Bijlage 5 - Uitvoeringsovereenkomst 2024 Diemen - OD NZKG def

Zaandam, 29 januari 2024 Geachte heer Boog, Hierbij bied ik u en de gemeente Diemen het addendum 2024 op de uitvoeringsovereenkomst (UVO) 2023-2026 met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) aan. Het addendum wordt vastgesteld op € 422.356,-. De toevoegingen in de UVO 2024 zijn reeds in een eerder stadium met u besproken. Toch is het goed in het kort aan te geven in welke context we deze UVO met elkaar aan gaan. De OD NZKG staat voor een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving in het Noordzeekanaalgebied. Dit doen wij door vergunningen te verlenen, toezicht te houden en de regels te handhaven. En door heldere adviezen aan onze opdrachtgevers. Zo werken we aan de grote uitdagingen van deze tijd, zoals het klimaat, gezondheid en de transformaties van gebieden. Een mooie missie in een dynamisch gebied dat steeds drukker wordt (meer industrie, meer mobiliteit en forse woningbouwopgave) en waar veel verschillende en soms tegenstrijdige belangen spelen. Al deze ontwikkelingen hebben een impact op de leefomgeving, bewoners, werkgevers, werknemers en recreanten. Van onze dienst vraagt dit om deskundig handelen en vakbekwaam te zijn met actuele kennis van zaken. Maar ook onafhankelijk, autonoom zijn met oog voor alle belangen en in nauwe samenwerking met andere overheden (zoals andere OD-en, de veiligheidsregio’s, GGD-en).

In 2024 zal de invoering van de Omgevingswet veel dynamiek met zich meebrengen. Ondanks de vele en jarenlange voorbereidingen, zal de praktijk de nodige vragen gaan oproepen. Deze nieuwe manier van (samen)werken, één van de kernbegrippen van de Omgevingswet, vraagt om ruimte om te leren en rekeninghouden met in het begin mogelijk minder efficiëntie in het werk. Daarnaast zorgt de Omgevingswet ook voor een andere begroting en afrekening. Afspraken hierover zijn reeds eerder gemaakt (zie hoofdstuk 4). De opgevoerde posten die direct Ow gerelateerd zijn, waren (net als enige andere intensiveringen en programma overstijgende toevoegingen zoals Water, Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS), Regionaal schakelpunt en Bodem) in de meerjarenbegroting (MJB) reeds aangekondigd. In de UVO is duidelijk aangegeven waarom de extra financiële middelen en werkzaamheden noodzakelijk zijn. Een ander belangrijk instrument, is de nieuwe regionale Uitvoerings-en Handhavings strategie (U&H-strategie) 2024. Het betreft de basistaken, maar de strategie geldt ook voor de zogenaamde plustaken (tenzij anders overeengekomen). Dit beleidsdocument draagt eveneens bij aan een uniforme werkwijze in het werkgebied. Meer hierover leest u in hoofdstuk 1 (Wettelijke en Beleidskaders).

Wij zullen u zoals gebruikelijk adviseren als het gaat om knelpunten in wet- en regelgeving en beleid en gaan graag met u in gesprek over de beleidsopgaven in uw gemeente/provincie. Desondanks willen wij u meegeven dat ondanks al onze inspanningen om aan onze verantwoordelijkheden, wensen en verwachtingen van onze opdrachtgevers te voldoen, de nieuwe instroom in de organisatie lager is dan gewenst en dit van invloed zal zijn op het volledig invullen van al onze ambities uit de meerjarenbegroting. Voor het komende jaar zien wij bij Gemeente Diemen ten opzichte van andere jaren geen verdere bijzonderheden. Een kanttekening is hierbij op zijn plaats. De ambities van de OD NZKG zijn gebaseerd op actuele wet en regelgeving, maatschappelijke en autonome ontwikkelingen en veranderingen in ons reguliere werk. De

ambities zijn eerder afgestemd in de meerjarenbegroting en vinden doorvertaling in deze uitvoeringsovereenkomst. Bij elkaar opgeteld zijn de autonome groei en de ambities groot. Ze betekenen opnieuw een forse toename van ons werk, tegen een steeds krapper wordende arbeidsmarkt. Er zijn nog nauwelijks ervaren medewerkers op de arbeidsmarkt en inhuurmarkt beschikbaar. De werkzaamheden die voortvloeien uit de UVO 2024 worden daarom door ons in relatie tot de (kwantitatief en kwalitatief) beschikbare capaciteit heroverwogen, wat kan leiden tot nadere prioritering, en waar nodig afschaling en bijstelling. Hoewel de formele uitwerking plaats vindt bij de bestuurlijke rapportage medio 2024, zullen wij de opdrachtgevers bij de 3-maandsrapportage nader informeren over mogelijke consequenties voor de realisatie van de UVO 2024. Voor de algemeen geldende contractuele afspraken met betrekking tot het beleggen en het uitvoeren van taken, verwijzen wij u naar het Dienstverleningshandvest Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied 2017, de methodiek Uniform Uitvoeringsniveau 2016 c.q. de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024-2027. Wij ontvangen graag van u een ondertekend exemplaar retour.

Aldus overeengekomen en ondertekend te Zaandam op

Aldus overeengekomen en ondertekend te Diemen. op

….

30-1-2024,

De voorzitter van de OD NZKG,

Gemeente Diemen,

Namens deze,

Namens het college,

De algemeen directeur van de OD NZKG,

De burgemeester,

Loes de Maat

Erik Boog

2

Addendum 2024 gemeente Diemen Uitvoeringsovereenkomst 2023-2026

3

Inhoud Inhoud .............................................................................................................................................. 4 Inleiding ........................................................................................................................................... 5 Hoofdstuk 1 - Wettelijke en beleidsmatige kaders ........................................................................... 6 Hoofdstuk 2 - Overkoepelend Beeld 2024 ........................................................................................ 9 Benodigde uren en financiële middelen ........................................................................................................ 9 Programma-overstijgende opgaven .............................................................................................................. 9 Hoofdstuk 3 - Wijzigingen programma's ........................................................................................ 12 Jaarprogramma 2024 Milieu ...................................................................................................................... 12 Milieu VTH-uitvoering ................................................................................................................................

16 Inzet uren en middelen ............................................................................................................................. 17 Jaarprogramma 2024 Bouw ....................................................................................................................... 18 Inzet uren en middelen ............................................................................................................................. 19 Jaarprogramma Bodem ............................................................................................................................. 20 Inzet uren en middelen ............................................................................................................................. 21 Jaarprogramma 2024 Randvoorwaardelijk .................................................................................................. 22 Randvoorwaardelijk inzet uren en middelen ................................................................................................ 22 Hoofdstuk 4 - financiële afspraken ................................................................................................. 24

4

Inleiding In het Noordzeekanaalgebied wordt het steeds drukker: meer industrie, meer mobiliteit en een forse woningbouwopgave. Al deze ontwikkelingen hebben een impact op de kwaliteit van de leefomgeving. Bewoners, werkgevers, werknemers en recreanten: iedereen heeft er baat bij dat de regio veilig en leefbaar is en blijft. Daarin heeft ieder een eigen verantwoordelijkheid, ook binnen de overheid. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (hierna: OD NZKG) voert hiertoe vergunningverlening, toezicht & handhaving en adviestaken uit in opdracht van acht gemeenten en drie provincies. De OD NZKG voert namens de gemeentes en provincies wettelijke basistaken en plustaken uit op het gebied van milieu, bouw en bodem. De werkzaamheden worden per opdrachtgever vastgelegd in een vierjarige uitvoeringsovereenkomst (UVO). Jaarlijks worden deze werkzaamheden geactualiseerd in een addendum op de UVO. Het huidige Besluit omgevingsrecht (Bor) en het nieuwe Omgevingsbesluit (Ob) verplichten bevoegde gezagen uitvoeringsprogramma’s vast te stellen (in art 7.3 Bor en art 13.8 Ob). Deze overeenkomst vult deze verplichting in op basis van doelen, prioriteiten en risico’s. Leeswijzer: Het document voor u behelst het Addendum 2024. Het beschrijft voornamelijk de wijzigingen ten opzichte van het voorgaande jaar.

Hoofdstuk 1 schetst het inhoudelijk wettelijk en beleidsmatig kader waarbinnen de OD NZKG werkt. Dat kader verandert in 2024 ingrijpend, bijvoorbeeld met de invoering van de Omgevingswet en de vaststelling van de nieuwe uitvoerings- en handhavingsstrategie voor het werkgebied van de OD NZKG. Hoofdstuk 2 geeft de financiële samenvatting en benoemt concrete opgaven en nieuwe ontwikkelingen die de inhoudelijke programma's overstijgen. Deze zijn reeds behandeld en becijferd in de OD NZKG-meerjarenbegroting 2024-2027. In hoofdstuk 3 komen mutaties en aandachtspunten binnen de programma's Milieu, Bouw en Bodem aan bod. Ten slotte gaat hoofdstuk 4 in op de achterliggende financiële techniek. De invoering van de Omgevingswet maakt dat in 2024 een andere manier van begroten en afrekenen moet worden gehanteerd dan gebruikelijk. Dit hoofdstuk recapituleert de hierover reeds gemaakte afspraken en bevat geen nieuwe informatie.

5

Hoofdstuk 1 - Wettelijke en beleidsmatige kaders De OD NZKG zet zich in voor het welzijn van alle burgers in zijn werkgebied – staat letterlijk ten dienste van de omgeving. De OD NZKG voert daartoe de wet en beleid uit, creëert zelf beleidskaders en draagt bij aan de ambities van de verschillende colleges. Tegelijkertijd acteren omgevingsdiensten in een bepaalde maatschappelijke en bestuurlijke context.

Maatschappelijke context De OD NZKG werkt aan scherper maatschappelijk profiel en een grotere zichtbaarheid voor de samenleving. We staan voor een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving. Ooit was dit een keuze, inmiddels is het een noodzaak.

In

2021

publiceerde

de

commissie-Van

Aartsen

haar

rapport

“Om

de

leefomgeving.

Omgevingsdiensten als gangmaker voor het bestuur”. De OD NZKG omarmt de aanbevelingen uit het rapport, die zien toe op versterking van (onder andere) de positionering, schaalgrootte, financiering en informatievoorziening van de omgevingsdiensten. De OD NZKG is direct en via ODNL betrokken bij het interbestuurlijk programma Versterking VTH-stelsel, ter opvolging van deze aanbevelingen. We verwachten in 2024 een concrete uitwerking ervan en helderheid over de consequenties voor de OD NZKG. Ook het rapport “Industrie en Omwonenden” van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) van april 2023 sluit naadloos aan op de missie van de OD NZKG om gezamenlijk, open, onafhankelijk en deskundig te staan voor een duurzame, veilige en gezonde leefomgeving. De aanbeveling aan de omgevingsdiensten is “Benut het systeem volledig om de gezondheid van omwonenden te beschermen tegen schadelijke industriële emissies. Communiceer proactief en wees transparant over incidenten, zorgen en klachten teneinde het vertrouwen van omwonenden terug te winnen.” Dit gebeurt al en de OD NZKG gaat er in 2024 mee door. Daarbij hoort tevens een actieve benadering van de wet- en regelgevende overheden. De ODNZKG zoekt de randen van de regelgeving op maar de normen zijn vaak niet streng genoeg om de gezondheid in de regio te borgen.

Dit blijkt bijvoorbeeld uit het RIVM-rapport van september 2023 over de gezondheidseffecten van Tata Steel in de IJmond en uit de rechterlijke vernietiging van de strenge vergunning voor Chemours in maart 2023. De OD NZKG pleit voor strengere wettelijke normen en vindt hierbij in de samenleving, de media en de politiek steeds meer weerklank, zoals na de inbreng in de hoorzitting van de Tweede Kamer over het OVV-rapport. Wettelijke- en beleidskaders De eigen Strategische Agenda's (2022-2024 & 2025-2027) van de OD NZKG vertalen de maatschappelijke belangstelling en de bestuurlijke trends naar een aantal grotere opgaven waar de organisatie focus op legt. Een belangrijke pijler van de “Strategische Agenda OD NZKG 2022-2024” is de versterking van het instrumentarium voor vergunningverlening, toezicht houden, handhaven en adviseren. Een aantal belangrijke stappen ten aanzien daarvan wordt – wat de OD NZKG betreft – in 2024 gezet. Omgevingswet Dit Addendum UVO is de eerste onder het nieuwe omgevingsrecht, dat bijna al onze taken beïnvloedt. Op 1 januari 2024 verdwijnt het huidige VTH-systeem (inclusief jurisprudentie), gelden andere (centrale maar ook decentrale) inhoudelijke regels, begint een nieuw bijna alomvattend informatiesysteem en verandert de wijze waarop overheden moeten samenwerken.

De voorbereidingen lopen al vele jaren maar in de praktijk zal dit alsnog veel vragen oproepen. Zeker is dat we in het nieuwe omgevingsrecht als ketenpartners meer van elkaar afhankelijk zullen zijn: bij de regelgeving in de legesverordeningen, de omgevingsplannen en -visies, rond de intake- en omgevingstafels en bij de advisering en integrale afstemming over aanvragen en meldingen. Het zal niet te voorkomen zijn dat er in de beginfase

6

productieverlies zal optreden. Hierover hebben we in het Algemeen Bestuur van onze Gemeenschappelijke Regeling afspraken gemaakt, zie daarvoor hoofdstuk 4. Samenwerkingsafsprakenketenpartners Noordzeekanaalgebied Samenwerking is een van de kernbegrippen van de Omgevingswet, die ons verplicht om als één overheid op te treden, samenhang te brengen in de fysieke leefomgeving en sneller te besluiten. Dat vergt coördinatie en afstemming van beleid, besluitvorming en uitvoering. De 19 ketenpartners in het Noordzeekanaalgebied hebben in 2023 gezamenlijk een set samenwerkingsafspraken opgesteld, onder meer over vooroverleg, adviestermijnen, vergunningverlening, financiële arrangementen, leges, ICT, informatievoorziening en over het beheer van deze samenwerkingsafspraken. Hiermee gaan wij in 2024 samen van start met de uitvoering en handhaving van de Omgevingswet.

Bodembeleidskader Met de Omgevingswet komt het beleid voor bodem in een andere fase: van saneren naar beheren. De hele kijk op en benadering van bodemverontreiniging verandert: van de huidige sectorale gevalsgerichte aanpak met een vergunningsplicht ‘saneren’ naar een integrale activiteitengerichte aanpak met meldingsplicht ‘graven’. Hiermee samenhangend, heeft de OD NZKG voor gemeenten een nieuw bodembeleidskader en aanvullende bodemregels voor het Omgevingsplan opgesteld. Het nieuwe bodembeleidskader geeft samenhangend inzicht in de bodemregels en het bodembeleid onder de Omgevingswet. Hoewel te vinden in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) en het omgevingsplan, staan de regels en het beleid daarin versnipperd weergegeven. Door ze in dit beleidskader logisch te groeperen en toe te lichten wordt het voor een initiatiefnemer duidelijk welke regels gelden bij activiteiten in, op of met de bodem. Dit beleidskader is een leidraad voor de uitvoeringspraktijk en creëert een uniforme werkwijze binnen het werkgebied. Overigens door deze uitgebreide voorbereiding op de Omgevingswet, zal de OD NZKG in staat zijn snel te acteren wanneer een volgende kabinet “Water en Bodem Sturend” concreter uitwerkt. U&H Strategie Een ander belangrijk instrument dat per 2024 beschikbaar komt, is de nieuwe U&H-strategie.

Op 31 december 2022 liep het “Regionaal Uniform Uitvoerings-en Handhavingsbeleid NZKG 2019 t/m 2022” af. Onder de Omgevingswet zijn de deelnemers van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) verplicht een gezamenlijke U&H-strategie vast te stellen. Het betreft dan de basistaken maar de strategie geldt ook voor de zogenaamde plustaken (tenzij anders overeengekomen). Dit beleidsdocument draagt eveneens bij aan een uniforme werkwijze in het werkgebied. Gelijke situaties worden op eenzelfde manier beoordeeld en opgepakt. In de afgelopen periode is conform de “Strategische Agenda OD NZKG 2022-2024” geconcentreerd op externe veiligheid, klimaat, gezondheid en transformatiegebieden. Daarop is verder voortgebouwd. Daarnaast zijn de opgaven beschermen en benutten uit artikel 1.3 van de Omgevingswet als uitgangspunt gehanteerd. De actualisatie is gerealiseerd in nauwe samenwerking met alle opdrachtgevers en sluit aan op landelijke kaders zoals de Landelijke Handhaving Strategie Omgevingsrecht (LHSO, nov 2022). De looptijd van de strategie is 4 jaar. Beleidsopgavenbrief De OD NZKG loopt in de praktijk soms aan tegen knelpunten in wet- en regelgeving of beleid die maken dat de omgeving minder dan gewenst beschermd wordt.

Deze omissies zijn in 2022 met de opdrachtgevers uitgewerkt tot beleidsopgaven rond de thema’s afval, water, bodem, lucht, geur, duurzaamheid-energiebesparing, externe veiligheid en geluid. Deze zijn met alle opdrachtgevers gedeeld in de beleidsopgavenbrief van 29 november 2022.

7

De OD NZKG werkt in 2024 graag samen verder aan de beleidsopgaven, teneinde de omgeving maximaal effectief te kunnen beschermen. Inhoudelijke opgaven Strategische Agenda 2022-2024 Een andere belangrijke pijler binnen de “Strategische Agenda OD NZKG 2022-2024” betreft de inhoudelijke opgaven op het gebied van klimaat, milieu-gerelateerde gezondheid en transformatiegebieden. Uiteraard is de inzet op deze thema's langjarig. In 2024 wordt een aantal specifieke accenten geplaatst. Klimaat Er is veel aandacht voor het terugdringen van het energiegebruik en het gebruik van schaarse primaire grondstoffen dat onze aarde uitput. Duurzame energie- en grondstofbronnen zijn van groot belang voor ons klimaat in de toekomst. De OD NZKG wil in 2024 verdere stappen zetten om uiteindelijk voor alle opdrachtgevers een samenhangende inzet te leveren op het thema Circulaire Economie. Daarnaast zet de OD NZKG met een “dedicated” team op allerlei manieren in op energiebesparing, zoals met een versnelling op Label-C. Een uitgebreide beschrijving van de werkzaamheden vindt u in hoofdstuk 3 onder het programma Milieu. Milieugerelateerde gezondheid Bedrijven en bewoners zitten in het Noordzeekanaalgebied dicht bij elkaar. De OD NZKG richt zich op het verminderen van negatieve effecten van bedrijfsactiviteiten op de gezondheid van inwoners.

Geruggesteund door de rapporten uit 2023 van de OvV en het RIVM rond Tata blijft de OD NZKG in 2024 scherp aan de wind varen bij regulering, toezicht en handhaving rond milieugerelateerde gezondheid. Zo wordt extra en actiever ingezet op het inzichtelijk maken van emissies Zeer Zorgwekkende Stoffen. Transformatiegebieden De opgaven op het gebied van klimaat en woningbouw brengen een forse transformatieopgave met zich mee. De OD NZKG zet zich door scherper aan de wind te varen bij de uitvoering en handhaving van milieuregels in voor een bronaanpak, waarmee nieuwe ruimte ontstaat voor andere functies. OD NZKG intensiveert de inzet van kennis en expertise bij keuzes in de ruimtelijke planvorming. Veiligheidsrisico’s en gezondheidsrisico’s bij keuzes in de benutting van de ruimte voor nieuwe of andere functies worden vroegtijdig gesignaleerd en waar nodig op de bestuurlijke tafel geagendeerd. Dit gebeurt onder andere in advisering ten aanzien van ruimtelijke planvormingsprocessen.

8

Hoofdstuk 2 - Overkoepelend Beeld 2024

Samenvattend is voor de financiering van de UVO 2024 uitgegaan van de Meerjarenbegroting 2024-2027. De totale begroting voor de uitvoeringsovereenkomst 2024 is € 422.356,-. Een kanttekening is hierbij op zijn plaats. De ambities van de OD NZKG – zie onder – zijn gebaseerd op actuele wet en regelgeving, maatschappelijke en autonome ontwikkelingen en veranderingen in ons reguliere werk. De ambities zijn eerder afgestemd in de meerjarenbegroting en vinden doorvertaling in deze uitvoeringsovereenkomst. Bij elkaar opgeteld zijn de autonome groei en de ambities groot. Ze betekenen opnieuw een forse toename van ons werk, tegen een steeds krapper wordende arbeidsmarkt. Er zijn nog nauwelijks ervaren medewerkers op de arbeidsmarkt en inhuurmarkt beschikbaar. De werkzaamheden die voortvloeiend uit de UVO 2024 worden daarom door ons in relatie tot de (kwantitatief en kwalitatief) beschikbare capaciteit heroverwogen, wat kan leiden tot nadere prioritering, en waar nodig afschaling en neerwaartse bijstelling. Hoewel de formele uitwerking plaats vindt bij de bestuurlijke rapportage medio 2024, zullen wij de opdrachtgevers bij de 3-maandsrapportage nader informeren over mogelijke consequenties voor de realisatie van de UVO 2024.

Benodigde uren en financiële middelen

Totaaloverzicht Bouw regie Bouw totaal Bodem output Bodem regie Bodem Materieel taakgebonden budgetten Bodem totaal Milieu / Brzo output Milieu / Brzo regie Milieu / Brzo totaal Randvoorwaardelijk Kern Randvoorwaardelijk programma overstijgend Randvoorwaardelijk taakgebonden budgetten Randvoorwaardelijk totaal Totaal

Uren 2024 359 359 230 451 681 663 1.478 2.141 206 217 423 3.604

€ € € € € € € € € € € € € €

Bedrag 2024 41.723 41.723 26.731 52.415 2.146 81.292 77.054 171.773 248.827 23.941 25.220 1.353 50.514 422.356

Programma-overstijgende opgaven In de meerjarenbegroting OD NZKG 2024-2027 is reeds een aantal ontwikkelingen c.q. opgaven benoemd waar de OD NZKG in 2024 de handschoen voor opneemt. Ze worden financieel in deze UVO doorvertaald.

Water Al het grond- en oppervlaktewater in Nederland moet in 2027 volgens de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) een goed leefgebied vormen voor de planten en dieren die er thuishoren en er moet redelijk eenvoudig drinkwater van te maken zijn. Ook in het werkgebied van de OD NZKG ligt een urgente opgave met betrekking tot de kwaliteit van het water en de beschikbaarheid ervan voor drinkwater, natuur, landbouw en bedrijven. Dit vraagt aanvullende inspanningen, zoals ook gesignaleerd in de beleidsopgavenbrief. De bevoegdheden hierover zijn versnipperd en deze taken vragen dan ook veel inzet op de samenwerking met alle betrokken ketenpartners. De

9

taken die bij de OD NZKG zijn belegd in relatie met deze urgente opgave zijn in de uitvoeringsafspraken tot op heden laag geprioriteerd. Om een voldoende bijdrage te kunnen leveren aan de opgave van de KRW zijn extra middelen nodig voor de ontwikkeling van een robuuster VTH-product Water (onder Programma Milieu). Dit wordt projectmatig aangepakt. De focus ligt in eerste aanleg op het vergroten van kennis en expertise ten aanzien van water in productieprocessen en op meer toezicht op indirecte lozingen. De gevolgen van waterschaarste worden in beeld gebracht met daarbij een handelingskader voor de OD NZKG en de ketenpartners. Door meer data en informatie uit de systemen te halen kan beter geprogrammeerd worden om efficiënt een passende bijdrage te leveren aan de opgave van de KRW. Implementatie Omgevingswet De inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 brengt veel onzekerheden met zich mee. Dat raakt het inhoudelijke werk, omdat met de nieuwe regelgeving nog geen ervaring is en jurisprudentie ontbreekt. Ter ondersteuning van de medewerkers richten we een service-organisatie in. Ook zal de OD NZKG aanzienlijk capaciteit nodig hebben voor het administratieve werk dat voortvloeit uit de onvolkomenheden van het DSO. Dat is primair gebouwd op het faciliteren van bevoegde gezagen, niet op behandeldiensten als omgevingsdiensten.

Onder meer bij het (geautomatiseerd) routeren van aanvragen en meldingen binnen en tussen behandeldiensten leidt dat tot een teruggang ten opzichte van het huidige Omgevingsloket. De kosten zijn geraamd in de meerjarenbegroting en toegevoegd aan de UVO op basis van de verdeelsleutel per opdrachtgever onder het product Omgevingswet extra werkzaamheden (tabel blz. 23). Omzetting inrichting naar milieubelastende activiteit De Omgevingswet wijzigt de grondslag van de milieuregulering van de inrichting naar de milieubelastende activiteit (mba). Dit maakt allerlei aanpassingen nodig in onze systemen, te beginnen met het opnemen van de relevante mba in het inrichtingen-bedrijvenbestand (met circa 17.000 inrichtingen) en uiteindelijk met het vaststellen van op mba gebaseerde kengetallen voor de financiering. De omzetting van inrichting naar mba is projectmatig opgepakt. Het project kent een branchegerichte en een vergunninggerichte aanpak. Branchegericht: In 2023 is op basis van de ODNL-handreiking een werkwijze ontworpen, in pilots getest en waar nodig bijgesteld. Vanaf de zomer 2023 is de aanpak breed uitgezet in de organisatie. In de eerste fase worden de inrichtingen per branche op basis van een steekproef omgezet. In de steekproef wordt per branche uitgezocht welke mba’s voorkomen binnen de branche.

Als een mba bij minstens 80% van de inrichtingen altijd voorkomt, wordt deze voor de gehele branche geautomatiseerd toegekend. In de tweede fase worden de automatisch omgezette mba’s gecontroleerd tijdens toezichtcontroles, behandeling van klachten, vergunningaanvragen etc. Niet alle inrichtingen kennen dezelfde controlefrequentie / contactmomenten. Er zal dus nog een doorloop van de definitieve omzetting zijn, tot het eerste contactmoment. De kosten zijn toegevoegd aan de UVO op basis van de verdeelsleutel per opdrachtgever onder de post materieel taakgebonden budget (tabel blz. 23). Vergunninggericht: Het is een wettelijke plicht voor het bevoegd gezag om nieuw beleid door te voeren in de vigerende omgevingsvergunningen Milieu. Inwerkingtreding van de Omgevingswet in 2024 leidt in de jaren erna tot een nog grotere opgaaf met betrekking tot de actualisaties dan er al was. Zo moeten bijvoorbeeld binnen 2 jaar na inwerkingtreding maatwerkvoorschriften worden gemaakt voor alle bedrijven die met metaal, hout of steen in de open lucht werken en moet bij minimaal de BRZO-bedrijven (en mogelijk ook bij de Afvalinrichtingen) een voorschrift met betrekking tot financiële zekerheid in de vergunning worden opgenomen. Ook zal een flink aantal vergunningen moeten worden aangepast aan de indeling in mba’s.

In 2023 is met het screenen van vergunningen gestart en is nagegaan welke mba’s van toepassing zijn. Dit gebeurt handmatig en is

10

arbeidsintensief. De screening zal doorlopen in 2024 en 2025. Onder de Omgevingswet blijven eerder verleende vergunningen van kracht (overgangsrecht). In 2024 zal meer duidelijk worden welke handelingen nodig zijn om omgevingsvergunningen in overeenstemming te brengen met de Omgevingswet. Het gaat van onder meer om het intrekken van vergunningen waar de vergunningplicht is vervallen, het eventueel opstellen van maatwerk voorschriften etc. Het is niet realistisch om er vanuit te gaan dat deze actualisaties binnen twee jaar na inwerkingtreding zullen zijn afgerond. De kosten zijn gebaseerd op het aantal vergunningen en zijn opgenomen onder de post programmatisch actualiseren extra (tabel blz. 17). Regionaal Schakelpunt Vanuit het Rijk wordt gevraagd om een regionaal schakelpunt (RSP) waar de kennis over bodem samenkomt. Na de pilotfase in 2023 wordt het RSP in 2024 voorlopig doorgezet vanuit de OD NZKG, gefinancierd door de Provincie Noord-Holland. In 2024 zal in een bestuurlijk bodemberaad de organisatie en financiering vanaf 2025 worden besproken. Strafrecht Uit diverse rapportages blijkt in Nederland

toenemende milieucriminaliteit. Zoals gesteld in het rapport

‘Handhaven in het duister’ van de Algemene Rekenkamer worden milieuovertredingen en -criminaliteit meestal pas zichtbaar als je er actief naar op zoek gaat. Door koppeling van de aanpak veelplegers, ondermijning, ketentoezicht en strafrecht is het mogelijk om hier meer grip op te krijgen. Dit vraagt om intensivering van de samenwerking tussen opsporingsdiensten en adequate opvolging in de strafrechtketen naast de inzet van bestuursrechtelijke handhavingsinstrumenten. De OD NZKG brengt op dit moment het 'Streefbeeld strafrecht' in kaart, wat duidelijkheid zal bieden over de groeiopgave voor de komende jaren. Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) De maatschappelijk noodzaak om inzicht te hebben in de emissies naar lucht, bodem en water van Zeer Zorgwekkende Stoffen bij vergunningplichtige bedrijven is groot. Ook voor gemeentelijke vergunningplichtige bedrijven (ca. 336 bedrijven) geldt een informatieplicht waarvan zij al vóór 1 januari 2021 hadden moeten voldoen. Daarnaast dienen deze bedrijven een vermijdings- en reductieprogramma (VRP) in te dienen. Door het hoge aanbod van vraaggestuurd werk is hier echter beperkt aandacht voor geweest bij de OD NZKG. Daarnaast is er per 1 januari 2023 een belangrijke verscherping van 76 ZZS-normen van kracht geworden, die begin november 2022 pas was aangekondigd.

De OD NZKG gaat in 2024 2 bedrijven aanschrijven op de informatieplicht en indienen van de VRP’s, ook voor de aangescherpte normen. Deze werkzaamheden zullen geprioriteerd worden op basis van onder andere risico’s, milieuzwaarte, omgevingstype en naleefgedrag.

11

Hoofdstuk 3 - Wijzigingen programma's In dit hoofdstuk staan de wijzigingen in 2024 ten opzichte van de programma's 2023 en enkele aandachtspunten benoemd.

Jaarprogramma 2024 Milieu Voor het programma Milieu is de doorwerking van de Omgevingswet duidelijk zichtbaar. De outputproducten Milieu worden ook in de PDC Omgevingswet berekend per bedrijvencategorie en voorlopig niet omgezet naar milieubelastende activiteiten (MBA). Dit volgt na afronding van het project Omzetting van inrichtingen naar MBA eind 2025. Voor de wijzigingen in de producten verwijzen wij naar de PDC Ow. Bedrijvenbestand en milieubelastende activiteiten Voor de basis van de financiering van het outputpakket Milieu blijft het bedrijvenbestand centraal staan. In gemeente Diemen is sprake van 46 bedrijven in het bedrijvenbestand. Dit is een stijging van 1 bedrijf ten opzichte van 2023. Het basistakenpakket is onder de Omgevingswet gewijzigd. Dit heeft tot gevolg dat er basis MBA’s overgaan van de gemeente naar de OD NZKG, bijvoorbeeld op het gebied van de basistaak energiebesparingsplicht. Er is een uitvraag gedaan bij uw gemeente welke bedrijven onder de wettelijk verplichte basistaak energiebesparing vallen. De overdracht van dossiers vindt in onderling overleg plaats waarbij deze door de OD NZKG worden geconverteerd naar MBA’s. In het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) zijn de juiste behandeldiensten aangekruist. Op 1 januari 2024 zullen echter nog niet alle bijbehorende dossiers zijn overgedragen.

Er is gekozen voor een pragmatische werkwijze: als er een aanvraag vergunning, melding of informatieverzoek binnenkomt van een ‘nieuw’ bedrijf, dan wordt dit bedrijf volgens de normale werkafspraken overgedragen. Andere bedrijven worden overgedragen tijdens de jaarlijkse overdracht in september .

Bedrijvenbestand Diemen R&T Niet Meldingsplichtige Bedrijven Bal & OP (A) R&T Informatieplichtige bedrijven Bal (B1) R&T Meldingsplichtige Bedrijven voor (Meervoudige) Milieubelastende Activiteiten Bal & OP (B2) R&T Vergunningplichtige Bedrijven voor (Meervoudige) Milieubelastende Activiteiten Bal, H3 & OP (C) Totaal

Aantal per 1 september 2023 3 17 18 8 46

Milieuleges Nieuw onder de Omgevingswet is de mogelijkheid om leges te heffen voor vergunningen van een MBA bij een bedrijf. De gemeente Diemen heeft deze mogelijkheid opgenomen in de legesverordening. De werkafspraken rondom heffen en innen zijn conform de werkafspraken bij de huidige bouwleges. Dat betekent dat de OD NZKG de heffingsbrief stuurt en de gemeente Diemen het legesbedrag int. De OD NZKG start deze taak op het moment dat de legesverordening is geïmplementeerd. Circulaire Economie De OD NZKG heeft de visie dat de circulaire economie (CE) in de vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) moet worden geïntegreerd. Het doel is om in de vergunningverlening voorwaarden te stellen omtrent een doelmatig gebruik van energie en grondstoffen, en het voorkomen van het ontstaan van afvalstoffen. Ook zal hier toezicht op gehouden en gehandhaafd moeten worden.

12

Deze CE-gerelateerde milieuthema’s afvalpreventie en grondstoffenbesparing zijn op dit moment niet (goed) geïntegreerd in de VTH-taken. Zo blijft een essentieel juridisch-bestuurlijk instrumentarium onbenut. Om dat te kunnen doen is ook een deel kennisopbouw nodig en een vertaling naar de praktijk. In de komende jaren wilt de OD NKZG met alle opdracht gevende gemeenten in het Noordzeekanaalgebied de opgave voor de grondstoffentransitie verder uitwerken.

Gesloten Bodemenergiesystemen Per 1 januari 2024 wordt de aanleg en het gebruik van de gesloten bodemenergiesystemen (GBES) een milieubelastende activiteit onder de Omgevingswet. De uitvoer van VTH-taken rondom GBES is een wettelijke basistaak van de omgevingsdienst. In 2021 is een kostenraming opgesteld en gedeeld per gemeente. In deze prognose zijn de geraamde aantallen meldingen gesloten bodemenergiesystemen uitgemiddeld van de jaren daarvoor. De UVO 2024 baseert zich op de kostenraming uit 2021. De afrekening vindt plaats op basis van werkelijk gemaakte uren (regie). In het Landelijk Grondwaterregister zijn voor Diemen 29 gesloten bodemenergiesystemen geregistreerd. Voor 2024 schatten we in dat sprake zal zijn van 2 meldingen. De uren zijn op basis van regie. De kostenraming 2024 voor Diemen is als volgt: Uitvoering van de reguleringstaken:

€3.555,-

Uitvoering van de toezichtstaken:

€4.455,-

Uitvoering van de handhavingstaken:

€ 360,-

Totaal voor geheel 2024:

€ 8.370,-

Open Bodemenergiesystemen Onder de Omgevingswet wordt het bevoegd gezag over de open bodemenergiesystemen (OBES) verdeeld over de Provincie Noord-Holland en gemeenten. De provincie blijft het bevoegde gezag voor bestaande OBES en wanneer een nieuwe OBES via een enkelvoudige aanvraag wordt verleend. De gemeente wordt het bevoegde gezag wanneer sprake is van een vergunning naar aanleiding van een meervoudige aanvraag. In die situatie verleend de gemeente de vergunning waarbij er de verplichting is dat de OD NZKG in mandaat van de provincie om advies wordt gevraagd. De toezichtstaak is een basistaak voor de omgevingsdiensten; de gemeenten moeten deze taak bij de OD NZKG beleggen. Op dit moment is nog onbekend hoe vaak deze situatie zich in de praktijk gaat voordoen. Het voorstel is om 2024 te gebruiken om meer inzicht te krijgen en dit werk op regiebasis uit te voeren. Veranderingen Milieuadvies ten opzichte van 2023 De komst van de Omgevingswet beoogt decentralisatie van bevoegdheden en een grotere rol voor omwonenden en de private sector. Gelijktijdig ziet de OD NZKG vanuit het Rijk de beweging naar meer centrale sturing vanuit uitvoeringsprogramma’s op basis van ambitieuze milieudoelen. De vertaling naar regionaal en lokaal beleid en de uitvoering hiervan leidt tot een toename naar de vraag om inzet van kennis en expertise en het delen daarvan.

De inzet op het product Milieuadvies betreft vaak nieuwe opgaven die zich in latere fase meer vertalen naar de concrete uitvoering van VTH-taken. Inschattingen worden gebaseerd op de ervaringen van de afgelopen jaren en het inzicht met betrekking tot gemeentelijke plannen tot aanscherping van milieubeleid, (gebiedsgericht-) ruimtelijk beleid en complexe bouwprojecten waarbij de expertise op de milieuthema’s bij de omgevingsdienst ligt. Belangrijk is dat het vragen van advies onder het stelsel van de Omgevingswet een minder vrijblijvend karakter zal krijgen. Ook ongevraagde adviezen zullen nodig zijn voor een robuuste uitvoering van de VTH-taken. Het gaat

13

om advies op gebied van lucht/geur, geluid en trillingen, externe veiligheid, afval/circulaire grondstofstromen, energiebesparing, natuur, water en licht. Daarnaast gaat het om advies en lobby werkzaamheden bij ontwikkelingen regelgeving en beleid (programma-, project-, gebieds- en kavelniveau, of thematisch) vanuit gespecialiseerde kennis en kennis van de uitvoeringspraktijk en ondersteuning bij externe communicatie op milieuthema’s. Geluid Voor het onderwerp geluid wordt een intensivering verwacht onder de Omgevingswet omdat het beleid en de zonebeheermodellen aangepast moeten worden en daarnaast is sprake van nieuwe zonebeheer gebieden. Voor Diemen gaat de OD NZKG aan de slag met 1 zone in 2024. Verder is sprake van complexe ruimtelijke inpassingsvraagstukken als gevolg van de Regionale Energiestrategie (RES) en woningbouw in stedelijke gebieden en een intensivering door nieuwe geluidsbronnen (wind op land en transformatiestations). Energiebesparing Energiesparing is belangrijk om Nederland vóór 2050 energieneutraal te maken. In het Nationaal Klimaatakkoord zijn afspraken gemaakt over energiebesparing, schone technologie en klimaatbeleid. Gemeenten en omgevingsdiensten zetten zich volop in om bedrijven te stimuleren om energiebesparende maatregelen te nemen. Dat is in veel gevallen een wettelijke verplichting.

Gemeente Diemen heeft hier de aflopen jaren een ambitie in getoond, waarbij de OD NZKG als partner een aandeel levert aan de verduurzaming en energiebesparing. De OD NZKG heeft de afgelopen jaren sterk ingezet op stimulering van toezicht en handhaving bij bedrijven om te voldoen aan de wettelijk verplichte energiebesparende maatregelen. Energie die niet gebruikt wordt, hoeft immers ook niet opgewekt te worden. De OD NZKG draagt op deze wijze bij aan het behalen van de doelen uit het Nationale Klimaatakkoord. Ook zijn er tussen 2023 tot en met 2026 nieuwe middelen beschikbaar gesteld door de Provincie Noord-Holland en het Rijk waarmee het toezicht op energiebesparing nog verder versneld kan worden.

Inzet OD NZKG gericht op intensivering/versnelling van de energiebesparingstaken

In 2023 is de OD NZKG aan de slag gegaan met een ‘‘dedicated’’ team Toezicht en Handhaving Energiebesparing. Dit team voert zowel het toezicht vanuit het Bouwbesluit -BBL- als de Wet milieubeheer -BAL en BBL- en Waterwet -BAL- uit. Dit team wordt ondersteund door bijvoorbeeld data- en informatiespecialisten, businesscontrollers, juristen en natuurlijk energiespecialisten. Het jaar 2023 is gebruikt om het team te vormen en volledig te maken en de medewerkers op te leiden. Dit heeft ervoor gezorgd dat er in 2024 op volle kracht aan de energiebesparingsopgave gewerkt kan worden.

Uitbreiding basistakenpakket Met de verbreding van de energiebesparingsplicht – demissionair minister Jetten, Kamerbrief aanscherping energiebesparingsplicht bedrijven en instellingen (7 juli 2022) – heeft het Rijk ervoor gekozen om het toezicht op de energiebesparingsplicht geheel bij de omgevingsdiensten te beleggen door het in het basistakenpakket op te nemen. Dit betekent dat op 1 juli 2023 het huidige energietoezicht door de gemeente is beëindigd en moet worden overgedragen aan de omgevingsdiensten, in dit geval de OD NZKG. Om dit in goede banen te leiden is nauwe afstemming en samenwerking met betrekking tot de overdracht nodig. Hierbij moet onder andere door de gemeente inzichtelijk worden gemaakt voor welke bedrijven de uitvoering van deze taak onder de OD NZKG komt te vallen. In 2023 heeft de gemeente Diemen de bedrijven inzichtelijke gemaakt en aan de OD NZKG overgedragen voor het uitvoeren van de energiebesparingstaak. Het betreft 75 bedrijven, waarmee het aantal bedrijven in het beheer

14

van de OD NZKG voor wat betreft de energiebesparingstaak, uitgaat komen op 95 bedrijven. Dit zorgt voor een aanvulling op het basistakenpakket budget. Provinciaal Energiebesparingsakkoord Noord-Holland De provincie Noord-Holland heeft in 2022 het ‘Energiebesparingsakkoord Noord-Hollandse bedrijven’ gelanceerd. Hiermee komt een subsidieregeling op basis van cofinanciering beschikbaar voor toezicht op de energiebesparingsverplichting. Alle gemeenten (m.u.v. Aalsmeer) hebben in 2022 de subsidie aangevraagd. Dit is een belangrijke stap om de ambities te kunnen versnellen. Doordat het aanvragen en verkrijgen van de subsidie gedurende 2022 heeft plaatsgevonden is er met de werkzaamheden gestart op 1 januari 2023 en duurt het akkoord tot en met 2026. De OD NZKG volgt bij het bepalen en uitvoeren van de werkzaamheden het afgesloten provinciaal akkoord waarbij het uitgangspunt is dat alle energierelevante bedrijven eind 2026 minimaal één keer zijn gecontroleerd door een toezichthouder en er bij zoveel mogelijk bedrijven alle energiebesparende maatregelen zijn doorgevoerd. De werkzaamheden voor de OD NZKG betreffen in 2024 het vervolg van de inventarisatie van nog onbekende energierelevante bedrijven, het verwerken van de informatieplicht meldingen en het uitvoeren van controles bij type A/B en C bedrijven.

De werkzaamheden zijn daarbij gebaseerd op de bedragen die in de subsidieaanvraag en de planningstool behorende bij de subsidie aanvraag bij deze taken zijn opgenomen. Het daadwerkelijke aantal controles dat daarvoor gedaan kan worden, wordt bepaald door het bestuurlijk vastgestelde uurtarief. Vervoermanagement Het toezicht op het vervoermanagement gaat over het personenvervoer, het Besluit CO2-reductie werk-gebonden personenmobiliteit (hierna genoemd: Normstelling personenvervoer) en het goederenvervoer. Personenvervoer: In Nederland gaat het om 8.000 concerns met meer dan 100 werknemers die aan de normstelling personenvervoer moeten gaan voldoen. De hoofdkantoren van de concerns worden aangesproken. De OD NZKG heeft binnen haar gebied circa 1.200 hoofdkantoren van concerns die zullen worden gecontroleerd. Hiervoor komt via het gemeentefonds circa €100,- per bedrijf per jaar beschikbaar. De precieze aantallen bedrijven en het bijhorende budget zullen begin 2024 naar zeggen van het Rijk (IenW) bekend worden. Normstelling personenvervoer: Op dit moment is deze taak nog niet opgenomen in de UVO. De voorbereidingen

en aanpassingen aan het zaaksysteem voor deze taak zullen door de OD NZKG in 2024 worden uitgevoerd na inwerkingtreding Omgevingswet en toekenning middelen vanuit het gemeentefonds aan de OD NZKG. In 2025 wordt het toezicht op de Normstelling personenvervoer daadwerkelijk opgestart. De ‘normstelling’ start daarbij met alleen een rapportageplicht per 1 januari 2025. Als na trendanalyse de noodzakelijke CO2-reductie van 1,5 Mton (2030) niet wordt gehaald, zal per 1 januari 2026 een werkelijke CO2-norm voor het individuele bedrijf gaan gelden. De data worden uitleesbaar via het e-loket. Goederenvervoer: Voor het goederenvervoer is op dit moment de regelgeving en dekking (bijvoorbeeld via het Gemeentefonds) nog niet bekend. Laadinfra: De taak laadinfra elektrisch vervoer valt onder de EPBD III. Ketentoezicht In 2021 en 2022 zijn drie pilots uitgevoerd om inzichtelijk te maken welke capaciteit er structureel voor ketentoezicht benodigd was. Deze pilots betroffen asbest, E-waste en grondstromen. De werkzaamheden voor deze basistaak waren tot 2023 geen structureel onderdeel van de UVO’s. Op basis van deze pilots is een inschatting gemaakt van de structurele inzet op ketentoezicht. De structurele inbedding van het ketentoezicht is in de zomer van 2023 gestart bij de OD NZKG.

Hierbij zijn in eerste instantie de drie afvalstromen uit de pilots als structurele toezichtstaak geïmplementeerd. Daarnaast is de OD NZKG ook gestart met drie nieuwe pilots die

15

door de provincie Noord-Holland zijn gefinancierd op de afvalstromen autowrakken, kunststof en textiel. Deze pilots lopen door in 2024. Uit deze pilots moet blijken of deze afvalstromen ook een structureel karakter zouden moeten krijgen in het ketentoezicht. Daarnaast zal ook nagedacht worden over vervolgpilots. Aandachtspunten bij de implementatie van het ketentoezicht is onder andere de noodzakelijke verbreding van de kennis en werkwijze van het toezicht binnen de OD NZKG. Er is en wordt onder andere ingezet op bijscholing en opstellen en aanpassen van (nieuwe) werkprocessen. Daarnaast moet ook de samenwerking met ketenpartners verder geïntensiveerd worden. De arbeidsmarkt-krapte speelt ook bij de implementatie van ketentoezicht een rol. Het voortzetten van de in 2023 ingebrachte uren is een vereiste voor 2024 en verder om deze basistaak tot volwaardig te kunnen uitvoeren. Milieu VTH-uitvoering De OD NZKG deelt deze taken op in enerzijds vergunningverlening & regulering en anderzijds toezicht & handhaving. De volgende taken zijn gepland voor 2024:

Regulering Milieu & Leefomgeving

Begroting 2024

Meldingen/kennisgevingen Wm

5

Maatwerkbesluiten

1

Omgevingsvergunningen milieu

6

Waarvan actualisaties

1

MER beoordelingstoets

1

Toezicht en Handhaving Milieu & Leefomgeving Eerste controle

Begroting 2024 20

Branche (Verblijfs)gebouwen: kantoren, scholen, hotels, e.d.

Aantal controles 2

Afvalsector

3

Agrarische sector

1

Automotive

1

Beton, asfalt en puinbrekers

1

BIGS

0

36Bouw en hout

0

Chemische sector (inclusief kunststof)

0

Explosieven en schietbanen

1

Groot- en detailhandel

1

Horeca, sport en recreatie

0

Installaties

1

Metalectro

2

OVERIG

0

RBML

0

Scheepvaart en havens

1

Tankstations

1

Verf, drukkerijen, chemische wasserijen, e.d.

4

Voedingssector

1

Zorgsector

0

16

Inzet uren en middelen Dit leidt tot de volgende inzet van uren en middelen. Milieu en Brzo - output Product niveau 1 R&T Niet Meldingsplichtige Bedrijven Bal & OP (A) R&T Informatieplichtige bedrijven Bal (B1) R&T Meldingsplichtige Bedrijven voor (Meervoudige) Milieubelastende Activiteiten Bal & OP (B2) R&T Vergunningplichtige Bedrijven voor (Meervoudige) Milieubelastende Activiteiten Bal, H3 & OP (C) Totaal Milieu en Brzo output

Begroot aantal 2024

Begroot uren 2024

3 17 18 8 46

5 36 176 446 663

Bedrag 2024 € € € € €

523 4.149 20.501 51.881 77.054

Milieu en Brzo - regie Product niveau 1

Product niveau 2

Milieu Regie Milieu Regie Milieu Regie Milieu Regie Milieu Regie Milieu Regie Milieu Regie Milieu Regie Milieu Advies Milieu Advies Milieu Advies Projecten Milieu/Brzo B2 R&T Meldingspl bdrvn zwaardere milieu-impact C R&T Vergunningplichtige bedrijven Totaal Milieu en Brzo regie

Advies VTH programmering & uitvoeringsbeleid Intensieve handhaving VTH GBES(incl Besluit lozen buiten inrichting) BAL Programmatisch actualiseren (extra) Ketentoezicht ZZS/Gemeentelijke bedrijven Indirecte Lozingen Provinciaal Energieakkoord IOV Milieuadvisering Zonebeheer Geluid Ondermijning

Begroot uren 2024 30 14 72 20 67 60 24 94 87 624 200 10 121 55 1.478

Bedrag 2024 € € € € € € € € € € € € € € €

3.487 1.627 8.368 2.324 7.787 6.973 2.789 10.925 10.111 72.521 23.244 1.162 14.063 6.392 171.773

17

Jaarprogramma 2024 Bouw In deze paragraaf staan de wijzigingen ten opzichte van het programma Bouw in 2023. In het programma Bouw zitten voor de gemeente Diemen de adviestaken op het gebied van constructieve veiligheid, de asbesttaken en het toezicht op Label C / EPBD.

Advies Constructieve Veiligheid Het team Constructieve veiligheid blijft last houden van de slechte arbeidsmarkt. De invloed van de WKB zal bij dit team, na invoering van onderdeel verbouw gevolgklasse 1 (per 1 juli 2024) tot verminderde adviesaanvragen leiden. Desondanks zal tot deze daadwerkelijke afname van de adviesvraag in 2024 het kwaliteitsniveau op de minst risicovolle onderdelen van een advies conform beleid afgeschaald worden Asbest Alle inkomende asbestsloopmeldingen worden LAVS gestuurd afgehandeld. Het Landelijk Asbestvolgsysteem (LAVS) is een webapplicatie waarmee het proces van inventarisatie tot en met de stort van asbest gevolgd en geregistreerd kan worden door de verschillende ketenpartijen. Inventariseerders en saneerders zijn verplicht om hun werkzaamheden in het LAVS te registreren. LAVS zorgt ervoor dat opdrachtgevers, inventariseerders, verwijderaars, eindinspecteurs en toezichthouders over dezelfde informatie beschikken. Opdrachtgevers kunnen in het LAVS alleen gecertificeerde inventariseerders en verwijderaars opdrachten geven. Op basis van een risico afweging en bij meldingen waar vermoedens van onjuistheden bestaan of bij meldingen die door 3e partijen worden gedaan zal er fysieke controle plaatsvinden. Dit wordt gedekt door de handhavingsuren. Dit toezicht valt onder reguliere handhaving in verband met de extra inzet ná de LAVS-gestuurde afdoening.

Label C - Bouwbesluit OD NZKG is sinds januari 2023 bezig met het toezicht en de handhaving op het energielabel (Label C) van kantoren met een oppervlak groter dan 100m2, met uitzondering van de gemeente Amsterdam. Voor de uitvoering van toezicht en handhaving is een handhavingsstrategie opgesteld en afgestemd met de opdrachtgevers. De OD NZKG is aan de hand van deze strategie bezig met de controle van de kantoren. Voor het uitvoeren van deze werkzaamheden is er Label C budget beschikbaar dat via de gemeentefondsen aan de OD NZKG wordt toegekend. In 2023 is gebleken dat dit budget ontoereikend is om alle werkzaamheden binnen de in de handhavingsstrategie afgesproken termijnen uit te voeren. Omdat het budget van de EPBD in 2023 niet volledig is besteed, is dit in 2023 aan het Label C budget toegevoegd. Het label C budget valt onder programma bouw. In 2024 wordt er vanuit het Rijk een nieuwe invulling aan de EPBD-aanpak gegeven (zie ook paragraaf EPBD), waardoor de verwachting is dat een uitwisseling tussen Label C en EPBD gelden niet/slechts beperkt mogelijk zal zijn. Op dit moment worden de eerste verbeterplannen beoordeeld en zijn de eerste lasten onder dwangsom uitgestuurd. Om daar goed op door te kunnen pakken is er naast het beschikbare budget via het gemeentefonds van €4.308 een extra budget van €3.400 nodig. In 2024 zal de focus met name liggen op: -

Het beoordelen van de verbeterplannen;

-

Handhaving in de vorm van (voornemen) Last onder Dwangsom en de inning daarvan;

-

Uitzoeken van de onzekere kantoren (er is nog een rest aan locaties waar bepaald moet worden of de Label C voorwaarden van toepassing zijn op de daar aanwezig kantoorfunctie.). EPBD Energiekeuring - Bouwbesluit De OD NZKG voert, bij de bedrijven waar zij het mandaat voor heeft, het toezicht uit op de energiekeuring van

18

de klimaatinstallaties (EPBD III). De keuring bestaat uit een onderdeel voor verwarmingssystemen en een onderdeel voor airconditioningsystemen. In 2023 is gebleken dat het toezicht op de energiekeuring voor deze systemen nog niet mogelijk was op de manier waarop de wetgever de keuring heeft ingericht, omdat de noodzakelijke certificeringen van de verantwoordelijke keuringsinstanties nog niet op orde waren. Dit heeft als gevolg gehad dat de EPBD gelden in 2023 niet volledig konden worden ingezet. Daarbij is de keuze gemaakt het ongebruikte deel van de gelden in te zetten voor de aanpak Label C (zie ook de voorgaande paragraaf). Voor wat betreft de EPBD-werkzaamheden heeft de OD NZKG in 2023 deelgenomen aan een onderzoek van Buitenlandse Zaken (BZK) gericht op het beter laten werken van de keuringen (een onderzoek heeft aangetoond dat deze keuringen weinig worden toegepast en door de markt weinig gewaardeerd wordt). Dit heeft geresulteerd in de afspraak dat de OD NZKG een nieuwe aanpak gaat ontwikkelen in 2024. De insteek daarbij is om tijdens de energiecontroles informatie op te vragen die anderzijds beschikbaar zouden zijn uit de keuringen. Het gaat om kenmerken, zoals het opgesteld vermogen, die relevant zijn voor toekomstige wetgeving en analyses. Op die manier wordt er belangrijke data opgebouwd die benut kan worden bij het toezicht op de energiebesparingsplicht.

Verder worden er landelijke werkgroepen gevormd voor de ontwikkeling van de nieuwe ronde (EPBD IV), waar de OD NZKG aan deelneemt. Het EPDB budget valt onder programma bouw.

Inzet uren en middelen Dit leidt tot de volgende inzet van uren en middelen. Bouw - regie Product niveau 1

Product niveau 2

Bouw Maatwerk Advies Constructieve Veiligheid Label C/Keuringsverplichting klimaatinstallaties EPBD Ketenmelding Sloop/Asbest Ketenmelding Sloop/Asbest Totaal Bouw regie

Reguliere Handhaving

Asbest Sloop regulier

Begroot uren 2024 53 100 95 81 30 359

Bedrag 2024 € € € € € €

6.160 11.622 11.041 9.414 3.487 41.723

19

Jaarprogramma Bodem In dit hoofdstuk staan de wijzigingen ten opzichte van het programma Bodem in 2023.

Wijzigingen in het programma Bodem onder de Omgevingswet Doordat de Omgevingswet veel wijzigingen met zich meebrengt zijn de hoofdcategorieën voor de Bodem outputproducten in de PDC Ow aangepast, waarbij zoveel mogelijk aansluiting is gezocht bij de systematiek van de huidige PDC. Warme overdracht bodemtaken en wijze van begroten in de uitvoeringsovereenkomst Als gevolg van de Omgevingswet is de bevoegdheid van de provinciale basistaken uit de Wet bodembescherming per 1 januari 2024 overgedragen aan de gemeente Haarlemmermeer, Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, OuderAmstel en Uithoorn. De outputproducten zijn aangevuld met deze basistaken. De inschatting van de verdeling van de kosten op het outputpakket is gemaakt op basis van de gemiddelde realisatie op de outputproducten in de afgelopen drie jaar op het grondgebied van de gemeente Diemen (voorheen uitgevoerd door de OD NZKG namens de Provincie Noord-Holland op grondgebied van gemeente Diemen). Over de wijze van afrekenen hebben we afspraken gemaakt in het Algemeen Bestuur van onze Gemeenschappelijke Regeling - zie hoofdstuk 5. In de outputproducten is ook de toezichts- en handhavingstaak opgenomen. Hierdoor zijn de regie-uren voor deze taken vervallen. De uren voor de regieproducten zijn ook gebaseerd op ervaringscijfers van de afgelopen drie jaar (aantal outputproducten leiden tot een gemiddeld aantal uren surveillance).

Afrekening is op basis van werkelijk gemaakte uren - zie hoofdstuk 4. Grondwater De gemeenten Amsterdam, Haarlemmermeer, Aalsmeer, Amstelveen, Diemen en provincie organiseren zelfstandig het vervolgoverleg/aanpak van een door de OD gemelde grondwaterverontreiniging. Eventueel wordt de regie en/of nadere analyse van een gemelde grondwaterverontreiniging via een specifieke maatwerkopdracht aan de OD NZKG opgedragen. Het is noodzakelijk een handreiking op te stellen onder welke voorwaarden de informatieplicht door gemeenten worden ingestuurd en hoe de provincie informatieplichten beoordeelt. Voor de aanvullende uren van signaleren en verzorgen informatieplichten wordt de regiepost bodem advisering beleidsadvies gebruikt. Voor de vervolgaanpak zijn geen standaard regie-uren opgenomen. BIS De uitvoering van Fase 2 van het project BIS Omgevingswet-proof wordt verplaatst naar 2025. Hierdoor zijn de bedragen uit de meerjarenbegroting voor Fase 2 niet in de UVO 2024 opgenomen. In plaats daarvan komt een evaluatie van Fase 1. De benodigde capaciteit voor deze evaluatie is 300 uur die zijn verdeeld over de deelnemende opdrachtgevers. Voor de gemeente Amsterdam is het project BIS Ow-proof fase 1B nog in uitvoering. Het resterende deel van projectfase 1B wordt conform afspraak in 2024 afgerond.

Kwaliteitscontrole/Centrale Invoer Data Vanaf 2024 wordt de invoer van bodemdata centraal belegd bij de omgevingsdienst en wordt een kwaliteitscontrole uitgevoerd op de data. De huidige controle op de data-invoer is beperkt en niet structureel. De datakwaliteitsbeheerder BISD NAZCA voert steekproefsgewijze controle uit van de ingevoerde gegevens, maar deze is niet toereikend om de kwaliteit van het BIS te garanderen onder het geldende invoerregime. Het voortzetten van de huidige werkwijze is geen optie omdat de kwaliteit van het BIS daarmee niet kan worden geborgd. Daarom is aan de gemeenten voorgesteld om de bodemdata centraal door de OD te laten invoeren. Inmiddels heeft de OD een team van ervaren invoerders en ook een vast team van controleurs die alle bodemgegevens (rapporten en overige gegevens) systematisch controleren. De datakwaliteitsbeheerder voert

20

daarnaast een maandelijkse centrale controle uit van alle ingevoerde gegevens en koppelt dit terug aan de invoerders. Hiermee wordt de kwaliteit van de data op een hoog niveau gebracht en voldoet ook aan de eisen van het BRO. De gemeenten hebben op 26 september ingestemd met deze werkwijze. De kwaliteitscontrole is opgenomen in de UVO 2024 en voor de centrale invoer is een aparte offerte aangeboden. Na evaluatie eind 2024 is het de intentie om deze taken in de UVO op te nemen. Besluit lozen buiten inrichtingen Voor alle gemeentelijke opdrachtgevers in onze regio wordt het toezicht volgens het BLBI bij bodemsaneringen uitgevoerd. Dit staat geraamd onder Milieu Regie (zie productregel VTH GBES incl. Besluit lozen buiten inrichting – BAL). Bodemadvisering Voor de gemeente Diemen verloopt de Bodemkwaliteitskaart (BKK) in 2025. De voorbereiding van het opstellen van een nieuwe BKK zal plaatsvinden in 2024. Onder de post Bodemadvisering zijn hiervoor uren opgenomen. Voor de hele regio is een update nodig van de PFAS-kaart in 2024. Ook hiervoor zijn uren opgenomen onder de post Bodemadvisering. Inzet uren en middelen Dit leidt tot de volgende inzet van uren en middelen. Bodem - output Product niveau 1

Product niveau 2

Graven/Bodemsanering Graven/Bodemsanering Graven/Bodemsanering Bodemtoepassing Bodemtoepassing Bodemopslag Bodemopslag Totaal Bodem output

Omgevingswet B Bodemsanering Grote Impact Omgevingswet C/D Bodemsanering Gemiddelde Impact Omgevingswet E Bodemsanering Lichte Impact Omgevingswet C/D Bodemtoepassing gemiddelde impact Omgevingswet E Bodemtoepassing lichte impact Omgevingswet B Opslag Grond Grote Impact Omgevingswet C Opslag Grond Gemiddelde Impact

Begroot uren 2024 106 45 3 37 10 12 18 230

Bedrag 2024 € € € € € € € €

12.319 5.230 291 4.242 1.162 1.395 2.092 26.731

Bodem - regie Product niveau 1

Product niveau 2

Bodem Regie Bodem Regie Bodem Regie Bodem Advisering Bodem Advisering Bodem Advisering Surveillance IGH Nazorg Projecten Projecten Totaal Bodem regie

Illegaal toepassen Intensieve handhaving Illegaal graven Beleidsadvies (Lood, PFAS, Gezonde Bodem, DSO, BIS, Omgevingswettafels etc.) Bodemkwaliteitskaart Zorgplichtsanering Surveillance IGH Kwaliteitsbeheer BIS-Ow Proof evaluatie fase 1

Begroot uren 2024 10 30 20 113 100 45 77 20 20 8 8 451

Bedrag 2024 € € € € € € € € € € € €

1.162 3.487 2.324 13.133 11.622 5.230 8.949 2.324 2.324 930 930 52.415

21

Jaarprogramma 2024 Randvoorwaardelijk Het randvoorwaardelijk programma dient ter ondersteuning van de werkzaamheden in de lijn. Wijzigingen in het programma Randvoorwaardelijk Binnen het programma Randvoorwaardelijk heeft een belangrijke wijziging plaatsgevonden in het product Procesondersteuning, namelijk de aanpassing van Wob naar Woo, alhoewel dit los staat van de Omgevingswet. De overige producten zijn inhoudelijk beperkt gewijzigd als gevolg van de Omgevingswet. Nieuwe wet- en regelgeving Waar afgelopen jaren veel uren werden besteed aan de voorbereiding van de Omgevingswet zal deze post in 2024 nog gebruikt worden voor de nasleep van de implementatie van de Omgevingswet en andere nieuwe wetgevingsopgaven. Advisering rondom Omgevingswet De geraamde uren worden gebruikt voor advisering over omgevingsvisies en omgevingsplannen. Daarnaast worden de uren gebruikt voor het geval blijkt dat er gemaakte werkafspraken over bijvoorbeeld het gebruik van de samenwerkingsruimte bij advisering of omgevingstafels in de praktijk niet passend zijn. Ook zal het waarschijnlijk nodig zijn dat informatie bij toepasbare regels in het Digitaal Stelsel Omgevingswet wordt aangepast of aangevuld. Tot slot zal de invoering van de Omgevingswet in de eerste maanden tot extra vragen leiden van burgers en bedrijven en daardoor leiden tot een slechtere dienstverlening.

Er wordt kritisch gekeken hoe het dienstverleningsniveau zo snel mogelijk is op te tillen naar het niveau voor invoering van de Omgevingswet. Dataontwikkeling Het belang van het goed borgen en toepassen van data neemt ieder jaar toe. Tal van ontwikkelingen dragen daaraan bij. De samenleving verwacht van de Omgevingsdienst een effectieve inzet van toezicht, handhaving en vergunningverlening. Goede data zijn daarvoor onontbeerlijk. Denk aan: welke bedrijven kennen een hoog, of juist een laag risico? Wat is de uitstoot in een bepaald gebied? Bij welke windrichting is geluidsoverlast voor burgers het grootst? De Omgevingsdienst beschikt over veel interessante en betrouwbare data. Het team Informatieanalyse kijkt of er patronen zijn in data en maakt de vertaalslag van nieuwe technieken naar concrete toepassingen. Data van externe bronnen gecombineerd met eigen data leiden tot veel nuttig toepasbare kwalitatieve en kwantitatieve informatie in de dagelijkse uitvoeringspraktijk. Het doel is om uiteindelijk naar een data-gedreven organisatie te gaan. Het programma Data-gedreven werken is hierbij een belangrijke pijler. Voor 2024 zijn er veel projecten gepland, zoals Risicoprioritering Branches, E-MJV Analysetool, Basisbeelden BRZO, Ketentoezicht, Energieportfolio, eNoses, WKO, Kwaliteit Bodemdata en meerdere projecten t.b.v. Tata Steel.