Bijlage 3 - Jaarverslag 2024 Algemene commissie voor de bezwaarschriften - gemeente Diemen
Tekst van het document
Jaarverslag 2024 Algemene commissie voor de bezwaarschriften gemeente Diemen
Zaaknummer: 2025-035803
1) Inleiding Voor u ligt het jaarverslag van de commissie voor de bezwaarschriften van de gemeente Diemen (hierna: “de commissie”). Dit verslag gaat over de bezwaarschriften die in 2024 zijn afgehandeld. De commissie heeft als taak om naar aanleiding van bezwaarschriften die zijn ingediend tegen besluiten van de burgemeester, de gemeenteraad en het college van burgemeester en wethouders (hierna: “het college”), hoorzittingen te beleggen en advies aan het betrokken bestuursorgaan uit te brengen. De commissie behandelt alle bezwaarschriften, behalve zaken op het terrein van het sociale domein, personeelszaken en belastingen. De commissie adviseert over de rechtmatigheid van de besluiten van de bestuursorganen van de gemeente, maar kijkt ook of het beleid in casu doelmatig is en – in die gevallen waar het bestuursorgaan beleidsruimte heeft - of een besluit niet onevenredig hard uitpakt voor betrokkene. De commissie De gemeente Diemen heeft een onafhankelijke commissie als bedoeld in artikel 7:13 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: “Awb”) en wordt ondersteund door een ambtelijke secretaris. De secretaris is geen lid van die commissie. De werkwijze Een van de uitgangspunten van de Awb is dat een geschil over een besluit meestal niet onmiddellijk aan de rechter kan worden voorgelegd.
Eerst moet het bestuursorgaan het geschil zelf behandelen en de beslissing waartegen het bezwaar is gericht volledig heroverwegen. De commissie adviseert de burgemeester, de gemeenteraad en het college (het bestuursorgaan), over de te nemen beslissingen op ingediende bezwaarschriften. Voorafgaand aan het advies hoort de commissie bezwaarmaker(s) en eventuele belanghebbenden. De hoorzittingen worden voorbereid door de secretaris. Een vertegenwoordiger van het bestuursorgaan wordt voor de hoorzitting uitgenodigd en in de gelegenheid gesteld een toelichting op het standpunt van het bestuursorgaan te geven.
2
(On)bevoegdheden Besluiten ten aanzien van het sociale domein en de Wet waardering onroerende zaken vallen buiten de bevoegdheid van deze commissie. Bezwaren over belastingheffingen worden door de Heffingsambtenaar behandeld. Advisering De commissie is een adviescommissie. De commissie adviseert slechts over de te nemen beslissingen op ingediende bezwaarschriften. Zij mag dus niet beslissen op het bezwaar. Nadat de commissie schriftelijk advies heeft uitgebracht, neemt het bestuursorgaan de uiteindelijke beslissing op bezwaar.
Opschorting om vormgebreken te herstellen De beslistermijn wordt opgeschort, gerekend vanaf de dag na die waarop de indiener van het bezwaarschrift is verzocht een verzuim als bedoeld in artikel 6:6 van de Awb (zoals bijvoorbeeld het bezwaar voorzien van een motivering) te herstellen, tot de dag waarop het verzuim is hersteld of de daarvoor gestelde termijn ongebruikt is verstreken.
Jaarverslag 2024
Termijnen Het bestuursorgaan beslist op grond van artikel 7:10, eerste lid, van de Awb binnen zes weken op een bezwaarschrift, gerekend vanaf de dag na die waarop de termijn voor het indienen van het bezwaarschrift is verstreken. Indien een commissie als bedoeld in artikel 7:13 van de Awb is ingesteld, bedraagt deze termijn twaalf weken.
Verdaging Voor de situatie waarin de wettelijke beslistermijn niet gehaald kan worden, bestaat, op grond van de Awb, de mogelijkheid voor het bestuursorgaan om de beslistermijn ambtshalve met zes weken te verlengen (ook wel verdaging genoemd). Verder uitstel is alleen mogelijk als de indiener van het bezwaarschrift daarmee instemt en andere belanghebbenden daardoor niet in hun belangen kunnen worden geschaad of indien dit nodig is in verband met de naleving van de wettelijke procedures (artikel 7:10, vierde lid, van de Awb). Inclusief de wettelijke verdagingstermijn van zes weken is dus in beginsel sprake van een beslistermijn van maximaal 18 weken.
2) De commissie De commissie bestond tot 1 juli 2024 uit een voorzitter, de heer mr. G.J.M. Heuft, en leden waarvan per vergadering twee leden de zittingen bijwonen. De leden die tot 1 juli 2024 zitting hadden in de commissie zijn: De heer mr. R. Brandwijk De heer mr. J.F.H. Molema De heer drs. W. Dooijes Op 24 mei 2024 eindigde de benoemingstermijn van de heer mr. G.J.M. Heuft, de heer mr. R. Brandwijk, de heer mr. J.F.H. Molema en de heer drs. W. Dooijes. De heer mr. J.F.H. Molema en de heer drs. W. Dooijes hebben zich niet opnieuw beschikbaar gesteld voor herbenoeming. De heer mr. G.J.M. Heuft had al ruim 20 jaar plaats in de commissie en kwam om deze reden niet voor herbenoeming in aanmerking. Hij was een kundige voorzitter en wij danken hem voor zijn inzet. De heer mr. R. Brandwijk kwam nog wel voor herbenoeming in aanmerking.
3
Besloten is om vanaf 1 juli 2024 het voorzitterschap te rouleren. De volgende leden namen vanaf 1 juli 2024 zitting in de commissie: De heer mr. R. Brandwijk Mevrouw mr. W.E.M. Timmerman De heer mr. J.M.N. Packbier Mevrouw S. Tihouna Mevrouw mr. P. Eind
De commissie is volledig extern samengesteld en bestaat uit onafhankelijke en deskundige leden. De voorzitter en leden maken geen deel uit van- en zijn niet werkzaam onder de verantwoordelijkheid van één van de bestuursorganen van de gemeente Diemen. De commissie beoogt met haar adviezen rechtsbescherming te bieden aan burgers en daarnaast bij te dragen aan het verbeteren van de kwaliteit van besluiten en het gemeentelijk handelen. Het houden van een hoorzitting is daarbij een belangrijk instrument. Op basis van de op de zaak betrekking hebbende stukken en hetgeen tijdens de hoorzitting wordt besproken vormt de commissie zich een oordeel over het bezwaar om zo het bestuursorgaan te adviseren bij de te nemen beslissing op bezwaar.
Jaarverslag 2024
De commissie werd in 2024 ondersteund door een ambtelijk secretaris, mevrouw mr. D.M. Wild van het team Juridische Zaken van Duo+.
Frequentie hoorzittingen De commissie komt, met uitzondering van een maand gelegen in de zomervakantie, maandelijks bijeen. Deze bijeenkomsten zijn besteed aan het houden van hoorzittingen en het bespreken van de adviezen in ‘de raadkamer’. Negen bezwaarschriften zijn tijdens het verslagjaar afgedaan zonder zitting. Zes bezwaarschriften voldeden niet aan de indieningsvereisten. Dit gebrek werd na het geven van een termijn ook niet hersteld. In dit geval werd het bezwaar als kennelijk niet-ontvankelijk aangemerkt op basis van artikel 6:6, onderdeel a jo. artikel 6:5, eerste lid van de Awb. Eén bezwaar was gericht tegen een feitelijke handeling waarbij geen besluit werd genomen. Hier staat op grond van artikel 8:1 van de Awb in samenhang gelezen met artikel 7:1 van de Awb geen bezwaar of beroep tegen open. In een andere zaak die werd afgedaan zonder hoorzitting had bezwaarmaker geen verschoonbare reden voor de overschrijding van de wettelijke indieningstermijn van het bezwaar. In dit geval was er geen sprake van een situatie als bedoeld in artikel 6:11 van de Awb en dus geen sprake van een verschoonbare termijnoverschrijding. Omdat de zaken voornoemd ‘kennelijk niet-ontvankelijk’ waren konden deze zaken op grond van artikel 7:3 onder a van de Awb buiten de zitting worden afgedaan. Van ‘kennelijk niet-ontvankelijk’ was in één zaak geen sprake.
Bezwaarmaker had in deze zaak aangegeven dat hij niet gehoord wilde worden en graag advies wilde op basis van de stukken. Het ging in deze zaak om een bezwaar met betrekking tot het toepassen van spoedeisende bestuursdwang en het verhalen van de kosten daarvan in verband met het verkeerd aanbieden van afvalstoffen. Gestreefd wordt om niet meer dan drie bezwaarzaken per geplande hoorzitting te behandelen. Gezien de hoeveelheid aan bezwaarschriften lukt dit vaak niet.
4
3) Jaaroverzicht In 2024 zijn er 87 nieuwe bezwaren ingediend. Evenals in de voorgaande jaren is ervoor gekozen om een overzicht te geven van de afgehandelde bezwaarschriften en niet van de ingediende bezwaarschriften. Als van de 87 ingediende bezwaarschriften zou worden uitgegaan, kan van de bezwaren die in het verslagjaar nog niet tot een beslissing in heroverweging hebben geleid, niet worden toegelicht wat er mee is gebeurd. Deze zaken zouden dan in het volgende jaarverslag moeten worden besproken, hetgeen een onduidelijk beeld zou opleveren.
Beleidsterrein1:
VTH
Overig
Totaal
%
Aantal bezwaren 2024
98
3
101
100%
Gegrond 2024 Ongegrond 2024 Niet-ontvankelijk 2024 Ingetrokken 20242
58 20 20
2 1
60 21 20
0% 59% 21% 20%
In 2024 zijn in totaal 101 bezwaarschriften afgehandeld. Hier inbegrepen zitten ook bezwaarzaken, waarbij het bezwaar in 2023 is binnengekomen, maar het college of de burgemeester in 2024 een beslissing op bezwaar heeft genomen. Dit zijn er 38 meer dan in 2023. Dit grote verschil is vooral gelegen in de vele bezwaren die binnenkwamen tegen het kappen van bomen, voor onder andere het project Oosterringdijk. 1 Het verslag gaat uit van de termen die in de beslissing op bezwaar worden gehanteerd 2 Let op: in ingetrokken zitten ook zaken die zijn doorgezonden of zaken waartegen nog geen bezwaar open stond.
Jaarverslag 2024
Overzicht aantal afgehandelde bezwaarschriften 2024
Desalniettemin kan wel gesteld worden dat er sprake is van een toename van bezwaren. Hierbij wel de kanttekening dat er in 2024 van de 87 nieuw binnengekomen zaken er 18 in 2024 nog niet zijn afgehandeld. Het jaar 2024 was, in vergelijking tot de jaren 2020-2023, iets drukker. Dit verslag gaat in op het aantal volledig afgehandelde zaken. Een gevolg hiervan is dat een deel van de ontvangen bezwaren van 2024 pas in het jaarverslag van 2025 zullen worden besproken omdat ze in dat jaar afgehandeld zullen gaan worden. Bijlage 1 bevat een overzicht van de onderwerpen die aan de orde kwamen. Indien 2024 wordt vergeleken met 2023 dan kan het volgende worden geconcludeerd: - gegronde bezwaren: daling van 2% - ongegronde bezwaren: stijging van 13% - niet-ontvankelijke bezwaren: stijging van 6% - ingetrokken bezwaren: daling van 5% In 2024 heeft de commissie eenmaal het bezwaar gegrond geacht en geadviseerd het besluit te herroepen. Het college heeft dit advies niet overgenomen en het besluit in stand gelaten. Cijfermatig gezien is de kwaliteit ten opzichte van het voorgaande jaar gelijk gebleven. Ook dit jaar is er weer ingezet op het informeel afhandelen van bezwaren. Met name de afdeling VTH heeft hierop ingezet. Dit heeft wederom tot een goed resultaat geleid. Het is positief dat het college in deze zaken tracht er samen met de burger uit te komen.
Afhandelingstermijn bezwaarschriften 2024 In het verslagjaar 2024 is de gemiddelde afhandelingstermijn van bezwaarschriften uitgekomen op 16,8 weken.
5
De afhandelingstermijn overschrijdt de 18 weken termijn (12 weken + 6 weken verdaging) niet. Sommige bezwaren werden laat afgehandeld omdat de bezwaren door de bezwaarmakers waren aangehouden. Bij één bezwaar kwam de afhandeltermijn hiermee op 76,6 weken. Dit drukt op het totaal van de cijfers. Er zijn de commissie geen gevallen bekend waarbij de afhandeling aan de zijde van het college te lang heeft geduurd. Beroep bij de bestuursrechter Nadat er een beslissing op bezwaar is genomen kan bezwaarmaker, indien hij/zij zich niet kan vinden in het besluit, in beroep gaan bij de rechtbank. Vervolgens staat ook hoger beroep nog open. In 2024 hebben bezwaarmakers 25 keer gebruik gemaakt van een hogere instantie. Van deze 19 zaken is er 1 afgehandeld. De zaken kunnen als volgt onderverdeeld worden: 19 zaken in beroep bij de rechtbank (18 VTH en 1 burgerzaken); 5 zaken bij de voorzieningenrechter (VTH).
De resultaten: - 1 zaak beroep ongegrond (VTH) - 1 voorlopige voorziening, ingetrokken door appellant (VTH); - 3 voorlopige voorzieningen, afgewezen (VTH); - de andere zaken in beroep zijn nog niet afgehandeld.
Jaarverslag 2024
-
5) Conclusie Op grond van het vorenstaande komt de commissie met de volgende conclusies en aanbevelingen. Ambtshalve herzien Zoals is aangegeven doet de commissie de aanbeveling om zo vroeg mogelijk na binnenkomst van een bezwaarschrift na te gaan of het besluit waartegen bezwaar is gemaakt op de juiste wijze is genomen. In gesprek gaan met bezwaarmaker om te kijken of er tot een oplossing gekomen kan worden buiten een formele hoorzitting om kan daarbij helpen. Dit kan mogelijke onnodige lange bezwaarprocedures voorkomen. De commissie merkt op dat uw college zich hier ook in 2024 voor heeft ingezet en hoopt dat deze ontwikkeling zich verder doorzet. De nieuwe verordening met daarin de mogelijkheid tot de informele behandeling van de bezwaarschriften zal daarbij gaan helpen. Aanleveren verweerschrift Ook voor dit jaar wijst de commissie weer op het belang van het tijdig aanleveren van de verweerschriften. Het verweer is vaak juridisch van aard. Vooral bezwaarmakers die niet goed op de hoogte zijn van regelgeving hebben meer tijd nodig om zich voor te bereiden. De commissie vraagt het college om hiermee rekening te houden. Zo kan het college de burger nog meer dienstbaar zijn. Omgevingswet Sinds 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Voor de commissie kwamen de bezwaarzaken die gebaseerd waren op de Omgevingswet pas halverwege 2024 aan de orde.
De commissie heeft gezien dat het college geen moeite heeft gehad om de besluiten te “transformeren” naar de bepalingen uit de Omgevingswet. De vertegenwoordigers van het gemeentebestuur waren voorts ook tijdens de hoorzittingen goed op de hoogte van de gewijzigde regelgeving.
6
Procesvertegenwoordiging De commissie merkt op, dat het gemeentebestuur tijdens de zittingen ook in het jaar 2024 weer over het algemeen goed werd vertegenwoordigd door ambtenaren met goede dossierkennis. Ook waren deze medewerkers bereid om naar de bezwaarmakers en derde-belanghebbenden te luisteren en zo nodig ter plekke afspraken te maken over de voortgang van de zaak. Dit beschouwt de commissie als positief. De commissie merkt in algemene zin op basis van hetgeen in 2024 is behandeld op dat de kwaliteit van de besluiten waartegen bezwaar wordt gemaakt, alsmede de verweerschriften, doorgaans als zeer goed kan worden bestempeld. Deze bevatten over het algemeen een deugdelijke motivering, zijn doorgaans zorgvuldig voorbereid en bevatten een vermelding van de juridische grondslag(en). De commissie is tevreden met de, voor de afhandeling van bezwaarschriften, aan de commissie aangeleverde dossiers. Bijna alle besluiten blijven ook in stand.
De secretaris,
De voorzitter,
Mevrouw mr. D.M. Wild
De heer mr. R. Brandwijk
Jaarverslag 2024
De algemene commissie voor de bezwaarschriften,
Bijlage 1
9 2 4
1 1
3
21
2 20
Gegrond
Ongegrond 34 1 6 4 7 3 4 1 60
7
Jaarverslag 2024
14 2 2 1
Besluit ingetrokken
Bezwaar ingetrokken
Categorie
101
Omgevingsvergunning Besluit Openbare orde en veiligheid Bestuursdwang ivm afval Handhaving overig Overtreding Huisvestingswet Verkeersbesluit AVG/Woo Burgerzaken Overig Totaal
Niet-ontvankelijk
Afgehandeld
Onderstaande tabel toont een overzicht van de categorieën van de bezwaarschriften en de wijze van afhandeling.