Bijlage 1 - Partiële herziening Omgevingsvisie Diemen 2040

Partiële herziening Omgevingsvisie Diemen 2040 t.b.v. opwek van wind- en zonne-energie

GEMEENTE DIEMEN, MEI 2024

Inhoud 1)

Inleiding.................................................................................................................................................................................................................................... 2 Inleiding over zoekgebieden wind en zon .................................................................................................................................................................................... 2 Inleiding over lokaal eigendom .................................................................................................................................................................................................... 2 Waar in de Omgevingsvisie Diemen 2040 willen we wijzigingen aanbrengen? .......................................................................................................................... 2 Omgevingsvisie wijzigen, kan dat zomaar? .................................................................................................................................................................................. 3 Waarom is een partiële herziening nu nodig? ............................................................................................................................................................................. 3

2)

Wijzigingen kaarten rond wind en zon..................................................................................................................................................................................... 4

3)

Belangrijke informatie over de wijzigingen in de Omgevingsvisie Diemen 2040..................................................................................................................... 6 Wind ............................................................................................................................................................................................................................................. 6 Zon ............................................................................................................................................................................................................................................. 11

4)

Wijzigingen tekstpassages die betrekking hebben op duurzame energie ............................................................................................................................. 14

5)

Wijzigingen tekstpassages die betrekking hebben op lokaal eigendom ................................................................................................................................ 19

1

1) Inleiding Inleiding over zoekgebieden wind en zon Op 17 juni 2021 heeft de gemeenteraad de Regionale energiestrategie (RES 1.0) vastgesteld. Onderdeel van de RES 1.0 zijn zoekgebieden voor productie van wind- en zonne-energie. Daarna heeft de gemeenteraad op 27 januari 2022 de Omgevingsvisie Diemen 2040 vastgesteld. In de omgevingsvisie zijn deze zoekgebieden opgenomen en is de opdracht geformuleerd om te gaan ‘onderzoeken voor welke gebieden de gemeente uiteindelijk planologische medewerking wil verlenen’1. Die opdracht is door het college opgepakt. Aan de hand van diverse onderzoeken2 zijn een paar zoekgebieden geschrapt, andere zijn stapsgewijs aangepast en opnieuw begrensd. De wijzigingen van zoekgebieden willen we formeel vastleggen door kaarten en teksten in de Omgevingsvisie Diemen 2040 aan te passen. Dit willen we regelen door middel van deze ‘partiële herziening’ van de omgevingsvisie die door de gemeenteraad wordt vastgesteld.

Inleiding over lokaal eigendom Bij het vaststellen van de RES 1.0 heeft de gemeenteraad van Diemen de motie 2.3 ‘Eigendomsbeleid bij vergunningsvoorwaarden’ aangenomen. Strekking van deze motie is dat de raad het college oproept om bij grootschalige energieprojecten minimaal 50% lokaal eigendom te realiseren. Ook in het Coalitieakkoord Diemen 2022-2026 komt het onderwerp aan de orde: “Minimaal 50% lokaal eigenaarschap blijft het uitgangspunt voor mogelijke grootschalige energieprojecten“. Tenslotte wordt ook in de Omgevingsvisie Diemen 2040, bij de spelregels voor nieuwe initiatieven, aangegeven dat “toekomstige winsten moeten worden ingezet voor natuur en/of aan inwoners van Diemen”. Er is inmiddels uitgebreid beleidsonderzoek gedaan naar kansen voor lokaal eigendom in Diemen3. Een van de belangrijkste aanbevelingen is dat de ambitie van de gemeente om 50% lokaal eigendom te realiseren goed vastgelegd moet worden in het ruimtelijk beleid. De Omgevingsvisie Diemen 2040 wordt omschreven als een geschikt beleidsdocument om dit te verankeren. Vandaar dat we dit als derde punt willen meenemen in deze partiële herziening.

Waar in de Omgevingsvisie Diemen 2040 willen we wijzigingen aanbrengen? Samengevat gaat de partiële herziening over drie onderwerpen: 1) Twee kaartbeelden die betrekking hebben op de zoekgebieden van wind- en zonne-energie. 2) Zes tekstpassages die betrekking hebben op de zoekgebieden van wind- en zonne-energie.

1

Omgevingsvisie Diemen 2040, hoofdstuk 3.2, pag.24. De meest actuele en relevante onderzoeken betreffen het Concept MER t.b.v. de wind-zoekgebieden (Antea, november 2023) en een ambtelijke notitie/ analyse t.b.v. de zon-zoekgebieden (‘Adviezen zoekgebieden zonne-energie’, oktober 2023). Deze twee documenten dienen als onderbouwing van de partiële herziening. 3 ‘Beleidsonderzoek kansen lokaal eigendom gemeente Diemen’, Royal Haskoning DHV, oktober 2023 2

2

3) Twee tekstpassages die betrekking hebben op participatie en lokaal eigendom bij grootschalige energieprojecten Deze drie onderwerpen worden verderop nader uitgewerkt.

Omgevingsvisie wijzigen, kan dat zomaar? In de Omgevingsvisie Diemen 2040 staat4 dat een omgevingsvisie geen product is dat we eenmalig opstellen, maar een continu proces. Nieuwe informatie en evaluatie kunnen aanleiding geven om de Omgevingsvisie bij te stellen. Is er voortschrijdend inzicht, dan hoeven we de Omgevingsvisie niet in zijn geheel aan te passen. Het is hierbij volgens de tekst in de visie ook een optie om alleen dat deel aan te passen waar daar, gezien de ontwikkelingen, behoefte aan is. Deze mogelijkheid grijpen we nu aan. Hiervoor is een raadsbesluit nodig.

Waarom is een partiële herziening nu nodig? Zoekgebieden voor wind- en zonne-energie Door de wijzigingen maken we van ‘zoekgebieden’ ‘projectgebieden’ voor de opwek van wind- en zonne-energie. Als de raad deze projectgebieden verankert in de Omgevingsvisie Diemen 2040 dan kan er vanuit daar worden verder gegaan en kunnen de gebieden worden opgenomen in het Diemense Omgevingsplan. Ook is er dan een basis voor het toekennen van een omgevingsvergunning als een initiatiefnemer hiervoor een aanvraag indient. Uiteraard moet een initiatiefnemer hierbij altijd ook aan alle andere gestelde voorwaarden voldoen. Duidelijk is dan ook welke zoekgebieden niet meer in beeld zijn.

Lokaal eigendom De meeste gebieden waar de gemeente de ontwikkeling van wind- en zonne-energie mogelijk wil maken zijn niet in eigendom van de gemeente5. De gemeente kan in die gevallen geen voorwaarden voor lokaal eigendom dwingend opleggen aan een initiatiefnemer. Wel kan er van een initiatiefnemer worden geëist om een goed participatietraject te doorlopen en om zich daarbij in te spannen voor het realiseren van lokaal eigendom. De gemeente staat daarin veel sterker als in haar beleid duidelijk is vastgelegd wat er van een initiatiefnemer wordt verlangd. Daarom willen we dit verduidelijken in de Omgevingsvisie Diemen 2040.

4 5

Omgevingsvisie Diemen 2040, hoofdstuk 4 (Werken met de Omgevingsvisie), pag.89. Het ‘Beleidsonderzoek kansen lokaal eigendom gemeente Diemen’ (Royal Haskoning DHV, oktober 2023) bevat een bijlage met zoekgebieden en eigenaren.

3

2) Wijzigingen kaarten rond wind en zon De omgevingsvisie bevat twee kaarten waarop de zoekgebieden voor wind- en zonne-energie zijn ingetekend. In de afbeelding hieronder hebben we in legenda gemarkeerd wat er moet worden gewijzigd. In de tabel leest u wat dit precies inhoudt.

Figuur 1 - te wijzigen kaarten in Omgevingsvisie Diemen 2040

4

Huidige legenda Energiepark: beleefbaar en attractief energieopweklandschap gekoppeld aan natuurontwikkeling

Wijziging tekst in legenda De tekst vervalt

Wijziging in kaartbeeld Arcering compleet verwijderen

2

Zoekgebieden zonne-energie RES 1.0: locaties I-VI

Projectgebieden zonneenergie: locaties I-III

3

Zoekgebieden wind RES 1.0: locaties A-G

Projectgebieden wind: locaties A, B, C en D (zie figuur 4)

Spoordriehoek, bogen van de Gooiseweg6 en gebieden Energieroute NH (inclusief geluidschermen bij Diemen Noord) intekenen. Alle andere zon-zoekgebieden verwijderen. Projectgebieden A, B, C en D (zie figuur 4) intekenen, alle andere wind-zoekgebieden verwijderen.

4

Rondom spoor en snelweg; opwek duurzame energie en waterberging

Rondom spoor en snelweg; waterberging

n.v.t.

5

Spoordriehoek; ecologische stapsteen en zoekgebied zonne-energie Energiepark: beleefbaar en attractief energieopweklandschap gekoppeld

Spoordriehoek; ecologische stapsteen en projectgebied zonne-energie De tekst vervalt

n.v.t.

1

6

Arcering compleet verwijderen

Toelichting Het realiseren van zo’n energiepark is niet meer realistisch gelet op het project Energieroute Noord-Holland, dat binnen een kleiner gebied langs de A1 en A9 in Diemen zonneenergie wil opwekken. Er wordt planologische medewerking onder voorwaarden verleend voor locaties I-III.

Er wordt planologische medewerking onder voorwaarden verleend voor locaties A, B, C en D (zie figuur 4). Opwek duurzame energie rondom spoor en snelweg is nu concreet uitgewerkt. De globale aanduiding voldoet niet meer. Gebieden Energieroute NH worden aangegeven op de kaarten (zie 2 en 7 in deze tabel). Er wordt planologische medewerking onder voorwaarden verleend Het realiseren van zo’n energiepark is niet meer realistisch gelet op het project Energieroute Noord-Holland,

6

Drie van de vier bogen worden aangewezen als projectgebieden: De westelijke boog bij Laagland/Diemerdreef en de twee de bogen bij aansluiting Gooiseweg/Daalwijkdreef.

5

aan recreatieve nantuurontwikkeling 7

Zoekgebied zonne-energie RES 1.0

Projectgebieden zonneenergie: locaties I-III

8

Zoekgebied wind RES 1.0:

Projectgebieden wind: locaties A, B, C en D (zie figuur 4)

Spoordriehoek, bogen van de Gooiseweg6 en gebieden Energieroute NH (inclusief geluidschermen bij Diemen Noord) intekenen. Alle andere zon-zoekgebieden verwijderen. Projectgebieden A, B, C en D (zie figuur 4) intekenen, alle andere wind-zoekgebieden verwijderen.

dat binnen een kleiner gebied langs de A1 en A9 in Diemen zonneenergie wil opwekken. Er wordt planologische medewerking onder voorwaarden verleend voor locaties I-III.

Er wordt planologische medewerking onder voorwaarden verleend voor locaties A, B, C en D (zie figuur 4).

3) Belangrijke informatie over de wijzigingen in de Omgevingsvisie Diemen 2040 Wind Tegelijk met de vaststelling van de RES 1.0 nam de gemeenteraad twee amendementen aan die leidden tot een herziening van de zoekgebieden voor windenergie. In de kaarten van de Omgevingsvisie Diemen 2040 is het volgende kaartbeeld met zeven zoekgebieden voor windenergie verwerkt:

6

Figuur 2 - zoekgebieden windenergie die begin 2022 zijn opgenomen in Omgevingsvisie 2040

Werken aan de zoekgebieden Na het vaststellen van de Omgevingsvisie Diemen 2040 ging het werken aan de zoekgebieden door. Weinig later, op 15 februari 2022, nam het college van burgemeester en wethouders het besluit om de zeven zoekgebieden van de kaart hierboven verder in te perken. De aanleiding was een Verkenning wetgeving en beleid voor natuur en landschap in de Diemerscheg die kort daarvoor was gepubliceerd. Op grond van conclusies uit deze verkenning en kijkend naar de Omgevingsvisie Diemen 2040 en het Ontwikkelperspectief Diemerscheg, kwam het college van B en W tot een nadere prioritering van de zoekgebieden: de zoekgebieden D en E kwamen te vervallen en de zoekgebieden A en B werden verkleind.

7

Figuur 3 - zoekgebieden windenergie na wijzigingen in 2022

Op 23 januari 2023, bij het vaststellen van de Notitie Reikwijdte en Detailniveau t.b.v. Milieueffectrapport windlocaties gemeente Diemen, zette het college van B en W nog een stap. Een reconstructie van het proces dat tot de zoekgebieden voor windenergie had geleid had enkele onvolkomenheden aangetoond waarop het college besloot om de begrenzing van drie van de vier zoekgebieden te wijzigen. Dit resulteerde uiteindelijk in vier zoekgebieden zoals aangegeven op onderstaande kaart. Deze vier zoekgebieden vormen de basis voor het ontwerp milieueffectrapport (MER) dat is opgesteld.

8

Figuur 4 – zoekgebieden windenergie zoals onderzocht in het MER, 2023

Milieueffectrapport (MER) Alle belangrijke mogelijke milieueffecten die windturbines in deze vier zoekgebieden kunnen hebben komen in het MER-rapport aan de orde. Denk aan de effecten op de gezondheid, bijvoorbeeld veroorzaakt door geluid en slagschaduw, maar ook effecten op de natuur en het landschap. De zoekgebieden zijn zo klein dat er per zoekgebied maximaal één windturbine kan worden geplaatst.

9

Het onderzoeksbureau heeft ook de effecten onderzocht die ontstaan als er meerdere windturbines komen. Vier alternatieven zijn onderzocht:

Figuur 5 - Alternatieven uit het MER

10

Alternatief 1 (maximale opbrengst) is door het college van B en W aangewezen als voorkeursalternatief.7 Alternatief 1 bevat de vier zoekgebieden A, B, C en D (zie ook figuur 4). Voor deze gebieden is de gemeente bereid om onder voorwaarden planologische medewerking te verlenen aan de realisatie van windturbines (maximaal 1 per zoekgebied). Deze vier gebieden worden daarom als projectgebieden opgenomen op de kaarten in de Omgevingsvisie Diemen 2040.

Zon In de RES 1.0 en in de Omgevingsvisie Diemen 2040 zijn zes zoekgebieden opgenomen voor zonne-energie:

• • • • • •

Zoekgebied 1 – Gooiseweg Zoekgebied 2 – Spoordriehoek Zoekgebied 3 – Weilanden van de manege de Eenhoorn Zoekgebied 4 – Weilanddriehoek bij ingang Diemerbos Zoekgebied 5 – Langs A1 Zoekgebied 6 – Tussen A1, A9 en spoorlijn Diemen – Weesp

Figuur 6 - Zoekgebieden zonne-energie die zijn opgenomen in de Omgevingsvisie Diemen 2040

7

Collegebesluit van 28 november 2023

11

Zoekgebieden Energieroute Noord-Holland Naast deze zes RES-zoekgebieden zijn er ook andere zoekgebieden voor zonne-energie die later zijn toegevoegd. Dit zijn de gebieden die momenteel worden onderzocht in het kader van de Energieroute Noord-Holland. Ze bevinden zich in en rond knooppunt Diemen en langs de A9 en overlappen deels met het RES zoekgebied 5 (Langs de A1). Uit de onderzoeken blijkt dat er mogelijk ook zonnepanelen kunnen worden geplaatst op de geluidschermen aan de noordelijke kant van de A1 (bij Diemen Noord). Dat deel van de A1 maakt daarom ook onderdeel uit van de Energieroute Noord-Holland.

Figuur 7 - Schetsontwerp verkenningsfase Energieroute NH 2023. De blauwe gebieden zijn geschikt voor zonnepanelen.

12

In de Zonneladder Diemen8 zijn de mogelijkheden in alle zon-zoekgebieden nader onderzocht en beoordeeld. Op basis hiervan is per zoekgebied een advies uitgebracht voor een vervolgaanpak9. De conclusie per zoekgebied is als volgt: Zoekgebied 1 – Gooiseweg

Zoekgebied 2 – Spoordriehoek

Zoekgebied 3 – Weilanden van de manege de Eenhoorn Zoekgebied 4 – Weilanddriehoek bij ingang Diemerbos Zoekgebied 5 – Langs A1 Zoekgebied 6 – Tussen A1, A9 en spoorlijn Diemen – Weesp Zoekgebieden Energieroute Noord-Holland

Conclusie • Westelijke boog bij bij Laagland/Diemerdreef: medewerking onder voorwaarden verlenen aan initiatieven, voor het realiseren van een natuurvriendelijk zonneveld. • Op basis van de haalbaarheidsstudie voor een nieuw onderstation van Liander bepalen welke locatie in de aansluiting Gooiseweg/Daalwijkdreef daarvoor in aanmerking komt. Voor de boog die niet gebruikt gaat worden medewerking onder voorwaarden verlenen aan initiatieven, voor het realiseren van een natuurvriendelijk zonneveld. • Alle andere gebieden langs de Gooiseweg laten vervallen. Medewerking onder voorwaarden verlenen aan initiatieven, voor het realiseren van een natuurvriendelijk zonneveld passend binnen de Lokale Ecologische structuur en rekening houdend met de waterbergende functie van het gebied. Grootschalige zonne-energie niet haalbaar. Grootschalige zonne-energie niet haalbaar. Mogelijkheden voor zonnevelden langs taluds verder onderzoeken in het traject Energieroute NH. Mogelijkheden voor zonnevelden langs taluds verder onderzoeken in het traject Energieroute NH. Mogelijkheden voor zonnevelden verder onderzoeken.

Samengevat leidt dit tot de volgende aanpassingen in de kaarten van de Omgevingsvisie Diemen 2040: de Spoordriehoek, de bogen van de Gooiseweg6 en de gebieden van de Energieroute NH (incl. geluidschermen A1, bij Diemen Noord) worden opgenomen. Alle andere zon-zoekgebieden worden verwijderd.

8

Zonneladder Diemen: op grond van een motie van de raad heeft het college een Zonneladder laten opstellen. De motie is afgedaan op 14 maart 2023. Een zonneladder geeft de gewenste voorkeursvolgorde en invulling van zonprojecten weer. 9 ‘Adviezen zoekgebieden zonne-energie voor vervolgaanpak’, een ambtelijke notitie van november 2023 waarin de aanbevelingen uit de Zonneladder Diemen nader zijn uitgewerkt.

13

4) Wijzigingen tekstpassages die betrekking hebben op duurzame energie De volgende teksten dienen te worden gewijzigd: I

Hoofdstuk 2.3 (Dit is Diemen)

Blz 24

Originele tekst Regionale Energiestrategie (RES) Overal in Nederland wordt momenteel gewerkt aan Regionale Energiestrategieën. De gemeenteraad van Diemen heeft op 17 juni 2021 de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 aangenomen van de energieregio Noord-Holland Zuid. Daarin zijn de zoekgebieden voor wind- en zonne-energie in Diemen vastgesteld. De zoekgebieden liggen in het buitengebied langs de zware infrastructuur en ook langs de Gooiseweg. Met de vaststelling van zoekgebieden is nog niet besloten dat er daadwerkelijk windturbines of velden met zonnepanelen in Diemen kunnen komen. Voor informatie over de RES en de zoekgebieden kunt u terecht op www.diemen.nl/res. De Diemense zoekgebieden zijn daarnaast ook opgenomen in deze Omgevingsvisie. In de regio Noord-Holland Zuid, waar Diemen deel van uitmaakt, is de ambitie om 2,7 TWh duurzaam op te wekken in 2030. Diemen zet in op verschillende projecten: 1. Onderzoeken van zoekgebieden voor wind- en zonne-energie: de gemeente kan bepalen voor welke gebieden zij planologische medewerking wil verlenen en in welke mate zij betrokken wil zijn bij de bouw van windturbines en zonnevelden. 2. Zon langs snelwegen (bijvoorbeeld op geluidsschermen): samen met onze buurgemeenten zijn we in gesprek met Rijkswaterstaat over de

Herziene tekst Regionale Energiestrategie (RES) Overal in Nederland wordt momenteel gewerkt aan Regionale Energiestrategieën. De gemeenteraad van Diemen heeft op 17 juni 2021 de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 aangenomen van de energieregio Noord-Holland Zuid. Daarin zijn zoekgebieden voor opwek van wind- en zonne-energie in Diemen vastgesteld. De zoekgebieden liggen in het buitengebied langs de zware infrastructuur en ook langs de Gooiseweg. In een zorgvuldig proces zijn de zoekgebieden gedurende 2022 en 2023 stap voor stap geconcretiseerd en omgevormd tot projectgebieden waar daadwerkelijk ontwikkelingen kunnen plaatsvinden. De gemeente Diemen is bereid om onder voorwaarden planologische medewerking te verlenen aan de bouw van windturbines (met bijbehorende voorzieningen) in de projectgebieden zoals aangegeven op de kaarten. De gemeente Diemen is ook bereid om onder voorwaarden planologische medewerking te verlenen aan de realisatie van zonne-energie (met bijbehorende voorzieningen) in de volgende projectgebieden zoals aangegeven op de kaarten: 1) Spoordriehoek

14

II

3.1 (Visie, hier gaan we voor)

36/37

III

3.2 (strategische keuzes)

40

mogelijkheid om zonnepanelen langs de A1 te plaatsen. 3. Zon op grote daken: samen met het Rijk en de provincie zet Diemen in op stimuleringsprogramma’s om de grote daken, vaak in eigendom van particuliere eigenaren en bedrijven, vol te leggen met zonnepanelen. 4. Andere deelopgaven binnen de RES krijgen momenteel minder prioriteit, bijvoorbeeld zon op parkeerplaatsen en zon op gevels. Uit gesprekken met ProRail is gebleken dat er in Diemen geen mogelijkheden zijn voor zonnepanelen langs de spoorlijnen. 5. Als het gaat om zonnevelden dan biedt de ‘zonneladder’, waarover de gemeenteraad een motie heeft aangenomen, een basis voor vervolgstappen. In een zonneladder wordt een voorkeursvolgorde bepaald waarin bijvoorbeeld natuurgronden worden ontzien en het plaatsen van zonnepanelen op daken juist wordt gestimuleerd. Diemen wil het buitengebied groen houden. In het buitengebied en de Diemerpolder worden daarom geen nieuwe woongebieden en geen nieuwe werkgebieden gerealiseerd. Wel houden we, langs het spoor en de autosnelwegen, de zoekgebieden voor wind- en zonne-energie aan. Voor grootschalige opwek van zonne-energie gebruiken we echter zoveel mogelijk daken en andere onbenutte plekken, zodat we de natuur zoveel mogelijk kunnen ontzien. Een van de vier strategisch keuzes is de volgende:

2) Ongebruikte bogen in de op- en afritten van de Gooiseweg 3) Stroken langs de wegen rond knooppunt Diemen, het geluidscherm langs de A1 bij Diemen Noord en langs de A9, omschreven in het project ‘Energieroute Noord-Holland’. Een natuur-inclusieve inpassing van zonnepanelen is hierbij een voorwaarde. In de RES 1.0 is besloten dat er vaart wordt gemaakt met het plaatsen van zon op grote daken. Hiervoor heeft de gemeente in 2023 een langjarig stimuleringsprogramma opgezet. Andere deelopgaven binnen de RES krijgen vanaf 2024 meer prioriteit, bijvoorbeeld zon op parkeerplaatsen en zon op gevels. Uit gesprekken met ProRail is gebleken dat er in Diemen geen mogelijkheden zijn voor zonnepanelen op geluidschermen langs de spoorlijnen. Diemen wil het buitengebied groen houden. In het buitengebied en de Diemerpolder worden daarom geen nieuwe woongebieden en geen nieuwe werkgebieden gerealiseerd. Wel zijn we, in specifiek bepaalde projectgebieden langs het spoor, de autosnelwegen en de Gooiseweg, bereid om onder voorwaarden planologische medewerking verlenen aan de opwekking van wind- en zonne-energie. Voor opwek van zonne-energie gebruiken we verder ook zoveel mogelijk daken en andere onbenutte plekken, zodat we de natuur zoveel mogelijk kunnen ontzien. Een van de vier strategisch keuzes is de volgende:

15

“Diemen wil haar verantwoordelijkheid nemen om de planeet leefbaar over te dragen aan onze kinderen en kleinkinderen en actief bijdragen aan de transitie naar een duurzamere samenleving. In 2040 wil Diemen niet meer afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen. Diemen wil dan een gemeente zijn met duurzame energie, een klimaat adaptieve inrichting, met sterke ecologische structuren, hoge natuurwaarden en een hoge biodiversiteit. De gemeente Diemen onderzoekt samen met andere gemeenten de mogelijkheden voor windenergie, zonne-energie en aardwarmte. We gaan slim om met de ruimte die we hebben en sparen onze open groengebieden zoveel mogelijk. Schone mobiliteit en een circulaire economie dragen ook bij aan de duurzaamheidsambities.

IV

3.2.3. (Duurzaam Diemen | Duurzame energie)

56/57

De gemeenteraad van Diemen heeft in juni 2021 de Regionale Energiestrategie 1.0 (RES) van de energieregio Noord-Holland Zuid vastgesteld. Hiermee heeft de raad ook groen licht gegeven voor een verdere verkenning naar de mogelijkheden van wind- en zonne-energie in de Diemense zoekgebieden. De zoekgebieden uit de RES zijn verwerkt in deze Omgevingsvisie. Ze liggen in het buitengebied langs de zware infrastructuur en ook langs de Gooiseweg. Alle wind-zoekgebieden van Diemen liggen in beschermde gebieden in de Diemerscheg. De gemeente Diemen gaat daarom eerst onderzoeken wat de effecten zijn op de natuur

“Diemen wil haar verantwoordelijkheid nemen om de planeet leefbaar over te dragen aan onze kinderen en kleinkinderen en actief bijdragen aan de transitie naar een duurzamere samenleving. In 2040 wil Diemen niet meer afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen. Diemen wil dan een gemeente zijn met duurzame energie, een klimaat adaptieve inrichting, met sterke ecologische structuren, hoge natuurwaarden en een hoge biodiversiteit. De gemeente Diemen is bereid voor bepaalde projectgebieden planologische medewerking te verlenen (onder voorwaarden) die de ontwikkeling van windturbines en zonnevelden mogelijk maakt. Samen met andere gemeenten uit de regio onderzoekt Diemen ook de mogelijkheden voor aardwarmte. We gaan slim om met de ruimte die we hebben en sparen onze open groengebieden zoveel mogelijk. Schone mobiliteit en een circulaire economie dragen ook bij aan de duurzaamheidsambities. De gemeenteraad van Diemen heeft in juni 2021 de Regionale Energiestrategie 1.0 (RES) van de energieregio Noord-Holland Zuid vastgesteld. Hiermee heeft de raad ook groen licht gegeven voor een verdere verkenning naar de mogelijkheden van wind- en zonne-energie in de Diemense zoekgebieden. De zoekgebieden waarvoor de gemeente planologische medewerking wil verlenen zijn in juni 2024 nader geconcretiseerd in een partiële herziening van de Omgevingsvisie Diemen 2040.

Ze liggen in het buitengebied langs de zware infrastructuur en ook langs de Gooiseweg. Alle windzoekgebieden van Diemen liggen in beschermde 16

en of er mogelijkheden zijn voor het compenseren van natuur. De resultaten van deze natuurtoets verwachten we begin 2022. Het college van Diemen zal daarna de afweging maken of een verdere zoektocht naar de mogelijkheden voor windturbines in de Diemense zoekgebieden zin heeft. De zoekgebieden liggen op minimaal 400m afstand van woningen. De 400 meter afstandsmaat is een voorlopige ruimtelijke vertaling van de normen voor geluid en slagschaduw. In een later stadium (nadat eerst is gebleken dat er in Diemen daadwerkelijk ruimte is voor windturbines en er ook een initiatiefnemer is die daarmee aan de slag wil gaan), zal de exacte geluidproductie en slagschaduwduur moeten worden berekend en zal dit onder de geldende normen moeten vallen. Tussen het spoor en de A1 zijn mogelijkheden voor een energiepark: een opwekgebied voor groene energie tussen spoor en snelweg met een sterke recreatieve belevingswaarde. Voor het opwekken van zonne-energie gebruiken we de zogenoemde zonneladder: bestaande ongebruikte plekken eerst. Denk hierbij aan daken van parkeergarages, bedrijven, scholen en woningen. Waar mogelijk stuurt de gemeente bij nieuwbouw aan op dakconstructies die voldoende robuust zijn om zonnepanelen te dragen. Ook wanden van wooncomplexen, taluds en geluidschermen kunnen mogelijk worden gebruikt.

We gaan hierbij slim om met de ruimte die we hebben en sparen onze open groengebieden zoveel mogelijk voor andere functies.

gebieden in de Diemerscheg. Er is een Milieueffectrapport (MER) opgesteld ten behoeve van de wind-zoekgebieden. Daarin zijn verschillende alternatieven onderzocht en met elkaar vergeleken. Op grond hiervan zijn projectgebieden aangewezen en opgenomen op de kaarten waarvoor de gemeente bereid is om onder voorwaarden planologische medewerking te verlenen. Deze projectgebieden liggen op ruime afstand van woningen (minimaal 400 meter). Onder andere geluid en slagschaduw zijn in het MER onderzocht en beoordeeld. In een later stadium (nadat eerst is gebleken dat er in Diemen daadwerkelijk een initiatiefnemer is die daarmee aan de slag wil gaan), zal de exacte geluidproductie en slagschaduwduur moeten worden berekend en zal dit onder de geldende normen moeten vallen. Voor het opwekken van zonne-energie gebruiken we de volgorde zoals opgenomen in de Zonneladder Diemen: bestaande ongebruikte plekken eerst. Denk hierbij aan daken van parkeergarages, bedrijven, scholen en woningen. Ook de gevels van gebouwen kunnen mogelijk worden gebruikt. Waar mogelijk stuurt de gemeente bij nieuwbouw aan op dakconstructies die voldoende robuust zijn om zonnepanelen te dragen. De gemeente Diemen is bereid om onder voorwaarden planologische medewerking te verlenen aan de realisatie van zonnevelden (met bijbehorende voorzieningen) in de volgende projectgebieden zoals aangegeven op de kaarten: 17

V

4 (Gebiedsgerichte uitwerking buitengebied)

88

Het buitengebied bevat zoekgebieden voor windenergie of combinaties van wind- en zonneenergie. Tussen het spoor en de A1 zijn mogelijkheden voor een energiepark: een opwekgebied voor groene energie tussen spoor en snelweg. Hier kunnen energieopwekking en natuurontwikkeling gekoppeld worden in een uniek energielandschap met een recreatieve belevingswaarde.

1) Spoordriehoek 2) Ongebruikte bogen in op- en afritten Gooiseweg 3) Stroken langs de wegen rond knooppunt Diemen, het geluidscherm langs de A1 bij Diemen Noord en langs de A9, omschreven in het project ‘Energieroute Noord-Holland’. Een natuur-inclusieve inpassing is hierbij een voorwaarde. Het buitengebied bevat projectgebieden voor winden zonne-energie zoals aangegeven op de kaarten. De laatste twee zinnen schrappen, ze zijn niet realistisch gebleken.

18

5) Wijzigingen tekstpassages die betrekking hebben op lokaal eigendom Bij de spelregels voor nieuwe initiatieven in hoofdstuk 5.5 van de Omgevingsvisie Diemen 2040 staat de ambitie van de gemeente deels verwoord. We willen de teksten updaten en wijzigen als volgt. Hoofdstuk 5.5 (Spelregels voor nieuwe initiatieven) Inleiding participatie (laatste drie zinnen)

Blz 98

5.5 (Spelregels voor nieuwe initiatieven) Punt 23

101

Originele tekst Voor een stappenplan voor participatie verwijzen we naar het kader voor participatie van de gemeente Diemen, dat onder de noemer Voor en met Diemen momenteel wordt afgerond. Daarnaast is een voorstel voor de raad in voorbereiding om in een aantal gevallen participatie verplicht te stellen. Beide documenten worden in 2022 aan de gemeenteraad van Diemen aangeboden. 23. Bij de realisatie van eventuele grootschalige duurzame energieprojecten zoals een zonneen/of windpark is de inzet dat toekomstige winsten (deels) ten goede moeten komen aan de ontwikkeling van natuur en/of aan de inwoners van Diemen.

Herziene tekst Voor een stappenplan voor participatie verwijzen we naar het kader voor participatie van de gemeente Diemen ‘Voor en met Diemen’. Daarnaast heeft de raad in 2022 een voorstel aangenomen waarin in een aantal gevallen participatie verplicht wordt gesteld.

23. Bij de realisatie van eventuele grootschalige duurzame energieprojecten zoals een zonne- en/of windpark is participatie verplicht*. Als onderdeel van een goed participatietraject voor zonne- en windparken eist de gemeente dat een initiatiefnemer mogelijkheden zoekt om de omgeving mee te laten profiteren. Hierbij kan gedacht worden aan het laten terugvloeien van de opbrengsten in het gebied en met dit geld dingen te doen die de leefbaarheid ten goede komen. De gemeente gaat hierbij uit van minimaal 50% deelname van inwoners uit Diemen en omliggende gemeenten in de vorm van (energie)coöperaties en/of gebiedsfondsen. De gemeente juicht dan ook toe dat een initiatiefnemer in een vroeg stadium een gelijkwaardige samenwerking met een gebieds- (energie)coöperatie aangaat, al dan niet in combinatie met een gebiedsfonds**. * Lijst met gevallen verplicht stelling participatie aan aanvrager omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 16.55, zevende lid (behorende bij raadsbesluit d.d. 27 januari 2022)

19

**Via een gebiedsfonds kunnen opbrengsten worden besteed aan maatschappelijke doelen in de buurt zoals een sportclub of wijkvereniging. Ook natuurontwikkeling kan vanuit een gebiedsfonds worden gefinancierd.

20