Bijlage 6 Diemen jaarrapportage Uitvoeringsprogramma 2022 DEF.pdf

Jaarrapportage Uitvoeringsprogramma 2022 Gemeente Diemen

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Inhoud Inleiding ........................................................................................................................................... 3 Financiële verantwoording op hoofdlijnen ................................................................................................ 4 Programma Milieu ............................................................................................................................. 5 Milieu-output ....................................................................................................................................... 5 Regulering ........................................................................................................................................... 6 Milieutoezicht ....................................................................................................................................... 6 Milieuregie ........................................................................................................................................... 8 Energiebesparing-milieu ........................................................................................................................ 8 Programma Bouw ...........................................................................................................................

10 Advies Constructieve veiligheid ..............................................................................................................10 Asbest................................................................................................................................................10 Energielabel C kantoorgebouwen ...........................................................................................................10 Energie keuringsverplichting klimaatinstallatie EPBD III ............................................................................11 Programma Bodem ......................................................................................................................... 12 Bodemoutput ......................................................................................................................................12 Bodemregie ........................................................................................................................................13 Randvoorwaardelijk en programma-overstijgend ..........................................................................

14 Programma randvoorwaardelijk .............................................................................................................14 Programma-overstijgend ......................................................................................................................14

Pagina 2 van 15

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Inleiding Als Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) voeren wij namens de gemeente Diemen wettelijke taken uit op het gebied van milieu, bouw (energie) en bodem. Naast deze taken adviseren we de gemeente Diemen op deze thema’s. Deze rapportage gaat over het jaar 2022 en geeft inzicht in de wijze waarop de OD NZKG uitvoering heeft gegeven aan de Uitvoeringsovereenkomst 2022. In het Noordzeekanaalgebied wordt het steeds drukker: meer industrie, meer mobiliteit en een forse woningbouwopgave. Al deze ontwikkelingen hebben een impact op de kwaliteit van de leefomgeving. Bewoners, werkgevers, werknemers en recreanten: iedereen heeft er baat bij dat de regio veilig en leefbaar is en blijft. Daarin heeft ieder een eigen verantwoordelijkheid, ook binnen de overheid. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) heeft als belangrijkste taak het veilig en leefbaar houden van de leefomgeving, in opdracht van acht gemeenten en drie provincies. De OD NZKG staat voor een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving: een mooie missie in een dynamisch gebied waar veel verschillende en soms tegenstrijdige belangen spelen. De schaarse capaciteit en snelheid waarmee veranderingen op ons afkomen vragen om scherpe keuzes. Keuzes over waar wij onze inzet behouden op het bestaande kwaliteitsniveau en keuzes waar wij onze inzet op willen intensiveren en innoveren.

Wij staan hierbij voor de inhoudelijke opgaven op het gebied van klimaat, milieu-gerelateerde gezondheid, en transformatie gebieden. Belangrijk voor ons hierbij is versterking van ons instrumentarium op het vakgebied vergunning verlenen, toezicht houden, handhaven en adviseren. Uitgangspunt is dat we omgevingsgericht werken en in dialoog met de omgeving, waarbij we op basis van onze deskundigheid onafhankelijk de VTHtaken uitvoeren. Een voorbeeld van ons gebiedsgericht werken is onze nieuwe meldingenapp (zie https://overlast.odnzkg.nl/). Knelpunten wet- en regelgeving In de praktijk lopen we als OD NZKG soms tegen knelpunten in wet- en regelgeving en beleid aan die maken dat wij de omgeving minder dan gewenst kunnen beschermen. Het gaat om beleidsopgaven op acht milieuthema’s, te weten geur, geluid, externe veiligheid, luchtkwaliteit, duurzaamheid (energiebesparing), afval, water en bodem. Wij hebben afgelopen jaar alle opdrachtgevers, waaronder de gemeente Diemen een brief gestuurd over de beleidsopgaven (zie bijlage 1). Samen willen wij met u de beleidsopgaven komende tijd verder invullen.

Pagina 3 van 15

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Financiële verantwoording op hoofdlijnen Voor 2022 is in totaal € 40.815,- minder is gerealiseerd ten opzichte van de initiële begroting. In onderstaande tabel is aangegeven wat de verschillen zijn. De toelichting is hieronder per werkveld aangegeven.

Pagina 4 van 15

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Programma Milieu Op het programma milieu is € 12.444,- minder gerealiseerd dan de initiële begroting.

Milieu-output De basis van het werk in het werkveld milieu is het bedrijvenbestand. Hierbij zien we dat het aantal bedrijven van het type B licht is gedaald. In onderstaande tabellen is te zien hoeveel bedrijven er zijn per type. En wat de inzet was in het milieu-output-pakket per type bedrijf. In de tabel onder het kopje milieu-advies zijn naast de regie-uren voor milieu-advies ook de regie-uren voor regulering en toezicht te zien.

Pagina 5 van 15

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Regulering Milieuregulering betreft het afhandelen van vergunningaanvragen en meldingen. Dit is vraaggestuurd. Dit werk is inhoudelijk complexer geworden door vraagstukken over leefbaarheid, gezondheid, veiligheid en veranderde wetgeving, dan wel de interpretatie daarvan. Onderdeel van dit werk is ook het actualiseren van vergunningen. De werkdruk bij regulering milieu is al jarenlang hoog met een stijgende tendens. Dit wordt verder versterkt door (natuurlijk) personeelsverloop en krapte op de arbeidsmarkt waardoor het steeds moeilijker wordt de (juiste) capaciteit beschikbaar is voor de toenemende werklast. In 2022 is daarom aan het vraaggestuurde werk, namelijk het in behandeling nemen van een vergunningaanvraag, prioriteit gegeven op het actualiseren van een vergunning. In onderstaande tabel zijn de aantallen te zien.

Milieutoezicht In het milieutoezicht wordt gebruik gemaakt van meerdere instrumenten waaronder het uitvoeren van controles. Er wordt steeds meer gebiedsgericht gewerkt bij meldingen van overlast om bewoners meer en sneller te betrekken. Hiervoor wordt een nieuwe app gebruikt waarin bewoners eenvoudig een melding kunnen indienen. De OD NZKG werkt informatie- en risico-gestuurd. Bedrijven zijn op basis van milieueffect ingedeeld in risicovolle bedrijven of overige (per branche). De bedrijven worden beoordeeld op verschillende thema’s als externe veiligheid, energiebesparing, afval, afvalwater, lucht, geur, geluid/licht en bodembescherming. Bij een geconstateerde overtreding(en) zal inzet van handhaving plaatsvinden op basis van het meest geschikte instrument afhankelijk van de score langs de Tafel van 11 (het landelijk integraal afwegingskader voor beleid en handhaving). In 2022 is een grote stap gemaakt in automatisering van de risicobenadering en prioriteitstelling binnen de branches. De analyse van milieubelang, naleefgedrag en bezoekfrequentie is geautomatiseerd. Toezichthouders evalueren de resultaten en plannen hun controles in op basis van deze prioritering. Uit een analyse blijkt dat preventief toezicht het meest succesvolle middel is om recidive te voorkomen. Dit geniet daarom ook de voorkeur.

In 2022 is de focus gericht bij het toezicht op het achterhalen van de oorzaak van het niet naleven. Er zijn pilots uitgevoerd waarbij we inzetten op het bereiken van een gedragsverandering bij bedrijven. In onderstaande tabel is het naleefpercentage per branche aangegeven. Deze cijfers zijn gebaseerd op alle controles binnen het werkgebied van de OD NZKG, dus breder dan alleen Diemen.

Pagina 6 van 15

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

In onderstaande tabel is het aantal controles weergegeven.

* Het verschil tussen het aantal begrote controles en het aantal uitgevoerde controles is verklaarbaar doordat de begroting uitging van een 70% planning en het feit dat de uitgevoerde duurzaamheidscontroles in het totaal is meegenomen.

Pagina 7 van 15

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Wanneer nodig wordt het instrument handhaving ingezet. In onderstaande tabellen is te zien hoe vaak dit instrument is ingezet.

Milieuregie In de praktijk loopt de OD NZKG OD NZKG soms tegen knelpunten in wet- en regelgeving en beleid aan die maken dat de omgeving minder dan gewenst kan worden beschermd. Het gaat om beleidsopgaven op acht milieuthema’s, te weten geur, geluid, externe veiligheid, luchtkwaliteit, duurzaamheid (energiebesparing), afval en bodem/grondwater. De OD NZKG heeft alle opdrachtgevers, waaronder de gemeente Diemen een brief gestuurd over de beleidsopgaven en gaat daarover in 2023 met Diemen in gesprek. In onderstaande tabel is het aantal uren te zien voor de verschillende regie-posten.

Energiebesparing-milieu Energiebesparing is belangrijk om Nederland vóór 2050 energieneutraal te maken. In het Nationaal Energieakkoord (SER) zijn afspraken gemaakt over energiebesparing, schone technologie en klimaatbeleid. Gemeenten en omgevingsdiensten zetten zich volop in om bedrijven te stimuleren om energiebesparende maatregelen te nemen. Dat is in veel gevallen een wettelijke verplichting. De energietransitie in onze regio gaat steeds meer aandacht vragen van de VTH taken. Deze toename van aandacht komt door de politieke prioriteit voor de energietransitie, de nieuwe wet- en regelgeving, en de extra intensiveringsbudgetten die hiervoor beschikbaar komen. De doelstellingen voor 2030 worden daarbij Europees en nationaal nog verder aangescherpt door de oorlog in Ukraine. Dit betekent dat er in een korte periode veel werk verzet moet worden. Deze ontwikkelingen hebben effect op vrijwel alle VTH teams van de OD NZKG. De klimaatopgave is één van de drie inhoudelijke opgaven uit de strategische agenda.

Pagina 8 van 15

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Stand van zaken 2022 De OD NZKG is in 2022 verder gegaan met de voorbereiding, het opstarten en uitvoeren van nieuwe taken zoals het toezicht op de label C verplichting en de energiekeuringsverplichting van klimaatinstallaties. Voor beide verplichtingen wordt door de OD NZKG een dashboard ingericht. In de tabel is de huidige stand van zaken van de grootgebruikers en middelgrote gebruikers weergegeven. Er zijn tot nu toe bij 10 groot- en middelgrootgebruikers afspraken gemaakt over te nemen energiemaatregelen en zijn er in dezelfde periode bij 7 groot- en middelgrootgebruikers maatregelen gerealiseerd of is er voldoende voortgang over de te nemen maatregelen. De verwachting is dat deze trend zich de komende jaren voortzet zodat, in overeenstemming met het Provinciale Energieakkoord, de nu bekende bedrijven eind 2026 alle maatregelen hebben getroffen. De voortgangsindicatoren zijn: Voortgangsindicatoren

betekenis

Stand 31-12-2021 Middelgroot

Groot Voortgangsindicator 1 Voortgangsindicator 2

Voortgangsindicator 3

Van hoeveel bedrijven het besparingspotentieel nog niet is vastgesteld of nog onbekend is bij de omgevingsdienst (nog niet opgepakt). Van hoeveel bedrijven afspraken zijn gemaakt over energiebesparingsmaatregelen (opgepakt). Voldoende voortgang over te nemen maatregelen Van hoeveel bedrijven de maatregelen zijn gerealiseerd. (doelstelling bereikt). n.v.t. door andere regelgeving (o.a. ETS, glastuinbouw)

Totaal

1

Stand per 31-12-2022 Grootgebruikers

Middel grootgebruikers

0

1

6

4

5

5

3

1

2

1

3

1

10

8

2

12

5

Informatieplicht Per juli 2019 is de informatieplicht van toepassing geworden, waarbij alle groot en middelgroot gebruikers (niet vergunningplichtig) melding moeten doen van hun gebruik en de genomen maatregelen. Dit heeft, dankzij het verplichte karakter, een positief effect op het maken van afspraken met energie relevante bedrijven. Sinds vorig jaar wordt het handhavingtraject ingezet bij de meldingsplichtige bedrijven die nog geen melding hebben gedaan. Daarnaast wordt er ingezet op de hercontroles bij bedrijven gericht op het daadwerkelijk doorvoeren van de mogelijke energiebesparende maatregelen.

Meldingen Informatieplicht

Stand van zaken

Stand van zaken

31-12-2021

31-12-2022

8

8

8

8

Melding ontvangen maar nog niet beoordeeld Verzoek om aanvullingen Afgehandeld/Goedgekeurd Geen mandaat voor de OD NZKG en doorgezonden aan de gemeente Totaal

Pagina 9 van 15

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Programma Bouw Onder het programma bouw vallen in 2022 de werkzaamheden rondom constructieve veiligheid, asbest en energiebesparing. Er is € 22.273,- minder besteed dan de initiële begroting.

Advies Constructieve veiligheid Er is in 2022 minder advies gevraagd op het gebied van constructieve veiligheid. Dit komt doordat een aantal verwachte projecten zijn uitgesteld of niet zijn gerealiseerd. Hierdoor is er een behoorlijke onderschrijding te zien op deze post in de begroting.

Asbest In 2022 zijn we gestart met Landelijk Asbest Volg Systeem (LAVS)-gestuurd afhandelen van asbestsloopmeldingen en het handhaven op overtreders. Er waren voor 2022 75 meldingen begroot. Er zijn uiteindelijk 114 meldingen afgehandeld.

Energielabel C kantoorgebouwen Per 2023 moeten alle kantoren aan het energielabel C voldoen. Dit betekent dat elk kantoorgebouw met een vloeroppervlakte van meer dat 100 m2 minimaal energielabel C moet hebben. Voldoet het pand dan niet aan deze eisen uit het Bouwbesluit, dan mag het per 1 januari 2023 niet meer als kantoor functioneren. Voor 2022 lag wederom de nadruk op communicatie over de verplichting uiterlijk eind 2022 het kantoor van een label te voorzien. Hierbij heeft 13% van de kantoren die moeten voldoen aan Energielabel C nog geen label laten opstellen – 26% heeft een label dat minder goed is dan label C. Opgeteld voldoet op peildatum 1 januari 2023 39% van de kantoren nog niet aan energielabel C. Vanaf januari 2023 start de toezicht en handhaving op de Label C bij deze de kantoren.

Pagina 10 van 15

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Energie keuringsverplichting klimaatinstallatie EPBD III Op 10 maart 2020 is een keuringsverplichting voor ketels en airco’s opgenomen in het Bouwbesluit voor installaties groter dan 70 kW en betreft de volledige klimaatinstallatie in gebouwen. De energiekeuring kan in belangrijke mate bijdragen aan het realiseren van de CO 2 doelstellingen. Tekortkomingen in het energiezuinig afstellen/inregelen van installaties leiden nu al tot forse energieverliezen, en maken het daarnaast lastiger om duurzame bronnen goed in te zetten: zonder goede afstelling/inregeling van installaties functioneren deze installaties vaak minder goed en worden verwachte energiebesparingen onvoldoende gehaald. De keuringen zijn erop gericht dat de installaties energiezuinig blijven functioneren. De keuringsverplichting kende nog een overgangsperiode tot maart 2022. Tijdens die overgangsperiode was het loket waar de keuringen worden afgemeld (SCIOS) nog niet optimaal beschikbaar. De OD NZKG heeft de gesignaleerde knelpunten bij het SCIOS loket in samenwerking met de VNG aan de orde gesteld bij het ministerie van BZK. Pas in juni 2022 was het mogelijk om data binnen te halen.

Medio juli concludeerde de VNG – op basis van de evaluatie EPBD vanuit het rijk - dat de EPBD verplichting op dat moment niet goed te handhaven was, dat vanuit het land werd aangegeven dat de keuringen niet effectief zijn en dat er wordt gewerkt aan een alternatieve aanpak. Gelet op het bovenstaande is er in 2022 minder inzet gepleegd op de daadwerkelijke controles. Wel is de OD NZKG gestart om een integraal dashboard te ontwikkelen waar alle beschikbare energiegegevens per bedrijf ten behoeve van wetgeving samengevoegd wordt in een energieportfolio. In onderstaande tabel is te zien hoeveel uren zijn gemaakt voor de verschillende Bouw regie taken.

Pagina 11 van 15

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Programma Bodem Voor het programma bodem is € 2.572,- minder besteed dan de initiële begroting.

Bodemoutput De trend is dat er veel meer aandacht is voor de bodem, in bredere zin. Ruimte is schaars en bodem wordt meer en meer gezien als integraal onderdeel van de grotere maatschappelijke ruimtelijke ordenings- en woningbouwopgaven. De integrale, multidisciplinaire aanpak wordt bevestigd in de brief “Water en bodem sturend (Ministerie van I&W, 25 november 2022) en speelt steeds meer een rol in het werk van de OD NZKG en het beleid van de gemeenten. Daarnaast wordt de kennis over de bodem in de vorm van een kennisinfrastructuur landelijk door ODNL als project ontwikkeld en opgepakt. De regio Noordzeekanaalgebied is – in samenspel met de provincie en gemeenten – een pilot gestart met als doel te komen tot een regionaal kennisschakelpunt op het gebied van bodem. De pilot is in 2022 uitgewerkt en uitgevoerd. Zo is er een eerste opzet van een website gemaakt en zijn diverse webinars georganiseerd voor collega's in heel Noord-Holland. De evaluatie vindt begin 2023 plaats. In de onderstaande tabellen is per soort bodem-output product te zien hoeveel uren zijn besteed. En om welke aantallen het gaat.

Pagina 12 van 15

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Bodemregie Bij Bodemadvies is een grote inzet gepleegd op de voorbereiding van taken onder de Omgevingswet, zoals het opstellen van het bodembeleidskader en maatwerkvoorschriften onder de Omgevingswet voor alle partners, waaronder Diemen. In regioverband is besproken hoe de grondwatertaken onder de Omgevingswet verdeeld kunnen worden onder de decentrale overheden. Dit krijgt in 2023 een vervolg. In onderstaande tabel is het aantal uren per post te zien.

Pagina 13 van 15

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Randvoorwaardelijk en programma-overstijgend Programma randvoorwaardelijk Het programma randvoorwaardelijk omvat de voorwaardenscheppende inzet van de OD NZKG, waaraan alle opdrachtgevers bijdragen naar rato van de initiële begroting.

De algemene voorbereiding op de Omgevingswet wordt verantwoord in het product Nieuwe wet- en regelgeving. De inzet voor specifieke opdrachtgevers wordt individueel begroot en verantwoord in het programma-overstijgende product Omgevingswet. De OD NZKG is in 2022 voortvarend gestart met de laatste voorbereidingen (zoals opleidingen voor alle medewerkers) voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet, die in eerste instantie nog voorzien was op 1 juli 2022 en later op 1 januari 2023. Inmiddels is de inwerkingtreding voorzien op 1 januari 2024. In 2022 is met alle opdrachtgevers gesproken over de gevolgen van de Omgevingswet voor het takenpakket, onder meer omdat taken worden gedecentraliseerd naar gemeenten en omdat het basistakenpakket wijzigt. Voor Diemen betekent de Omgevingswet dat de OD NZKG extra taken gaat uitvoeren op het gebied van bodem, grondwater, ontgrondingen en gesloten bodemenergiesystemen. Het Algemeen Bestuur van de OD NZKG heeft in 2022 een Producten- en dienstencatalogus voor onder de Omgevingswet (PDC-Ow) vastgesteld en een methodiek voor begroten, afrekenen en valideren na inwerkingtreding.

Programma-overstijgend De programma-overstijgende producten hebben betrekking op alle programma’s. Er is € 2.296,- minder besteed dan de initiële begroting.

Pagina 14 van 15

Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied

Omgevingswet Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) is de steunpilaar voor de implementatie van de Omgevingswet. In 2023 zijn de behandeldiensten ingesteld. Dat betekent dat de OD NZKG toekomstige aanvragen rechtstreeks kan ontvangen. In 2023 zal verder worden gegaan met ketentesten en het koppelen van systemen. Het DSO blijkt nog heel veel aanvulling (informatie en vergunningcheckers) te behoeven door Rijk, provincie, gemeenten en waterschappen. Pas dan is te zien of de juiste informatie naar voren komt en of deze begrijpelijk is. Vooralsnog moeten we ervan uitgaan dat na inwerkingtreding aanvankelijk nog veel informatie zal ontbreken of niet goed ontsloten zal zijn. Verweer en bezwaar en beroep De steeds intensievere menging van functies, de steeds mondigere inwoners, de toenemende aandacht van de pers en de toenemende juridisering bij procedures dragen bij aan een toename van het aantal complexe bezwaar- en beroepzaken dat de OD NZKG behandelt. Daarnaast heeft het toepassen van de zogenoemde ‘informele aanpak’ tot doel met bezwaarmaker in gesprek te gaan en een langdurige en onnodige juridische procedure te voorkomen. Hierop wordt door de OD NZKG succesvol ingezet.

De werkzaamheden onder ‘verweer in bezwaar en beroep’ worden gekenmerkt door het ‘vraaggestuurde’ karakter ervan, dat wil zeggen dat de werkzaamheden onder andere sterk afhangen van de mate waarin belanghebbenden bezwaar maken of rechtsmiddelen inzetten tegen beslissingen van het bevoegd gezag of de rechter. Daarmee is de omvang van de werkzaamheden onder deze post sterk afhankelijk van het aantal procedures, maar ook de aard en inhoud ervan (complexiteit en omvang) en de doorlooptijd (mede afhankelijk van planning en capaciteit van bezwaarcommissies en gerechtelijke instanties).

Pagina 15 van 15