Bijlage 6. AERIUS-berekening Rietschuurhof Diemen

Berekening t.b.v. Wet natuurbescherming Rietschuurhof, Diemen Gemeente Diemen

1

Gegevens over het plan: Plannaam: Datum: Projectnummer Buro SRO:

Berekening t.b.v. Wet natuurbescherming Rietschuurhof, Diemen 21 november 2023 SR230108

Gegevens projectbetrokkenen: Opdrachtgever:

Gemeente Diemen

Gegevens Buro SRO: Telefoon: E-mail: Internet:

’t Goylaan 11 3525 AA Utrecht 030-2679198 utrecht@buro-sro.nl www.BuroSRO.nl

2

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1

Inleiding ................................................................................................................................. 4

1.1

Aanleiding .............................................................................................................................................. 4

1.2

Projectbeschrijving ................................................................................................................................ 5

1.3

Wettelijk kader ...................................................................................................................................... 6

1.4

Leeswijzer .............................................................................................................................................. 6

Hoofdstuk 2

Verkeers- en ruimtelijke gegevens ......................................................................................... 7

2.1 Ruimtelijke gegevens .................................................................................................................................... 7 2.2 Beoogde situatie - gebruiksfase .................................................................................................................... 7 2.3 Bouwfase ....................................................................................................................................................... 7 Hoofdstuk 3

Berekeningen en resultaten gebruiksfase en bouwfase ........................................................ 10

3.1 Berekening gebruiksfase ............................................................................................................................. 10 3.2 Berekening bouwfase .................................................................................................................................. 10 Hoofdstuk 4

Samenvatting en conclusies .................................................................................................. 12

3

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

Op de onderzoekslocatie aan de Bottelarij, in de wijk Plantage de Sniep van Diemen, is in het stedelijk gebied een monumentale rietschuur en een onbebouwd perceel gelegen. Initiatiefnemer is voornemens om in het plangebied de rietschuur te renoveren/transformeren en een nieuw woongebouw te realiseren, waarbij er maximaal 45 woningen worden gerealiseerd. Het voorgenomen plan gaat gepaard met de uitstoot van stikstof in de gebruiks- en bouwfase. Derhalve moet in beeld gebracht worden wat de mogelijke effecten van de ontwikkeling zijn op de instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000-gebieden. In voorliggende rapportage worden de mogelijke effecten in beeld gebracht. De onderzoekslocatie is niet gelegen binnen de grenzen van een gebied dat aangewezen is als Natura 2000. Het meest nabijgelegen Natura 2000-gebied ‘Markermeer & IJmeer’ bevindt zich op ca. 3 km afstand van de onderzoekslocatie. Tevens liggen de Natura 2000-gebieden ‘Botshol’ op ca. 8,6 km, ‘Naardermeer’ op ca. 8,7 km, ‘Ilperveld, Varkensland, Oostzanerveld & Twiske’ op ca. 9,7 km en ‘Eemmeer & Gooimeer Zuidoever’ op ca. 13,2 km afstand. De onderstaande afbeelding laat de locatie zien ten opzichte van de omliggende Natura 2000-gebieden.

Ligging plangebied (rood) ten opzichte van de omliggende Natura 2000-gebieden (groen/geel/blauw) (bron: Atlas leefomgeving)

4

1.2

Projectbeschrijving

Met de voorliggende ontwikkeling is het de bedoeling om de Grote Rietschuur zijn positie als centraal element terug te geven, zowel historisch, sociaal als ruimtelijk in het gebied dat bekend staat als Plantage De Sniep. De Grote Rietschuur is het stralend middelpunt van het plan. De nieuwbouw ten noorden en oosten staat er als een ondergeschikt, geleed volume omheen. Samen vormen oud- en nieuwbouw, inclusief de hof ertussenin, een stedenbouwkundig ensemble. De nieuwbouw krijgt voornamelijk een woonfunctie. In de oudbouw wordt de woonfunctie gecombineerd met een buurtontmoetingsruimte. Er is eventueel ruimte voor horeca met een groot terras aan de voorzijde. De ruimtes boven zijn voor het vieren van verjaardagen, buurtactiviteiten en cursussen, maar ook als vergaderruimte voor zzp-ers etc. Deze buurtontmoetingsruimte moet heel Plantage de Sniep elke dag iets te bieden hebben. Het totale aantal woningen in de Rietschuurhof zal rond de 45 uitkomen, dit is ook het maximale dat mogelijk wordt gemaakt het voorliggende bestemmingsplan. Het exacte aantal hangt af van de concrete mix aan woningtypen, in relatie tot het maximale aantal parkeerplaatsen van maximaal 40 en de gebruikelijke Diemense parkeernormen. Onderstaande afbeelding toont het stedenbouwkundig plan voor de beoogde ontwikkeling

Stedenbouwkundigplan Rietschuurhof (bron: gemeente Diemen)

5

1.3

Wettelijk kader

In de Wet natuurbescherming is voorgeschreven dat voor alle activiteiten die mogelijk een negatief effect hebben op Natura 2000-gebieden een vergunning vereist is. Verzuring en vermesting is één van die mogelijk negatieve effecten. Voor ieder habitattype binnen een Natura 2000-gebied dat gevoelig is voor verzuring en/of vermesting is een kritische depositiewaarde (KDW) vastgesteld. De KDW geeft de grens aan waarboven het risico bestaat dat de kwaliteit van het habitat significant wordt aangetast door de verzurende en/of vermestende invloed van atmosferische stikstofdepositie. Door middel van het rekeninstrument AERIUS wordt de stikstofdepositie berekend als gevolg van projecten en plannen op Natura 2000-gebieden. Het rekeninstrument AERIUS was één van de pijlers van het Programma Aanpak Stikstof (PAS). Het PAS maakt onderdeel uit van de Crisis- en herstelwet (Chw). Op 29 mei 2019 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State uitspraak gedaan omtrent het PAS. Het PAS mag niet meer gebruikt worden als basis voor toestemming voor ‘activiteiten’. Hiermee is het PAS buiten werking gesteld. Het systeem van het PAS was erop gebaseerd dat vooruitlopend op toekomstige positieve ontwikkelingen voor beschermde natuurgebieden toestemming gegeven kan worden voor activiteiten die mogelijk schadelijk zijn voor die gebieden door stikstofuitstoot.

Die toestemming ‘vooraf’, zoals het PAS mogelijk maakte, mag niet meer, aldus de RvS. Projecten en of activiteiten dienen, in afwachting van een nieuwe PAS, zelfstandig beoordeeld te worden op grond van de Wet natuurbescherming. In de uitspraak van 29 mei 2019 is ook specifiek ingegaan op de AERIUS Calculator. In rechtsoverweging 39.3 is bepaald dat AERIUS nog wel gebruikt kan worden voor de effectbepaling op grotere (meer dan 50 meter) afstand. Voor berekeningen op kortere afstand wordt een tweede berekening met een ander rekenpakket aanbevolen. De onnauwkeurigheid van AERIUS zat voornamelijk in emissie berekeningen bij agrarische bedrijven waar het emissiepunt zich op enige hoogte bevond. In de nieuwe AERIUS-module (AERIUS 2022) van januari 2023 zijn de bezwaren van de Afdeling bestuursrechtspraak zoals verwoord in de uitspraak van 29 mei 2019 weggenomen. Gelet op de uitspraak van de Raad van State van 2 november 2022, waarbij de ‘bouwvrijstelling’ is komen te vervallen, dient ook de aanleg-/bouwfase berekend te worden. Hierbij dient gebruik gemaakt te worden van de meest recente versie van de AERIUS Calculator 2023.0.1 (verschenen op 6 november 2023).

1.4

Leeswijzer

Na dit inleidende hoofdstuk worden in hoofdstuk 2 de verkeers- en ruimtelijke gegevens beschreven. De uitgevoerde berekeningen en de resultaten worden beschreven in hoofdstuk 3. Ten slotte wordt in hoofdstuk 4 de conclusie getrokken.

6

Hoofdstuk 2

Verkeers- en ruimtelijke gegevens

2.1 Ruimtelijke gegevens Bij een stikstofdepositieberekening wordt rekening gehouden met de Natura 2000-gebieden binnen een straal die relevant is voor de omvang van het plan. Binnen een straal van 15 km zijn vijf Natura 2000-gebieden aanwezig, zoals weergegeven in paragraaf 1.1.

2.2 Beoogde situatie - gebruiksfase De ontwikkeling van meerdere woongebouwen brengt voertuigbewegingen met zich mee. Voor de berekening van de totale verkeersgeneratie is gebruik gemaakt van een inschatting op basis van de kencijfers uit CROWpublicatie 381 ‘Toekomstbestendig parkeren, van parkeercijfers naar parkeernormen’. Hierbij is aangesloten bij de gebiedsindeling ‘centrum’, ‘matig stedelijk’. Er is tevens uitgegaan van een worst case benadering voor het type woningen dat wordt gerealiseerd. CROW-aansluiting huur, appartement, midden Totaal

Aantal woningen 45

Kencijfer verkeersgeneratie per woning (mvt/etmaal) 2,8

45

-

3,6

Verkeersgeneratie (mvt/etmaal) 126,0 - 162,0 126,0 - 162,0

Tevens dient er in de AERIUS-berekening bij woningen te worden gehouden met vrachtverkeer. Het CROW hanteert hiervoor per woning 0,02 voertuigbewegingen per etmaal aan zwaar vrachtverkeer. Bij 45 woningen komt dit overeen met 0,9 voertuigbewegingen per etmaal. Bij de invoer in AERIUS is uitgegaan van een route die 100% van de verkeersgeneratie zal verwerken. Er is tevens gekozen om de bovenkant van de bandbreedte voor de verkeersgeneratie aan te houden, om zo een worst case scenario te berekenen. De route loopt vanaf het plangebied in zuidelijke richting via De Bottelarij naar Het Pontveer en vervolgens naar de Muiderstraatweg. Vanaf hier kan het verkeer in meerdere richtingen zijn weg vervolgen en gaat het op in het heersende verkeersbeeld. De nieuwe gebouwen worden zonder gasaansluiting uitgevoerd, waardoor dit niet meegenomen wordt in de AERIUS-berekening.

2.3 Bouwfase Naast het toekomstig gebruik (gebruiksfase) is ook de stikstofuitstoot tijdens de bouwfase van het project van belang. Bij de bouw zijn gedurende enige tijd voertuigen en mobiele werktuigen aanwezig en is sprake van voertuigbewegingen van werklieden en materialen van en naar de bouwplaats. De bouwtijd wordt voor de berekening op een jaar ingeschat het bouwjaar 2024, waar dit in de praktijk hoogstwaarschijnlijk meerdere jaren betreft. De voorliggende berekening vormt zodoende een worst case benadering. Mobiele werktuigen en verkeersgeneratie De voertuigen en mobiele voertuigen die aangedreven worden door een verbrandingsmotor veroorzaken een toename van de stikstofemissie. De emissies van mobiele werktuigen zijn afhankelijk van de emissienormen die van toepassing zijn op het desbetreffende mobiele werktuig (stageklassen). Wanneer gebruik wordt gemaakt van mobiele werktuigen met een recenter bouwjaar (bijv. vanaf 2019) zullen de stikstofemissies verminderen. Ten behoeve van de berekening van de emissies NOx door mobiele werktuigen dient de gebruiker per stageklasse het brandstofverbruik aan te geven (liter brandstof per jaar), het aantal draaiuren en (bij aanwezigheid van een SCR) het AdBlue-verbruik. Voor Stage IV en V werktuigen, waarmee gerekend is, kan uit worden gegaan van het

7

normale AdBlue-verbruik dat door TNO is opgegeven. In de regel is dit 6% van het brandstofverbruik. Echter kan een goed functionerend SCR-systeem tot wel 7% AdBlue verbruiken. (Ligterink et al 20211). Volgens de ‘instructie gegevensinvoer voor AERIUS Calculator 2022’ kan een gebruiker uitgaan van eigen gegevens. Het dieselverbruik is conform het TNO rapport R12305 bepaald. TNO houdt rekening met de aandrijfconfiguratie (vaste as, transmissie, hydrauliek), de stand-by tijd bij de soort inzet (wisselend en constant) en de verliezen. TNO gaat voor werktuigen met een wisselende inzet uit van een gemiddelde ‘typische motorlast’ van 35% (zie onderstaande tabel).

Voor werktuigen met een constante inzet is 35% een onderschatting en wordt uitgegaan uit van een gemiddelde motorbelasting van (37,0+45,6+47,3)/3= 43,3%. Omdat nog niet bekend is welke mobiele werktuigen er exact gebruikt zullen worden, is hier een inschatting voor gemaakt. Onderstaande tabellen geven de te gebruiken mobiele werktuigen en de verkeersgeneratie weer voor de bouwfase. Voor de verkeersgeneratie tijdens de bouwfase is er uitgegaan van twee routes. De eerste route loopt vanaf het plangebied in zuidelijke richting via De Bottelarij en Het Pontveer naar de Muiderstraatweg om vervolgens in oostelijke richting de weg vervolgen. De tweede route loopt vanaf het plangebied in zuidelijke richting via De Bottelarij en Het Pontveer naar de Muiderstraatweg om vervolgens in westelijke richting de weg vervolgen. Vanaf deze punten kan het verkeer zijn weg vervolgen naar provinciale en rijkswegen en gaat het verkeer op in het heersende verkeersbeeld.

Ligterink et al., 2021. ‘AUB (AdBlue verbruik, Uren, en Brandstofverbruik): een robuuste schatting van NOx en NH3 uitstoot van mobiele werktuigen’. TNO_2021_R12305 1

8

Bouwfase 2024 Werktuig

STAGE-klasse

Bouwjaar

Brandstofverbruik totaal 706

Draaiuren/j

2017

Vermogen (KW) 120

60

AdBlue verbruik (l/j) 42

Shovel

Stage-IV

Graafmachine Mobiele kraan

Stage-IV

2017

110

1732

160

104

Stage-IV

≥2015

129

771

60

46

Heistelling

Stage-IV

≥2015

270

2104

80

126

Betonmixer

Stage-V

≥2019

150

572

40

34

Betonpomp

Stage-V

≥2019

150

572

40

34

Hijskraan

Stage-V

≥2019

245

8624

375

517

Hoogwerker

Stage-V

≥2019

35

944

250

n.v.t.

Verreiker

Stage-V

≥2019

70

278

40

17

Graafmachine

Stage-IV

2017

110

433

40

26

Vervoer personeel en materiaal

Licht verkeer

3.000

Middelzwaar vrachtverkeer Zwaar vrachtverkeer

0 1.500

Stationair draaien Met betrekking tot het laden en lossen zal er op de planlocatie zwaar vrachtverkeer aanwezig zijn dat stationair draait. Gedurende de periode dat het zwaar vrachtverkeer op de planlocatie aanwezig is zal er sprake zijn van stikstofuitstoot. De uitstoot die ontstaat tijdens het stationair draaien kan berekend worden met de kencijfers beschreven in bijlage 1 van de ‘Instructie gegevensinvoer voor AERIUS Calculator 2022’. In de bijlage zijn kencijfers opgenomen voor de NOx en NH3 uitstoot. De uitstoot dient handmatig in AERIUS ingevoerd te worden. De gemiddelde laad/lostijd per vracht is ingeschat op circa 10 minuten. Voor het rekenjaar 2024 geldt een uitstoot van 0,9054 NH3 g/uur en 71,01 NOx g/uur. Uitgaande van 750 vrachten is er in totaal sprake van ca. 125 stationaire draaiuren. De onderstaande tabellen tonen de totale uitstoot van het stationair draaien voor NOx en NH3. Stationair draaien 2024

Aantal draaiuren

NOx uitstoot kg/j

NH3 uitstoot kg/j

Vrachtauto's > 20 ton GVW en trekkers

125

8,876

0,113

9

Hoofdstuk 3

Berekeningen en resultaten gebruiksfase en bouwfase

De berekeningen zijn verricht met het web-based programma AERIUS Calculator 2023.0.1 op 20 en 21 november 2023. Onderstaand zijn de berekeningen weergegeven waarbij de beoogde situatie (gebruiksfase) en de bouwfase zijn berekend. In navolgende paragrafen zijn de uitkomsten van de berekeningen weergegeven.

3.1 Berekening gebruiksfase Met de stikstofberekening worden de effecten van de beoogde situatie (gebruiksfase) inzichtelijk gemaakt. Er is uitgegaan van het rekenjaar 2025, aangezien het de verwachting is dat de bebouwing in dit jaar in gebruik wordt genomen. Onderstaand zijn de verschillende bronnen weergegeven waarmee gerekend is. Er is enkel sprake van de uitstoot die met de verkeersgeneratie wordt gegenereerd. Met betrekking tot wegverkeer wordt er van een bron uitgegaan. Bron 1 - verkeersgeneratie Voor bron 1 is er uitgegaan dat het verkeer zich vanaf het plangebied in zuidelijke richting begeeft via De Bottelarij naar Het Pontveer en vervolgens naar de Muiderstraatweg. De route stopt waar het verkeer zijn weg kan vervolgen in meerdere richtingen. Vanaf hier kan het verkeer in meerdere richtingen zijn weg vervolgen en gaat het op in het heersende verkeersbeeld. Voor de toekomstige situatie is uitgegaan van een totale verkeersgeneratie van 162 voertuigbewegingen in licht verkeer en 0,9 voertuigbewegingen in zwaar verkeer per etmaal. Resultaten Uit de berekening volgt dat de totale uitstoot door verkeer in de toekomstige situatie NOx 4,9 kg/j en NH3 <1 kg/j bedraagt. Uit de berekening van de AERIUS Calculator blijkt dat in de gebruiksfase er geen rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/j zijn op Natura 2000-gebieden.

Onderstaande tabel toont het resultaat van de stikstofberekening van de gebruiksfase.

Resultaat toekomstige situatie (bron: AERIUS Calculator)

3.2 Berekening bouwfase Met de stikstofberekening wordt de toekomstige situatie, voor de periode van het bouwen berekend. De bouwtijd bedraagt één jaar (worstcase) en vindt plaats in 2024. Rekenjaar 2024 Bron 1 – Mobiele Werktuigen Voor bron 1 is uitgegaan van de mobiele werktuigen die gebruikt worden voor de realisatie van het plan, zoals aangegeven in paragraaf 2.3. Uit de berekening volgt dat de uitstoot door mobiele werktuigen voor NO x 120,6 kg/j en voor NH3 4,3 kg/j bedraagt.

10

Bron 2 – Verkeersgeneratie Bron 2 heeft betrekking op de verkeersgeneratie tijdens de bouw en geeft een route weer voor de afwikkeling van het verkeer. Er is uitgegaan van 50% van de totale verkeersgeneratie tijdens de bouwfase. Dit komt neer op een verkeersgeneratie van 1.500 voertuigbewegingen in licht verkeer en 750 voertuigbewegingen in zwaar verkeer per jaar. Er wordt uitgegaan van een route die vanaf het plangebied in zuidelijke richting via De Bottelarij en Het Pontveer naar de Muiderstraatweg om vervolgens in oostelijke richting de weg vervolgen. Vanaf dit punt gaat het verkeer op in het heersende verkeersbeeld. Uit de berekening volgt dat de uitstoot door verkeer voor NOx 2,9 kg/j en voor NH3 <1 kg/j bedraagt. Bron 3 - Verkeersgeneratie Bron 3 heeft betrekking op de verkeersgeneratie tijdens de bouw en geeft een route weer voor de afwikkeling van het verkeer. Er is uitgegaan van 50% van de totale verkeersgeneratie tijdens de bouwfase. Dit komt neer op een verkeersgeneratie van 1.500 voertuigbewegingen in licht verkeer en 750 voertuigbewegingen in zwaar verkeer per jaar. Er wordt uitgegaan van een route die vanaf het plangebied in in zuidelijke richting via De Bottelarij en Het Pontveer naar de Muiderstraatweg om vervolgens in westelijke richting de weg vervolgen. Vanaf dit punt gaat het verkeer op in het heersende verkeersbeeld.

Uit de berekening volgt dat de uitstoot door verkeer voor NOx 2,7 kg/j en voor NH3 <1 kg/j bedraagt.

Bron 4 – Stationair draaien Bron 4 geeft de emissie weer die plaatsvindt tijdens het stationair draaien van het zwaar vrachtverkeer, zoals aangegeven in paragraaf 2.3. Uit de berekening volgt dat de uitstoot door stationair zwaar vrachtverkeer voor NOx 8,9 kg/j en voor NH3 <1 kg/j bedraagt. Resultaten De totale uitstoot van bouwfase in het rekenjaar 2024 bedraagt voor NOx 135,1 kg/j en voor NH3 4,5 kg/j. Uit de berekening van de AERIUS Calculator blijkt dat in het eerste bouwjaar er geen rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/j zijn op Natura 2000-gebieden. Onderstaande tabel toont het resultaat van de stikstofberekening voor de bouwfase.

Resultaat toekomstige situatie (bron: AERIUS Calculator)

11

Hoofdstuk 4

Samenvatting en conclusies

Op de planlocatie wordt in de toekomstige situatie een bestaand gebouw getransformeerd en een nieuw woongebouw gerealiseerd. Voor de beoogde ontwikkeling is ten behoeve van de Wet natuurbescherming een AERIUS-berekening uitgevoerd, gebruik makend van AERIUS Calculator versie 2023.0.1. Er zijn twee berekeningen uitgevoerd: een berekening voor de bouwfase en een berekening voor de gebruiksfase. Met de berekening voor de gebruiksfase is de toekomstige situatie in beeld gebracht. Met de beoogde situatie is er sprake van een verkeersgeneratie van 162 voertuigbewegingen in licht verkeer en 0,9 voertuigbewegingen in zwaar verkeer per etmaal. De nieuwe woongebouwen worden gasloos uitgevoerd en zijn dan ook niet meegenomen in de berekening. Uit de AERIUS-berekening blijkt dat er in totaal sprake is van NOx-emissie van 4,9 kg/j en een NH3-emissie van <1 kg/j. Uit de berekening blijkt dat er voor de nieuwe situatie geen rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/j op de nabijgelegen Natura 2000-gebieden zijn. De berekening van de bouwfase is uitgevoerd op basis van de uitstoot van de mobiele werktuigen en voertuigbewegingen die tijdens de bouwfase plaatsvinden voor het bouwjaar 2024. Uit de AERIUS-berekening blijkt dat er voor het rekenjaar 2024 sprake is van NOx-emissie van 135,1 kg/j en een NH3-emissie van 4,5 kg/j.

Uit de berekening blijkt dat er in de bouwfase voor het rekenjaar 2024 geen rekenresultaten hoger dan 0,00 mol/ha/j op de nabijgelegen Natura 2000-gebieden zijn. Er kan geconcludeerd worden dat de stikstofdepositie vanwege de beoogde ontwikkeling geen significante gevolgen heeft voor Natura 2000-gebieden. Met het oog op de Wet natuurbescherming (Wnb) is het plan derhalve uitvoerbaar.

12

13