Bijlage 3 Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025

Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025 Afdeling Samenleving 1 januari 2025

Inhoudsopgave Inhoud 1. Inleiding ...............................................................................................................................................5 2. Van melding tot besluit ........................................................................................................................6 2.1. Hulpvraag melden ............................................................................................................................6 2.2. Onderzoek ........................................................................................................................................6 2.3. Verslag .............................................................................................................................................7 2.4. Aanvraag ..........................................................................................................................................8 2.5. De beschikking .................................................................................................................................8 3. Criteria voor een maatwerkvoorziening ...............................................................................................9 3.1. Hoofdverblijf......................................................................................................................................9 3.2.

Beperkingen in zelfredzaamheid of maatschappelijke participatie ...................................................9 3.3. Oplossingsrichtingen 10 3.3.1. Eigen kracht.................................................................................................................................10 3.3.2. Hulp uit het sociaal netwerk.........................................................................................................10 3.3.3. Gebruikelijke hulp ........................................................................................................................10 3.3.4. Mantelzorg ...................................................................................................................................11 3.3.5. Algemeen gebruikelijke middelen en diensten ............................................................................11 3.3.6. Algemene voorzieningen .............................................................................................................12 3.3.7. Andere voorzieningen..................................................................................................................13 3.3.8. Voorzienbaarheid ........................................................................................................................14 3.3.9.

Goedkoopst adequate maatwerkvoorziening ..............................................................................14 3.3.10. Overgang van Wmo naar Wlz ...................................................................................................14 3.4 Regresrecht .....................................................................................................................................15 3.5 Convenanten Wmo-hulpmiddelen ...................................................................................................15 3.5.1. Verhuisconvenant ........................................................................................................................15 3.5.2. Het Convenant maatwerkprocedure ............................................................................................17 4. Regels voor een persoonsgebonden budget (pgb) ...........................................................................18 4.1. Voorlichting pgb ..............................................................................................................................18 4.2. Eigen verantwoordelijkheden van de budgethouder ......................................................................18 4.3. Voorwaarden om in aanmerking te komen voor een pgb ...............................................................18 4.3.1.

Gemotiveerd plan ........................................................................................................................18 4.3.2. Kwaliteit van voorziening of dienstverlening ................................................................................19 4.4. Bepalen bedrag of tarief .................................................................................................................19 4.5. Beschikking pgb .............................................................................................................................19 4.6. Looptijd pgb voor hulpmiddelen......................................................................................................20 4.7. Uitbetaling pgb................................................................................................................................20 4.7.1. Uitbetaling hulp bij huishouden en begeleiding ...........................................................................20 4.7.2. Uitbetaling pgb voor hulpmiddelen ..............................................................................................21 4.7.3. Uitbetaling pgb voor woningaanpassing ......................................................................................21 4.8.

Inzetten sociaal netwerk .................................................................................................................21 4.9. Bekwaamheid van de aanvrager ....................................................................................................22 4.10 Toezicht handhaving pgb’s ............................................................................................................22 5. Maatwerkvoorzieningen: rolstoel en vervoer .....................................................................................23 5.1. Rolstoel...........................................................................................................................................23 5.2. Vervoer ...........................................................................................................................................25 5.2.1. Onderzoek naar de beperkingen en vervoersbehoefte ...............................................................25 5.2.2. Hulp uit sociaal netwerk en gebruikelijke hulp .............................................................................25 5.2.3. Algemeen gebruikelijke en algemene vervoersvoorzieningen ....................................................25 5.2.4. Andere voorzieningen voor vervoer (anders dan Wmo) ..............................................................26 5.2.5.

Maatwerkvoorzieningen voor vervoer..........................................................................................27 5.2.6. Collectief gaat voor op individueel ...............................................................................................27 5.3. Wmo vervoer ..................................................................................................................................27 5.3.1. Reizen met begeleider.................................................................................................................27 5.3.3.Meenemen rollator of inklapbare rolstoel .....................................................................................28 5.3.4. Kamer tot Kamer vervoer ............................................................................................................28 5.3.5. Individueel vervoer ......................................................................................................................28

Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025

2

5.3.6. Lage instap of vervoer per personenauto ....................................................................................29 5.3.6.Voorin zitten..................................................................................................................................29 5.3.7. Tijdelijk reizen vanaf ander adres dan huisadres ........................................................................29 5.4. Individuele vervoersvoorzieningen .................................................................................................29 5.4.1. Aangepaste fietsen ......................................................................................................................29 5.4.2. Scootmobiel .................................................................................................................................29 5.4.3. Autoaanpassingen .......................................................................................................................32 5.4.4. Financiële tegemoetkoming voor gebruik van de eigen auto ......................................................32 5.4.5. Financiële tegemoetkoming voor gebruik van (rolstoel-) taxi ......................................................32 5.4.6. Gesloten buitenwagen .................................................................................................................32 5.4.7.

Bruikleenauto...............................................................................................................................33 5.5. Financiële tegemoetkoming in de aanschaf van een sportvoorziening ..........................................33 6. Maatwerkvoorzieningen: woonvoorzieningen....................................................................................35 6.1. Normaal gebruik van de woning .....................................................................................................35 6.2. Geen compensatieplicht indien het probleem voorzienbaar was ...................................................35 6.3 Oplossing vanuit eigen kracht, gebruikelijke hulp, algemeen gebruikelijke of andere voorzieningen ........................................................................................................................................36 6.3.1. Oplossing vanuit eigen kracht .....................................................................................................36 6.3.2. Algemeen gebruikelijke oplossingen ...........................................................................................36 6.3.3. Andere voorzieningen voor wonen ..............................................................................................37 6.4.

Goedkoopst adequate maatwerkvoorziening .................................................................................38 6.4.1.Roerende woonvoorzieningen versus bouwkundige woonvoorzieningen ....................................38 6.5. Primaat verhuizen...........................................................................................................................38 6.5.1. Geschikte woning beschikbaar ............................................................................................38 6.5.2. Woning zoeken ............................................................................................................................39 6.6. Financiële tegemoetkoming in de kosten van verhuizen 39 6.7. Losse woonvoorzieningen 39 6.8. Bouwkundige woonvoorzieningen (woningaanpassingen) 40 6.8.1. Medewerking woningeigenaar .....................................................................................................40 6.8.2. (Trap-) liften .................................................................................................................................40 6.8.3. Woningaanpassingen in een ADL-woning...................................................................................41 6.8.4. Aanpassingen in gemeenschappelijke ruimten ...........................................................................41 6.9.

Financiële tegemoetkoming in de kosten van tijdelijke huisvesting 41 6.10. Vergoeding voor verlaten van een rolstoelgeschikte woning 422 6.11. Financiële tegemoetkoming in de kosten van bezoekbaar maken van een woning 422 6.12. Financiële tegemoetkoming in de kosten van woningsanering 42 7. Maatwerkvoorziening: hulp bij het huishouden..................................................................................43 7.1. Wat is hulp bij het huishouden?......................................................................................................43 7.2. Eigen kracht en algemeen gebruikelijke oplossingen.....................................................................44 7.3. Gebruikelijke hulp ...........................................................................................................................44 7.4. Uitzonderingen op gebruikelijke hulp..............................................................................................46 7.4.1. Overbelasting van een huisgenoot ..............................................................................................46 7.4.2. Fysieke afwezigheid huisgenoot..................................................................................................46 7.4.3.

Korte levensverwachting .............................................................................................................46 7.4.4. Leerbaarheid huisgenoot ten aanzien van huishoudelijke taken .................................................47 7.5. Hulp uit sociaal netwerk..................................................................................................................47 7.6. Algemene voorzieningen ................................................................................................................47 7.7. Andere voorzieningen.....................................................................................................................48 7.8. Normering hulp bij huishouden .......................................................................................................48 7.8.1. Meer of minder hulp.....................................................................................................................48 7.8.2. Thuis zorgen voor kinderen .........................................................................................................49 7.9. Voortzetten hulp na overlijden huisgenoot .....................................................................................49 8. Maatwerkvoorziening: begeleiding ....................................................................................................49 8.1.

Werken aan doelen 50 8.2. De vier producten van begeleiding 51 8.3. Voorliggende oplossingen ..............................................................................................................51 8.3.1. Behandeling.................................................................................................................................51 8.3.2. Algemeen gebruikelijke voorzieningen ........................................................................................51 8.3.3. Gebruikelijke hulp 8.3.4. Algemene voorzieningen. ............................................................................................................52

Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025

3

8.3.5. Andere voorzieningen...........................................................................................................52 8.4. Product Individuele begeleiding 53 8.4.1. Doelen ten aanzien van het sociaal en persoonlijk functioneren ................................................53 8.4.2. Doelen ten aanzien van het sociaal netwerk ...............................................................................54 8.4.3. Doelen op het gebied van zelfzorg en gezondheid .....................................................................54 8.4.4. Doelen op het gebied van dagbesteding .....................................................................................54 8.4.5. Doelen op het gebied van financiën en (veilige en toereikende) huisvesting ......................55 8.4.6. Evaluatie ..............................................................................................................................55 8.4.7. Bepalen omvang van individuele begeleiding .............................................................................55 8.5. Product dagbesteding 56 8.5.1. Vervoer van en naar dagbesteding .............................................................................................57 8.5.2. Bepalen omvang van dagbesteding ............................................................................................57 8.6.

Intensiteit van het benodigde specialisme individuele begeleiding en dagbesteding 58 8.6.1. Licht intensieve begeleiding ........................................................................................................58 8.6.2. Middel intensieve begeleiding .....................................................................................................59 8.6.3. Zwaar gespecialiseerde begeleiding ...........................................................................................59 8.7. Huishoudelijke begeleiding .............................................................................................................60 8.8. Woonbegeleiding ............................................................................................................................61 8.9. Logeeropvang.................................................................................................................................61 8.10.Begeleid thuis en beschermd verblijf in samenwerking met centrumgemeente AmsterdamError! Bookmark not defined.2 8.10.1. Wat is Begeleid Thuis? ..............................................................................................................62 8.10.2.

Wanneer komt iemand in aanmerking voor begeleid thuis?......................................................63 8.10.2.1 Aanvullende toegangscriteria voor gezinnen ……………………………………………...63 8.10.3. Samenwerkingsovereenkomst……………………………………………………………………….64 8.10.4 Convenant Landelijke Toegankelijkheid……………………………………………………………..64 9. Slotbepalingen ...................................................................................................................................64 9.1. Inwerkingtreding…………………………………………………………………………………………...64 9.2 Citeertitel…………………………………………………………………………………………………… 64 Bijlage 1a. Normtijden hulp bij het huishouden ...............................................................................65 Bijlage 1b. Frequentieoverzicht huishoudelijke activiteiten .......................................................... 69 Bijlage 2. Gebruikelijke zorg voor kinderen per levensfase ..........................................................711

Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025

4

1. Inleiding Sinds 1 januari 2015 is de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (hierna: Wmo 2015) ingevoerd. De gemeente Diemen voorziet binnen het kader van de Wmo 2015 in hulp bij het huishouden, woonvoorzieningen, vervoersvoorzieningen, individuele begeleiding, dagbesteding, logeeropvang, beschermd wonen en opvang. Dit vormt het aanbod van Wmo-voorzieningen in Diemen. Hiertoe behoren ook de algemene voorzieningen, zoals het Huis van de Buurt, de aandacht voor mantelzorgondersteuning en onafhankelijke cliëntondersteuning. De gemeente Diemen is verantwoordelijk voor het brede terrein van zelfredzaamheid en participatie. Zij zoekt daarbij zorgvuldig naar de balans tussen de verantwoordelijkheid van inwoners zelf en de verantwoordelijkheid van de gemeente om hen daarbij te ondersteunen. De eigen kracht en het gebruik van talenten en mogelijkheden om zelf oplossingen te vinden voor problemen is het uitgangspunt en wordt door de gemeente gefaciliteerd en gestimuleerd, bijvoorbeeld door middel van het aanbod van algemene voorzieningen en de ondersteuning van mantelzorgers. De Verordening, Nadere regels en Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen geven uitvoering aan de Wmo 2015 in de gemeente Diemen. In deze beleidsregels wordt beschreven hoe de toegangsprocedure verloopt en op welke manier wordt bepaald welke ondersteuning passend is voor de cliënt.

Daar waar in dit document de Verordening wordt genoemd, wordt de Verordening Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025 bedoeld inclusief 1e wijziging op deze verordening. Daar waar in dit document de Nadere regels worden genoemd, worden de Nadere Regels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025 bedoeld. De Wmo 2015 en de Diemense verordening leggen veel bevoegdheden bij het college. De uitvoering hiervan zal echter in de regel namens het college gedaan worden (in mandaat) door deskundige ambtenaren (bijvoorbeeld Wmo-consulenten) of aanbieders. Waar in de Verordening en in de wet ‘het college’ staat, kan het college deze bevoegdheid namelijk mandateren aan ondergeschikten dan wel niet-ondergeschikten op grond van de algemene regels van de Awb.

Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025

5

2. Van melding tot besluit 2.1. Hulpvraag melden Wanneer een cliënt behoefte heeft aan ondersteuning kan hij of zij zich rechtstreeks melden bij de Brede HOED of het Klant Contact Centrum (KCC) van de gemeente. Dit kan per mail, telefonisch of door binnen te lopen in de Brede Hoed. De melding komt bij het team Wmo terecht. Als de cliënt al bekend is bij een andere hulpverlener in de Brede HOED kan de hulpverlener warm overdragen naar het team Wmo. De cliënt ontvangt een schriftelijke bevestiging van de melding, waarin aangegeven wordt dat de cliënt de mogelijkheid heeft om vóór het nadere onderzoek, uiterlijk binnen zeven dagen na melding, een persoonlijk plan te overhandigen waarin gemotiveerd aangegeven is welke ondersteuning volgens de cliënt nodig is. Vóór het maken van een afspraak en in de bevestiging van de afspraak voor het gesprek over de hulpvraag wordt de cliënt geïnformeerd dat deze een naaste, een professionele ondersteuner of een onafhankelijk cliëntondersteuner mee kan nemen naar het gesprek.

2.2. Onderzoek Om tot een gedegen besluit te komen moeten in het onderzoek de volgende stappen worden doorlopen: 1. Vaststellen van de hulpvraag van de cliënt 2. Concreet vaststellen welke problemen zich voordoen bij de zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie van de cliënt. 3. Vaststellen welke ondersteuning naar aard en omvang nodig is om een passende bijdrage te leveren aan de zelfredzaamheid van de cliënt. 4. Onderzoeken of en in hoeverre de eigen mogelijkheden, gebruikelijke hulp, mantelzorg, ondersteuning door anderen uit het sociale netwerk en voorliggende (algemene of andere voorzieningen) de nodige hulp en ondersteuning kunnen bieden. 5. Indien en voor zover de mogelijkheden zoals hierboven genoemd onder punt 4 ontoereikend zijn. dient het college een individuele maatwerkvoorziening te verlenen. Bij de uitvoering van het onderzoek is specifieke deskundigheid vereist. Daar waar het onderzoek de deskundigheid van de Wmo-consulent overstijgt, wordt advies ingewonnen bij een deskundige.

Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025

6

Een gesprek met de cliënt is het uitgangspunt van het onderzoek. Dit gesprek vindt bij voorkeur plaats bij de cliënt thuis, maar kan ook plaats vinden in een spreekkamer in de Brede HOED of telefonisch. Daarbij is aandacht voor: •

de behoeften, persoonskenmerken en de voorkeuren van de cliënt;

•

de mogelijkheden om op eigen kracht of met gebruikelijke hulp te voorzien in zijn behoefte;

•

de mogelijkheid om op eigen kracht of met gebruikelijke hulp van andere personen uit zijn sociale netwerk te komen tot verbetering van zijn situatie;

•

de behoefte aan ondersteuning van de mantelzorger(s) van de cliënt;

•

de behoefte aan ondersteuning van de hulpvrager door cliëntondersteuner (zoals MEEconsulent, algemeen maatschappelijk werker of ouderenadviseur)

•

de mogelijkheid om gebruik te maken van algemene voorzieningen;

•

de mogelijkheid om gebruik te maken van andere voorzieningen;

•

of een eigen bijdrage voor de cliënt van toepassing is en

•

de mogelijkheden van Zorg in Natura en een persoonsgeboden budget

De Wmo-consulent bepaalt op basis van de gegevens verkregen uit het gesprek of nader onderzoek nodig is om vast te kunnen stellen of cliënt een maatwerkvoorziening op grond van de Wmo nodig heeft. Het aanvragen van een advies bij het door de gemeente gecontracteerde bureau voor sociaal medisch advies kan onderdeel uitmaken van het onderzoek. Onderzoek door het sociaal medisch adviesbureau vindt zo spoedig mogelijk plaats. Wanneer is vastgesteld dat een maatwerkvoorziening op grond van de Wmo noodzakelijk is, zal de Wmo-consulent verder uitzoeken welke voorziening het meest geschikt is in de situatie van cliënt. Een passing van een voorziening (bijvoorbeeld een rolstoel), een haalbaarheidstraining, het inmeten of een offerte opmaken door woningaanpassingsbedrijf kan ook onderdeel uitmaken van dit onderzoek.

2.3. Verslag Na afronding van het onderzoek wordt de cliënt voorgelicht over de (on)mogelijkheden van de cliënt om een maatwerkvoorziening te verkrijgen. De Wmo-consulent doet schriftelijk verslag van het gedane onderzoek. Verslag van het onderzoek wordt verzonden naar cliënt. De cliënt kan naar aanleiding van het verslag besluiten een aanvraag in te dienen. Toezending van het verslag aan de cliënt kan achterwege gelaten worden als deze aangeeft geen prijs te stellen op het verslag. Bijvoorbeeld wanneer de cliënt de hulpvraag anders blijkt te kunnen oplossen en geen aanvraag wenst te doen voor een maatwerkvoorziening. Of wanneer de Wmo-consulent aan het einde van het gesprek al tot de conclusie is gekomen dat de cliënt voor een specifieke maatwerkvoorziening in aanmerking komt en de cliënt deze voorziening ook wil aanvragen. De cliënt kan dan aan het einde van het gesprek direct een aanvraag indienen.

Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025

7

2.4. Aanvraag Nadat het onderzoek is afgerond, kan de cliënt een aanvraag doen voor een maatwerkvoorziening. Alleen indien het onderzoek niet is afgerond binnen de hiervoor geldende wettelijke termijn, kan cliënt eerder een aanvraag indienen. De cliënt kan aan het eind van het gesprek met de cliënt door de Wmo-consulent beschikbaar gestelde, of met het onderzoeksverslag meegezonden aanvraagformulier gebruiken voor het doen van een aanvraag. Ook een ondertekend verslag van het onderzoek kan worden gezien als een aanvraag, indien uit het verslag duidelijk blijkt wat de cliënt wil aanvragen. De cliënt kan ook op andere wijze de aanvraag kenbaar maken, zolang dit schriftelijk is (op papier of digitaal) en voldoet aan de voorwaarden gesteld in de Awb: een aanvraag is geldig als deze is voorzien van naam en het adres van de aanvrager, handtekening, dagtekening en een aanduiding van het besluit dat wordt gevraagd. De datum waarop de aanvraag juist en volledig is ontvangen, geldt als aanvraagdatum. Indien de gemeente een aanvraag ontvangt die door een ander bestuursorgaan behandeld moet worden, neemt de gemeente in eerste instantie persoonlijk contact op met de cliënt om de cliënt erop te wijzen dat de aanvraag elders moet worden ingediend.

Indien het binnen een redelijke termijn niet mogelijk blijkt te zijn om in contact te komen met de cliënt, heeft de gemeente doorzendplicht (artikel 2:3 Awb) naar het desbetreffende bestuursorgaan.

2.5. De beschikking Cliënt ontvangt van het college het besluit op zijn aanvraag binnen 2 weken na de aanvraag schriftelijk in een beschikking. Indien deze termijn overschreden lijkt te worden, zal op grond van de Awb de cliënt geïnformeerd worden over een verlenging van deze termijn, waarbij aangegeven wordt op welke termijn de cliënt de beschikking kan verwachten. In de beschikking staat: de aanvraagdatum, het besluit, de motivering hiervan, informatie over de wijze waarop het besluit wordt uitgevoerd en of er een eigen bijdrage geldt voor de maatwerkvoorziening. Tegen dit besluit zijn bezwaar en beroep volgens de Awb mogelijk.

Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025

8

3. Criteria voor een maatwerkvoorziening 3.1. Hoofdverblijf Een voorwaarde om voor een maatwerkvoorziening in aanmerking te komen is dat cliënt zijn hoofdverblijf in Diemen heeft. In principe moeten mensen zich in de gemeentelijke Basisregistratie personen (BRP) inschrijven op het adres waar ze hun hoofdverblijf hebben. De BRP-inschrijving geeft niet altijd aan waar iemand daadwerkelijk zijn hoofdverblijf heeft en is daarom niet doorslaggevend voor het antwoord op de vraag waar iemands hoofdverblijf is. Het gaat in de Wmo om het feitelijke hoofdverblijf. Meestal zal het feitelijke hoofdverblijf ook overeenkomen met wat er in de BRP is geregistreerd, maar als dat niet zo blijkt te zijn moet het college aan de hand van onderzoek naar de feitelijke omstandigheden een oordeel vellen over de vraag of iemand daadwerkelijk zijn hoofdverblijf heeft in de gemeente waar de Wmo-aanvraag gedaan is. Soms moet aan de hand van de bevindingen uit het onderzoek ter plaatse besloten worden in welke gemeente iemands feitelijke hoofdverblijf is gelegen. Als de cliënt niet staat ingeschreven in Diemen op het moment dat hij zijn hulpvraag meldt, maar op korte termijn in Diemen komt wonen, kan de melding in behandeling worden genomen. Daarbij dient cliënt dan wel te kennen gegeven te worden dat verwacht wordt dat hij zich binnen 5 werkdagen na verhuizing inschrijft in de BRP van Diemen.

Blijkt tijdens de afhandeling van de melding dat cliënt zich toch niet heeft ingeschreven, dan dient de Wmo-consulent cliënt erop te wijzen dat hij dit alsnog moet doen en het tevens per email te melden aan Team Burgerzaken van de gemeente Diemen. Team Burgerzaken zal een adresonderzoek starten.

3.2. Beperkingen in zelfredzaamheid of maatschappelijke participatie Bij het vaststellen van de noodzaak voor een maatwerkvoorziening onderzoekt de Wmo-consulent in hoeverre de cliënt beperkingen heeft in de zelfredzaamheid of maatschappelijke participatie. Zelfredzaamheid wordt gedefinieerd als het in staat zijn tot het uitvoeren van de noodzakelijke algemene dagelijkse levensverrichtingen en het voeren van een gestructureerd huishouden. Maatschappelijke participatie is het kunnen deelnemen aan het maatschappelijk verkeer. Indien er sprake is van beperkingen wordt onderzocht of deze van voorbijgaande aard of blijvend zijn. Indien er sprake is van beperkingen van voorbijgaande aard wordt onderzocht of de beperkingen langdurig aanwezig zijn. Onder ‘langdurige beperkingen’ wordt over het algemeen verstaan beperkingen die langer dan 6 maanden bestaan. Bij cliënten in de terminale levensfase worden de beperkingen ongeacht de duur, als blijvend beschouwd. Indien er sprake is van beperkingen die korter dan 6 maanden bestaan, kan soms toch ondersteuning geboden worden middels een maatwerkvoorziening. Bijvoorbeeld hulp bij huishouden gedurende de periode van herstel na operatie. Waar precies de grens ligt tussen kortdurend en langdurig zal per situatie verschillen.

Als de verwachting is dat cliënt na enige tijd zonder hulpmiddelen of aanpassingen zal kunnen functioneren, dan mag van kortdurende beperkingen worden uitgegaan. Bij een wisselend ziektebeeld, waarbij

Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025

9

verbetering in de toestand opgevolgd wordt door periodes van terugval, kan uitgegaan worden van langdurige beperkingen. Indien de Wmo-consulent middels eigen onderzoek niet kan vaststellen of er sprake is van langdurige dan wel blijvende beperkingen, of twijfelt of het verstrekken van een voorziening medisch gezien passend is, wordt hierover advies ingewonnen bij de sociaal-medisch adviseur. De sociaal-medisch adviseur kan vaststellen wat de mate en duur van de beperkingen zijn en of het verstrekken van een voorziening al dan niet een anti revaliderende of invaliderende uitwerking heeft op het functioneren van de cliënt.

3.3. Oplossingsrichtingen 3.3.1. Eigen kracht Naar aanleiding van de melding van cliënt, onderzoekt de Wmo-consulent wat de cliënt op eigen kracht, dus zélf, kan doen om problemen op te lossen en daarmee de hulpvraag te verminderen of op te lossen. Het begrip eigen kracht heeft geen definitie in de wet, en is breed uit te leggen. Onder eigen kracht valt bijvoorbeeld het benutten van (behandel) mogelijkheden om verbetering of herstel te bewerkstelligen. Eigen kracht kan ook betekenen zelf betalen, als een ondersteuningsvraag kan worden opgelost met het aanschaffen van een algemeen gebruikelijk middel of dienst (waarover meer in paragraaf 3.3.5.). Het anders inrichten van de woning of anders organiseren van een activiteit kan ook een oplossing zijn vanuit eigen kracht. Denk bijvoorbeeld aan het lager plaatsen van spullen in de keukenkastjes als hoog reiken een probleem is of het verdelen van schoonmaaktaken over de week als het niet meer lukt om deze achter elkaar uit te voeren. 3.3.2. Hulp uit het sociaal netwerk Het sociaal netwerk van de cliënt kan bestaan uit het gezin, familie, vrienden, de buurt waarin iemand woont, zijn werkomgeving en de sociale groepen waartoe de cliënt behoort. Het netwerk is vaak bereid om (een deel van) de ondersteuning te bieden of voor de cliënt te organiseren.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen gebruikelijke hulp, dat een verplicht karakter heeft, en mantelzorg dat wordt geboden op basis van vrijwilligheid. 3.3.3. Gebruikelijke hulp Gebruikelijke hulp is hulp die naar algemeen aanvaarde opvattingen in redelijkheid mag worden verwacht van de partner, ouders, inwonende kinderen of andere huisgenoten. Gebruikelijke hulp is niet vrijblijvend. Het gaat hierbij om de normale dagelijkse zorg, zoals taken die bij een gezamenlijk huishouden horen, administratie, schoonmaken, bezoek aan familie, instanties of een arts. Voor een korte periode (tot 3 maanden), wordt ook hulp welke de normale dagelijkse zorg overstijgt als gebruikelijk aangemerkt, als er uitzicht is op herstel van de zelfredzaamheid van de cliënt, dusdanig dat de hulp daarna niet meer nodig zal zijn. Te denken valt aan zorg bij kortdurende ziekte.

Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025

10

Onder huisgenoot wordt verstaan: een persoon die ofwel op basis van een familieband, ofwel op basis van een bewuste keuze, één huishouden vormt met de persoon die beperkingen ondervindt. Een huisgenoot is bijvoorbeeld een inwonend kind, maar zijn ook inwonende ouders. Of er sprake is van inwoning wordt naar de concrete feitelijke situatie beoordeeld. Bij de bepaling van gebruikelijke hulp wordt rekening gehouden met de eventuele beperking(en) van de huisgenoot of huisgenoten. Bij de beoordeling van de mate waarin inwonende kinderen kunnen bijdragen, wordt rekening gehouden met wat redelijkerwijs van hen verwacht mag worden passend bij de leeftijdsfase. De Centrale Raad van Beroep heeft in een uitspraak aangegeven wanneer er precies sprake is van gebruikelijke hulp (ECLI:NL:CRVB:2021:823). De consulent weegt in de lijn van die uitspraak het volgende af: Er is sprake van gebruikelijke hulp als: 1. de huisgenoot aanwezig is; 2. De huisgenoot de hulp kan bieden; 3. De huisgenoot niet overbelast is; 4. Het niet om professioneel handelen gaat; en 5. Er geen medische contra-indicaties zijn voor het bieden van de hulp. 3.3.4. Mantelzorg Mantelzorg is ondersteuning die mensen langdurig en op basis van vrijwilligheid (onbetaald) verlenen aan een persoon met beperkingen uit hun directe omgeving.

Mantelzorgers bieden ondersteuning vanuit de persoonlijke band die zij hebben met degene die zij ondersteunen. Mantelzorg is een oplossing voor problemen van de cliënt, voor zover de mantelzorger bereid en in staat geacht wordt de ondersteuning te leveren. Een huisgenoot kan ook mantelzorger zijn, voor dat deel van de ondersteuning wat de gebruikelijke hulp overstijgt. 3.3.5. Algemeen gebruikelijke middelen en diensten Het begrip ‘algemeen gebruikelijk’ is niet opgenomen in de Wmo 2015. In de afgelopen jaren is aan de hand van jurisprudentie een invulling gegeven aan dit begrip. Door nieuwe uitspraken van de Centrale raad van Beroep kunnen de criteria wijziging waaraan het college moet toetsen of iets algemeen gebruikelijk is. Algemeen gebruikelijke middelen of diensten zijn zaken die in beginsel voor iedereen beschikbaar zijn, of de persoon nu wel of geen beperking heeft. Wat in een concrete situatie algemeen gebruikelijk is, hangt mede af van de geldende maatschappelijke normen op moment van de aanvraag en van de persoonlijke situatie van de cliënt. Wanneer een middel of dienst algemeen gebruikelijk is, wordt deze niet verstrekt vanuit de Wmo. Een middel of dienst is algemeen gebruikelijk als deze: •

niet specifiek bedoeld is voor personen met een beperking;

•

daadwerkelijk beschikbaar is;

Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025

11

•

een passende bijdrage levert aan de zelfredzaamheid en/of participatie van cliënt;

•

financieel gedragen kan worden met een inkomen op minimumniveau, ongeacht het inkomen van de cliënt zelf.

Indien volgens bovenstaande criteria een middel of dienst als algemeen gebruikelijk is aan te merken, moet ook beoordeeld worden of het voor de specifieke cliënt in het concrete geval algemeen gebruikelijk is. Bij deze beoordeling kan de Wmo-consulent zo nodig de hulp inschakelen van een inkomensconsulent van het team Sociale Zaken. Ook andere persoonlijke omstandigheden zoals leeftijd en gezinssamenstelling kunnen een rol spelen in de beoordeling of een middel of dienst die op zichzelf als algemeen gebruikelijk is aan te merken, dit ook is in het concrete geval voor de cliënt. Voor het antwoord op de vraag of een voorziening betaalbaar is met een minimuminkomen, sluit de gemeente aan bij de draagkrachtcriteria van de bijzondere bijstand. Hierbij geldt dat 6% van een inkomen ter hoogte van de bijstandsnorm kan worden gereserveerd voor de aflossing van een geldlening met een looptijd van 36 maanden voor de aanschaf van duurzame gebruiksgoederen. Een voorziening is dus betaalbaar met een minimum inkomen als deze zou kunnen worden aangeschaft op basis van een geldlening van maximaal 36 x 6% van de geldende bijstandsnorm. Door deze rekenwijze wordt er rekening mee gehouden dat iemand in ieder geval over het bestaansminimum kan blijven beschikken. Een goed voorbeeld van een algemeen gebruikelijk middel is een elektrische fiets.

Een elektrische fiets wordt op grote schaal ook gebruikt door mensen zonder beperkingen, is gewoon bij de fietsenwinkel te koop, is duurder dan een gewone (ook algemeen gebruikelijke) fiets, maar wel betaalbaar met een inkomen op minimumniveau. Voorbeelden van algemeen gebruikelijke diensten zijn de boodschappen bestel- en bezorgdienst van de supermarkt en de glazenwasser. Vanaf hoofdstuk 5 worden meer voorbeelden van algemeen gebruikelijke middelen en diensten benoemd, specifiek voorliggend op de in het hoofdstuk beschreven maatwerkvoorzieningen. 3.3.6. Algemene voorzieningen Wanneer blijkt dat cliënt niet op eigen kracht, met gebruik van algemeen gebruikelijke middelen of diensten of met hulp van het sociaal netwerk tot een oplossing kan komen, wordt beoordeeld of er zogenaamde ‘algemene voorzieningen’ zijn die de problemen die cliënt ervaart (gedeeltelijk) kunnen oplossen. Een algemene voorziening is het aanbod van diensten of activiteiten dat, zonder voorafgaand onderzoek naar de behoeften, persoonskenmerken en mogelijkheden van de gebruikers, toegankelijk is en dat is gericht op maatschappelijke ondersteuning. Algemene voorzieningen in Diemen zijn bijvoorbeeld: •

Wmo vervoer voor 75-plussers;

Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025

12

•

Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW) en door AMW gecoördineerde activiteiten zoals de post sorteergroep en de telefooncirkel;

•

ondersteuningen van en advies aan mantelzorgers geboden door de mantelzorgconsulent van Markant;

•

activiteitenaanbod in het huis van de Buurt;

•

vrijwilligersaanbod van stichting Diemen voor Elkaar;

•

de boodschappenbus

Bovenstaande opsomming is niet limitatief of volledig. Het aanbod van algemene voorzieningen blijft in ontwikkeling. Zodra er nieuwe voorzieningen beschikbaar zijn worden deze meegewogen bij het bepalen van passende ondersteuning voor de cliënt. Vanaf hoofdstuk 5 worden meer voorbeelden van algemene voorzieningen genoemd, specifiek voorliggend op de in het hoofdstuk beschreven maatwerkvoorziening. 3.3.7. Andere voorzieningen Indien de cliënt aanspraak kan maken op een voorziening of dienst op grond van een andere (wettelijke) regeling, en hiermee zijn hulpvraag kan oplossen, zal er op grond van de Wmo geen maatwerkvoorziening worden verstrekt. Zo wordt meegewogen in hoeverre er bijvoorbeeld aanspraak mogelijk is op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz), vanuit het basispakket van de Zorgverzekeringswet (Zvw), vanuit het aanvullend pakket van de zorgverzekering (voor zover de cliënt een aanvullende verzekering heeft) en of er aanspraak mogelijk is op voorzieningen vanuit de werkgever of het UWV. De Wlz is ten behoeve van cliënten die met een Wlz indicatie thuis wonen verantwoordelijk voor het bieden van huishoudelijke hulp, begeleiding, dagbesteding en logeeropvang en ten behoeve van de bewoners van een Wlz instelling voor van alle zorg en hulpmiddelen. Regionaal vervoer (in Diemen het Wmo vervoer), blijft onder de Wmo nog wel de verantwoordelijkheid van de gemeente.

Vanuit de Zvw kan aanspraak gemaakt worden op zaken waarmee de cliënt mogelijk beperkingen kan wegnemen of verminderen, zoals behandeling, medicatie en (medische) hulpmiddelen. Behandeling in de vorm van invasief ingrijpen (een operatie) is echter niet afdwingbaar: indien een cliënt een operatie niet wil ondergaan, is deze niet als voorliggende oplossing aan te merken op het verstekken van een maatwerkvoorziening. Vanuit het UWV en de werkgever kan er aanspraak gedaan worden op hulpmiddelen die nodig zijn in de werksituatie en voor vervoer van en naar het werk. Indien de cliënt nog geen gebruik maakt van, maar wel aanspraak kan maken op een andere voorziening die de beperkingen op passende wijze compenseert of verminderd, dan wordt van de cliënt verwacht dat hij alles in het werk stelt om zo snel mogelijk in aanmerking te komen voor

Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025

13

adequate voorzieningen. Een maatwerkvoorziening kan dan worden verstrekt voor bepaalde tijd, voor de periode die redelijkerwijs nodig is om de andere voorziening te regelen. 3.3.8. Voorzienbaarheid Op grond van artikel 2.3.5. van de Wmo 2015 en de criteria voor een maatwerkvoorziening in artikel 7 van de Verordening geldt dat de cliënt alleen voor een maatwerkvoorziening in aanmerking komt als de noodzaak tot ondersteuning redelijkerwijs niet vermijdbaar was, de voorziening niet voorzienbaar was of van cliënt niet verwacht kon worden dat hij maatregelen getroffen zou hebben die de hulpvraag overbodig hadden gemaakt. Van de cliënt kan worden geëist dat hij bij het doen van een aanschaf of bij een verhuizing rekening houdt met de aanwezige beperkingen en/of de redelijkerwijs te verwachten ontwikkeling hiervan. Maar er mag niet worden verwacht dat hij preventief maatregelen treft en investeringen doet om te voorkomen dat toekomstige onzekere gebeurtenissen in zijn gezondheidstoestand als gevolg van het ouder worden, leiden tot een beroep op maatschappelijke ondersteuning. 3.3.9. Goedkoopst adequate maatwerkvoorziening Indien een maatwerkvoorziening wordt verstrekt, betreft dat altijd de goedkoopst adequate voorziening waarmee het beoogde resultaat kan worden bereikt.

Er zijn vaak meerdere geschikte voorzieningen, maar er wordt gekozen voor de voorziening die naar objectieve maatstaven de goedkoopste is. Indien cliënt een duurdere voorziening wil (die eveneens adequaat is), kan de cliënt kiezen voor een persoonsgebonden budget (pgb). De hoogte van het te verstrekken pgb bedraagt niet meer dan de kostprijs van de in de betreffende situatie goedkoopst adequate maatwerkvoorziening zoals de gemeente deze in natura zou hebben verstrekt. De meerkosten komen voor rekening van cliënt. Indien de goedkoopst adequate oplossing is het aanpassen van een algemeen gebruikelijke voorziening, dan wordt alleen de aanpassing verstrekt als maatwerkvoorziening. Hierbij kan worden gedacht aan het bekostigen van aanpassingen aan de reeds aanwezige auto van een cliënt, of aanpassingen aan een (aanwezige of nog aan te schaffen) tweewielfiets. 3.3.10. Overgang van Wmo naar Wlz Vanaf het moment dat het een cliënt van het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) een indicatie heeft gekregen voor de Wet langdurige zorg (Wlz), is enige tijd nodig om de Wlz-zorg te regelen. Landelijk is daarom afgesproken dat de Wmo ondersteuning nog maximaal 5 dagen bekostigd wordt door de gemeente. Na 5 dagen wordt de ondersteuning bekostigd door het Zorgkantoor op grond van de Wlz.

De Wlz-zorg kan op verschillende manieren worden geleverd: in een instelling, of in de vorm van een volledig pakket thuis (vpt), een modulair pakket thuis (mpt) of een persoonsgebonden budget (pgb): dit zijn de zogeheten leveringsvormen. Het zorgkantoor moet met de cliënt overleggen welke leveringsvorm het best past bij de cliënt, en of dat doelmatig en verantwoord te leveren is. Dat duurt even. Het zorgkantoor moet gedurende die beslistijd een passend zorgpakket bieden. Meestal zal de bestaande zorg nog even voldoende zijn. De ondersteuning zoals is ingezet vanuit de Wmo (en/of Jeugdwet of Zvw) kan ter overbrugging worden voortgezet op kosten van de Wlz voor een periode van

Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025

14

maximaal 13 weken. Het zorgkantoor maakt hiervoor afspraken met de zorgaanbieders. Mochten deze 13 weken niet voldoende zijn dan kan de periode worden verlengd. (artikel 3.3.6 en 3.3.6a Wlz) Een cliënt die voordat hij de indicatie voor Wlz-zorg ontving een pgb ontving op grond van de Wmo, (of Jeugdwet of Zvw), kan er voor kiezen de overbruggingszorg geleverd te krijgen in een pgb, mits de zorg verantwoord geleverd kan worden.

3.4 Regresrecht Het regresrecht stelt de gemeente in staat om verhaal te halen in geval een derde aansprakelijk is voor een ongeval waardoor de gemeente op grond van de Wmo voorzieningen moet verstrekken aan degene die door het ongeval met blijvende beperkingen te maken krijgt. Veelal zal de gemeente voor het regresrecht uitkomen bij een aansprakelijkheidsverzekeraar. Van 2015 tot en met 2018 had de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) met het Verbond van Verzekeraars een convenant afgesloten voor de collectieve afkoop van deze z.g. regreskosten. Een gemeente kan als iemand die vanaf 2019 een ongeval heeft gekregen waarvoor een derde aansprakelijk is en een Wmo-voorziening aanvraagt, de kosten daarvan declareren bij de aansprakelijkheidsverzekeraar. Het Verbond van Verzekeraars heeft hiervoor een modelschadeformulier ontwikkeld dat beschikbaar is op de website van de VNG. Als er in Diemen zich een situatie voordoet waarbij regresrecht van toepassing kan zijn, bespreekt de Wmo-consulent dit met de beleidsadviseur Wmo. Vervolgens kan het team Juridische Zaken ingeschakeld worden om het dossier op te pakken. Met behulp van het model-schadeformulier kan een melding worden gemaakt bij de aansprakelijkheidsverzekeraar. Indien noodzakelijk kan de huisadvocaat of de verzekeringspartner van de gemeente Diemen ingeschakeld worden.

3.5 Convenanten Wmo-hulpmiddelen De VNG heeft in 2020 en 2021 het project ‘Verbeteragenda toegang hulpmiddelen’ uitgevoerd. Dit heeft als doel vom erbeteringen in de hulpmiddelenverstrekking in de praktijk te stimuleren. Als onderdeel van dit project zijn er twee convenanten opgeleverd om als gemeente in de uitvoeringspraktijk over te nemen. De gemeente Diemen heeft deze convenanten in november 2021 ondertekend. Het gaat om de volgende twee convenanten:

3.5.1. Verhuisconvenant Het doel van dit convenant is te bereiken dat gemeenten, zorgkantoren, zorgverzekeraars en hulpmiddelenleveranciers ervoor zorgdragen dat het op maat gemaakte hulpmiddel voor de cliënt beschikbaar blijft wanneer de cliënt verhuist van de ene gemeente naar de andere, en wanneer de cliënt van de Wmo naar een intramurale Wlz-instelling verhuist. Hieronder staat de werkwijze conform het convenant beschreven.

Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025

15

a. Verhuizing van gemeente naar gemeente: -

De cliënt doet een melding van verhuizing bij de nieuwe gemeente. De nieuwe gemeente neemt vervolgens contact op met de oude/vertrek gemeente om de overname van het hulpmiddel te regelen. De vertrek gemeente stelt ook de leverancier op de hoogte van de verhuizing van de cliënt.

-

De leverancier van de vertrek gemeente neemt contact op met de hulpmiddelenleverancier van de nieuwe gemeente. Deze leverancier neemt contact op met de Wmo van de nieuwe gemeente en die regelt de overname (beschikking). Binnen twee maanden na verhuizing is het hulpmiddel door de nieuwe leverancier overgenomen (inclusief onderhoud). De cliënt ontvangt hierover bericht.

-

Na overdracht beëindigt de vertrek gemeente de voorziening.

b. Verhuizing van gemeente naar Wlz-instelling: -

De cliënt of contactpersoon van de cliënt doet een melding van verhuizing naar een Wlz instelling.

-

De Wmo-consulent onderzoekt of er sprake is van een intramurale of extramurale setting en of er bij intramurale setting sprake is van een Volledig Pakket Thuis (VPT) of Modulair Pakket Thuis (MPT) aanwezig is. Is het een VPT of MPT, dan moet de overstap als extramuraal worden gezien. •

•

Verhuizing naar extramuraal (of instelling met VPT of MPK): o

In dezelfde gemeente: geen verandering

o

In een andere gemeente: zie verhuizing van gemeente naar gemeente

Verhuizing intramuraal (Zorg Zwaarte Pakket (ZZP) met of zonder behandeling): o

Standaard hulpmiddelen: de hulpmiddelen verhuizen mee, maar moeten binnen twee maanden vervangen zijn voor een vergelijkbaar middel vanuit de Wlz. Na vervanging geeft de instelling een signaal af dat de leverancier van de gemeente het hulpmiddel kan ophalen.

o

Individueel aangepaste hulpmiddelen worden volgens de regels van het convenant overgenomen door het Zorgkantoor. Ook hier geldt een overgangsregeling van twee maanden.

c.

Na overdracht beëindigt de vertrek gemeente de voorziening.

Verhuizing met een hulpmiddel dat via een pgb door de gemeente is verstrekt. Scenario’s: -

Cliënt heeft een hulpmiddel via een pgb in eigendom verkregen. Het hulpmiddel verhuist mee met de cliënt maar er hoeft niets te gebeuren. Afhankelijk van de wijze van onderhoud dient de cliënt zich wel bij de gemeente te melden om het verdere onderhoud te regelen.

-

Cliënt verhuist naar een instelling. In dit geval wordt het hulpmiddel overgenomen door de instelling.

Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025

16

Onderhoud hulpmiddelen PGB: Het onderhoud is een apart onderdeel van het pgb, waarbij het uitgangspunt is dat het onderhoud onder dezelfde voorwaarden door de nieuwe gemeente wordt overgenomen. i.

De cliënt ontvangt onderhoud in natura

ii.

De cliënt ontvangt periodiek een bedrag voor onderhoud

iii.

De cliënt heeft eenmalig een bedrag ontvangen voor aanschaf en onderhoud van het middel gedurende een bepaalde periode.

In alle gevallen meldt de cliënt zich bij de nieuwe gemeente. De nieuwe gemeente handelt de situatie af en verrekent, indien nodig, de bedragen met de vertrekgemeente.

3.5.2. Het Convenant maatwerkprocedure Het doel van dit convenant is te bereiken dat de cliënt met een complex hulpmiddel of in een complexe situatie zo snel mogelijk een passend hulpmiddel krijgt. Dit wordt onder andere bereikt door: -

Het laten opstellen van een functioneel hulpmiddeladvies door een behandelaar (gekwalificeerde ergotherapeut of revalidatieteam). welke zoveel mogelijk wordt overgenomen bij de beoordeling welk hulpmiddel passend is voor de cliënt

-

Het aanstellen van een ‘casemanager’ die de regie houdt.

Situatie waarbij een grote kans is op complexiteit: a) Domein overstijgende hulpvraag b) Progressieve ziektebeelden c) Multimorbiditeit (meerdere chronische aandoeningen) d) Kinderen e) Bij bewust afwijken van het kernassortiment/productenboek f)

Als een van de betrokken partijen het complex vindt

g) Betrokkenheid revalidatiecentrum Wanneer complexe hulpmiddelen aan de orde lijken te zijn, is er één Wmo-consulent die de regie neemt in die casus. Deze Wmo-consulent heeft het contact met cliënt, netwerk/betrokkenen van de cliënt, hulpverleners en de leverancier. Indien nodig kan de Wmo-consulent ook mee op passing voor de juiste beoordeling van de te selecteren voorziening al dan niet met individuele aanpassingen.

Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025

17

4. Regels voor een persoonsgebonden budget (pgb) Een pgb kan een geschikt instrument zijn voor de cliënt om zijn leven naar eigen wensen en behoeften in te vullen. Het is een verstrekkingsvorm die bij uitstek geschikt is voor mensen die zelf de regie over hun leven kunnen voeren. De gemeente vindt het van belang dat mensen eigen regie over hun leven kunnen voeren en dat zij, indien zij dit wensen, hiervoor een pgb in kunnen zetten. In de Verordening (artikel 10, artikel 11, artikel 15 en artikel 16) en de Nadere regels (artikel 1.2, artikel 2.1. artikel 2.3.3., artikel 2.3.4. en artikel 3) zijn de regels voor een pgb opgenomen. Dit hoofdstuk van de beleidsregels is een nadere uitwerking hiervan.

4.1. Voorlichting pgb Zoals uit de Wmo 2015 is af te leiden, is het belangrijk dat belanghebbenden vooraf goed weten wat het pgb inhoudt en welke verantwoordelijkheden ze daarbij hebben. De Wmo-consulent zal de cliënt daarom al tijdens het onderzoek van de melding informeren over de mogelijkheden en voorwaarden verbonden aan een pgb. De voorlichting vindt persoonlijk plaats in het gesprek met de cliënt en daarnaast schriftelijk, in het onderzoeksverslag wat aan cliënt wordt verzonden en middels het verstrekken van een informatiefolder over het pgb. Indien de cliënt een maatwerkvoorziening in pgb aanvraagt, wordt de cliënt in de beschikking tevens geïnformeerd over de voorwaarden gesteld aan de besteding van het pgb en de wijze van verantwoording. Daarnaast verzorgt het servicecentrum pgb van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) voorlichting voor budgethouders.

4.2. Eigen verantwoordelijkheden van de budgethouder De budgethouder is zelf verantwoordelijk voor: •

het inkopen van een kwalitatief goede individuele voorziening in de vorm van een hulpmiddel of dienst;

•

het aanleveren van de zorgovereenkomsten met de hulpverlener bij de SVB;

•

het onderhoud, de reparaties en de verzekering van het hulpmiddel (hiervoor kunnen jaarlijks kosten tot een vastgesteld maximum bedrag worden gedeclareerd).

Degene die ingeschakeld wordt voor hulp is verantwoordelijk voor het doorgeven van loongegevens aan de belastingdienst.

4.3.

Voorwaarden om in aanmerking te komen voor een pgb

4.3.1. Gemotiveerd plan Een maatwerkvoorziening in de vorm van een pgb voor de inkoop van de diensten hulp bij het huishouden, begeleiding en logeeropvang wordt alleen verstrekt indien de cliënt dit gemotiveerd, aan de hand van een opgesteld plan vraagt. De cliënt moet motiveren dat en waarom hij een pgb verkiest boven een verstrekking in natura. In het plan moet de cliënt inzicht geven in hoe de besteding van het persoonsgebonden budget voorziet in de vastgestelde ondersteuningsbehoefte. Uit de in of bij het

Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025

18

plan door de cliënt aangeleverde informatie moet blijken dat de verstrekking van een pgb leidt tot ondersteuning die kwalitatief minstens even goed is als zorg in natura (ZIN). De gemeente beoordeelt of dit plan voldoet. Door het opstellen van een persoonlijk plan wordt de cliënt gestimuleerd na te denken over zijn zorgvraag, deze uit te werken en te concretiseren en tevens de gestelde doelen en daarmee de kwaliteit van de zorg te evalueren. 4.3.2. Kwaliteit van voorziening of dienstverlening De gemeente is daar waar een maatwerkvoorziening wordt geboden, verantwoordelijk voor de kwaliteit van de voorziening, ook indien dit een dienst betreft die door de cliënt wordt (in)gekocht vanuit een pgb. Er wordt door de Wmo-consulent op toegezien dat de uit het pgb in te kopen dienstverlening van goede kwaliteit is door bijvoorbeeld te vragen naar bewijzen van opleidings- en ervaringsniveau van de zorgverlener en naar de wijze waarop aan de gestelde doelen zal worden gewerkt. Om de kwaliteit en doelmatigheid te kunnen toetsen van een hulpmiddel ( bijvoorbeeld een vervoermiddel), aan te schaffen uit een pgb, dient de cliënt een (pro forma) offerte aan te leveren, waarmee de Wmo-consulent kan beoordelen of het hulpmiddel voldoet aan de in de beschikking gestelde doelen en eisen.

Indien een pgb wordt toegekend ten behoeve van het realiseren van woningaanpassing, zal na realisatie en vóór uitkering van het pgb worden getoetst of de woningaanpassing voldoet aan de vooraf gestelde eisen.

4.4. Bepalen bedrag of tarief Voor een middel of woningaanpassing wordt de hoogte van het pgb bepaald aan de hand van het bedrag waarvoor gegarandeerd is dat iemand ten minste een vergelijkbaar middel kan kopen dat de cliënt in natura zou worden verstrekt. Voor het bepalen van het tarief voor diensten wordt verwezen naar het financieel besluit in de Nadere regels.

4.5.

Beschikking pgb

Als de cliënt kiest voor een pgb, wordt in de toekenningbeschikking opgenomen: •

het budget waarmee de voorziening of hulp kan worden ingekocht. De uurtarieven voor inkoop van een dienst zijn opgenomen in het financieel besluit in de Nadere regels en worden jaarlijks geactualiseerd;

•

het doel of de doelen waarvoor de voorziening pgb wordt verstrekt en het te bereiken resultaat;

•

de eventuele eisen waaraan de voorziening moet voldoen

•

of er een eigen bijdrage moet worden betaald;

•

de periode waarvoor de maatwerkvoorziening wordt verstrekt (zie artikel 4.5.);

•

de termijn waarbinnen de cliënt het hulpmiddel of de ondersteuning moet hebben ingekocht, en waarna indien dit niet is gebeurd, het toegekende pgb komt te vervallen.

Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025

19

•

of er voor inkoop van een dienst de mogelijkheid bestaat om in plaats van een uurtarief een maandtarief af te spreken met de hulpverlener

In de Verordening (artikel 15) is vermeld wanneer het college de toekenning van een maatwerkvoorziening en pgb kan herzien dan wel intrekken. In aanvulling hierop geldt dat de toekenning van het pgb eindigt: •

als de budgethouder gemotiveerd aangeeft geen pgb voor de diensten hulp bij huishouden, begeleiding en logeeropvang meer te willen ontvangen en eventueel kiest voor een verstrekking in natura. In dat geval blijft het recht op de maatwerkvoorziening (bij ongewijzigde omstandigheden) bestaan, maar wijzigt de vorm en krijgt de cliënt een nieuwe beschikking. Cliënt kan maximaal één keer per jaar wisselen tussen het pgb en verstrekking in natura;

•

de budgethouder geen of onvoldoende verantwoording aan de SVB aflegt over de besteding van het budget;

•

blijkt dat de hulp aantoonbaar kwalitatief niet voldoende is (bijvoorbeeld doordat niet aan doelen wordt gewerkt). In dat geval wordt alleen het recht op een pgb beëindigd, niet het recht op de maatwerkvoorziening. De maatwerkvoorziening wordt dan geleverd in natura.

4.6. Looptijd pgb voor hulpmiddelen De looptijd voor een pgb is voor een -

rolstoel tenminste 5 jaar

-

handbike tenminste 5 jaar

-

scootmobiel tenminste 6 jaar

Voor overige hulpmiddelen wordt de looptijd van het pgb bepaald door de Wmo-consulent. De looptijd voor een pgb voor hulpmiddelen wordt vermeld in de beschikking.

4.7.

Uitbetaling pgb

4.7.1. Uitbetaling hulp bij huishouden en begeleiding In de Wmo 2015 is de verplichting opgenomen dat gemeenten pgb’s voor hulp bij het huishouden en begeleiding en logeeropvang uitbetalen in de vorm van trekkingsrecht. Dit houdt in dat de gemeente het pgb niet op de bankrekening van de budgethouder stort, maar op rekening van het servicecentrum pgb van de SVB. De budgethouder laat via declaraties of facturen aan de SVB weten hoeveel uren hulp zijn geleverd en de SVB zorgt vervolgens voor de uitbetaling van de zorgverlener. De niet bestede pgb bedragen worden door de SVB na afloop van de verantwoordingsperiode terugbetaald aan de gemeente. De budgethouder is verantwoordelijk voor de juiste aanlevering van de zorgovereenkomst(en) en declaraties bij de SVB.