Brief van de formateur

Onderwerp: Verantwoording van de formateur Datum: 8 mei 2026

Geachte gemeenteraad, Op 27 maart 2026 heeft uw raad het advies van mevrouw Marian Everhardt, de informateur, ontvangen naar aanleiding van het door haar doorlopen informatieproces. Op 31 maart heeft u dit advies besproken en mij gevraagd om als formateur dit proces voort te zetten en te leiden. Nu, korter dan anderhalve maand later, ligt er een coalitieakkoord van PRO en D66 Samen verder - Bouwen aan de toekomst van Diemen. Er is in deze periode buitengewoon hard gewerkt om in korte tijd tot een uitgebalanceerd en compact akkoord te komen, met oog voor de belangrijke opgaven waar Diemen voor staat. Daarbij is nadrukkelijk aandacht geweest voor wat er leeft in de samenleving. Er is een enquête uitgezet, er zijn gesprekken gevoerd op de markt, en ook de oppositie is uitgenodigd om mee te denken. Zal iedereen zich volledig herkennen in het akkoord? Mogelijk niet in alle details. Op hoofdlijnen zijn echter brede lijnen zichtbaar die aansluiten bij wat in Diemen leeft. Belangrijker nog is dat de betrokken partijen nadrukkelijk de intentie hebben uitgesproken om niet alleen aan het begin van deze bestuursperiode, maar juist ook gedurende de komende vier jaar, in verbinding te blijven met de samenleving. Zowel binnen de raad als daarbuiten. Daarmee is dit akkoord geen eindpunt, maar een startpunt voor het gezamenlijk bouwen aan de toekomst van Diemen.

De informateur heeft in haar advies de volgende uitgangspunten meegegeven: 1. Om de snelheid te bevorderen, vinden de onderhandelingen plaats aan één gezamenlijke tafel. 2. De formateur ontwikkelt samen met GroenLinks-PvdA en D66 een samenhangende en compacte tekst voor het coalitieakkoord. 3. Oppositiepartijen worden betrokken bij het proces. 4. Er wordt onderzocht of een (jaarlijks) raadsakkoord of andere samenwerkingsvormen passend zijn. 5. Het maatschappelijk middenveld en de inwoners worden betrokken bij het proces. Eén tafel en een akkoord op hoofdlijnen De afgelopen weken hebben de onderhandelende partijen intensief samengewerkt aan een compact en samenhangend coalitieakkoord. Dit is gebeurd aan één tafel, met drie onderhandelaars per partij. De gesprekken vonden plaats in een goede en open sfeer. Verschillen van inzicht waren er, maar steeds werd gezocht naar het grotere belang van Diemen en naar gedeelde uitgangspunten. Deze onderhandelingen hebben geleid tot een akkoord op hoofdlijnen, waarbij per hoofdstuk concrete speerpunten zijn benoemd die richting geven aan het beleid in de komende periode.

Oppositiepartijen betrekken en een passende samenwerkingsvorm Daarnaast heb ik, samen met vertegenwoordigers van de onderhandelende partijen, gesprekken gevoerd met de niet-onderhandelende partijen (de oppositie) over hun politieke prioriteiten en aandachtspunten. Deze gesprekken heb ik als constructief ervaren. Hieruit blijkt dat er op belangrijke onderwerpen brede overeenstemming bestaat binnen de Diemense politiek. Van deze gesprekken zijn verslagen gemaakt en iedere partij ontvangt een terugkoppeling over de wijze waarop hun inbreng is betrokken bij de totstandkoming van het akkoord. In deze gesprekken is ook aandacht besteed aan de onderlinge samenwerking binnen de raad. Daarbij kan gedacht worden aan afspraken over omgangsvormen, een gezamenlijk inhoudelijk programma en een strategische agenda waarin wordt vastgelegd wat voor raad u wilt zijn. Dit kan uitmonden in een samenwerkingsagenda. De gesprekken hierover hebben nog niet geleid tot een eenduidig programma. Ik adviseer u daarom om samen met uw raadsvoorzitter en griffier op korte termijn, bijvoorbeeld tijdens een heidag, gezamenlijk invulling te geven aan deze samenwerkingsagenda voor de komende vier jaar.

Het betrekken van de samenleving De afgelopen periode hebben de onderhandelende partijen door middel van een enquête, inwoners, maatschappelijke organisaties, verenigingen en ondernemers, bevraagd op hun prioriteiten en zorgen. Dit heeft waardevolle inzichten opgeleverd die zijn meegenomen in de totstandkoming van het coalitieakkoord of bij de uitwerking van toekomstig beleid worden betrokken. Er ligt een uitdrukkelijke wens bij de onderhandelende partijen om deze betrokkenheid van de samenleving ook de komende jaren actief voort te zetten en verder te versterken.

Tot slot Ik constateer dat er met dit coalitieakkoord een stevige basis ligt voor een stabiel en toekomstgericht bestuur van Diemen. Er is sprake van wederzijds vertrouwen, inhoudelijke samenhang en een duidelijke bereidheid tot samenwerking, zowel binnen de coalitie als richting de oppositie en de samenleving. Ik spreek het vertrouwen uit dat u als gemeenteraad, samen met het nieuw te vormen college, op deze basis verder kunt bouwen aan de toekomst van Diemen.

Met vriendelijke groeten,

Joyce Langenacker Formateur