Bijlage 2 Programmabegroting 2027 - Ter behandeling besluitvormende Raad
Tekst van het document
Programmabegroting 2027 Ter besluitvorming raad 12 november 2026
Inhoudsopgave Leeswijzer 5 Inleiding 6 Samen verder: investeren in een verbonden en toekomstbestendige gemeente 8 Waar staan we op financieel gebied 10 Baten en lasten per programma 15 Structureel evenwicht 16 Programma's 21 Sociaal 23 Veilig 39 Inkomen en armoede 46 Vrije tijd 55 Onderwijs 64 Gebiedsontwikkeling 69 Leefomgeving en klimaat 80 Verkeer 92 Samen besturen 98 Financiën 107 Paragrafen 115 Duurzaamheid 117 Risico's en weerstandsvermogen 133 Bedrijfsvoering 151 Openbaarheid 157 Lokale heffingen 159 Onderhoud kapitaalgoederen 177 Verbonden partijen 189 Financiering 206 Grondbeleid 211 Grootschalige projecten 213 Financiële begroting 216 Programmabegroting 219 Toelichting op de programmabegroting 223 Overige financiële tabellen 237 Bijlagen 255 Kerngegevens 255 Gesubsideerde instellingen 259 Raadsbesluit en Moties en amendenten 261 Moties 263 Afkortingenlijst 264 Inhoudsopgave Pagina 3 Inhoudsopgave Pagina 4 Leeswijzer Ten opzichte van 2026 hebben we aan de lay-out van de Begroting 2027 niets veranderd. Zoals gebruikelijk begint de begroting met de aanbiedingsbrief. Daarna volgen de programma's. De wijze van informatieverstrekking per programma is hetzelfde als voorgaande jaren. Na de programma's volgen de paragrafen. Een paragraaf geeft een dwarsdoorsnede van een bepaald onderwerp (bijvoorbeeld risico's) dat over meerdere programma's verdeeld is.
Na de paragrafen volgt de financiële begroting met daarbij per programma een analyse van de verschillen tussen de begroting 2026 en 2027. De ramingen 2026 betreffen de begrote bedragen tot en met de verwerking van de 2e Kwartaalbrief 2026. Vervolgens vindt u de financiële tabellen met onder andere de staat van reserves en voorzieningen en het meerjaren investeringsprogramma. Tot slot volgen enkele bijlagen met de kerngegevens en de subsidiestaat. Leeswijzer Pagina 5 Inleiding Pagina 6 Inleiding Samen verder: investeren in een verbonden en toekomstbestendige gemeente 8 Waar staan we op financieel gebied 10 Baten en lasten per programma 15 Structureel evenwicht 16
Inleiding Pagina 7 Samen verder: investeren in een verbonden en toekomstbestendige gemeente Aanbiedingsbrief Met trots bieden we u de Programmabegroting 2027 aan: de eerste begroting van deze bestuursperiode van het college van B&W. Deze begroting is een eerste stap in de uitvoering van het coalitieakkoord ‘Samen verder. Bouwen aan de toekomst van Diemen’. Het coalitieakkoord geeft de inhoudelijke koers voor de komende jaren. Als college hebben we daarbij een bestuurlijk kompas gesteld voor ons handelen, de afwegingen die we maken en de besluiten die we nemen voor de toekomst van Diemen. Op weg naar 2030 ‘Samen Verder’ is onze manier van werken: vanuit het kompas maken we duidelijke en realistische keuzes om op koers te blijven. Want in 2030 willen we een Diemen zijn waar meer mensen een thuis kunnen vinden, waar ondersteuning vroeg en dichtbij beschikbaar is, waar groen en gezondheid vanzelfsprekend zijn, waar voorzieningen en ontmoeting zorgen voor levendigheid, waar wijken veilig en verbonden zijn en waar inwoners kunnen rekenen op een bestuur dat eerlijk, aanspreekbaar en betrouwbaar is. Onze zes uitgangspunten voor deze bestuursperiode zijn: • Iedereen hoort erbij. Iedere inwoner telt mee en moet kunnen deelnemen aan de Diemense samenleving. • Duurzaam is slim en nodig. We werken aan een groene, betaalbare en rechtvaardige toekomst. • Samen staan we sterker.
We bouwen samen aan Diemen en hebben oog voor mensen die minder snel worden gehoord. • Ongelijk investeren voor gelijke kansen. We zetten extra aandacht en ondersteuning in waar die het hardst nodig zijn. • Eerlijk en realistisch. We maken uitlegbare keuzes en beloven alleen wat we kunnen waarmaken. • Vrij om jezelf te zijn. Iedereen moet in Diemen vrij en veilig zichzelf kunnen zijn. Speerpunten in 2027 Deze uitgangspunten leest u terug in alle ambities in de Programmabegroting. Een aantal speerpunten: In 2027 gaan we investeren in het nieuwe zwem- en sportcentrum bij Duran, in onderwijsvoorzieningen die meegroeien met Diemen en in de verduurzaming van de Voedselbank. Ook maken we extra middelen vrij voor Jeugd en Wmo omdat de ondersteuningsvragen toenemen en zwaarder worden. De komst van het AZC vraagt om investeringen in voorzieningen, veiligheid en leefbaarheid, zodat nieuwe en bestaande inwoners hiervan kunnen profiteren. Daarnaast zetten we met de wijkgerichte aardgasvrij- aanpak verdere stappen in de energietransitie. Inleiding: Samen verder: investeren in een verbonden en toekomstbestendige gemeente Pagina 8 Tot slot Niet alles kan tegelijk en niet alles kan meteen. De opgaven zijn groot, de ruimte is beperkt en de financiële onzekerheid blijft aanwezig. Juist daarom maken we keuzes die passen bij ons kompas: helder, uitlegbaar en gericht op de toekomst van Diemen.
Uw besluit op deze begroting geeft richting aan 2027 én de jaren die volgen. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Diemen, de secretaris, de burgemeester, G.T. Wildeman E. Boog Inleiding: Samen verder: investeren in een verbonden en toekomstbestendige gemeente Pagina 9 Waar staan we op financieel gebied Financieel vertrekpunt Het meerjarenperspectief uit de Kadernota 2027 is het financiële vertrekpunt voor deze programmabegroting. Die nota liet onderstaand perspectief zien. Kadernota 2027 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Structureel | -815 | 2.135 | 2.305 | 565 Incidenteel | -490 | -245 | -170 | -140 Saldo Kadernota 2027 | -1.305 | 1.890 | 2.135 | 425 Voor het opstellen van de begroting 2027 zijn de uitgangspunten in de Kadernota 2027 de basis. Vanuit het coalitieakkoord zijn ontwikkelingen opgenomen om de ambities uit het akkoord te realiseren. Daar waar nodig is dit aangevuld met andere wettelijke en maatschappelijke ontwikkelingen. De in de Kadernota benoemde stelposten voor indexering en de groei van Diemen hebben we verdeeld, de afschrijvingslasten en financieringskosten van het geactualiseerde meerjareninvesteringsplan zijn doorgerekend en de toerekening van de personeelskosten is geactualiseerd. Per programma zijn de nieuwe ontwikkelingen benoemd en toegelicht.
De verwerkingen van de ambities en ontwikkelingen leiden tot onderstaand geactualiseerd meerjarenperspectief 2027 - 2030. Begroting 2027 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Structureel | -1.235 | 1.215 | 645 | 220 Incidenteel | -1.675 | -570 | -320 | -140 Saldo Begroting 2027 | -2.910 | 645 | 325 | 80 Uit bovenstaand overzicht blijkt dat 2027 sluit met een structureel en incidenteel negatief saldo. Voor de jaren na 2027 verwachten we een positief structureel saldo. Door dit positieve meerjarenperspectief stellen we voor om in 2027 onze goede reservepositie in te zetten. Ons sterke weerstandsvermogen en onze goede solvabiliteit zijn hiervoor belangrijke randvoorwaarden. Om de Algemene Reserve in te zetten voor structurele dekking is afstemming nodig met onze financiële toezichthouder, de Provincie Noord-Holland. De toezichthouder is akkoord met dit voorstel. Vanaf 2028 verbetert het structurele saldo door het wegvallen van de jaarlijkse dotaties aan de onderhoudsvoorzieningen (+/+ € 2,9 miljoen). Ondanks dat we weten dat de realisatie van het zwembad na 2030 zal zijn, willen we in de sturing op het meerjarenperspectief rekening houden met de extra lasten die hieruit voortvloeien. Daarom zien we in 2030 het positieve saldo teruglopen. We houden vanaf 2030 rekening met de afschrijvingslasten voor de bouw van een nieuw sportcentrum en zwembad.
Ook houden we in het perspectief rekening met de afbouw van de compensatieregeling als gevolg van de herverdeling van het Gemeentefonds. Vanaf 2029 verwachten we jaarlijks € 450.000 minder inkomsten te ontvangen. Dit loopt op tot in totaal € 3,2 miljoen minder inkomsten. Het kabinet heeft de herverdeling en het ingroeipad van het gemeentefonds voor 2027-2028 bevroren, omdat extra onderzoek naar de verdeelmodellen en compensatieregelingen noodzakelijk is. Inleiding: Waar staan we op financieel gebied | Pagina 10 Niet zichtbaar in het getoonde perspectief maar wel van belang voor de financiële ruimte na 2030 is dat vanaf 2030 de afschrijvingslasten van de investeringen in de openbare ruimte mee gaan tellen. De afschrijvingslasten hebben een oplopend negatief effect op het structurele meerjarenperspectief. Weerstandsvermogen en risicobeheersing De risico's en de berekening van het weerstandsvermogen hebben we geactualiseerd. De risico's met structurele gevolgen blijven extra onze aandacht houden. In de paragraaf 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing' hebben we de belangrijkste risico's opgenomen. Onderstaand treft u de beide weerstandsratio's met een korte toelichting. • | De structurele weerstandsratio blijft 'Uitstekend'. De structurele weerstandsratio is verbeterd. Desondanks is de verslechterende economische situatie in de wereld maar zeker ook in Nederland een aandachtspunt.
Er moet veel geïnvesteerd worden in woningbouw en we willen graag de veiligheid en ons sociale karakter behouden. Het Rijk stelt slechts beperkt middelen beschikbaar voor de taken en uitdagingen die op de gemeenten afkomen. Dat houdt in dat we een veilig begrotingsbeleid aanhouden zodat we onverwachte economische tegenvallers kunnen opvangen zonder direct te bezuinigen op vitale publieke voorzieningen. • | De incidentele weerstandsratio blijft 'Uitstekend'. De incidentele weerstandsratio wordt voornamelijk beïnvloed door grondexploitaties. De snelle ontwikkelingen en de grote geldstromen binnen de grondexploitaties vormen een groot deel van de incidentele risico's. Om deze risico's op te vangen is een aparte reserve en voorziening Grondzaken ingesteld. Daarbij aangetekend dat de Reserve Grondzaken alleen ingezet kan worden voor de risico's binnen de grondexploitaties. Het incidenteel weerstandsvermogen is ruim toereikend. Begroting 2027 (stand per 1 januari) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Algemene reserve | 35.370 | 32.459 | 36.013 | 35.690 Reserve grondzaken | 17.570 | 17.570 | 17.570 | 17.570 Totaal saldo | 52.940 | 50.029 | 53.583 | 53.260 incidenteel weerstandsvermogen Lokale lastendruk De sturing op de lokale lastendruk vindt plaats bij vaststelling van de begroting. De uitwerking van de begrotingskaders verwerken we in onze belastingverordeningen.
De belastingverordeningen 2027 worden volgens planning in de gemeenteraadsvergadering van december 2026 vastgesteld. In de kadernota stelden we voor alle belastingen en tarieven met 2,1% te indexeren. Uitzondering daarop is de OZB-opbrengst voor woningen en tarief rioolbelasting. OZB-tarief voor woningen De OZB-aanslag voor een gemiddelde woning is met 5,0% verhoogd. Reden hiervoor is dat er de afgelopen jaren een stevige inflatie heeft plaatsgevonden. De inflatie is niet meegenomen in de indexering van het OZB-tarief. In 2025 en 2026 hebben we daar een inhaalslag gemaakt. Ook voor 2027 zetten we deze inhaalslag door. Dit doen we alleen voor het OZB-tarief voor woningen. Het OZB-tarief voor woningen behoort nog steeds binnen de top 20 van laagste tarieven van alle gemeenten. Inleiding: Waar staan we op financieel gebied | Pagina 11 Tarief rioolbelasting Het Programma Klimaatadaptatie 2024-2028 gaat uit van een extra jaarlijkse stijging van het tarief rioolbelasting van € 5,- in de jaren 2025, 2027 en 2028. Deze stijging komt bovenop de jaarlijkse stijging als gevolg van inflatie. Nieuwe ontwikkelingen Onderstaand treft u een overzicht met alle nieuwe ontwikkelingen zoals deze in de begroting 2027 zijn verwerkt. Dit betreft alleen ontwikkelingen met een financieel effect op het begrotingssaldo. Een toelichting op de ontwikkelingen vindt u terug in de programma's.
Nieuwe ontwikkelingen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Sociaal Hulp bij het huishouden Wmo | -200 | -200 | -200 | -200 Ontwikkelingen kosten Jeugd | -1.000 | -1.000 | -1.000 | -1.000 Hervormingsagenda Jeugd en nieuwe wet Verbetering | -150 | -75 | - | - beschikbaarheid Jeugdzorg (samen met Duo+) Stevig lokaal team (programmamanager) | -140 | -100 | - | - Jongerenwerk | -100 | - | - | - Lokale aanpak eenzaamheid | -15 | -15 | -15 | -15 Lokale aanpak eenzaamheid -quickscan | -40 | - | - | - Totaal Sociaal | -1.645 | -1.390 | -1.215 | -1.215 Veilig Voertuig toezichthouders - Optie lease/koop | -10 | -10 | -10 | -10 Totaal Veilig | -10 | -10 | -10 | -10 Inkomen en armoede Spreidingswet - opvang vluchtelingen - Projectaanpak AZC | -415 | -150 | -150 | - Jongerenpunt - Aanpak voortijdig schoolverlaten | -15 | -15 | -15 | -15 Totaal Inkomen en armoede | -430 | -165 | -165 | -15 Vrije tijd Continuering buurtsportcoaches | -30 | -30 | -30 | -30 Lokaal Sportakkoord | -10 | - | - | - Ontwikkelingen Zwembad Duran - lagere energiekosten | - | - | - | 200 Voorbereiding overgang Diemen800 naar Dorpsfonds | -30 | - | - | - Totaal Vrije tijd | -70 | -30 | -30 | 170 Onderwijs Decentralisatie uitkering voorschoolse voorziening peuters | -25 | -25 | -25 | -25 Totaal Onderwijs | -25 | -25 | -25 | -25 Gebiedsontwikkeling Nieuwe Wetgeving volkshuisvesting en uitvoeren | -20 | - | - | - WiMRA onderzoek Onderzoek
"wegontsluiting zoeklocatie woningbouw | -20 | - | - | - De Griend" Totaal Gebiedsontwikkeling | -40 | - | - | - Leefomgeving en klimaat Afzonderlijke exploitatie voor duurzaamheidsbudgetten | -225 | -225 | -225 | -225 Maatregelen sociale veiligheid openbare buitenruimte | -50 | - | - | - Groenonderhoud | -50 | -50 | -50 | -50 Totaal Leefomgeving en klimaat | -325 | -275 | -275 | -275 Samen besturen Onderhoudskosten gemeentelijke gebouwen | -80 | -80 | -80 | -80 Media en Communicatie | -40 | - | - | - Arbeidsmarktstrategie opstellen | -30 | - | - | - Ontwikkelingen Duo+ - Verbeterplan post en archieffunctie | -100 | - | - | - Inleiding: Waar staan we op financieel gebied | Pagina 12 Nieuwe ontwikkelingen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Ontwikkelingen Duo+ - Datagedreven werken | -40 | - | - | - en innovatiefonds Totaal Samen besturen | -290 | -80 | -80 | -80 Financiën Aanpassing rentelasten langlopende leningen | 750 | 750 | 750 | 1.000 Totaal Financiën | 750 | 750 | 750 | 1.000 Totaal Nieuwe ontwikkelingen | -2.085 | -1.225 | -1.050 | -450 Inleiding: Waar staan we op financieel gebied | Pagina 13 Inleiding: Waar staan we op financieel gebied Pagina 14 Baten en lasten per programma Baten en lasten 2027 | Lasten1 | Baten2 Sociaal | -32.561 | 924 Veilig | -5.279 | 371 Inkomen en armoede | -13.087 | 9.478 Vrije tijd | -6.942 | 2.386 Onderwijs | -4.458 | 1.388 Gebiedsontwikkeling | -4.982
| 3.233 Leefomgeving en klimaat | -26.490 | 12.386 Verkeer | -2.401 | 1.878 Samen besturen | -21.689 | 1.112 Financiën | -2.590 | 84.412 Totaal | -120.478 | 117.568 Saldo van baten en lasten | -2.910 1 Dit betreft de structurele en incidentele lasten per programma inclusief de toevoegingen aan reserves. 2 Dit betreft de structurele en incidentele baten per programma inclusief de onttrekkingen uit reserves. Inleiding: Baten en lasten per programma | Pagina 15 Structureel evenwicht Structureel evenwicht Het toezicht van de provincie richt zich op het structurele evenwicht van de begroting. Uit onderstaand overzicht blijkt een negatief structureel en incidenteel saldo in 2027. Voorstel is deze negatieve saldi te verrekenen met de algemene reserve. Wanneer het structurele saldo in 2027 niet sluitend is dan wordt het meerjarige perspectief van belang. Zijn we in staat om het structurele negatieve saldo in 2027 om te buigen naar een structureel sluitend saldo in de jaren na 2027? Dat is het geval, vanaf 2028 is er een positief structureel saldo.
Totaal Programma's | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Structureel - lasten | -117.661 | -115.121 | -115.755 | -118.367 - baten | 115.842 | 116.255 | 115.970 | 118.506 - toevoegingen aan reserves | -90 | -305 | -91 | -305 - onttrekkingen aan reserves | 674 | 386 | 522 | 386 Saldo structureel | -1.235 | 1.215 | 645 | 220 Incidenteel - lasten | -2.725 | -795 | -445 | -140 - baten | 740 | 225 | 125 | - - toevoegingen aan reserves | - | - | - | - - onttrekkingen aan reserves | 310 | - | - | - Saldo incidenteel | -1.675 | -570 | -320 | -140 Totaal saldo van baten en lasten | -2.910 | 645 | 325 | 80 Uitsplitsing incidentele posten: Incidentele lasten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Sociaal POK-middelen | -115 Subsidie zwembad AGO | -55 Rijksbijdrage beschut werk | -50 Lokale aanpak eenzaamheid | -40 Stevig lokaal Team | -140 | -100 Hervormingsagenda Jeugd | -150 | -75 Jongerenwerk | -100 Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming | -100 | -100 Totaal Sociaal | -750 | -275 | - | - Veilig SPUK preventie met gezag | -207 Weerbaarheid en continuïteit | -20 Privaatrechtelijk- en bestuursrechtelijke handhaving | -60 | -60 Totaal Veilig | -287 | -60 | - | - Inleiding: Structureel evenwicht | Pagina 16 Incidentele lasten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Inkomen en armoede Armoedebeleid - Stadspas | -100 Armoedebeleid - Noodhulpbureau | -40 Implementatie Participatie in Balans | -5 Spreidingswet - opvang
vluchtelingen - Projectaanpak AZC | -415 | -150 | -150 | - Totaal Inkomen en armoede | -560 | -150 | -150 | - Vrije tijd Continuering buurtsportcoaches | -125 | -125 | -125 Lokaal Sportakkoord | -7,5 Diemen 800 jaar | -30 Totaal Vrije Tijd | -163 | -125 | -125 | - Gebiedsontwikkeling Opstellen omgevingsplan | -215 | -180 | -140 | -140 Inzet AI bouwplantoetsing | -50 Wetgeving Volkshuisvesting en WiMRA onderzoek | -20 Geluidsadvisering | -40 Vastgoedadviseur en Verzuimregisseur | -90 | -60 Onderzoek "wegontsluiting zoeklocatie woningbouw De Griend" | -20 Totaal Gebiedsontwikkeling | -435 | -240 | -140 | -140 Leefomgeving en klimaat Maatregelen sociale veiligheid openbare ruimte | -50 Duurzaamheid in het Omgevingsplan | -30 Recycling verpakkingsafval | -120 Uitvoeringsprogramma Lokale ecologische structuur Diemen | -20 Vooronderzoek nieuw integraal beleid groen dierenwelzijn en natuurbeleid | -30 Doorvertaling Europese Natuurherstelverordening | -20 Totaal Leefomgeving en klimaat | -270 | - | - | - Samen besturen Datagedreven sturing | -95 | -65 | -30 POK-middelen | -45 Projectleider Dienstverlening | -60 Privaatrechtelijk en bestuursrechtelijke handhaving | 60 | 60 Opstellen arbeidsmarktstrategie | -30 Ontwikkelingen DUO+ | -100 DiemerNieuws | -40 Innovatiefonds | -40 Vastgoedadviseur en Verzuimregisseur | 90 | 60 Totaal Samen besturen | -260 | 55 | -30 | - Totaal incidentele lasten |
-2.725 | -795 | -445 | -140 Inleiding: Structureel evenwicht | Pagina 17 Incidentele baten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Sociaal Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming | 100 | 100 Totaal Sociaal | 100 | 100 | - | - Veilig SPUK Preventie met gezag | 207 Weerbaarheid en continuïteit | 20 Totaal Veilig | 227 | - | - | - Vrije Tijd Continuering buurtsportcoaches | 125 | 125 | 125 Inleiding: Structureel evenwicht | Pagina 18 Incidentele baten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Totaal Vrije Tijd | 125 | 125 | 125 | - Gebiedsontwikkeling Opstellen omgevingsplan | 130 Totaal Gebiedsontwikkeling | 130 | - | - | - Financiën POK-middelen | 160 Totaal Financiën | 160 | - | - | - Totaal incidentele baten | 742 | 225 | 125 | - Incidentele toevoegingen reserves | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Er zijn geen incidentele dotaties Totaal incidentele dotaties | - | - | - | - Incidentele onttrekkingen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Gebiedsontwikkeling Inzet AI bouwplantoetsing | 50 Totaal Vrije tijd | 50 | - | - | - Leefomgeving en Klimaat Duurzaamheid in het Omgevingsplan | 30 Recycling verpakkingsafval | 120 Uitvoeringsprogramma Lokale ecologische structuur Diemen | 20 Vooronderzoek nieuw integraal beleid groen dierenwelzijn en natuurbeleid | 30 Doorvertaling Europese Natuurherstelverordening | 20 Geluidsadvisering | 40 Totaal Leefomgeving en Klimaat | 260 | - | - | - Totaal incidentele onttrekkingen | 310 | - | -
| - Inleiding: Structureel evenwicht | Pagina 19 Inleiding: Structureel evenwicht Pagina 20 Programma's Pagina 21 Programma's Sociaal 23 Veilig 39 Inkomen en armoede 46 Vrije tijd 55 Onderwijs 64 Gebiedsontwikkeling 69 Leefomgeving en klimaat 80 Verkeer 92 Samen besturen 98 Financiën 107
Programma's Pagina 22 Sociaal Portefeuillehouder: M. van den Berg Visie & strategisch doel We willen in Diemen in het sociaal domein zo dicht mogelijk bij de inwoner een goed aanbod bieden van informatie, advies en ondersteuning. In de nota Samen Diemen 2024-2027 zijn de visie en uitgangspunten hiervoor vastgelegd. Dat gaat dan over kansrijke start voor de jeugd, gezondheid, sociale, maatschappelijke en economische participatie en een veilige leefomgeving voor iedereen. In dit programma komen deze onderdelen terug. De uitdaging binnen het sociaal domein ligt in het verder ontwikkelen van integrale dienstverlening en integrale toegang. Dat betekent dat we het cliëntperspectief voorop stellen. Dat doen we door de menselijke maat in het oog te houden. Dat krijgt bijvoorbeeld vorm bij ontwikkelingen rondom het versterken van de sociale basis, de voorbereidingen voor de Stevige lokale teams, de inkoop van jeugdhulp, het gebiedsgericht werken voor jeugd(bescherming) en meer. Dat doen we door te verdiepen in de doelgroep, door cliëntervaringen te verzamelen en ervaringsdeskundigen te betrekken bij beleidsvorming en uitvoering. We willen de communicatie vanuit de gemeente verbeteren en daarmee ook de toegang tot de voorzieningen. Versterken en vitaal houden van de samenwerking in het netwerk en het bereiken van inwoners die (nog) niet goed in beeld zijn, staan ook hoog op onze prioriteitenlijst.
De belangrijkste pijlers onder het beleid: 1. We kijken vooral naar de effecten die we voor de inwoner willen bereiken. Wetgeving ondersteunt daarbij, maar toepassing van de wet is geen doel op zich. De inwoners zijn onze spiegel en ons klankbord. Daarom vragen we ze regelmatig naar hun ideeën en ervaringen bij het maken van beleid. 2. We werken preventief. We willen dus voorkomen dat problemen ontstaan of verergeren. Ondersteuning moet daarom goed toegankelijk zijn voor inwoners. 3. Als mensen hulp en ondersteuning nodig hebben, zoeken we naar oplossingen om hun situatie te verbeteren. 4. We zorgen voor een zo goed mogelijk samenspel tussen de zorg door professionals (formele zorg) en de zorg door familie, vrienden, buren of vrijwilligers (informele zorg).
Programma's: Sociaal Pagina 23 Doelstellingen in één oogopslag Programma's: Sociaal Pagina 24 Kaderstellende beleidsnota's • Algemene subsidieverordening Diemen 2018 • Herijking Diemen Divers en Inclusief 2024 • Beleidsnota Sociaal Domein 2020-2023 "Samen Diemen" • Beleidsnota Wet inburgering 2022 • Beleidsplan participatiewet (2014) • Beleidsplan Schuldhulpverlening 2016-2019 • Beleidsregels Jeugdhulp 2022 • Huisvestingsverordening Diemen 2022 • Nadere regels directe bemiddeling huisvesting leerkrachten Diemen 2021 • Beleidsregels woonruimteverdeling en urgentie gemeente Diemen 2017 • Inkomensondersteunend armoedebeleid 2016-2019 • Nadere regels Jeugdhulp Diemen 2022 • Notitie Voor en met Diemen - Kader voor dienstverlening • Sportnota 2016-2020 "Sportieve Kracht van Diemen" • Toegang en toeleiding tot het Sociaal Domein • Verordening Jeugdhulp Diemen 2022 • Verordening beslistermijn schuldhulp regeling 2021 • Verordeningen participatiewet afstemmingsverordening, Cliëntenparticipatie, Inkomenstoeslag, Loonwaardesubsidie, Re-integratie, Studietoeslag, Tegenprestatie • Nadere regels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2026 • Verordening maatschappelijke ondersteuning Diemen 2025 • Beleidsregels Maatschappelijke Ondersteuning Diemen 2025 Nieuwe ontwikkelingen Indexatie Jeugdhulp en Wmo De gemeente heeft de verantwoordelijkheid om de zorg voor inwoners beschikbaar en betaalbaar te
houden. Daarbij is het van belang om uit te gaan van een marktconforme ontwikkeling van loonkosten, zodat zorgaanbieders in staat blijven om kwalitatief goede ondersteuning te leveren. Voor de indexering van de kosten binnen de Jeugdwet en de Wmo hanteert de gemeente als uitgangspunt voor 90% de Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (OVA) en voor 10% de Prijscomponent Centrale Contractering (PCC). Deze indexatie vormt de basis voor het opvangen van loon‑ en prijsstijgingen in de zorg. Voor de Kadernota 2026 is uitgegaan van het voorlopige OVA/PCC‑indexatiecijfer voor 2027 van 3,58%. Dit is inclusief de correctie over 2026. Op basis hiervan leidt de indexering tot de volgende structurele budgettaire effecten: • Jeugdhulp: € 450.000 • Wmo: € 180.000 Programma's: Sociaal Pagina 25 Hulp bij het huishouden Onderzoek kostprijs en aanbesteding Voor Hulp bij het Huishouden worden per 2027 nieuwe contracten afgesloten. In het kader van de aanbesteding is een kostprijsonderzoek uitgevoerd. De resultaten van dit onderzoek vormen de basis voor het vaststellen van een reële prijs. Op basis hiervan zijn hogere tarieven vastgesteld. De nieuwe tarieven leiden vanaf 2027 tot hogere uitvoeringskosten. Om deze kosten te dekken, vragen wij vanaf 2027 een structurele budgetverhoging van € 200.000 per jaar aan.
Hiermee kan de gemeente passende huishoudelijke ondersteuning blijven bieden aan inwoners die hierop zijn aangewezen en voldoen aan de wettelijke verplichtingen binnen de Wmo. Huishoudelijke hulp uit de Wmo In het coalitieakkoord van het huidige kabinet staat dat mensen die dat kunnen, zelf moeten gaan betalen voor hun huishoudelijke hulp. Voornemen is huishoudelijke hulp als maatwerkvoorziening binnen de Wmo met ingang van 1 januari 2029 te laten vervallen. Als gevolg hiervan hebben gemeenten jaarlijks minder uitgaven, daarom wordt een uitname uit het gemeentefonds gedaan van jaarlijks € 1,4 miljard vanaf 2029. Voor Diemen is dat een korting van € 1,1 miljoen. Voor de mensen die niet zelf hulp kunnen regelen, blijft de gemeente daarin voorzien. Daartoe wordt vanaf 2029 jaarlijks € 430 miljoen aan het gemeentefonds toegevoegd. Voor Diemen is dit een bedrag van € 0,35 miljoen. Doordat de definitie van de doelgroep nog onduidelijk is, zijn ook de financiële gevolgen onzeker. Ook is het de vraag of invoering in 2029 haalbaar is. Diemen heeft in 2029 voor hulp in het huishouden een budget van € 1,7 miljoen begroot. Verwachting is dat we een lager budget nodig zullen hebben. Vanwege de onzekerheden over de definitie van de doelgroep is het verwachte voordeel nog niet ingeboekt. Dat is ook niet toegestaan in het financiële toetsingskader van de Provincie.
Wanneer we uitgaan van de huidige minima is een budget van € 0,8 miljoen minimaal nodig. Vanuit het financiële toetsingskader van de provincie is het niet toegestaan een eventueel voordeel in te boeken. Ontwikkelingen kosten jeugd De prognose voor de jeugdhulpuitgaven in 2026 laat een verwacht tekort zien van € 980.000 ten opzichte van het beschikbare budget. De geraamde uitgaven zijn € 11,7 miljoen tegenover een begroting van € 10,7 miljoen. De belangrijkste oorzaak is de verdere groei van het aantal jeugdigen in zorg, van circa 450 naar 483 cliënten, gecombineerd met een sterke stijging van het aantal Individuele Betalingsovereenkomsten (IBO’s). Het aantal IBO- trajecten is toegenomen van ongeveer 28 naar 42, en de kosten per traject zijn relatief hoog. Daarnaast zijn nog meerdere nieuwe verblijfstrajecten in aanvraag. De bestaande lumpsumafspraken met aanbieders staan onder druk. Ook blijkt dat uitstroom uit verblijf achterblijft, waardoor trajecten langer doorlopen dan voorzien. In 2025 zijn via de vierde kwartaalbrief extra middelen ingezet (compensatie 2023 en 2024) en is het tekort van € 800.000 ten laste gebracht van het rekeningsaldo 2025. De trend laat zien dat er een structurele bijstelling nodig is.
We zetten in op verschillende beheersmaatregelen, waaronder versterkt contractmanagement, inzet van de zorgmakelaar, financiële monitoring in multidisciplinaire overleggen en een verdere ontwikkeling van het Stevig lokaal team. Daarnaast wordt gewerkt aan meer grip op verwijzingen, meer inzet op preventie en het bevorderen van door- en uitstroom uit intensieve zorgvormen. En bovenal is de aanbesteding van de inkoop per 2028 in voorbereiding. Ondanks deze maatregelen is een structurele bijstelling van Programma's: Sociaal Pagina 26 het jeugdhulpbudget nodig met € 1 miljoen als gevolg van de aanhoudende vraag naar specialistische jeugdhulp en verblijf. Hervormingsagenda Jeugd en de nieuwe wet 'Verbetering beschikbaarheid jeugdzorg' In 2026 en verder wordt ingezet op verdere regionalisering van de organisatie van de jeugdhulp. De nieuwe wet verplicht gemeenten om regionaal samen te werken bij de inkoop van hoogspecialistische jeugdzorg en de raad heeft in dat kader in 2025 ingestemd met het Hoofdlijnenbesluit Aanvullende Jeugdhulp. Daaruit vloeit de gezamenlijke inkoop van aanvullende hoogspecialistische jeugdhulp door de zes gemeenten in Amsterdam- Amstelland, in combinatie met het opstellen van een gezamenlijke regiovisie en een verplichte gemeenschappelijke regeling.
Parallel daaraan gaat een traject lopen voor de DUO-gemeenten om in ieder geval een deel van de resterende lichtere vormen van jeugdhulp gezamenlijk in te kopen. Deze trajecten moeten leiden tot de nieuwe inkoop van jeugdhulp per 1 januari 2028 en zullen in de eerste helft van 2028 nog extra implementatiecapaciteit vragen. Voor bovengenoemde regionale samenwerking en inkooptrajecten op het gebied van jeugdhulp is aanvullende specifieke expertise nodig die we als DUO-gemeenten gezamenlijk willen regelen: 1. Ter voorbereiding op de inkoop van de aanvullende jeugdhulp is inhoudelijke expertise in de vorm van een projectleider/kwartiermaker nodig op het gebied van het opzetten van een Gemeenschappelijke Regeling (GR), Inkoop en Financiën; 2. Daarnaast gaan we als DUO-gemeenten (een deel van) de lichtere vormen van jeugdhulp zelf inkopen en dat vraagt ook extra capaciteit (projectleiding, financiën en inkoop) tot medio 2028. We gaan uit van een nadeel van € 150.000 in 2027 en van € 75.000 in 2028. Stevig lokaal team In 2025 is voor de drie DUO-gemeenten het programma Stevige lokale teams (Slt's) van start gegaan. Een opgave die voortkomt uit de Hervormingsagenda Jeugd en de opdracht vanuit het rijk om te komen tot Stevige lokale teams. Het uitgangspunt van Stevige lokale teams is om dichtbij, integraal en met mandaat te werken.
De inhoudelijke richting van Stevige lokale teams is ondertussen uitgewerkt in drie pijlers: 'in contact komen met inwoners' (herkenbare, laagdrempelige en nabije toegang), 'ondersteuning die past' (passende ondersteuning waarbij inwoner regie houdt) en 'integrale ondersteuning' (voor inwoners met complexe of langdurige vragen, inclusief aandacht voor veiligheid). De opgave om te komen tot Stevige lokale teams is breder dan alleen het jeugddomein en beslaat het brede sociale domein en haar samenwerkingspartners, over de grenzen van wetten en domeinen heen. Om de inhoudelijke richting ('wat?') verder uit te werken gaan we nu aan de slag met een aantal ontwikkelopgaven ('hoe?'). Daaronder vallen het formuleren van ambities en doelen langs de lijnen van de drie pijlers, vaststellen van het precieze takenpakket en benodigde expertise en bepalen van organisatorische inrichting van het Stevige lokale team. Deze brede scope, veel betrokken stakeholders en de grote veranderopgave vragen een vervolg van de programmatische aanpak en vragen de komende periode ook extra expertise en capaciteit. Zodat het Stevige lokale team vanaf eind 2027 aan de slag kan en de implementatie in de eerste helft van 2028 verder kan plaatsvinden. Om het vervolg van dit programma mogelijk te maken worden daarom in deze begroting incidentele middelen aangevraagd.
We stellen voor een budget toe te kennen voor het traject inrichting Stevige lokale teams. Gevraagd wordt in 2027 € 140.000 toe te kennen en in 2028 € 100.000. Programma's: Sociaal Pagina 27 GR GGD Amsterdam-Amstelland Voor 2027 zijn er enkele ontwikkelingen die gevolgen hebben voor de bijdrage van gemeente Diemen aan de GR GGD Amsterdam-Amstelland. Filomena Op 2 maart 2026 is Filomena geopend, het regionaal kennis- en expertisecentrum voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Filomena biedt slachtoffers van ernstig huiselijk geweld en kindermishandeling integrale hulp, waarbij professionals vanuit verschillende disciplines op één locatie samenwerken. Daarnaast ondersteunt Filomena gemeenten en lokale teams met expertise, advies en kennisontwikkeling op het gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling. Voor de gemeente Diemen is hiervoor een jaarlijkse bijdrage van € 22.000 geraamd. Deze exploitatiekosten zijn vanaf 2027 opgenomen in de begroting van de GR GGD Amsterdam-Amstelland. In de praktijk blijkt de vraag naar ondersteuning door Filomena hoger dan verwacht. Daarom heeft het Algemeen Bestuur van de GR GGD Amsterdam-Amstelland besloten de capaciteit van Filomena uit te breiden. Voor Diemen leidt dit tot een aanvullende structurele bijdrage van € 22.000 per jaar, bovenop de hiervoor genoemde kosten van € 22.000.
Centrum Seksueel Geweld In 2025 is een pilot gestart met een fysieke inlooplocatie van het Centrum Seksueel Geweld. Deze locatie biedt inwoners de mogelijkheid om zonder afspraak ondersteuning en hulp te ontvangen na seksueel geweld. In 2026 heeft het bestuur besloten deze voorziening structureel voort te zetten. De kosten hiervan zijn opgenomen in de begroting van de GR GGD Amsterdam-Amstelland. Voor de gemeente Diemen betekent dit een structurele bijdrage van € 12.000 per jaar. Verhoging van de bijdrage aan GR GGD De hiervoor genoemde ontwikkelingen zorgen voor een stijging in de kosten van € 66.000 per jaar voor de gemeente Diemen. Echter, rekening houdend met de indexering voor 2027 en de geactualiseerde begroting 2026 komt dit netto uit op een verhoging van € 60.000 van de gemeentelijke bijdrage aan de GR GGD in 2027. Deze bijdrage van de gemeente Diemen aan de GR GGD voor 2027 bedraagt € 409.000. Via deze programmabegroting vragen we om structurele middelen van € 60.000 voor dekking van deze extra kosten. Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) Vanaf 2027 wordt uitvoering gegeven aan het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Dit landelijke akkoord is een vervolg op het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en richt zich op het toegankelijk, betaalbaar en toekomstbestendig houden van zorg en ondersteuning.
Voor gemeenten betekent dit een verdere beweging naar de voorkant: inwoners worden zo vroeg mogelijk ondersteund zodat zwaardere zorg waar mogelijk kan worden voorkomen. De gemeente zet hierbij in op een sterke sociale basis en een goede verbinding tussen welzijn, preventie en eerstelijnszorg. In 2026 is door het college de werkagenda AZWA vastgesteld. In 2027 ligt de nadruk op implementatie van deze werkagenda en het verder ontwikkelen van de basisfunctionaliteiten op het snijvlak van zorg en sociaal domein. Onderwerpen die in de werkagenda aan de orde komen zijn o.a. mentale gezondheid, vitaal ouder worden, community building, leefstijl en kansrijk opgroeien. Met ingang van 2027 ontvangt de gemeente van het Rijk een SPUK-AZWA (2027-2029) voor de uitvoering van het AZWA. Deze uitkering bestaat uit een lokaal en regionaal deel. Voor 2027 bedraagt het lokale deel € 315.000. Het regionale deel specifiek voor de gemeente Programma's: Sociaal Pagina 28 Diemen wordt geschat op € 265.000. De beschikking van het regionale deel volgt begin 2027, na indiening van de regionale werkagenda bij het ministerie van VWS. Deze bijdrage vervangt gedeeltelijk de SPUK IZA en SPUK GALA welke de gemeente tot en met 2026 ontving. Per saldo heeft dit voor 2027 geen budgettair effect - de middelen die de gemeente voor het AZWA ontvangt worden volledig besteed aan de implementatie van het AZWA.
Subsidieontwikkelingen Gezondheidsmakelaar en coördinator valpreventie De gezondheidsmakelaar en de coördinator valpreventie leveren een belangrijke bijdrage aan preventie, gezondheid en een sterke sociale basis. Met deze inzet ondersteunen we inwoners bij het gezond en zelfstandig blijven leven en voorkomen we waar mogelijk zwaardere zorg- en ondersteuningsvragen. De gezondheidsmakelaar (sinds 2023) en de coördinatie van valpreventie (sinds 2025) betalen we op incidentele basis vanuit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Vanaf 2027 wordt deze financiering voortgezet via het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Voor de periode 2027-2029 ontvangt de gemeente hiervoor een meerjarige beschikking. Wij stellen voor om de inzet van de gezondheidsmakelaar en de coördinator valpreventie voor de periode 2027-2029 op te nemen binnen de jaarlijkse subsidie aan Welzijn Diemen. Het betreft een jaarlijks budget van € 80.000 voor de uitvoering en coördinatie van valpreventie en € 60.000 voor de inzet van de gezondheidsmakelaar. Voor de periode 2027-2029 zijn deze kosten volledig gedekt uit de middelen die de gemeente ontvangt vanuit het AZWA. Voor de periode na 2029 vragen we nu geen aanvullend budget aan. Over eventuele voortzetting van de financiering na afloop van het AZWA bestaat nog geen landelijke duidelijkheid.
Voor valpreventie heeft het Rijk wel aangegeven deze landelijke basisfunctie ook na afloop van het AZWA te willen blijven ondersteunen. Arkin (POH-GGZ Jeugd) Arkin biedt via de Praktijkondersteuner Huisarts GGZ Jeugd (POH-GGZ Jeugd) laagdrempelige ondersteuning aan jongeren met mentale gezondheidsvragen binnen de huisartsenpraktijk. Deze ondersteuning draagt bij aan het vroegtijdig signaleren en aanpakken van problemen en kan daarmee zwaardere vormen van jeugdhulp voorkomen. Een deel van de huidige inzet is nog niet verwerkt in de structurele subsidieverlening. Wij stellen daarom voor de structurele subsidie aan Arkin vanaf 2027 met € 13.000 te verhogen. Hiermee borgen we de bestaande inzet van de POH-GGZ Jeugd en blijft deze ondersteuning voor Diemense jongeren beschikbaar. Voor deze verhoging vragen wij geen aanvullend budget. De kosten worden opgevangen binnen het bestaande algemene subsidieplafond. Programma's: Sociaal Pagina 29 Jongerenwerk Het jongerenwerk door Welzijn Diemen is sinds 2023 stapsgewijs uitgebreid. De groei van de doelgroep in combinatie met groeiende zorgen over het (mentale) welzijn van jongeren, is gewerkt om op een goede manier jongeren te bereiken, hun talenten te ontwikkelen en hen ondersteunen bij mentale, emotionele, sociale of financiële problemen.
Voor de continuïteit van het jongerenwerk stellen we voor 2027 voor om incidenteel € 100.000 beschikbaar te stellen. Na de evaluatie besluiten we in 2027 over de structurele inzet en bekostiging van het jongerenwerk. Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming Iedereen verdient het om zich thuis veilig te voelen. Als sprake is van onveiligheid, is het essentieel dat passende hulp en bescherming tijdig beschikbaar zijn. In de praktijk blijkt dat dit niet altijd voldoende lukt. Hiervoor is een fundamentele verandering in het samenwerken aan veiligheid nodig. Om de samenwerking tussen betrokken organisaties te versterken en hulp sneller en effectiever in te zetten, wordt landelijk gewerkt aan de transitie Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. De uitvoering van het Toekomstscenario is een belangrijke opgave binnen het regionaal beleidskader 'Samenwerken aan Veiligheid' (2026). Voor de lokale implementatie ontvangt de gemeente Diemen voor 2027 en 2028 jaarlijks € 100.000. Deze middelen zijn afkomstig uit de middelen voor de POK en ontvangen we via gemeente Amsterdam. De ontvangen middelen zetten we volledig in voor de implementatie van de transitie Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Per saldo heeft dit voor gemeente Diemen geen budgettair effect.
Lokale aanpak eenzaamheid In de afgelopen jaren is een brede en gedragen beweging ontstaan rondom het thema eenzaamheid, met actieve betrokkenheid van inwoners, vrijwilligers en netwerkpartners bij het versterken van ontmoeting en sociale verbinding. Door het wegvallen van de middelen voor GALA voor de aanpak van eenzaamheid ontbreekt vanaf 2027 structurele financiering voor de voortzetting van deze aanpak. Om de opgebouwde samenwerking, kennis en activiteiten te behouden wordt voorgesteld een structureel budget van € 15.000 beschikbaar te stellen. Dit budget wordt ingezet voor onder meer deskundigheidsbevordering, de organisatie van de Week tegen Eenzaamheid, het versterken van lokale netwerken, communicatie over ontmoeten en verbinding en het ondersteunen van initiatieven van inwoners en partners. Daarnaast is een Quickscan uitgevoerd naar signalen van sociaal isolement en eenzaamheid onder inwoners van Diemen. De resultaten laten zien dat aanvullende inspanningen nodig zijn om inwoners die risico lopen op eenzaamheid beter te bereiken en ondersteunen. Om uitvoering te kunnen geven aan de aanbevelingen uit de Quickscan wordt voorgesteld in 2027 incidenteel € 40.000 beschikbaar te stellen. Deze middelen worden ingezet voor gerichte maatregelen die bijdragen aan het voorkomen en verminderen van eenzaamheid en het versterken van sociale verbondenheid in Diemen.
Regionale aanpak economische dakloosheid Eerder dit jaar hebben we een bedrag tussen de € 75.000 en € 150.000 voor de regionale (Amstelland) aanpak van economische dakloosheid in de Kadernota benoemd als incidentele uitgave in 2027 door het (mogelijk) wegvallen van de middelen vanuit Amsterdam als centrumgemeente. Helaas is er nog geen enkele duidelijkheid vanuit Amsterdam over het Programma's: Sociaal Pagina 30 al dan niet continueren van de middelen voor de regionale aanpak. In het coalitieakkoord van Amsterdam zijn diverse bezuinigingen opgenomen, waaronder op het gebied van MO&BW (Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen). De jaarlijkse bijdrage aan de regionale aanpak voor economische dakloosheid vanuit Amsterdam ter hoogte van € 1.000.000 is zodoende onzeker voor 2027. We weten niet of dit bedrag volledig teruggaat naar € 0 of dat er misschien voor 2027 een kleiner bedrag wordt begroot van bijvoorbeeld € 500.000 voor de regio. Gezien de blijvende onzekerheid zijn de volledige geraamde kosten ter hoogte van € 210.000 voor Diemen in 2027 opgenomen in de begroting van Amstelland. Diemen ontvangt geen middelen van het Rijk voor MO&BW. Er is (nog) geen dekking voor dit bedrag. Vanuit de regio zetten we druk op Amsterdam als centrumgemeente om snel met duidelijkheid te komen en hen te overtuigen van nut en noodzaak (voor het behoud van) de regionale aanpak voor economische dakloosheid.
We kenmerken deze ontwikkeling als een risico en informeren de raad als er meer duidelijkheid is. Integrale aanpak suïcidepreventie Sinds 1 januari 2026 is de Wet integrale suïcidepreventie in werking getreden. Hiermee is een sectoroverstijgende, integrale en effectieve aanpak van suïcidepreventie wettelijk verankerd. Gemeenten krijgen een wettelijke taak en structurele middelen om beleid op te stellen en uit te voeren. In de septembercirculaire 2025 zijn hiervoor middelen beschikbaar gesteld. Voor gemeente Diemen is er een bedrag beschikbaar van € 20.000 per jaar door een structurele toevoeging aan het Gemeentefonds. In 2026 is een verkenning uitgevoerd en een regionaal/lokaal plan van aanpak opgesteld. Dit wordt in 2027 geïmplementeerd. We stellen voor om structureel een bedrag van € 20.000 uit de Algemene uitkering te bestemmen voor de uitvoering van integrale suïcidepreventie. Programma's: Sociaal Pagina 31 Wat willen we bereiken en wat gaan we ervoor doen? 1.
Uniforme (werkend volgens dezelfde uitgangspunten) en integrale (over de volle breedte met zo min mogelijk aanspreekpunten) klantbenadering en -ondersteuning door de gemeente en haar partners Subdoelen & activiteiten 1.1 - Meting en verantwoording van de uniforme en integrale klantbenadering 1.1.1 - Ontwikkelen van een aantal instrumenten om te kunnen meten en verantwoorden 1.1.2 - Monitoren van gegevens en eventueel bijsturen van de werkwijze 1.2 - Cliëntondersteuning is over de volle breedte van het sociaal domein beschikbaar 1.2.1 - Maken van afspraken met de cliëntondersteuningsorganisaties 1.2.2 - Het aanbod van cliëntondersteuningsfuncties inzichtelijk maken voor professional en inwoner 1.3 - Alle klanten worden op uniforme wijze benaderd waarbij, zo nodig op basis van het Brede gesprek, per klant of gezin, één plan wordt gemaakt 1.4 - Integrale klantbenadering (vraag gaat door het loket, niet de klant) 1.4.1 - Het verder ontwikkelen en uitdragen van een heldere toeleidingsstructuur in Diemen 1.4.2 - Doorontwikkelen van het Brede HOED Team (multiprobleem aanpak) 1.4.3 - Gegevensuitwisseling (ook met externen) door middel van ICT-applicatie (iSamenleving) mogelijk maken 2.
Kwalitatief goede voorzieningen (individuele en algemene voorzieningen) binnen beschikbare middelen Subdoelen & activiteiten 2.1 - Kwalitatief goed voorzieningenaanbod (maatwerk en algemeen) 2.2 - Algemene voorzieningen doorontwikkelen en versterken 2.2.1 - Het starten van een nieuw Huis van de Buurt in een andere wijk dan het bestaande Huis van de Buurt met een voor Diemen als geheel aanvullend aanbod aan welzijnsactiviteiten, dat daarnaast ook passend is bij de specifieke behoeften in de betreffende wijk 2.2.2 - Versterken van de vrijwilligersvacaturebank en uitbreiden met een digitaal vrijwilligerscoördinatiepunt 2.3 - De aangeboden voorzieningen voorzien in een behoefte 2.3.1 - Aanbieders rapporteren over het (niet) gebruik van voorzieningen 2.3.2 - Oppakken van signalen over gemiste voorzieningen voortkomend uit onder andere de brede gesprekken en huisbezoeken Prestatie-indicatoren Werkelijk 2024 Werkelijk 2025 Begroot 2026 Begroot 2027 Gemiddelde doorlooptijd van het verstrekken van individuele Wmo-voorzieningen (in dagen) 35 54 55 55 Programma's: Sociaal Pagina 32 3. Alle doelgroepen binnen het sociaal domein participeren binnen eigen mogelijkheden Subdoelen & activiteiten 3.1 - Bemiddeling naar werk of sociale activering 3.1.1 - Middelen voor re-integratie worden ingezet voor mensen die bemiddelbaar zijn richting een betaalde baan, die potentie hebben om uit te stromen o.a.
door begeleiding via P-coaches en hulp bij terugkeer naar school 3.1.2 - Vormen van dagbesteding aanbieden aan klanten die niet bemiddelbaar zijn richting een betaalde baan, bijvoorbeeld via arbeidsmatige dagbesteding, vrijwilligerswerk of een andere vorm van sociale activering 3.2 - Mensen kunnen zelfstandig thuiswonen en meedoen in maatschappij 3.2.1 - Bieden van voldoende maatwerkvoorzieningen zoals hulp bij het huishouden, servicetaxi, woningaanpassingen en hulpmiddelen 3.3 - Jeugd kan zich maximaal ontwikkelen en groeit gezond en veilig op 3.3.1 - Zorg dragen voor een samenhangend pakket aan opvoed- en opgroei ondersteuning 3.3.2 - Bieden van zo licht en laagdrempelig mogelijke basisvoorzieningen Indicator maatschappelijk effect | Werkelijk 2024 | Werkelijk 2025 | Begroot 2026 | Begroot 2027 Aantal mensen dat uitstroomt naar werk | 40 | 38 | 35 | 35 Prestatie-indicatoren | Werkelijk 2024 | Werkelijk 2025 | Begroot 2026 | Begroot 2027 Aantal mensen geplaatst op een beschut werk plek | 4 | 6 | 5 | 5 Aantal huishoudens in de bijstand ten opzichte van het totaal | 3.2% | 3.0% | 3.0% | 3.0% aantal huishoudens in Diemen Aantal huishoudens in de bijstand ten opzichte van het totaal | 5.4% | Diemen 3.0% | 5.4% | 5.5% aantal huishoudens in de Metropool Regio Amsterdam | MRA 5.5% % bereik van kinderen van 5 jaar via consultatiebureau | 96% | 98% | 90% | 90% en Jeugdgezondheidszorg %
Achterstandsleerlingen 4 t/m 12-jarigen | 13% | 14% | 13% | 14% Verplichte indicatoren (BBV) | Werkelijk 2024 | Werkelijk 2025 | Begroot 2026 | Begroot 2027 Aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 t/m 74 jaar | 749 | nnb | 750 | 750 % netto participatiegraad van mensen tussen 15-67 jaar die | 73.9% | 73.9% | 70 | 73 een baan hebben Aantal personen met een bijstandsuitkering per | 242 | 240 | 245 | 240 10.000 inwoners Aantal personen met een lopend re-ïntegratietraject per | 160 | 161 | 120 | 160 10.000 inwoners Aantal cliënten met maatwerkarrangementen voorzieningen | 74 | 74 | 90 | 90 Wmo per 10.000 inwoners1 % Jongeren 12 t/m 21-jarigen met een delict voor de rechter | 1% | nnb | 1% | 1% % Kinderen in uitkeringsgezin | 4% | 4% | 4% | 4% % Melding kindermishandeling | 183 | 208 | 1.5% | 1,5% % Werkloze jongeren 16 t/m 22-jarigen | 1% | 1% | 1% | 1% % jongeren t/m 18 jaar met jeugdhulp | 8.3% | 8.9% | 8.5% | 8.5% % jongeren t/m 18 jaar met jeugdbescherming | 0.6% | 0.6% | 0.5% | 0.5% % jongeren t/m 23 jaar met jeugdreclassering | 0.4% | 0.3% | 0.5% | 0.5% 1 De antwoorden op deze vraag betreffen het aantal cliënten per 1.000 inwoners. Programma's: Sociaal | Pagina 33 4.
Inwoners uit Diemen maken optimaal gebruik van hun (zorg-)netwerk (in de buurt) en ondersteunen elkaar daarbij Subdoelen & activiteiten 4.1 - Meer mensen helpen elkaar 4.1.1 - Ondersteunen van mantelzorgers met de inzet van Markant 4.2 - Mensen worden gestimuleerd gebruik te maken van hun eigen netwerk 4.2.1 - Inzetten van eigen kracht conferenties, een besluitvormingsproces door en met het eigen netwerk, dat uitmondt in een plan 4.2.2 - Inwoners van Diemen, jong en oud, ondersteunen door middel van vrienden- en kinderkringen 4.2.3 - Inzetten van mentoraats- en/of vrijwilligersprogramma’s zoals school ’s cool 4.2.4 - Ondersteunen van initiatieven waarbij mensen gestimuleerd worden een netwerk op te bouwen Programma's: Sociaal Pagina 34 5.
Alle inwoners uit Diemen hebben gelijke kansen op een goede gezondheid Subdoelen & activiteiten 5.1 - Het op tijd signaleren en waar mogelijk voorkomen van psychosociale klachten 5.1.1 - Continueren van preventieve cursussen 5.1.2 - Inzetten op samenwerking tussen inwoners en het middenveld in het bestrijden van eenzaamheid 5.2 - Bevorderen van een gezonde levensstijl 5.2.1 - Stimuleren van deelname aan bewegingsactiviteiten voor inwoners met een lage sociaal economische status (SES) en ouderen 5.2.2 - Aanbieden van preventieve cursussen 5.2.3 - Geven van voorlichting op basisscholen aan ouders en kinderen en via het jongerenwerk 5.3 - Terugbrengen van overmatig alcohol- en drugsgebruik 5.3.1 - Handhaven leeftijdsgrenzen voor alcoholverkoop 5.3.2 - Continueren aanpak (vroeg)signalering alcoholmisbruik 5.3.3 - Preventie drugsmisbruik jongeren Prestatie- | Werkelijk 2024 | Werkelijk 2025 | Begroot 2026 | Begroot 2027 Aantal trajecten Welzijn op Recept | 44 | 57 | 50 | 55 Aantal activiteiten georganiseerd in het kader | 13 | 20 | 10 | 12 van diversiteitsbeleid Programma's: Sociaal | Pagina 35 6.
Kansen creëren voor inwoners om veilig en passend te kunnen blijven wonen in Diemen Subdoelen & activiteiten 6.1 - Het bevorderen van passende woonruimte voor specifieke doelgroepen 6.2 - Het stimuleren van een veilige woonomgeving Prestatie-indicatoren | Werkelijk 2024 | Werkelijk 2025 | Begroot 2026 | Begroot 2027 Aantal verleende woonurgenties | 23 | 12 | 25 | 25 Hoe vaak wordt er lokale voorrang verleend aan Diemenaren | 17.8% | 27%2 | 30-50% | 50%3 bij sociale huurwoningen? Aantal Diemenaren: • | Beschermd Verblijf | 3 (54) | 3 (124) | 10 | 15 • | Begeleid Thuis met wooncomponent | 7 (24) | 7 (04) | 10 | 15 • | Begeleid Thuis zonder wooncomponent | 7 | 7 | 20 | 15 Aantal bemiddelingen van groot naar beter (nog op te zetten) | 1 | 6 | 15 | 15 Aantal meldingen zorg & overlast | 33 | 775 | 75 | 75 2 Dit betreft het percentage sociale huurwoningen dat geadverteerd werd met lokale voorrang voor woningzoekenden afkomstig uit Diemen. Andere vormen van toewijzing met voorrang op grond van lokale bindingscriteria zijn hier niet in opgenomen. 3 Met ingang van 2027 zullen alle vormen van toewijzing met voorrang op grond van lokale bindingscriteria geteld worden voor deze prestatie-indicator, die daarmee bepalend zijn voor het bereiken van het wettelijke maximumpercentage van 50%.
4 Op de wachtlijst 5 Dit aantal is opgebouwd uit 40 casussen uit het zorg- en signalenoverleg en 37 zogeheten i28 meldingen (niet-acute meldingen van de Politie over personen met onbegrepen of verward gedrag) Programma's: Sociaal | Pagina 36 Wat mag het kosten? Sociaal | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Structurele lasten | -31.813 | -30.891 | -30.223 | -30.033 Structurele baten | 824 | 824 | 824 | 684 Toevoegingen aan reserves | - | - | - | - Onttrekkingen aan reserves | - | - | - | - Saldo structureel | -30.989 | -30.067 | -29.399 | -29.349 Incidentele lasten | -748 | -275 | - | - Incidentele baten | 100 | 100 | - | - Toevoegingen aan reserves | - | - | - | - Onttrekkingen aan reserves | - | - | - | - Saldo incidenteel | -648 | -175 | - | - Saldo van baten en lasten | -31.637 | -30.242 | -29.399 | -29.349 Meerjareninvesteringsplan Omschrijving | Investeringsbedrag 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Totaal | Afschrijving per jaar - Geen investeringen voor | - | - dit programma Programma's: Sociaal | Pagina 37 Beleidsontwikkelingen Ontwikkelingen | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Effect op saldo Indexatie Jeugdhulp en Wmo | -630 | -630 | -630 | -630 | Nee Hulp bij het huishouden Wmo | -200 | -200 | -200 | -200 | Ja Ontwikkelingen kosten Jeugd | -1.000 | -1.000 | -1.000 | -1.000 | Ja Hervormingsagenda Jeugd en nieuwe wet Verbetering beschikbaarheid Jeugdzorg | -150 | -75 | - | - | Ja (samen met
Duo+) Stevig lokaal team (programmamanager) | -140 | -100 | - | - | Ja GGD (Veilig Thuis) - Filomena | -45 | -45 | -45 | -45 | Nee GGD (Veilig Thuis) - | -15 | -15 | -15 | -15 | Nee Locatiekosten Centrum Aanvullend Zorg- en | - | - | - | - | Nee Welzijnsakkoord (AZWA) Subsidieontwikkelingen | -60 | -60 | -60 | -60 | Nee - Gezondheidsmakelaar Subsidieontwikkelingen - | -80 | -80 | -80 | -80 | Nee Coördinator valpreventie Subsidieontwikkelingen - Arkin (POH- | -15 | -15 | -15 | -15 | Nee GGZ Jeugd) Jongerenwerk | -100 | - | - | - | Ja Toekomstscenario Kind- | -100 | -100 | - | - | Nee en Gezinsbescherming Lokale aanpak eenzaamheid | -15 | -15 | -15 | -15 | Ja Lokale aanpak eenzaamheid -quickscan | -40 | - | - | - | Ja Regionale aanpak | - | - | - | - | Nee economische dakloosheid Integrale aanpak suïcidepreventie | -20 | -20 | -20 | -20 | Nee Effect op saldo | -1.645 | -1.390 | -1.215 | -1.215 Budgettair neutraal | -965 | -965 | -865 | -865 Programma's: Sociaal | Pagina 38 Veilig Portefeuillehouder: E. Boog Visie & strategisch doel We streven naar een Diemen waar een ieder zich binnens- en buitenshuis veilig voelt en waarin buren elkaar kunnen aanspreken. Waar de openbare ruimte veilig, heel en schoon is. Waar respect de basisnorm is en waarin de regels gehandhaafd worden.
Visie De gemeente en haar partners ontwikkelen en voeren veiligheidsbeleid uit met als resultaat afname van criminaliteit en overlast en verbetering van het veiligheidsgevoel en de leefbaarheid. Veiligheid is een kerntaak van de overheid, en we vragen inwoners, instellingen en ondernemers ook nadrukkelijk mee te werken aan de verbetering ervan. De gemeente speelt een stimulerende en faciliterende rol. We pakken de uitvoering van het veiligheidsbeleid op, stimuleren partners en spreken hen aan op hun verantwoordelijkheid. Waar nodig bewaken we de onderlinge samenhang en treden we sturend op. Integrale veiligheid is een samenspel tussen gemeente, politie, veiligheidsregio en landelijke overheid. De gemeente bepaalt de doelstellingen van het lokale veiligheidsbeleid (fysieke veiligheid, participatie en preventie van high impact crimes). Deze vullen het regionale en landelijke beleid aan. Naast regionale en landelijke doelstellingen is er lokaal dus ruimte voor specifieke wensen, die we van essentieel belang achten voor het verbeteren van de lokale veiligheid. We bepalen daarnaast ook wat we in het veiligheidsdomein van onze partners verwachten. We hebben als gemeente de regierol in de samenwerking tussen alle betrokken partijen. De gemeente draagt bij aan de totstandkoming van het regionaal veiligheidsplan.
Dat plan stelden de burgemeesters van de regio Amsterdam-Amstelland vast, nadat de gemeenteraad er een zienswijze op heeft kunnen geven. Het regionaal veiligheidsplan is voor de gemeente een overkoepelend kader. Het biedt de regionale vertaling van het landelijk beleid naar prioriteiten voor de gemeenten in de regio. Deze vertalen we vervolgens naar een Jaarprogramma met concrete inspanningen op ons eigen gemeentelijk niveau. Op landelijk niveau maken de korpsleiding nationale politie, het openbaar ministerie en de minister van Veiligheid en Justitie afspraken over de landelijke prioriteiten. Op lokaal niveau is het Meerjarenbeleidsplan Integrale Veiligheid 2023-2026 door de gemeenteraad vastgesteld. Dit plan kent de volgende prioriteiten voor Diemen: • Verder versterken van de aanpak van ondermijnende criminaliteit. • Extra aandacht voor het voorkomen van misdrijven met grote effecten (high impact crime) • Meer aandacht voor het voorkomen van digitale criminaliteit. In 2027 leggen we het nieuwe Meerjarenbeleidsplan Integrale Veiligheid 2027-2030 aan de raad voor ter vaststelling. Hierin bepalen we, mede op basis van landelijke, regionale en lokale ontwikkelingen, de prioriteiten voor de komende vier jaar. Thema’s als ondermijning en digitale veiligheid blijven naar verwachting een belangrijke rol spelen.
Programma's: Veilig Pagina 39 Doelstellingen in één oogopslag Kaderstellende beleidsnota's Regionaal: • Regionaal Beleidsplan crisisbeheersing Veiligheidregio Amsterdam Amstelland • Regionaal Crisisplan Veiligheidregio Amsterdam Amstelland • Regionaal Dekkingsplan brandweer Veiligheidregio Amsterdam Amstelland (7a), Bijlagen (7b) • Regionaal Risicoprofiel Veiligheidregio Amsterdam Amstelland (bijlagen) • Regionaal Veiligheidsplan Programma's: Veilig Pagina 40 Gemeentelijk: • Beleidsnota inzake de vestiging van coffeeshops in Diemen • Beleidsregel 13b opiumwet • Beleidsregel Aanpak Heling gemeente Diemen • Beleidsregel Wet Bibob gemeente Diemen 2018 • Beleidsregels woonoverlast • Draaiboek evenementen 2016 • Uitvoerings- en handhavingsbeleid VTH Omgevingsrecht Gemeente Diemen 2023 - 2026 • Meerjarenbeleidsplan Integrale Veiligheid 2019-2022 • Preventie- en handhavingsplan alcohol 2014-2016 • Prostitutiebeleid 2000 • Terrassenbeleid 2012 • Uitvoeringsplan vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht en openbare orde & veiligheid gemeente Diemen 2021 • Algemene Plaatselijke Verordening 2015 (APV) • Huisvestingsverordening 2021 Nieuwe ontwikkelingen Weerbaarheid en continuïteit De landelijke en regionale aandacht voor weerbaarheid en continuïteit van de samenleving blijft onverminderd groot. Gemeenten hebben hierin een belangrijke rol.
Vanuit het Rijk, de veiligheidsregio's en andere netwerkpartners bereiden we ons voor op crises en verstoringen, zoals langdurige stroomuitval, uitval van drinkwater- en telecomvoorzieningen, digitale ontwrichting en andere situaties die het dagelijks functioneren van inwoners, bedrijven en de gemeentelijke organisatie kunnen raken. In 2025 en 2026 is een start gemaakt met deze gemeentelijke opgave op het gebied van weerbaarheid en continuïteit. Met tijdelijke capaciteit zijn belangrijke stappen gezet op het gebied van risicocommunicatie, de voorbereiding van noodsteunpunten, de samenwerking binnen Duo+, de afstemming met de Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland en het waarborgen van de continuïteit van kritieke gemeentelijke processen. Een aantal onderdelen van deze opgave loopt ook in 2027 door. Daarnaast vraagt het duurzaam inbedden van deze werkzaamheden in de organisatie om verdere ontwikkeling van beleid, processen, samenwerkingsafspraken en voorbereidingen op crises en verstoringen. Om deze werkzaamheden af te ronden en te verankeren, is ook in 2027 aanvullende incidentele capaciteit noodzakelijk. Daarnaast willen wij de weerbaarheid en zelfredzaamheid van inwoners en bedrijven verder vergroten. Dit vraagt om gerichte communicatie en voorlichting over risico's, handelingsperspectieven en de eigen verantwoordelijkheid van inwoners en ondernemers bij verstoringen en crises.
Hiervoor is aanvullend budget nodig voor lokale communicatieactiviteiten en bewustwordingscampagnes. We stellen voor om de begroting te verhogen voor 2027 met een incidenteel budget van € 95.000 voor aanvullende capaciteit en € 20.000 voor communicatieactiviteiten gericht op het vergroten van de weerbaarheid en zelfredzaamheid van inwoners en bedrijven. Programma's: Veilig Pagina 41 Voertuig toezichthouders Team Handhaving Onze toezichthouders van het team Handhaving op het gebied van brandveiligheid, milieu en bouwen krijgen steeds meer te maken met agressie en incidenten tijdens hun controles. Ook in de avonduren en in de vroege ochtend doen we deze controles, bij panden op het bedrijventerrein en in woningen en bedrijven elders in Diemen. De toezichthouders ondersteunen ook bij integrale controles op het gebied van ondermijning en komen in meerdere mate achter de voordeur. De medewerkers sluiten op last van de burgemeester woningen waarin drugs en/of wapens aangetroffen zijn en ook bij bedrijfspanden lopen de medewerkers tegen criminele misstanden aan. Tot op heden wordt bij het doen van genoemde controles gebruik gemaakt van eigen voertuigen. Het gebruik van een eigen voertuig is echter niet meer veilig. Kentekens kunnen gemakkelijk worden achterhaald waarna bedreigingen aan medewerkers aan de orde kunnen zijn. Dit is een landelijke trend.