Bijlage 2. Beleidsnota Sport en Bewegen 2026 - Analysedocument

Analysedocument

1. Inleiding 1.1. Aanleiding en doel De gemeente Diemen werkt aan nieuw sport- en beweegbeleid voor de periode vanaf 2026. Om tot onderbouwde en toekomstbestendige keuzes te komen, is inzicht nodig in de demografische ontwikkelingen, het sport- en beweeggedrag van inwoners, de staat en benutting van sportvoorzieningen en de kwaliteit van de openbare ruimte. Deze analyse biedt dat fundament. 1.2. Relatie met het ambitiedocument De inzichten uit deze analyse vormen de basis voor de beleidsambities die ter consultatie aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Dit analysedocument bevat dus zelf geen beleidskeuzes, maar uitsluitend de inhoudelijke onderbouwing ervan. 1.3. Leeswijzer Het analysedocument is opgebouwd uit de volgende hoofdstukken. • Hoofdstuk 2: Terugblik Sportbeleid 2016 ‘Sportieve kracht van Diemen’ • Hoofdstuk 3: Relevante trends en ontwikkelingen • Hoofdstuk 4: Huidige sport- en beweegvoorzieningen • Hoofdstuk 5: Participatietrajecten • Hoofdstuk 6: Sportmonitor 2023 • Hoofdstuk 7: Gerelateerde beleidsdocumenten

2. Terugblik Sportbeleid 2016 ‘Sportieve kracht van Diemen’ Sinds 2016 heeft Diemen veel geïnvesteerd in sportinfrastructuur, waaronder de uitbreiding van sporthallen en de herinrichting van Sportpark De Diemen. Alle basisschoolleerlingen kregen structureel twee uur bewegingsonderwijs, schoolzwemmen en natte gymles gefinancierd. Met inzet van buurtsportcoaches is het naschools sportaanbod verbreed. De openbare ruimte is verrijkt met nieuwe sportplekken en wandelroutes. Daarnaast is de samenwerking met Uniek Sporten gestart, waardoor aangepast sportaanbod voor inwoners met een beperking beter beschikbaar is geworden. Een belangrijk doel uit het vorige sportbeleid was het verhogen van de sportdeelname onder senioren. Dat doel is gerealiseerd: de wekelijkse sportdeelname in deze groep steeg van ongeveer 33% naar 43%. Daarnaast laten GGD‑monitorcijfers zien dat ook on‑ der volwassenen van 18 jaar en ouder de wekelijkse sportdeelname is toegenomen, van ongeveer 53% naar 64%. Deze positieve ontwikkeling is slechts deels toe te schrijven aan het sportbeleid, omdat sportdeelname ook door andere factoren wordt beïnvloed.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

3. Relevante trends en ontwikkelingen

Dit hoofdstuk beschrijft de belangrijkste ontwikkelingen en uitdagingen voor sport en bewegen in Diemen, zoals bevolkingsgroei, veranderend sportgedrag en de toenemende rol van sport in duurzaamheid. 3.1. Bevolkingsontwikkeling Diemen groeit snel en dat heeft directe gevolgen voor de sport- en beweegmogelijkheden. Voornamelijk in Holland Park stijgt het aantal inwoners de komende jaren fors. We houden rekening met onzekerheden in de prognoses, maar verwachten 40.000 à 42.000 inwoners in het jaar 2040. Dit betekent een stijging van ongeveer 25% ten opzichte van 2025. Ook in omliggende gebieden, zoals Amsterdam-Zuidoost, verwachten we de komende jaren een sterke groei. Tabel: aantal inwoners per woongebied 1

Jaartal Diemen Noord Diemen Centrum Diemen Zuid Holland Park Bedrijventerreinen Plantage de Sniep Buitengebied Totaal

2025 6.590 10.670 7.460 5.735 35 2.585 155 33.230

2030 6.467 10.071 7.474 10.005 37 2.559 187 36.800

2035 6.394 9.669 7.570 13.497 40 2.474 198 39.842

2040 6.334 9.663 7.639 16.011 36 2.356 210 42.249

3.2. Vergrijzende bevolking, maar ook veel jonge gezinnen in aantocht Net als in de rest van Nederland vergrijst Diemen, maar tegelijkertijd komen er ook steeds meer jonge huishoudens (woningen) bij.2 Op basis van de bevolkingsprognose verwachten we richting 2040: • Onder de 30 jaar: het aantal huishoudens stijgt van 4.000 naar 5.400 (+36%) • 30-54 jaar: van 6.900 naar 9.900 huishoudens (+43%) • 55-74 jaar: blijft gelijk rond 4.400 huishoudens • 75 jaar en ouder: van 1.700 naar 3.000 huishoudens (+76%) 3.3. Toegenomen en bovengemiddelde sport- en beweegdeelname Beweegrichtlijnen geven aan hoeveel beweging nodig is voor een goede lichamelijke en mentale gezondheid3. Uit de lokale GGD-gezondheidsmonitoren (zie tabel volgende pagina) blijkt dat inwoners van Diemen bovengemiddeld actief zijn: • Volwassenen en jongeren in Diemen zijn bovengemiddeld actief ▪ 54% van de volwassenen voldoet aan de beweegrichtlijn (landelijk: 49%). ▪ 64% van de volwassenen en 74% van de jongeren sporten wekelijks. ▪ 46% van de volwassenen voldoet dus niet aan de beweegrichtlijn. 1 Bron: Bevolkingsprognose CBS (2024) 2 Het aantal inwoners per leeftijdscategorie is niet beschikbaar en niet betrouwbaar te berekenen. 3 Bron: Beweegrichtlijnen: zoveel beweging is nodig voor een goede gezondheid, Kenniscentrum Sport & Bewegen.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

•

Beweegverschillen tussen doelgroepen: ▪ Bij 65-plussers ligt Diemen iets onder het landelijk gemiddelde qua beweegrichtlijn. ▪ Mannen scoren hoger dan vrouwen op zowel de beweegrichtlijn als wekelijkse sportdeelname. ▪ Jongeren sporten relatief veel, maar ruim 80% haalt de beweegrichtlijnen niet. Dit heeft te maken met de relatief strenge beweegrichtlijnen voor jongeren.

Tabel: Beweeggedrag per doelgroep 4

Doelgroep 14-16 jaar 18 jaar en ouder 18-65 jaar 65+ Mannen Vrouwen

Beweegricht- Beweegricht- Wekelijkse lijn (Diemen) lijn (NL) sporter (Diemen) 18% 15% 74% 54% 49% 64% 59% 52% 71% 40% 41% 43% 60% 51% 68% 50% 47% 60%

Wekelijkse sporter (NL) 76% 58% 65% 42% 58% 57%

3.4. Toegankelijkheid en inclusie Sporten is nog steeds niet voor iedereen vanzelfsprekend. Landelijke cijfers laten zien dat inwoners met een lager inkomen (33%), mensen geboren buiten Europa (38%), inwoners met een chronische aandoening (36%) en mensen met een lichamelijke beperking (38%) minder vaak voldoen aan de beweegrichtlijnen. Ook inwoners met een verstandelijke beperking blijven achter: slechts 40% sport wekelijks, aanzienlijk lager dan het gemiddelde. 5 Daarnaast ervaren sommige inwoners nog steeds discriminatie en agressie in de sport, waardoor zij zich niet altijd welkom of veilig voelen. 3.5. Veranderend sport- en beweeggedrag De manier waarop inwoners van Diemen sporten en bewegen is de afgelopen jaren veranderd en blijft zich ontwikkelen. De belangrijkste trends zijn: • Toename ongeorganiseerde sport 31% van de inwoners sport op eigen initiatief, bijvoorbeeld door te wandelen, fietsen, hardlopen of urban sports zoals skateboarding, freerunning en 3x3 basketbal. Ongeorganiseerd sporten blijft ook de komende jaren groeien. • Groei commerciële sportaanbieders Het gebruik van commerciële aanbieders (fitnessclubs, personal training, dans, bootcamp) groeit al jaren door. Fitness is de grootste sport van Nederland; bijna 27–28% van de volwassenen fitnest wekelijks.

4 Bron: GGD Gezondheidsmonitor Jeugd 2023, Jongvolwassenen 2024, Volwassenen en Ouderen 2024 5 Bron: Cijfers en feiten sport en bewegen, Loket Gezond Leven.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

•

Sportverenigingen blijven belangrijk 19% van de inwoners is lid van een sportvereniging6. Jongeren zijn het vaakst lid (32%). Volwassenen en senioren zijn minder vaak lid (10%). Het Sociaal en Cultureel Planbureau verwacht wel richting 2030 een lichte daling (5 à 10%) van het aantal Nederlanders dat lid is van een sportvereniging7.

3.6. Zwemvaardigheid In Diemen heeft 10% van de volwassenen geen zwemdiploma. Van deze groep kan 31% ook daadwerkelijk niet zwemmen (Sportmonitor 2023). Vooral bij 65-plussers komt deze risicogroep relatief vaak voor. Ter vergelijking: in Amsterdam kan 8% van de volwassenen niet zwemmen (dus geen diploma én niet zwemvaardig). Voor kinderen in Diemen ontbreekt momenteel inzicht in hun zwemvaardigheid. Wel is bekend dat vrijwel alle basisschoolkinderen een zwemdiploma behalen, dankzij schoolzwemmen. 3.7. Afname motorische vaardigheden bij kinderen De motorische vaardigheden van kinderen nemen steeds meer af: bijna één op de vijf Nederlandse kinderen ontwikkelt zich motorisch onvoldoende. Dit vergroot de kans op blessures, vermindert het plezier in sport en kan leiden tot uitval. Lokaal hebben we hier momenteel geen cijfers voor. 3.8. Meer overgewicht, mentale klachten en eenzaamheid De ervaren gezondheid onder volwassenen in Diemen is licht verbeterd, maar overgewicht blijft een aandachtspunt: 45% van de volwassenen en 55% van de senioren heeft overgewicht. Mentale klachten en stress komen relatief vaak voor, vooral bij jongeren, ouderen en mensen met een lager inkomen. In 2024 voelde 18% van de inwoners zich sterk eenzaam, wat hoger is dan het landelijke gemiddelde.

Bij kinderen en jongeren zijn de cijfers voor overgewicht en obesitas vergelijkbaar met het landelijke beeld, en het aandeel met psychische klachten en stress neemt toe. 8 3.9. Druk op verenigingsbestuur en regelgeving Veel sportverenigingen ervaren toenemende bestuurlijke lasten, een tekort aan vrijwilligers en moeite met het invullen van bestuursfuncties. Daarnaast neemt de binding met leden af. Deze ontwikkelingen maken het vrijwilligerswerk minder aantrekkelijk en beperken de flexibiliteit van verenigingen. 3.10. Sport en duurzaamheid Sport speelt een steeds belangrijkere rol bij het realiseren van duurzaamheidsdoelen. Onze duurzaamheidsambities zijn: in 2040 aardgasvrij en fossielonafhankelijk, en in 2050 volledig duurzaam en circulair. Sportvoorzieningen kunnen hieraan bijdragen door energie te besparen, klimaatadaptatie te bevorderen en een gezondere leefomgeving te creëren. Veel clubgebouwen zijn verouderd, waardoor verduurzaming in de praktijk een uitdaging is. 6 Bron: Sportbondleden per gemeente, NOC*NSF 7 Bron: Sport Toekomst Verkenning, SCP & RIVM, Trendscenario 8 Bron: GGD Gezondheidsmonitor Jeugd 2023, Jongvolwassenen 2024, Volwassenen en Ouderen 2024

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

4. Huidige sport- en beweegvoorzieningen

Dit hoofdstuk beschrijft hoe het sporten in Diemen is georganiseerd en welke sportvoorzieningen er zijn. Daarbij kijken we niet alleen naar het type en de spreiding van accommodaties, maar ook naar de beschikbare ruimte en capaciteit. 4.1. Sportpark De Diemen Sportpark De Diemen is het grootste en meest veelzijdige sportpark van de gemeente. Het vormt de thuisbasis van meerdere Diemense sportverenigingen, die hoofdhuurder zijn van de sportvelden en samen een groot en divers ledenbestand vertegenwoordigen. Tegelijkertijd is het park een ‘open sportpark’: de velden zijn ook toegankelijk voor scholen, buurtbewoners en maatschappelijke gebruikers. Het sportpark biedt ruimte voor natuur, recreatie en sociale activiteiten, met wandelroutes en groene zones. In 2022 is Sportpark De Diemen ingrijpend vernieuwd. We hebben twee nieuwe hockeyvelden aangelegd (waarvan één waterveld), een half kunstgrasvoetbalveld, een handbalveld, een beachcourt en een QR-Fit beweegroute. Het park kreeg duurzame Ledverlichting, verbeterde drainage en een groene inrichting met wandelroutes. Alle verenigingen beschikken over een eigen of gedeeld clubgebouw. Uitzondering hierop is HC Diemen, dat het clubgebouw huurt van de gemeente. Veel clubgebouwen op het sportpark zijn verouderd en voldoen niet aan de huidige duurzaamheidsnormen.

HC Diemen en SV Diemen beschikken over accommodaties die technisch en functioneel nauwelijks meer voldoen en lastig te verduurzamen zijn. Ook andere verenigingen hebben te maken met verouderde en energie-inefficiënte clubhuizen. Capaciteit en benutting Sportpark De Diemen staat ruimtelijk onder druk, en door de verwachte bevolkingsgroei van +25% naar circa 42.000 inwoners in 2040 zal dit verder toenemen: • SV Diemen (voetbal): Momenteel neemt SV Diemen met 70 teams deel aan de competitie. Volgens de KNVB-norm zijn hiervoor minimaal 5 wedstrijdvelden nodig, terwijl er slechts 3,5 velden beschikbaar zijn. Aangezien het sportpark geen ruimte heeft voor extra velden, leidt dit al jaren tot een wachtlijst van meerdere seizoenen. Deze wachtlijst bestaat grotendeels uit inwoners van Diemen. • HC Diemen (hockey): HC Diemen neemt met 30 jeugdteams deel aan de competitie, waarmee de volledige capaciteit van de twee hockeyvelden wordt benut. Er is nauwelijks ruimte voor warming-ups en inspelen. Op middellange termijn wordt een toenemend ruimtetekort voor de jeugd verwacht. De mogelijkheden voor uitbreiding zijn zeer beperkt. • Korfbal en handbal: Voor DKV Victoria en SV Zeeburg is er op dit moment voldoende veldcapaciteit, maar ook hier moet rekening worden gehouden met toekomstige groei en spreiding van teams.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

4.2. Tennisparken Momenteel zijn twee tennisverenigingen in Diemen gevestigd die samen zorgen voor een toegankelijk tennisaanbod voor inwoners van alle leeftijden: • Het tennispark van ATVD ligt op veengrond en zal rond 2035 moeten worden opgehoogd en vernieuwd. Dit vraagt om tijdige voorbereiding. • Het tennispark van TVDZ ligt op Sportpark De Diemen en beschikt over allweatherbanen die ook in de winter gebruikt kunnen worden. De velden zijn in 2022 gerenoveerd. Capaciteit en benutting Volgens de KNLTB-richtlijn (70- 90 leden per verlichte baan) hebben beide tennisparken momenteel een bezetting die aan de lage kant is: • ATVD beschikt over 9 verlichte gravelbanen en telt 630 leden, wat neerkomt op 70 leden per baan. • TVDZ heeft 6 verlichte kunstgrasbanen en telt 320 leden, wat neerkomt op ongeveer 53 leden per baan. Ontwikkeling padel op tennisparken Beide tennisverenigingen hebben de wens geuit om padelbanen te realiseren, aansluitend bij de landelijke trend en de behoefte aan een gevarieerder sportaanbod. Geluidsrestricties en ruimtelijke inpassing vormen momenteel de belangrijkste belemmeringen. De wens voor padelbanen en de relatief lage bezetting bieden kansen voor een ruimtelijk efficiënter gebruik.

Tennispark ATVD aan de Willem de Zwijgerlaan.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

4.3. Sporthallen, sportzalen en gymzalen In Diemen hebben we momenteel 2 sporthallen, 1 sportzaal en 4 gymzalen. Gymzalen en sportzalen hebben vooral een functie voor bewegingsonderwijs. Sportverenigingen gebruiken ze in de avonduren voor trainingsdoeleinden en in beperkte mate voor wedstrijden. Sportzalen worden zowel voor trainingen als wedstrijden gebruikt. De grote binnensporten zoals hockey, handbal, zaalvoetbal en korfbal hebben voor wedstrijden een grotere sportvloer nodig. Daarvoor moet een beroep worden gedaan op een sporthal. Tabel: Kenmerken binnensportaccommodaties Type Toelichting Afmeting

Gymzaal

1 zaaldeel

14 x 22 x 5,5

Sportzaal 2 gekoppelde zaaldelen Sporthal 3 of meer gekoppelde zaaldelen

28 x 24 x 7 24 x 44 x 7

Wedstrijdmogelijkheden binnensport

Gymnastiek, turnen, vechtsport, tafeltennis, badminton + Volleybal, basketbal + Handbal, hockey, korfbal, zaalvoetbal

Reguliere gebruikers • Overdag: Scholen maken overdag gebruik van de binnensportaccommodaties voor bewegingsonderwijs. Het aanbieden van voldoende binnensportruimte is een wettelijke verplichting. De gemeente Diemen heeft deze verplichting vastgelegd in de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Diemen 2023. Naast het onderwijs gebruiken ook andere organisaties, zoals Welzijn Diemen en kinderopvangorganisaties, de binnensportaccommodaties overdag in beperkte mate. • Avond: In de avond gebruiken sportverenigingen de sporthallen en -zalen. Doorgaans van 17 tot 23 uur gedurende 40 weken. In de weekenden worden de sporthallen gebruikt voor wedstrijden.

De nieuwe, groene Sporthal aan de Prins Bernhardlaan.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

Tabel: uren en bezettingsgraad binnensportaccommodaties op jaarbasis 9 Zaal Overdag Overdag Avond Avond (uren) (bezetting) (uren) (bezetting) Sporthal Wit 840 23 % 777 65 % Sporthal Groen 1.200 38% 1.005 84 % Sportzaal Duran 920 44% 775 65 % Gymzaal Schoolstraat 0 0% 1.562 68% (boven) Gymzaal Schoolstraat 860 83 % 1.782 78 % (beneden) Gymzaal Diemen Noord 760 73 % 1.419 62 % 10 Gymzaal OBS het Atelier Eigen beheer Eigen beheer 0 0%

Capaciteit en benutting Met de groei van het aantal inwoners van Diemen zal ook de vraag naar binnensportruimte toenemen. Dit betekent dat de grote binnensportaccommodaties in Diemen in de toekomst intensiever zullen worden benut, zonder dat er sprake is van overbelasting. • Overdag: Elk gymlokaal kan 26 uur per week en 1.040 uur per jaar worden ingezet voor bewegingsonderwijs. De huidige capaciteit is ruim voldoende om te voorzien in de vraag vanuit het onderwijs en biedt ook ruimte voor groei van het aantal leerlingen. De normafstand wordt vrijwel overal gehaald; enkele uitzonderingen blijven binnen acceptabele grenzen. • Avond: Uit de jaarlijkse bezettingscijfers blijkt dat sporthal Groen intensief wordt gebruikt (84%), terwijl sporthal Wit en sportzaal Duran nog ruimte bieden (65%). In de piekmaanden (oktober-maart) is de bezettingsgraad hoger. De bezettingsgraad van sporthal Wit en sportzaal Duran zal in 2050 naar verwachting stijgen tot het huidige niveau van sporthal Groen (circa 85%). Een aantal verenigingen ervaren beperkte beschikbaarheid van binnensportruimte. Dit komt met name door de voorkeur voor specifieke trainingsuren. 4.4. Zwembad en sportcentrum Duran Het Duran Sportcentrum is al meer dan 40 jaar een centrale sport- en ontmoetingsplek in Diemen-Zuid.

Het inmiddels verouderde sportcentrum beschikt over een wedstrijdbad (6 banen, beweegbare bodem), een doelgroepenbad, een sportzaal, twee squashbanen, een schietbaan (gehuurd door Schietsportvereniging De Vrijheid), horeca en een privé-sauna (beide geëxploiteerd door externe partijen).

9 Sporthallen en -zalen kunnen op werkdagen van 17.00 tot 23.00 uur gehuurd worden door sportverenigingen gedurende 40 we-

ken. Dat komt neer op ongeveer 1.200 uur per jaar. In de weekenden worden de sporthallen gebruikt voor wedstrijden. De kleinere gymlokalen worden in het weekend ook gebruikt voor trainingen, gedurende een seizoen van 44 weken. Dat komt neer op circa 52 uur per week en 2.288 uur per jaar. 10 Gymzaal OBS het Atelier is recentelijk in gebruik genomen. Deze is in de avonduren ook beschikbaar voor gebruik. Overdag wordt de gymzaal gebruikt voor bewegingsonderwijs.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

Tabel: Gebruiksoverzicht Duran Sportcentrum

Onderdeel Wedstrijdbad Doelgroepenbad Sportzaal Squashbaan Schietbaan

Gebruik/ week 95 uur 35 uur 46 uur 6 uur per baan 17 uur

Type gebruik Banenzwemmen, sport, zwemles, verenigingen Zwemles, doelgroepactiviteiten Sportverenigingen, onderwijs Recreatief Schietsportvereniging de Vrijheid

Capaciteit en benutting Het zwembad is circa 95 uur per week geopend en ontvangt jaarlijks ruim 130.000 bezoekers. Het zwemwater wordt intensief benut (met een vrijwel maximale bezetting) door: • Zwemonderwijs: zwemlessen voor jong en oud, schoolzwemmen en natte gymles. • Vrij zwemmen: banenzwemmen en recreatief zwemmen. Stadspashouders kunnen voor €1,- gebruikmaken van het zwembad. • Sportactiviteiten: vaste gebruikers zijn zwemvereniging De Meeuwen en de Onderwatersportvereniging Diemen. • Doelgroepactiviteiten: discozwemmen, aquasport, zwangerschapszwemmen, baby- en peuterzwemmen. Vooral in de middag- en avonduren heerst een tekort aan zwemwater voor sport en banenzwemmen. Gebruikers en verenigingen geven aan dat er onvoldoende zwemwater beschikbaar is en/of dat de beschikbare tijden niet aansluiten bij hun behoeften. 4.5. AGO Zwembad Het AGO-zwembad is speciaal aangepast voor mensen met een beperking. Dankzij de hoge watertemperatuur (33°C) is het zwembad erg geschikt voor therapiezwemmen en mensen met medische klachten. Het bad is vrijwel continu bezet door verzorgingstehuizen, stichtingen en fysiotherapiepraktijken, maar biedt ook ruimte voor zwemles. De gemeente Diemen en Amsterdam subsidiëren het AGO-zwembad om het aanbod voor doelgroepzwemmen en zwemlessen in de regio te waarborgen.

Het zwembad blijft open totdat het nieuwe Flevoparkbad (Zeeburgereiland, Amsterdam-Oost) deze regionale zorgfunctie overneemt. De opening van het nieuwe Flevoparkbad staat gepland in 2030. 4.6. Natuurijsbaan Hoewel het geen Diemens eigendom is, beheren wij sinds 1992 de natuurijsbaan aan de Muiderstraatweg bij De Sniep. Zodra er vorst wordt voorspeld, wordt de baan met water gevuld, zodat er snel natuurijs ontstaat. Bij voldoende ijs stelt de Diemer IJsclub de baan open voor schaatsers. 4.7. Maneges Maneges vervullen een functie door paardensport bereikbaar te maken voor alle leeftijden. Manege De Eenhoorn aan Landlust biedt paardensportactiviteiten voor jong en oud, van lessen en ponykampen tot wedstrijden.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

4.8. Sportvoorzieningen in de openbare ruimte Diemen beschikt over 39 openbare voorzieningen met sporttoestellen, uiteenlopend van een basketbalveldje op een speelplek tot grotere voorzieningen zoals het Johan Cruyff Court. De afgelopen jaren is veel geïnvesteerd in deze voorzieningen: er zijn meer natuurspeelplekken, de toegankelijkheid is verbeterd en bewoners worden actief betrokken bij de (her)inrichting (Beleidsnota Spelen, bewegen en ontmoeten voor alle leeftijden, 2019). Met name door de grote hoeveelheid speelplekken scoort Diemen een 78 hoog op de (ruimtelijke) Kernindicator Beweegvriendelijke Omgeving.11 Capaciteit Bij een ruimtelijke benadering van de sportvoorzieningen in de openbare ruimte, wordt tegenwoordig een gangbare norm van 1 m² sportoppervlak per woning gehanteerd.12 Hieruit blijkt: • Diemen Noord scoort met 1,5 m² per woning ruim boven deze norm. • Diemen Centrum en Diemen-Zuid komen met 0,9 m² per woning net onder de norm. • Holland Park heeft met slechts 0,1 m² per woning een zeer beperkt aanbod. Dit komt mede door de hoge woningdichtheid. Verschillende delen van Holland Park (zoals het Sportblok, Steigerblok, Hofblok en Parkblok) zijn nog in ontwikkeling. In deze delen zijn nieuwe sportgelegenheden in de openbare ruimte voorzien.

Dit zal leiden tot een lichte toename van het aantal m² sportruimte per woning, maar niet genoeg om het huidige tekort volledig in te lopen. Tabel: Toepassing openbare sportnorm per woongebied (huidige situatie)

Wijk Diemen Noord Holland Park Diemen Centrum (incl. de Sniep) Diemen Zuid Totaal

m² openbare sport 4.428 544 5.464

Woningen 2.911 4.027 6.260

m²/ woning 1,5 0,1 0,9

Overcapaciteit 1.517 -3.483 -796

3.070 13.506

3.397 16.595

0,9 0,8

-327 -3.089

11 Bron: Kernindicator Beweegvriendelijke omgeving 12 Bij gecombineerde speel- en beweegplekken nemen we alleen de oppervlakte van de sportvoorzieningen mee.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

4.9 Sportstimulering In Diemen vinden we het belangrijk dat iedereen kan meedoen aan sport en bewegen. De samenwerking met Welzijn Diemen speelt hierin een centrale rol. Door de inzet van buurtsportcoaches, jongerenwerkers, de gezondheidsmakelaar en andere partners zorgen we momenteel voor een laagdrempelig en gevarieerd sportaanbod voor alle leeftijden: • Kinderen t/m 12 jaar: 6 vaste sport- en spelactiviteiten per week (o.a. Sport & Spel in de wijk, KinderZomerSpelen en naschoolse activiteiten). • Jongeren (13-23 jaar): 5 tot 7 sportactiviteiten per week (zoals kickboksen, zaalvoetbal, calisthenics, sporttoernooien en meidenactiviteiten). • Volwassenen en ouderen: Ruim 20 sport- en beweegactiviteiten per week (waaronder yoga, pilates, wandelen, dans, valpreventie, seniorengym, en diverse groepslessen verspreid over meerdere locaties). Het aanbod van Welzijn Diemen is betaalbaar en toegankelijk voor alle leeftijdsgroepen en wordt uitgevoerd op diverse locaties in heel Diemen: van het Diemerbos tot de parkeerplaats bij de Beukenhorst.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

5. Participatietrajecten 5.1 Samenvatting vragenlijst gemeentebreed (Inwonerspanel) In oktober 2025 heeft de gemeente Diemen een online vragenlijst uitgezet onder inwoners van 16 jaar en ouder. De vragenlijst was beschikbaar in Nederlands en Engels. In totaal vulden 559 inwoners de vragenlijst in, afkomstig uit alle wijken en leeftijdsgroepen. De respons was representatief, met uitzondering van Holland Park. Het doel van dit onderzoek was om een beter beeld te krijgen van de behoeften van inwoners en de belemmeringen die zij ervaren om (meer) te sporten. Deze inzichten helpen ons daarnaast om gerichte maatregelen te nemen en sportdeelname te stimuleren. De volledige resultaten van het onderzoek zijn toegevoegd als externe bijlage. Beweeggedrag: Diemen kent een actieve bevolking: 44% van de inwoners en 52% van de kinderen beweegt minimaal 3,5 uur per week. Jongeren en volwassenen zijn actiever dan ouderen. Belangrijkste belemmeringen: Tijdgebrek (30%) is de grootste drempel, gevolgd door geen passend aanbod (22%), wachtlijsten bij verenigingen (vooral turnen en zwemles), kosten (8%), fysieke klachten (16%), mentale drempels (8%), bereikbaarheid/veiligheid (7%).

Wensen en behoeften: Inwoners vragen om meer variatie in het sportaanbod (padel, fitness, yoga, dans, zwemmen, vechtsporten), betere communicatie over activiteiten, meer sportplekken in de buurt (urban sports, sportroutes), groepsactiviteiten, begeleiding door instructeurs/buurtsportcoaches, en extra aandacht voor kwetsbare doelgroepen (vrouwen, ouderen, mensen met een beperking, lage inkomens). Kinderen en jongeren: Wachtlijsten bij verenigingen en vervoer/veiligheid zijn de grootste knelpunten. Kinderen missen vooral skaten, dansen, padel, vechtsporten en voetbal in de openbare ruimte. Meer laagdrempelige activiteiten in de wijk zou worden gewaardeerd. Signalen uit open antwoorden: Inwoners vragen om snellere en transparantere informatie over aanbod en wachtlijsten, meer aandacht voor veiligheid en onderhoud van sportplekken, extra activiteiten voor vrouwen en ouderen.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

5.2 Kinderraad Op 30 september kwam de kinderraad van Diemen bijeen om mee te denken over spelen en sporten in onze gemeente. We begonnen in de raadzaal met een gesprek over hoe kinderen het buitenspelen en sporten ervaren. Daarna gingen we samen de buurt in om sport- en speelplekken op locatie te bekijken en ideeën op te halen. Huidige situatie en beleving Kinderen vinden buitenspelen leuk, maar geven aan dat er te weinig speelplekken zijn, vooral in Holland Park en Diemen Zuid. Een veelgehoorde klacht is dat speelplekken vies en modderig zijn, wat het speelplezier vermindert. Daarnaast is er veel hangjeugd op de speel- en sportplekken, en zijn er veel zandbakken met kattenpoep. Er is behoefte aan meer variatie en uitdagende elementen, zoals klimtoestellen en avontuurlijke speelplekken. Sport- en speelplekken De huidige speelplekken worden gebruikt, maar kinderen missen sportmogelijkheden zoals: • Volleybal- en basketbalplekken. • Tennisvelden (bijvoorbeeld in Holland Park). • Fietscrossplekken en natuurlijke speelplekken waar je kunt klimmen. Ook werd het Raadhuisplein genoemd als locatie die aantrekkelijker gemaakt kan worden voor sport en spel. Uitdaging en variatie Veel speelplekken zijn niet uitdagend genoeg, vooral voor oudere kinderen. Er is behoefte aan: • Speeltuinen die geschikt zijn voor tieners, bijvoorbeeld met kabelbanen en een hogere glijbaan.

• Meer sportvormen in de openbare ruimte, zoals volleybal en basketbal. • Natuurlijke speelplekken die uitnodigen tot ontdekken en bewegen. Hoe stimuleren we meer bewegen? Kinderen noemen verschillende manieren om bewegen aantrekkelijker te maken: • Meer activiteiten, zoals de Winterspelen. • Lagere kosten en duidelijke informatie over wat er te doen is. • Flyers via scholen en samenwerking met Jeugdland om kinderen te bereiken.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

Inclusie en toegankelijkheid De kinderraad vroeg om aandacht voor kinderen met een beperking. Speelplekken moeten toegankelijk zijn, bijvoorbeeld in Holland Park. Ideeën zijn: • Spelletjes en toestellen die ook met een rolstoel gebruikt kunnen worden. • Uitleenbare materialen voor kinderen met een beperking. • Activiteiten via scholen om inclusie te bevorderen. Observaties tijdens buurtbezoeken Tijdens het bezoek aan de speelplekken kwam naar voren dat ze uitdagender kunnen worden gemaakt met klimtoestellen en sportmogelijkheden. De toestellen waar je samen op kunt spelen worden het meest gewaardeerd, zoals de mandschommel en klimroute.

5.3 Jongerenraad Op 20 november zijn we in overleg geweest met de jongerenraad van Diemen. Tijdens dit gesprek hebben we de huidige ambities van het sport- en beweegbeleid besproken en waardevolle input van de jongeren ontvangen. De belangrijkste punten die naar voren kwamen zijn: • Fietsveiligheid en verlichting: Jongeren ervaren onveiligheid rondom het sportpark, mede door gebrekkige verlichting en de aanwezigheid van ongure types. Het gebied rond de sporthallen wordt als gevaarlijk ervaren voor fietsers, door veel ongelukken en hardrijdend verkeer. • Meer sporttoernooien: Er is behoefte aan meer georganiseerde sporttoernooien voor jongeren. • Calisthenics: Deze sportvorm slaat momenteel niet aan. Het wordt als te moeilijk en onbekend ervaren. De jongeren hebben liever fitnessattributen die gelijk zijn aan die van een fitnessschool (gym). • Jongeren activeren via gamen: Om minder actieve jongeren te bereiken, kan gamificatie helpen, zoals Virtual Reality. Het is belangrijk dat er iets te winnen valt, zodat deelname aantrekkelijk wordt. • Avondactiviteiten: Jongeren geven aan behoefte te hebben aan activiteiten na etenstijd, specifiek gericht op hun leeftijdsgroep. • Toegankelijkheid van fitness: Jongeren en meisjes willen eerder toegang tot fitnessactiviteiten. Nu geldt er een minimale leeftijd. • Openbaar vervoer: Goede OV-bereikbaarheid is belangrijk.

Bijlmerpark wordt genoemd als positief voorbeeld vanwege de sportieve sfeer en bereikbaarheid. • Woningbouw in Holland Park: De jongeren benadrukken dat naast sportvoorzieningen ook voldoende woningen belangrijk zijn in Holland Park.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

• • •

Sportpark als ontmoetingsplek: Het sportpark wordt gezien als dé centrale plek voor jongeren. Investeren in deze locatie is belangrijk om ontmoeting en verblijf te stimuleren. Weilanddriehoek: Deze locatie wordt als minder prettig ervaren om naartoe te fietsen. Urban Dance Grounds en Skills Garden: Dergelijke vernieuwende sport- en beweegplekken zouden volgens de jongeren goed aanslaan.

5.4 Jongeren – aanvullende lotingssessie Op dinsdag 23 september organiseerde de gemeente Diemen een lotingssessie om jongeren van 13 tot 18 jaar actief te betrekken bij het sport- en beweegbeleid. Deze groep bleek lastig te bereiken tijdens eerdere participatiesessies, terwijl hun mening cruciaal is voor de toekomst van sport in Diemen. Uiteindelijk spraken we met tien jongeren van verschillende leeftijden. Alleen uit Holland Park waren geen jongeren aanwezig. Opzet De bijeenkomst begon met een interactieve quiz om inzicht te krijgen in het beweeggedrag en om het gesprek op gang te brengen. Vervolgens verzamelden we ideeën via Mentimeter en flipovers, waarop jongeren hun input konden schrijven. Deze ideeën vormden de basis voor een verdiepende groepsdiscussie waarin jongeren hun wensen en knelpunten toelichtten. Het doel was niet alleen om ideeën te verzamelen, maar ook om te begrijpen waarom bepaalde keuzes belangrijk zijn. Beweeggedrag en populaire sporten Uit de quiz bleek dat Nederlandse jongeren gemiddeld tien uur per dag zitten, maar toch 3,5 uur of meer per week bewegen. Fitness kwam naar voren als de populairste sport, in tegenstelling tot voetbal, dat vaak als favoriet wordt verondersteld. De jongeren gaven aan dat ze meer variatie willen in het sportaanbod.

Sporten zoals zeilen, kickboksen, schaatsen, wedstrijdzwemmen, zwemmen en gymnastiek werden genoemd als activiteiten die zij graag vaker zouden doen. Voorkeurslocaties en sportvormen Jongeren geven de voorkeur aan sporten in de natuur. Open grasvelden worden gezien als ideale plekken om te bewegen, gevolgd door fitnesslocaties en commerciële sportaanbieders. Hun favoriete plekken op dit moment zijn grote open velden, De Diem en het kerkplein. Toch missen zij voldoende uitdagende sportlocaties die aantrekkelijk en vernieuwend zijn. Wat betreft sportvormen kiezen de meeste jongeren voor teamsporten. Een aantal sport liever met een vriend of geeft de voorkeur aan alleen sporten. Dit laat zien dat het sportaanbod zowel groepsactiviteiten als individuele opties moet bieden.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

Belemmeringen en motivatie De grootste drempel om te sporten is tijdgebrek door schooldruk, gevolgd door een gebrek aan motivatie. Jongeren zien oplossingen in: • Minder huiswerk en toetsen. • Sportactiviteiten vanuit school, zoals in het Amerikaanse systeem. • Betere informatievoorziening: veel jongeren weten niet waar ze kunnen sporten, waardoor duidelijke communicatie vanuit de gemeente essentieel is. Daarnaast kwamen er verschillende knelpunten naar voren: • Het vinden van een sportmaatje is niet altijd eenvoudig. • Sportplekken zijn soms te druk en jongeren worden soms weggestuurd door oudere kinderen. • Toegang tot zwemwater De Diem is beperkt: er is slechts een kleine steiger die in de zomer overvol is. Een strandje zou volgens de jongeren een veel aantrekkelijkere oplossing zijn. • Jongeren willen meer sportspullen die ze op locaties kunnen lenen, zoals ballen en rackets. • Tot slot geven de jongeren aan liever minder sportplekken te hebben als deze dan wel leuker en uitdagender zijn. Verder lopen is geen probleem als de plek aantrekkelijk is. Ontbrekende voorzieningen en ideeën Jongeren zien kansen voor nieuwe sportvoorzieningen in Diemen. Zij noemen onder andere watersportfaciliteiten, mogelijkheden voor inline skaten, een skatepark, een Johan Cruyff Court en een wielerclub.

Ook extra activiteiten zoals hardloop- en fietswedstrijden, indoor skateparken en zelfs zanglessen worden genoemd als gewenste toevoegingen. Ten slotte zou een plek om te kunnen schuilen tegen de regen een goede toevoeging zijn bij de grotere sportplekken. Hoe maken we sport aantrekkelijker? Sport wordt leuk als er voldoende variatie is, als jongeren samen kunnen zijn en van elkaar kunnen leren. Competitie en zelfverbetering spelen ook een belangrijke rol, net als het gebruik van sportmaterialen en het gevoel van winnen. Om niet-sportende jongeren te bereiken, kwamen ideeën naar voren zoals: • Een sportapp met spelelementen (vergelijkbaar met Pokémon GO). • Meer gym op school en inspraak in gymactiviteiten. • Betere informatie over sportverenigingen en het combineren van school en sport.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

5.5 Wmo-raad Voor het opstellen van het nieuwe sportbeleid heeft de gemeente Diemen input opgehaald bij de Wmo-raad. Het doel van dit gesprek was om ervoor te zorgen dat het beleid ook inspeelt op de behoeften van kwetsbare doelgroepen, mensen met een beperking en inwoners met een migratieachtergrond of lage inkomens. Belangrijkste aandachtspunten De Wmo-raad gaf aan dat het beleid moet zorgen voor: • Toegankelijke en veilige sportaccommodaties, inclusief rolstoeltoegankelijkheid. • Inclusief sportaanbod voor kinderen, jongeren en volwassenen met een beperking, zowel individueel als in teamverband. • Passend aanbod dat aansluit op persoonlijke wensen: soms bij een vereniging, soms individueel of in lesvorm. • Speciale aandacht voor mensen met een migratieachtergrond en inwoners met lage inkomens. • Uitbreiding van sportaanbod voor ouderen; genoeg aanbod in iedere buurt. • Een omgeving waarin iedereen zich veilig voelt. Ondersteuning en samenwerking Om verenigingen toekomstbestendig en inclusief te maken, is het belangrijk om: • Verenigingen te ondersteunen bij het opzetten van G-teams en het omgaan met diverse beperkingen. • Bijscholing van buurtsportcoaches en clubondersteuning om de kennis op gebied van inclusiviteit te versterken. • Samenwerking te stimuleren tussen gemeente, sportverenigingen, welzijnspartners en regionale organisaties.

Financiële en praktische drempels verlagen De Wmo-raad adviseerde om drempels weg te nemen door: • Flexibele sportabonnementen zoals strippenkaarten, zodat mensen niet vastzitten aan een jaarabonnement. • Meer bekendheid geven aan deze regelingen voor sporthulpmiddelen, aangezien deze regeling nog te weinig wordt gebruikt: o Gratis lenen via Uniek Sporten Uitleen (vier maanden, geen lidmaatschap nodig). o Wmo kan er een aanvraag worden gedaan voor een tegemoetkoming in de aanschaf van een sportmiddel. Dit gaat om maximaal € 3.593, aanvullend via Uniek Sporten (85% vergoeding, max. €250 eigen bijdrage). Verdere suggesties Naast bovenstaande punten kwamen praktische ideeën naar voren: • Vervoer voor G-teams: voorbeeld Amsterdam (taxibusjes). • Bereikbaarheid verbeteren: onderzoek verlenging tramlijn Plantage de Sniep. • Start nieuwe sportvormen op basis van vraag.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

5.6 Verenigingsmonitor (Profiel van de Diemense sportverenigingen) In het voorjaar van 2025 hebben we een digitale vragenlijst uitgezet onder alle sportverenigingen in Diemen. In totaal hebben ruim 20 verenigingen de vragenlijst ingevuld. De resultaten geven een goed beeld van de stand van zaken binnen het Diemense sportverenigingsleven en laten zien waar kansen en knelpunten liggen. Ledenontwikkeling en doelgroepen • Ledenontwikkeling: Bij de meeste verenigingen is het ledenaantal de afgelopen twee jaar licht toegenomen of gelijk gebleven. Enkele verenigingen, zoals Zwemvereniging De Meeuwen Diemen en sv Diemen, melden een sterke toename en zelfs wachtlijsten, vooral bij de jeugd. Andere verenigingen, zoals Diemer IJsclub en Diemer Dam Vereniging, zien het ledenaantal stabiel of licht dalen. • Wachtlijsten: SV Diemen, zwemvereniging de Meeuwen, de Diemer Gymnastiek Vereniging en schietvereniging de Vrijheid hebben momenteel een wachtlijst. • Aandeel leden uit Diemen: Bij de meeste verenigingen komt het merendeel van de leden uit Diemen (vaak 60% tot ruim 90%). Vooral de grote verenigingen als SV Diemen, Judo Fritz en Diemer Gymnastiek Vereniging hebben een hoog aandeel Diemense leden. • Doelgroepen: Veel verenigingen richten zich op jeugd en jongeren, maar er is groeiende aandacht voor senioren en mensen met een beperking.

Toch geven meerdere verenigingen aan dat het aanbod voor deze doelgroepen nog beperkt is of dat uitbreiding lastig is door gebrek aan geschikte trainers of ruimte. • Diversiteit: Vrijwel alle verenigingen vinden diversiteit belangrijk, maar slechts een deel heeft hier actief beleid op. Inclusie wordt vaak als vanzelfsprekend gezien, maar concrete acties of plannen ontbreken meestal. Financiële situatie • Financiële gezondheid: De meeste verenigingen beoordelen hun financiële situatie als gezond. Vrijwel alle verenigingen hebben een reserve, variërend van 10% tot zelfs 150% van de jaarbegroting. Een aantal verenigingen heeft het financieel wel zwaarder. • Financiële drukpunten: Bij enkele verenigingen neemt de financiële druk toe door stijgende kosten of het wegvallen van inkomsten. Er zijn signalen dat meer leden moeite hebben met het betalen van contributie. • Toekomst: Veel verenigingen werken met een jaarlijkse begroting; slechts een enkeling heeft een meerjarenplan. Er is behoefte aan ondersteuning bij subsidieaanvragen en beleidsontwikkeling. Accommodaties en duurzaamheid • Ruimte en capaciteit: Een aantal verenigingen geeft aan ruimtegebrek te ervaren, vooral bij populaire sporten als voetbal, zwemmen en gymnastiek. Dit leidt in deze drie gevallen tot wachtlijsten en beperkt de mogelijkheden om nieuwe doelgroepen te bedienen.

• Staat van de accommodaties: De waardering voor accommodaties varieert. Sporthallen en binnensportaccommodaties worden redelijk tot goed beoordeeld,

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

•

maar er zijn klachten over verouderde clubhuizen, onvoldoende ventilatie of beperkte capaciteit. Duurzaamheid: Een aantal verenigingen nemen zelf maatregelen om te verduurzamen, zoals ledverlichting en isolatie. Grote investeringen zijn vaak alleen mogelijk met steun van de gemeente of uit de financiële reserve.

Vrijwilligers en organisatie • Vrijwilligers: Vrijwel alle verenigingen signaleren een tekort aan vrijwilligers, vooral voor structurele of bestuurlijke taken. De binding met de vereniging is minder vanzelfsprekend dan vroeger; leden consumeren vaker het sportaanbod zonder zich langdurig te verbinden. • Kader: Het technisch kader (trainers, coaches) is bij de meeste verenigingen net voldoende, maar uitbreiding en verdere professionalisering zijn gewenst. Vooral bij grote verenigingen als sv Diemen is het lastig om voor alle teams gekwalificeerd kader te vinden. • Bestuur: Bestuurlijke functies zijn vaak moeilijk te vervullen. De werkdruk op het bestaande bestuur is hoog, wat risico’s geeft voor de continuïteit. Normen, waarden en inclusie • Gedrag en omgang: De meeste verenigingen hebben gedragsregels, maar de mate van communicatie en handhaving verschilt. Incidenten rond agressie of ongewenst gedrag komen voor, vooral bij voetbal, maar worden meestal adequaat opgepakt. • Inclusie: Een aantal verenigingen heeft actief beleid op inclusie en onderneemt concrete acties. Anderen geven aan dat iedereen welkom is, maar dat beleid en communicatie hierover nog ontwikkeld moeten worden. Samenwerking en activiteiten • Samenwerking: Veel verenigingen werken samen met scholen, buurtsportcoaches en maatschappelijke organisaties, maar de intensiteit verschilt sterk.

Er is behoefte aan meer structurele samenwerking, vooral rond maatschappelijke thema’s. • Activiteiten: Naast het reguliere sportaanbod organiseren de meeste verenigingen extra activiteiten voor leden en soms ook voor niet-leden (zoals open dagen, clinics, evenementen). Leden- en vrijwilligersenquêtes worden regelmatig ingezet om wensen en tevredenheid te peilen. Ondersteuningsbehoefte Verenigingen vragen vooral om ondersteuning bij accommodatie (nieuwbouw, renovatie, verduurzaming), subsidieaanvragen, vrijwilligerswerving en beleidsontwikkeling. Er is behoefte aan meer structureel overleg en kennisdeling tussen verenigingen en met de gemeente.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

5.7 Verdiepingssessie Buitensport Op 7 juli 2025 vond een participatiesessie plaats met vertegenwoordigers van de buitensportverenigingen in Diemen. In een open en constructieve sfeer is gesproken over de kansen en knelpunten op en rond het sportpark, met aandacht voor sportieve, sociale en ruimtelijke thema’s. Via de online tool ‘Mentimeter’ zijn gezamenlijke thema’s en aan‑ dachtspunten opgehaald die als basis dienden voor het gesprek. Hieronder de belangrijkste input vanuit de verenigingen. Ondersteuning voor Verenigingen De verenigingen gaven aan behoefte te hebben aan meer structurele ondersteuning, zowel op organisatorisch als sociaal vlak: • Samenwerking met Stichting Welzijn Diemen en inzet van buurtsportcoaches/jongerenwerkers dient versterkt te worden. • Ondersteuning bij bestuurlijke taken, zoals aansprakelijkheid en regelgeving, en het aantrekken van nieuwe doelgroepen en vrijwilligers via clubondersteuning. • De wens om het sportpark te positioneren als het sportieve hart van Diemen, met een bredere maatschappelijke rol. Duurzaamheid clubgebouwen Duurzaamheid van de clubgebouwen is een belangrijk aandachtspunt. Momenteel regelt iedere vereniging dit op haar eigen manier: • De verenigingen stellen voor om dit gezamenlijk op te pakken, in samenwerking met de gemeente. Mogelijk levert dit bepaalde voordelen op, bijvoorbeeld bij energiecontracten.

Vanuit de verenigingen kwam de wens dat de gemeente hierin de regie neemt, bijvoorbeeld door bundeling van energiecontracten of door collectieve voorzieningen zoals zonnepanelen, batterijen of verduurzaming van de warmwatervoorziening. • Er is een nadrukkelijk verzoek voor actievere hulp vanuit de gemeente bij subsidieaanvragen, zoals DUMAVA. Deze zijn complexer geworden en vragen om begeleiding. (Sociale) veiligheid en handhaving De sociale veiligheid op het sportpark is een terugkerend aandachtspunt. Verenigingen signaleren: • Veel jongeren in de avonduren, ook van buiten Diemen. • Grote hoeveelheden lachgaspatronen worden soms aangetroffen op de parkeerplaats. • Vernielingen en zwerfafval zorgen voor een onaangename en soms onveilige omgeving. • Er is een gebrek aan toezicht en handhaving, vooral in de avonduren. • De verenigingen zien de meerwaarde van een open sportpark, zeker voor buurtbewoners en kinderen die incidenteel gebruik maken. Structureel of commercieel gebruik van de velden kan wat hen betreft alleen in overleg met en ten gunste van de betreffende vereniging.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

• •

• •

Duidelijkere signalering kwam ook naar voren. Fietsers worden nu fysiek geweerd, maar er staat nergens dat het een voetgangersgebied is. Vanuit HC Diemen is de wens benoemd om een extra veldje mogelijk te maken, eventueel door de QR-Fitroute en het beachvolleybalveld anders te positioneren. Ook DKV en SV Zeeburg gaven aan dat de huidige ligging van het volleybal- en handbalveld niet praktisch is en beter gecombineerd kan worden met voorzieningen voor opslag. Bij een herinrichting zouden ook urban sportvoorzieningen (pumptrack, stangenpark, etc.) kunnen worden ingepast. De vraag werd gesteld: moet het sportpark wel volledig openbaar zijn? Met name SV Diemen ziet geen problemen in het volledig afsluiten van het sportpark. Een mogelijke maatregel met betrekking tot sociale veiligheid is meer handhaving.

Toekomstvisie Sportpark We hebben samen de ambitie uitgesproken om de sportparken toekomstbestendig te maken: • ATVD heeft een grote wens voor padelbanen. Dit kan door meerdere tennisbanen om te vormen of door het zoeken van een aanvullende locatie. TVDZ heeft ook interesse in padelbanen, maar dit is vanwege geluidsoverlast vrijwel onmogelijk. • Met name SV Diemen ervaart ruimtetekort. Er is een lange wachtrij van meerdere jaren die grotendeels uit Diemense inwoners bestaat. • Ook HC Diemen heeft ruimtegebrek, en verwacht dat dit over vijf jaar problemen gaat opleveren. Zij stellen voor om op de korte termijn meerdere sportstroken toe te voegen, zodat er meer ruimte is voor jeugdwedstrijden en voor de warming-up. DKV Victoria groeit ook stabiel door. • Verder hebben verenigingen aangegeven dat de bereikbaarheid van sportpark verbeterd kan worden, bijvoorbeeld door een fietstunnel onder de spoorboog (al is de vraag of dit financieel haalbaar is voor de gemeente). Aangezien meerdere verenigingen aangeven ruimtegebrek te hebben, hebben we meerdere scenario’s verkend: • Optimalisatie huidige sportpark ▪ Onderdelen van het sportpark zoals de QR Fitroute en het beachveld worden momenteel beperkt gebruikt. Verenigingen stellen voor om meer activiteiten te programmeren of deze ruimte te heroverwegen qua invulling.

• Mogelijke zoeklocaties ▪ We hebben met de vereniging een voorverkenning gedaan om naar een nieuw sportpark te verplaatsen, namelijk de weilanddriehoek (tegenover Diemerbos). De verenigingen staan hier positief tegenover, maar de vraag wie hierheen zou verhuizen (hockey, voetbal, tennis) ligt nog open en heeft meer onderzoek nodig. ▪ De Spoordriehoek is ook als optie besproken. De gemeente is echter geen grondeigenaar. De verenigingen geven daarnaast aan dat deze locatie niet goed bereikbaar is, en daarmee een lastige optie.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

Commerciële voetbalscholen en oneigenlijk gebruik van de velden Sportpark De Diemen is openbaar toegankelijk, zodat inwoners hier kunnen sporten buiten de vereniging om. De verenigingen signaleren een duidelijke toename van commerciële voetbalscholen op het sportpark. Hoewel deze initiatieven bijdragen aan het sportaanbod, roept het ook vragen op over het gebruik van publieke sportvoorzieningen: • Voetbalschool Diemen is geregistreerd en werkt goed samen met SV Diemen, maar er zijn ook andere groepen actief die niet geregistreerd zijn. Dit zijn niet altijd voetbalscholen, maar soms ook bootcampclubjes. • Het gebruik van de velden door onbekende partijen botst soms met de planning van verenigingen. • Er is behoefte aan duidelijke afspraken en regulering, zodat het gebruik van het sportpark eerlijk en transparant blijft. • De verenigingen vragen om een helder kader voor commercieel gebruik, bijvoorbeeld met registratieplicht en afstemming met bestaande gebruikers. • Ook werd geopperd om het gebruik van het sportpark door commerciële voetbalscholen beter te laten aansluiten op bredere regionale sportagenda’s, zoals de Amsterdamse Voetbal Agenda. Hierover gaat de gemeente met Amsterdam in gesprek.

5.8 Verdiepingssessie Binnensport Op 11 september 2025 vond een participatiesessie plaats met vijf vertegenwoordigers van vier binnensportverenigingen in het kader van de nieuwe sportnota. Tijdens deze bijeenkomst hebben de verenigingen hun belangrijkste aandachtspunten gedeeld. Deze punten vormen waardevolle input voor het toekomstige sportbeleid. Belangrijkste aandachtspunten: • Vrijwilligers: Er is een tekort aan vrijwilligers voor verenigingstaken, waaronder trainers, commissieleden en scheidsrechters. • Beheer en gebruik sporthallen: Duidelijke afspraken over beheer en verhuur zijn gewenst, evenals inzicht in en optimalisatie van de bezettingsgraad. • Accommodaties: De Schoolstraat vraagt om verbeteringen zoals meer ramen die open kunnen, airco-installatie en een traplift voor toegankelijkheid. • Sportaanbod en leden: Er zijn wachtlijsten bij binnensport (met name turnen), zorgen over ledenbehoud en behoefte aan nieuwe leden. • Faciliteiten: Mogelijkheid voor vaste toestellen in sporthallen (gymtoestellen). • Doorlopende afspraken: Structurele afspraken met de gemeente over het gebruik van sporthallen zijn belangrijk. Tijdens een open discussie werden de volgende zaken verder uitgediept. 1. Beheer en gebruik binnensportaccommodaties Er is nog ruimte in de grote binnensportaccommodaties, mede door de geknipte seizoenen van enkele verenigingen.

We moeten samen zorgen voor een betere bezetting van deze accommodaties. Dat vraagt om een gezamenlijke aanpak. Tot nu toe

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

hebben de binnensportverenigingen in Diemen een belangrijke rol gespeeld bij het verdelen van sporthalruimte. Die betrokkenheid wordt gewaardeerd en moet behouden blijven. Met het aanstaande pensioen van de teamleider Sportbedrijf is het echter noodzakelijk om duidelijke verhuurregels op te stellen. Zo borgen we bestaande afspraken en zorgen we voor transparantie en continuïteit in het gebruik van sporthallen. 2. Kwaliteit gymzaal Schoolstraat De kwaliteit van de gymzaal moet volgens de verenigingen verbeterd worden. Het binnenklimaat is nu onvoldoende: in de zomer loopt de temperatuur extreem hoog op, er is geen airco en te weinig ramen kunnen open. Dit leidt wel eens tot het annuleren van lessen. Ook de toegankelijkheid schiet tekort: mindervalide personen kunnen niet naar de eerste verdieping, omdat er geen traplift aanwezig is. 3. Clubondersteuning Verenigingen staan op verschillende manieren onder druk. a. Vrijwilligers: trainers, commissie en scheidsrechters De mogelijkheden tot het betalen of vergoeden van trainers zijn beperkt. Aanbieden van trainerscursussen helpt, daarbij is er veel hulp vanuit landelijke organisaties en Sportakkoord. Veel aandacht voor vrijwilligers is belangrijk. Gemeentelijke inzet moet niet overlappen met het aanbod vanuit de bond. b. Promotie: leden aanwas en behoud Sommige binnensportverenigingen kunnen goed nieuwe leden gebruiken.

De Diemer Gym Vereniging heeft een wachtlijst door een gebrek aan (goed opgeleide technische) trainers. Gezamenlijke promotie van de sport blijft belangrijk. c. Duurzaamheid Sportverenigingen die hun accommodatie en verenigingen willen verduurzamen verdienen steun van de gemeente. Concrete ondersteuning en een gemeenschappelijke aanpak is zeer wenselijk.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

6. Sportmonitor 2023

In 2023 is een monitor gehouden onder alle inwoners van Diemen over de sportdeelname, de sportintensiteit, de populaire sporten, de meest beoefende sporten, zwemvaardigheden en organisatieverband waarin men sport. 6.1 Opzet In totaal hebben 794 inwoners van Diemen meegedaan aan de Sportmonitor. • 412 kinderen van 6-12 jaar via een vragenlijst op school • 380 inwoners van 12 jaar en ouder via een online vragenlijst, waarvan: ▪ 21 jongeren (12-17 jaar) ▪ 298 volwassenen (18-65 jaar) ▪ 61 senioren (65 jaar en ouder) Hoewel er een goede spreiding is over de verschillende woonwijken, is de input van jongeren zeer beperkt. Daardoor benaderen we de resultaten voor deze groep indicatief, en niet als representatief. 6.2 Resultaten kinderen 6 t/m 12 jaar Sportdeelname Basisschoolleerlingen in Diemen zijn actief en nemen vaak deel aan georganiseerde sportactiviteiten. De belangrijkste uitkomsten uit de monitor voor kinderen van 6 tot 12 jaar zijn als volgt: • 83% sport minstens één keer per week (landelijk: 89% sport of speelt minstens twee keer per week). • 77% sport minstens twee keer per week. • 10% voldoet aan de beweegrichtlijn van dagelijks minstens één uur matig intensief bewegen (landelijk: 61,5%). • 65% is lid van een sportvereniging.

De lagere cijfers in Diemen zijn grotendeels te verklaren doordat alleen georganiseerde sportmomenten zijn meegeteld, terwijl landelijke cijfers ook informele beweging zoals buitenspelen, fietsen en gym op school meenemen. Daarom nemen we deze cijfers met de nodige voorzichtigheid: ze geven slechts een indicatie van sportdeelname. Voetbal veruit de populairste sport Voetbal is met afstand de populairste sport in Diemen (130 kinderen), gevolgd door hockey (60), turnen, dansen, zwemmen en vecht/verdedigingssport. Dit komt sterk overeen met landelijke cijfers: ook landelijk zijn voetbal, zwemmen, turnen en dansen de meest beoefende sporten onder kinderen van 6–12 jaar. Redenen om niet te sporten: tijdgebrek en buitenspelen Kinderen in Diemen die niet sporten noemen vooral dat ze al genoeg buiten spelen of dat ze eigenlijk niet weten waarom ze niet sporten. Landelijk worden schermgebruik, motivatiegebrek en beperkte speelruimte vaker genoemd.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

6.3 Resultaten jongeren en volwassen (12 jaar en ouder) Jongeren sporten het meest Diemen kent een bovengemiddeld actieve bevolking, maar er zijn duidelijke verschillen tussen leeftijdsgroepen: • 80% van de respondenten sport minstens 1× per week. ▪ Jongeren zijn het actiefst: 90% sport wekelijks. ▪ Senioren sporten het minst: 62% sport minimaal 1×/week. • De verschillen tussen wijken zijn relatief klein, maar in Diemen-Zuid en Plantage de Sniep is het aandeel wekelijkse sporters het hoogst (83–84%), in Holland Park het laagst (77%). • Let op: Volgens de GGD Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 sport 74% van de jongeren in Diemen wekelijks bij een club of sportschool. Dit is lager dan het lokale cijfer hierboven, omdat de GGD alleen club/sportschool meet en niet alle sportvormen. Bij volwassenen (18+) geeft de GGD Volwassenenmonitor aan dat 64% wekelijks sport (2024), wat lager is dan het lokale cijfer (83%). Dit verschil komt door andere definities en meetmethoden. Weinig jongeren en senioren halen de beweegrichtlijnen Uit de Sportmonitor blijkt dat gemiddeld 64% van de inwoners van Diemen (12 jaar en ouder) voldoet aan de beweegnorm volgens de richtlijnen van het Kenniscentrum Sport & Bewegen. • Jongeren: 14% voldoet aan de beweegnorm (dagelijks ≥60 min). Dit is lager dan landelijke schattingen (39–43%) en lager dan het GGD-cijfer voor Diemen (18%).

• Volwassenen: 74% voldoet aan de beweegnorm (minimaal 150 min/week). Dit is ruim boven de landelijke bandbreedte (45–50%) en ook boven het GGD-cijfer voor Diemen (54%). • Senioren: 36% voldoet aan de beweegnorm. Dit ligt iets onder het landelijk beeld (40–45%). • Let op: De GGD hanteert strikte definities per leeftijdsgroep. Bij volwassenen (18+) is het percentage dat voldoet aan de beweegrichtlijn 54% (GGD 2024), bij jongeren 18% (GGD Jeugd 2023). Lokale cijfers zijn dus fors hoger dan GGD-cijfers, vooral bij volwassenen. Dit verschil komt door andere vraagstelling en interpretatie van de norm. Leeftijdsgroep Jongeren Volwassenen Senioren Totaal

≥1×/week 91% 83% 62% 80%

≥2×/week Beweegrichtlijn 86% 14% 75% 74% 48% 36% 71% 64%

Jongeren sporten het meest veelzijdig De respondenten doen in 2023 gemiddeld aan 2,9 verschillende sporten. • De spreiding is groot: 15% doet geen enkele sport, 16% doet 1 sport, 22% doet 2 sporten, 16% doet 3 sporten, en 8% doet 5 of meer sporten.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

• •

Jongeren zijn dus het meest veelzijdig: 41% doet vier of meer sporten. Bij volwassenen is dat 24% en bij senioren slechts 10% De sportdiversiteit in Diemen is dus lager dan in Amsterdam (4,3 sporten), maar wel duidelijk gestegen ten opzichte van de Sportmonitor 2014 (1,8 sporten)

Fitness is meest populaire sport, gevolgd door voetbal Fitness is veruit de populairste sport onder de respondenten, gevolgd door veldvoetbal, hardlopen, tennis, zwemmen en wandelen. Dit sluit aan bij landelijke trends waarin fitness en individuele sporten terrein winnen. • Fitness: meest beoefend, vooral bij jongvolwassenen en volwassenen tot 65 jaar. • Veldvoetbal: vooral populair bij jongeren en jongvolwassenen. • Wandelsport: wint aan populariteit bij ouderen. • Tennis, zwemmen, hardlopen: breed verspreid over leeftijden. Opvallend is de groei van het aandeel volwassenen dat sport bij commerciële aanbieders (zoals fitnessclubs, yogastudio’s, dansscholen): 32% van de volwassenen sport hier, wat duidt op een verschuiving van traditioneel verenigingssporten naar meer flexibel en individueel sporten. De meeste inwoners van Diemen sporten in georganiseerd verband In totaal is 36% van de inwoners van 12 jaar en ouder lid van een sportvereniging, 27% is lid van een commerciële aanbieder (zoals een sportschool of dansschool) en 31% sport ongeorganiseerd, bijvoorbeeld door te hardlopen, fietsen of wandelen. • Jongeren: 71% is lid van een sportvereniging, 19% van een commerciële aanbieder, 18% sport ongeorganiseerd. • Volwassenen: 38% is lid van een sportvereniging, 31,5% van een commerciële aanbieder, 34% sport ongeorganiseerd.

• Senioren: 9,8% is lid van een sportvereniging, 9,8% van een commerciële aanbieder, 37% sport ongeorganiseerd. Waardering sportvoorzieningen De waardering voor sportvoorzieningen is in Diemen gemeten op een schaal van 1 (zeer ontevreden) tot 5 (zeer tevreden). Hieruit kwam het volgende beeld naar voren: • Sporthallen: 3,96 • Zwembaden: 3,58 • Openbare ruimte: 3,46 • Buitensportaccommodaties: 3,38 Zwemvaardigheid Onder de volwassen respondenten in Diemen heeft 10% geen zwemdiploma. Van deze groep kan 31% ook daadwerkelijk niet zwemmen. Vooral bij 65-plussers komt deze risicogroep relatief vaak voor.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

Vrijwilligerswerk Gemiddeld 15% van alle inwoners van Diemen zet zich inzet als vrijwilliger in de sport. Dit aandeel verschilt per leeftijdsgroep: • Onder jongeren (12–17 jaar) is ongeveer 8% actief als vrijwilliger • Bij volwassenen (18–65 jaar) ligt dit aandeel het hoogst met 17% • Bij senioren (65+) is het aandeel vrijwilligers ongeveer 10%. De meeste vrijwilligers zijn actief als trainer, coach, leider of helpen mee in de kantine of bar. Vergelijking met Sportmonitor Diemen 2014 • De wekelijkse sportdeelname is gestegen (van 75% naar 80%). • Het aandeel sporters bij commerciële aanbieders is verder toegenomen. • De groep niet-sporters is gedaald van 25% naar 16%, maar blijft vooral onder ouderen en lager opgeleiden relatief groot.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

7. Gerelateerde beleidsplannen

Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste beleidskaders die relevant zijn voor sport, beweging en een gezonde leefomgeving. Lokaal Sportakkoord Diemen (2023) Het Sportakkoord is het lokale samenwerkingsdocument tussen gemeente, sportverenigingen, commerciële sportaanbieders, welzijn, zorg en onderwijs. Het richt zich op een leven lang sporten en bewegen voor iedereen, een duurzame sportinfrastructuur, vitale sportaanbieders, sociale veiligheid en inclusiviteit. De uitvoering gebeurt samen met buurtsportcoaches en de kwartiermaker Sportakkoord. Het akkoord sluit aan op het landelijke Sportakkoord II en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA), en bevat concrete ambities en acties voor de komende jaren. Nota Sociaal Domein 2024-2027 ‘Samen Diemen’ Deze nota vormt het overkoepelende beleidskader voor het sociaal domein in Diemen. De nota richt zich op een kansrijke start voor jeugd, gezondheid, sociale participatie, maatschappelijke en economische participatie, en veiligheid en wonen. Sport en bewegen worden gezien als belangrijke middelen voor gezondheid, ontmoeting en participatie. De nota benadrukt het belang van samenwerking tussen verschillende partners en het bereiken van kwetsbare groepen. Buurtsportcoaches en sportvoorzieningen zijn belangrijke instrumenten binnen deze aanpak.