instellingen waar stook­ installaties aanwezig zijn van 50MW of meer Vestigingsvoorwaarden opnemen in Omgevingsverordening (voor zover mogelijk) Sturen op naleven regels in bestemmingsplan en milieuregels via VTH

• •

Vestigingsvoorwaarden in beleid en omgevingsvisie verankeren Indien mogelijk toepassen in omgevingsplannen Sturen op naleving regels bestemmingsplannen en milieu­ regels via VTH

24

Hierbinnen sturen we als provincie op de naleving van de geldende regels via vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) zoals vastgelegd in het Actieplan Energietransitie 2020 – 2023 van de provincie over intensivering van benutting van het wettelijk instrumentarium. Hierover maken we afspraken met de omgevingsdiensten. Zoals benoemd in hoofdstuk 3 zal de provincie daarnaast uniforme vestigingsvoorwaarden stellen als uitgangspunt voor afspraken met gemeenten. Indien dit soort vestigingsvoorwaarden kunnen worden opgenomen, moeten die vervolgens toegepast worden in gemeentelijke omgevingsplannen. Lokaal niveau Kleinere datacenters (met een opgesteld vermogen van minder dan 20MW) vallen onder de energiebesparingsplicht. Dit houdt in dat ze volgens het Activiteitenbesluit milieubeheer verplicht zijn om energiebesparende maatregelen uit te voeren van de Erkende Maatregelenlijsten voor energiebesparing (EML).14 Het lokale datacenterbeleid van de gemeenten Amsterdam en Haarlemmermeer stelt aanvullende eisen aan de duurzaamheid van datacenters, veelal via vestigingsvoorwaarden. Het lozen van het afvalwater afkomstig van een datacenter is vergunningplichtig als bedoeld in 6.2, lid 1 van de Waterwet. Het waterschap is verantwoordelijk voor het verstrekken van deze water/lozingsvergunning.

Regionale afstemming over lokale vestigingsvoorwaarden Ook rondom duurzaamheid wordt in regionaal verband voortgebouwd op de voorwaarden vanuit de gemeenten Amsterdam en Haarlemmermeer. Daar zijn vestigingsvoorwaarden opgenomen omtrent elektriciteit en restwarmte, water wordt hieraan toegevoegd. Samen met de clustergemeenten en de omgevingsdiensten wordt voor deze vestigingsvoorwaarden afgestemd wie er bevoegd is om regels op te stellen en vast te leggen. De netbeheerders en Waterbedrijven worden betrokken bij het opstellen van uniforme vestigingsvoorwaarden om integraliteit tussen de voorwaarden te garanderen en waarborgen.

Voorbeelden van duurzaamheids-vestigingsvoorwaarden uit het vestigingsbeleid van Amsterdam en Haarlemmermeer Elektriciteit

• • • • •

Warmte­ levering

• •

Water

• • •

14

Datacenters groter dan 80 MVA dienen een eigen 150 kV inkoopstation te realiseren Datacenters dienen op locatie zo veel als technisch en economisch haalbaar zelf duurzame energie op te wekken, bijvoorbeeld in de vorm van zonnepanelen op het dak Datacenters spannen zich in voor het realiseren van duurzame systemen voor nood- en piekvoorzieningen Datacenters maken jaarlijks inzichtelijk op welke wijze energie duurzaam wordt ingekocht, bij voorkeur kwaliteit D of beter Inzet op energie efficiënte systemen voor bijvoorbeeld koeling: PUE[1] nieuwbouw maximaal < 1,2 Wanneer een warmtenet nabij is (geprojecteerd), levert het datacenter de restwarmte aan het (geprojecteerde) warmtenet op een bruikbare temperatuur Wanneer geen warmtenet nabij is, is het datacenter voorbereid op toekomstige levering aan het warmtenet Onttrekking van grondwater voor koeling wordt beperkt. Voor koeling wordt gebruik gemaakt van hemelwater, oppervlaktewater en eventueel “ruw drinkwater” voordat aanspraak wordt gedaan op drinkwater De hoeveelheid voor koelwater benodigd (drink)water wordt drastisch beperkt

https://iplo.nl/thema/energiebesparing/verandert/#h5769af8a-b32c-4f5e-828f-9889e742a664

25

4.3

Provinciale inzet

Wij zetten ons in voor de duurzaamheid en innovatie van de datacentersector. Onze Omgevingsvisie geeft een deel van de inzet aan in het ontwikkelprincipe. Vraag en aanbod van hernieuwbare energie worden zodanig gebundeld dat sprake is van efficiënte benutting van bestaande en nieuwe energie-infrastructuur en van restwarmte. De provincie wil daarin verder in het realiseren van het streefbeeld, ondanks de grote infrastructurele vragen die hier spelen. Daarom zetten we voor restwarmtebenutting concrete expertise in. Daarnaast zijn de vestigingsvoorwaarden hier ook onderdeel van de stimulering. Wij zetten in op:

Dit doen we aan de hand van:

• • • •

Omgevingsverordening → Artikel 6.62:

• •

Energieverbruik Duurzame energie Restwarmte Watergebruik voor koeling (i.r.t. water­ beschikbaarheid) Waterveiligheid en overlast Kwaliteit lozingswater

Motiveringsplicht omgevingsplan (beschrijving van de wijze waarop rekening is gehouden met risico’s klimaatverandering, waaronder waterveiligheid, wateroverlast en waterbeschikbaarheid)

Vestigingsvoorwaarden → Vestigingsvoorwaarden rondom energie en water opnemen; gericht op maximale inzet op energiebesparing, gebruik van restwarmte in omliggende bebouwing, duurzame energieopwekking en duurzaam watergebruik.

Vergunningverlening, toezicht en handhaving → Via vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) kunnen overheden sturen op naleving regels in bestemmingsplan en milieu → Afspraken maken met Omgevingsdiensten

Stimuleren van duurzaamheid en innovatie → Onderzoek en pilots • Verkennen Europese pilot transparantie energie en watergebruik • Onderzoek water en energiegebruik datacenters (ODNZKG • Aanstellen aanjager/procesmanager Restwarmte datacenters → Duurzaam inkopen: zuinig instellen van door de provincie gebruikte servers → Verbinding van de sector met het ecosysteem voor innovatie, werk en ontwikkeling → Green deal Energie besparing (Amsterdam, ODNZKG) → Afspraken met de sector

•

We nemen uniforme vestigingsvoorwaarden op. Een eerste stap is om door het vaststellen van vestigingsvoorwaarden voor datacenters regie te houden op de ontwikkelingen. Wij zullen met de gemeenten waar zich nog datacenters kunnen vestigen afspraken maken over vestigingsvoorwaarden, hierbij betrekken wij de omgevingsdiensten, netbeheerders en waterbedrijven. - Voor energie betreft dit in ieder geval: Datacenters werken mee aan maximale energiebesparing (bijvoorbeeld powermanagement, virtualisatie en energie-efficiënte koeling PUE < 1,2 ) de energievoorziening, kopen zo duurzaam mogelijk stroom in, wekken waar mogelijk zelf duurzame energie op, zetten zich in voor duurzame back-up energiesystemen, maken gebruik van energie-efficiënte koeling (PUE<1,2) en zijn voorbereid voor het afkoppelen en gebruik van restwarmte voor andere toepassingen.

26

-

•

Voor water betreft dit in ieder geval: De hoeveelheid voor koelwater benodigd (drink)water wordt zo veel mogelijk beperkt (innovatie andere koeltechnieken). Voor koeling wordt gebruik gemaakt van oppervlaktewater, hemelwater en zo mogelijk van bronnen als hergebruik effluent. Onttrekking van grondwater voor koeling heeft niet de voorkeur. Gebruik van ondergronds opgeslagen hemelwater wordt echter gestimuleerd. Datacenters houden er rekening mee dat waterbeschikbaarheid (in droge zomers) niet gegarandeerd is.

We sturen via vergunningsverlening, toezicht en handhaving (VTH). We sturen via VTH op de naleving van de regels in het bestemmingsplan (o.a. toetsing Bouwbesluit), maar ook van milieuregels (Wet milieubeheer). Dit betreft bijvoorbeeld het toepassen van erkende maatregelen die bijdragen aan de energie efficiency op basis van de Best Beschikbare Technieken (energiebesparingsconvenanten (MEE en MJA3)). Ook zien we toe op de naleving van de maatregelen door het maken van afspraken met de omgevingsdiensten. Zo wordt in de energiebesparingsaanpak 20222-2025 van de ODNZKG voorzien in onderzoek naar watergebruik in relatie tot koeling bij datacenters. Op basis van een inventarisatie door de ODNZKG bij de datacenters zal in 2022 een analyse door de OD NZKG in samenwerking met Waternet worden uitgevoerd naar de best beschikbare techniek(en) voor zowel energieverbruik als watergebruik. De resultaten van deze analyse worden in een rapport opgenomen en kunnen benut worden voor het verder concretiseren van de vestigingsvoorwaarden voor datacenters. Ook wordt dit onderzoek benut als pilot voor het verder ontwikkelen van de kansen om waterbesparing via het VTH-spoor vorm te geven. We ondertekenen de Green Deal met betrekking tot het nemen van besparingsmaatregelen als bevoegd gezag.

•

We doen onderzoek en participeren in pilots. We onderzoeken de mogelijkheid om in Noord-Holland Noord waterstof in te zetten en om de glastuinbouw te verbinden met de restwarmte van datacenters. We stellen een aanjager restwarmte voor datacenters aan. De provincie sluit zich aan bij het LEAP-project en zal tijdelijk een trainee inzetten voor het versterken van het LEAPteam en om op deze wijze de kennisuitwisseling te versterken. We onderzoeken in MRA-verband en samen met de sector, branches, ODNZKG en de netbeheerders de mogelijkheid voor een pilot vooruitlopend op de European Energy efficiency directive, waarin datacenters transparantie geven in de hoeveelheid water en energie die zij gebruiken. Om het (drink-)watergebruik van datacenters klimaatneutraal te laten zijn wordt er op diverse plekken geëxperimenteerd met innovatieve oplossingen. Waaronder gebruik van regenwater en gebruik van afvalwater. Daarnaast brengen we samen met de omgevingsdiensten het watergebruik van datacenters verder in kaart. Bij alle onderzoeken en pilots geldt dat we de kennisuitwisseling over innovatieve toepassingen stimuleren.

•

We dragen bij aan duurzaamheid en innovatie in de datacentersector door duurzaam in te kopen. In ons inkoopbeleid 2021-2024 hebben wij aangegeven dat wij onze inkopen de komende 4 jaar zoveel mogelijk circulair, klimaatneutraal, sociaal en ethisch doen. Het gaat daarbij om opdrachten voor het openbaar vervoer, het onderhouden en aanleggen van de infrastructuur en het groen en de faciliteiten voor de eigen bedrijfsvoering. Onder die laatste categorie valt ook het voeren van groen inkoopbeleid ten aanzien van datacenters en clouddiensten. Daarnaast is de provincie bereid om gemeenten bij te staan bij het voeren van groen inkoopbeleid omtrent datacenters en clouddiensten.

27

We stellen de door de provincie gebruikte servers energiezuinig in en kijken naar mogelijkheden voor virtualisatie. •

We zorgen voor een gezamenlijke lobby richting het Rijk en de EU De vestigingsvoorwaarden en uitgangspunten van deze datacenterstrategie worden voorgelegd bij andere provincies, het Rijk en de EU met het verzoek om op basis van deze strategie een landelijk (Europees) gelijk speelveld te creëren . Er wordt ook gezamenlijk opgetrokken op het gebied van energiewetgeving en het versterken van de energie-infrastructuur.

•

We verbinden de datacentersector aan ons ecosysteem voor innovatie, werk en ontwikkeling. De digitalisering van de economie verandert ook de manier waarop we werken en legt de nadruk op nieuwe vaardigheden. Een groot deel van deze vaardigheden worden momenteel ingezet in en rond deze datacenters. Als we de arbeidsmarkt willen klaarstomen met de digitale vaardigheden van de toekomst is samenwerking en kennisdeling met deze sector essentieel. Voor de provincie is het daarom belangrijk om de datacentersector te verbinden aan ons ecosysteem voor innovatie, werk en ontwikkeling. Met het oog op de arbeidsmarkt en scholing werken we mee aan het Manifest Werken en Ontwikkelen 2030 Noord-Holland.15 Wij vragen de bedrijven achter de datacenters actief deelnemer te zijn/worden in het Manifest en daarmee de campussen met inbreng vanuit hun eigen mogelijkheden, hun regionale betrokkenheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid als ondernemer.

•

We volgen de ontwikkelingen nauwgezet en stemmen af met netbeheerders en de datacentersector. Om goede integrale afwegingen te kunnen maken met betrekking tot plaats en tempo van datacenterontwikkelingen én de daarvoor benodigde netinfrastructuur zetten wij via deze datacenterstrategie in op provinciale afstemming inclusief frequente monitoring van de ontwikkelingen. Hierin worden vraag en aanbod van hernieuwbare elektriciteit zodanig gebundeld dat sprake is van efficiënte benutting van bestaande en nieuwe energie-infrastructuur en van restwarmte. Daarnaast sluiten we in de uitvoering van deze strategie aan bij de aanpak en strategie voor de netinfrastructuur zoals deze eind 2020 samen met de netbeheerders is ontwikkeld.

4.4

Parallelle trajecten en ontwikkelingen

Naast de inzet vanuit de provincie, het Rijk en andere decentrale overheden, zet de datacentersector zich zelf ook in voor verduurzaming en innovatie. EU Green Deal Datacenters In januari 2021 hebben datacenterexploitanten en brancheorganisaties afgesproken zich in te zetten voor de Europese Green Deal. In deze Green Deal hebben zij zich als doel gesteld om datacenters klimaatneutraal te maken tegen 2030. Hierbij zet de sector zich onder andere in voor: • Het bewijzen van energie-efficiëntie met meetbare doelen • Het inkopen van 100% koolstofvrije energie • Het geven van prioriteit aan waterbehoud • Het hergebruiken en repareren van servers • Het zoeken naar manieren om warmte te benutten Met deze inzet willen zij een integraal onderdeel vormen van de duurzame toekomst van Europa. Lower Energy Acceleration Programma (LEAP) Technologisch is de ICT-energie-efficiëntie verbetering, zoals we die de laatste decennia hebben gezien, op de langere termijn niet vol te houden; datagroei overstijgt dan de verbetering van energie-efficiëntie. Daarom zijn nieuwe technologische doorbraken nodig voor ontkoppeling van datagroei en energieverbruik binnen datacenters. Ontwikkeling van gedistribueerde systemen zijn onontbeerlijk voor een toekomst vaste en duurzame digitale infrastructuur. Ook is het essentieel dat we overschakelen naar circulaire economie.

Dit om te voorkomen dat kritieke materialen voor de ICT apparatuur uitgeput raken, en om de schadelijke effecten van e-waste drastisch te verminderen. Innovatie en samenwerking zijn daarbij hard nodig. Het Lower Energy Acceleration Program (LEAP) is 2 jaar geleden gestart door de Amsterdam Economic Board met onder meer Gemeente Amsterdam, Alliander, RVO, het ministerie van Economische Zaken en Klimaat, NLdigital. Omgevingsdienst NZKG, GreenIT Amsterdam en Topsector Energie. Inmiddels is LEAP een brede coalitie van datacenters, ICT hard- en software leveranciers, grote ICT-gebruikers, startups, kennisinstellingen en overheden en netwerkorganisaties. LEAP heeft als doel de transitie naar een duurzame digitale infrastructuur te versnellen.16 De ‘LEAP Technology Trends&Scenarios’ biedt een overzicht van oplossingen en scenario’s voor de digitale infrastructuur van de toekomst. De provincie is betrokken bij het LEAP-traject via de Amsterdam Economic Board maar wil haar betrokkenheid versterken door tijdelijk een trainee in te zetten in het LEAP-team en zo de kennisuitwisseling te versterken. Daarnaast ondersteunen we de ambitie om te komen tot een nieuwe Landelijke Green deal met de datacenters.

15

In het Manifest Werken en Ontwikkelen 2030 Noord-Holland pakken partijen vanuit onderwijs, bedrijfsleven en

overheid (triple helix) hun gezamenlijke verantwoordelijkheid voor groene, duurzame veerkrachtige technische en technologische arbeidsmarkt. 16

Zie ook infographic ‘Exponentiële datagroei vraagt om transitie naar duurzame digitale infrastructuur’

28

5

29

Uitvoering en organisatie 5.1 Activiteiten Deze datacenterstrategie schetst de ambitie en het streefbeeld van de provincie Noord-Holland op de vestiging en ontwikkeling van datacenters. Het is een strategisch document dat wordt vertaald naar formele instrumenten en provinciale initiatieven hierin zullen de concrete maatregelen en handvatten voor de uitvoering worden benoemd. Regulerende maatregelen die nog niet zijn verankerd in regelgeving zullen eerst moeten worden geformuleerd en vastgesteld alvorens er gehandhaafd kan worden. Daarbij voorzien we de volgende activiteiten voor implementatie: • Aanpassing van de Omgevingsverordening door de provincie Noord-Holland - Aanwijzen clusters en verbod op vestiging daarbuiten - Voorwaarde dat datacenters zich alleen mogen vestigen op bedrijventerreinen, met een stedenbouwkundigplan en een beeldkwaliteitsplan.

- Ontwikkelingen moeten voldoen aan provinciaal beleid, zoals de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie - Verplichting voor gemeenten waar datacenters zich mogen vestigen om tot afspraken over vestigingsvoorwaarden met provincie te komen - Motiveringsplicht omgevingsplan (beschrijving van de wijze waarop rekening is gehouden met risico’s klimaatverandering, waaronder waterveiligheid, wateroverlast en waterbeschikbaarheid) • Sturing op basis van Wet Milieubeheer door de provincie Noord-Holland en ODNZKG - Via vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) sturen op naleving regels in bestemmingsplan en milieu - Invulling en uitwerking VTH-taken van de provincie op basis van bevoegd gezag - Afspraken maken met Omgevingsdiensten over rol en bevoegdheden - Aanvullende afspraken met OD(s) inzake stimuleren en handhaving energiebesparing provinciale bedrijven voor de periode 2022-2025 • Aanvullende afstemming en afspraken - Overleg over vestigingsbeleid datacenters met cluster gemeenten en Flevoland via MRAoverleg - Afstemming en uitvoering duurzaamheidsambities via MRA Duurzaamheidstafel (gemeenten, sector, netbeheerders en waterbedrijven) - Actieve verbinding met het Manifest Arbeidsmarkt en onderwijs en werkambassadeur - Uitvoeren van en aansluiten bij onderzoek, pilots en kennisuitwisseling, onder meer via LEAP en de inzet van duurzame energiebronnen zoals waterstof en

innovatieve watersystemen

-

•

Onderzoeken en eventueel initiëren samenwerkingsverband met andere Flap-D regio’s Monitoren van ontwikkelingen en energie en watergebruik via monitoringstafel MRA Onderzoek naar toegevoegde waarde economische waarde datacenters (directe én indirecte effecten), in samenwerking met Flevoland (& Amsterdam) en met medewerking van branche organisaties en sector. Stimuleren van innovatie en duurzaamheid - Aanjagen afkoppelen restwarmte via procesmanager - Aanjagen van inzet van duurzame energiebronnen en innovatieve watersystemen via webinars en seminars MRA Duurzaamheidstafel

5.2 Monitoring en adaptiviteit De technologische ontwikkelingen rondom datacenters gaan zeer snel. Voor de langere termijn zijn vraag naar datacentercapaciteit en de uitdagingen rondom duurzaamheid en inpassing die daarmee samenhangen, daarom lastig te voorspellen. Dit maakt monitoring zeer belangrijk, zodat tijdig kan worden bijgestuurd of geanticipeerd op veranderende omstandigheden. De provincie Noord-Holland zal de doorwerking van de datacenterstrategie monitoren. Daarnaast hebben we met onze MRA-partners 2 overleggen ingesteld om de ontwikkelingen te monitoren en afspraken bij te kunnen stellen (adaptiviteit). De monitoringstafel richt zich met name op het monitoren van de groei van en de ontwikkeling(en) binnen de sector, op de groei van het opgesteld vermogen en de aangevraagde netcapaciteit, de spreiding daarvan over de regio en op het watergebruik. De gesprekken aan deze tafel – met onder andere de netbeheerders, het Rijk en de sector – moeten ons helpen om zo goed mogelijk zicht te houden op de ontwikkelingen en ook te kunnen bepalen of eventueel bijsturing noodzakelijk is. De duurzaamheidstafel heeft een meer praktische en actiegerichte insteek. Deze heeft als doel om een structurele vorm van samenwerking op te zetten tussen de datacentersector, de overheid, netbeheerders en waterbedrijven op het gebied van verduurzaming.

Hierbij verkennen we gezamenlijk hoe we uitdagingen kunnen overkomen en concrete stappen kunnen zetten op de thema’s energie, water, ruimtelijke inpassing en grondstoffen, die tevens worden gemonitord. Op de korte termijn moet dat leiden tot concrete initiatieven in de MRA om de energie-efficiency van datacenters verder te vergroten, meer restwarmte te benutten en het watergebruik te reduceren. Op de langere termijn moet deze tafel bijdragen aan een toekomstbestendige digitale infrastructuur. Deelnemers aan de duurzaamheidstafel zijn NLdigital, DDA, Google, Microsoft, Equinix, Interxion, Global Switch, EdgeConnex, Iron Mountain, Tennet, Liander, Warmtenet, Amsterdam Economic Board, MRA, Haarlemmermeer, Almere, Amsterdam, provincie Noord-Holland, provincie Flevoland. De datacenterstrategie heeft een doorlooptermijn tot 2024 daarna wordt bezien of verlenging noodzakelijk wordt geacht of dat de ambities en concrete uitwerking voldoende zijn geborgd in fungerend beleid en de omgevingsverordening. In 2023 zal er een tussentijdse rapportage worden opgesteld.

30

31

Bijlage 1 Prognoses Tabel x: Overzicht van gevestigde datacenters, lopende datacenter initiatieven, een inschatting van het maximale extra vermogen (MVA) dat kan worden geaccommodeerd tot 2030 en aangewezen/potentiële locaties voor datacentervestiging in de verschillende gemeenten Noot: Dit is slechts een indicatie van het geschatte vermogen, de opgave komt van de gemeenten Gemeente

Gevestigde datacenters vermogen (MVA)

Lopende initiatieven* vermogen (MVA)

Inschatting (max) extra vermogen tot 2030 vermogen (MVA) (inclusief lopende initiatieven)

Aangewezen (potentiële) locaties

1. Locaties binnen Noord-Holland en binnen de invloedssfeer van gevestigde hyperconnectiviteitsclusters Amsterdam

231

318

670

Amsterdam Zuidoost (Amstel III), Science Park, Sloterdijk - Havengebied en Schinkelkwartier

Haarlemmermeer

243

212

750

Bedrijventerreinen STP, Polanenpark, Corneliahoeve en de transformatie van Schiphol-Rijk Datacenter Vattenfal en bedrijventerrein Verrijn Stuart

Diemen

0

70

<30

Totaal 1

474

600

1.450 (max)

2. Locaties binnen Noord-Holland maar buiten de invloedssfeer van gevestigde hyperconnectiviteitsclusters Haarlem

15 - 25

0

0

Totaal 2

15 - 25

0

0

Waarderpolder

3. Locaties met hyperscale datacenters in Noord-Holland Hollands Kroon

315

850

850

Totaal 3

315

850

850

Agriport A7

* Lopende initiatieven zijn bekende projecten waar de verschillende gemeenten voornemens zijn plannen tot uitvoering te brengen, welke niet per definitie in dezelfde status van projectontwikkeling zijn

Bijlage 2 Dienstenrichtlijn De Europese Dienstenrichtlijn richt zich op het waarborgen van een vrij verkeer van diensten en de vrije vestiging van diensten binnen de Europese Unie. Het begrip ‘dienst’ is daarbij breed en omvat in de praktijk elke economische activiteit. Het beperken van vrij verkeer en vrije vestiging is slechts mogelijk als de Dienstenrichtlijn hiervoor ruimte biedt. Een beperkende maatregel moet berusten op doelstellingen in het kader van de fysieke leefomgeving, moet effectief zijn om die doelstellingen te bereiken en mag niet verder gaan dan nodig is. In dit geval is relevant dat ‘dwingende redenen van algemeen belang’ een beperking kunnen rechtvaardigen. Daarbij moet steeds aan drie criteria worden voldaan: (1.) het non-discriminatie beginsel; (2.) het noodzakelijkheidsvereiste; en (3.) het evenredigheidsvereiste.

Discriminatieverbod Het discriminatieverbod houdt in dat de eisen geen direct of indirect onderscheid maken naar nationaliteit of, voor vennootschappen, de plaats van hun statutaire zetel. De beleidsmatige en juridische beperkingen voor datacenters maken geen onderscheid op basis van vestigingsplaats of nationaliteit.

Noodzakelijkheid Noodzakelijkheid houdt in dat de eisen zijn gerechtvaardigd om een dwingende reden van algemeen belang. De provincie Noord-Holland streeft met de betreffende beleidsmatige en juridische beperkingen voor datacenters algemene ruimtelijke en milieu relevante doelen na. Deze doelen zijn (in het kort): • het behoud van fysieke ruimte (op bedrijventerreinen) om alle bedrijfsvormen evenwichtig te kunnen faciliteren in het belang van de lokale, regionale en nationale economie; • het waarborgen van een goed woon- en leefklimaat en een goed vestigingsklimaat en • het voorkomen van overbelasting op het elektriciteitsnetwerk.

Evenredigheid De eisen moeten geschikt zijn om het nagestreefde doel te bereiken; zij gaan niet verder dan nodig is om dat doel te bereiken en dat doel kan niet met andere, minder beperkende maatregelen worden bereikt. Het datacenterbeleid wordt in 2022 vastgesteld en de omgevingsverordening voor de hele provincie wordt hierop aangepast. De maatregelen gericht op het alleen op bepaalde locaties toestaan van nieuwe datacentra zijn geschikt zijn om de beoogde doelen te bereiken. De behoefte aan datacentra is zodanig dat zonder dergelijke regels geen sprake zal zijn van clustering, maar van vestiging op diverse locaties in de hele provincie. Er zijn geen minder vergaande maatregelen denkbaar om de beoogde clustering te bereiken. Er zijn diverse locaties in de provincie waar in principe planologische ruimte is om een datacentrum te vestigen of waar niet valt uit te sluiten dat een gemeente hieraan wil meewerken. De provincie heeft hierop geen andere directe invloed dan via het stellen van regels in de verordening.

32

33

Colofon Teksten Provincie Noord-Holland Fotografie Dataplace, Interxion, Kas van Vliet, NorthC Datacenters, provincie Noord-Holland Infographics & opmaak Xerox Mediaservices