Bijlage 1. Beleidsnota Sport en Bewegen 2026 - Conceptambities

Conceptambities

Inleiding 1.1. Aanleiding en context De gemeente werkt toe naar een nieuw sport- en beweegbeleid. Met een nieuw beleid leggen we vast hoe we de komende jaren investeren in sport en bewegen voor alle inwoners. Dit document bevat de voorgenomen ambities van het college. Met deze conceptambities bouwen we voort op wat goed gaat en maken we bewuste, nieuwe keuzes voor een toekomstbestendig sport- en beweegaanbod. Het aparte analysedocument vormt de basis voor deze conceptambities. 1.2. Doel en status van dit document Dit document wordt ter bespreking aan de gemeenteraad voorgelegd. De ambities zijn richtinggevend en bedoeld om gezamenlijk de gewenste koers te bepalen. Na bespreking en eventuele aanscherping worden de ambities verder uitgewerkt in een definitieve beleidsnota en een bijbehorend uitvoeringsplan, die op een later moment ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. 1.3. Opbouw De ambities zijn thematisch geordend op basis van de hoofdopgaven uit de analyse. Per ambitie beschrijven we het toekomstbeeld voor sport en bewegen in Diemen, zodat een samenhangend en helder beeld ontstaat van waar we de komende jaren naartoe willen werken.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

Samenvatting ambities Op basis van trends, cijfers en participatie zijn tien ambities voorgesteld: 1. Vitaal Sportpark De Diemen: Klaar voor de toekomst met voldoende ruimte, vergroening en maatschappelijke functies. 2. Impactvolle en duurzame investeringsregeling clubgebouwen: Toekomstbestendige, energiezuinige en circulaire clubgebouwen. 3. Toekomstbestendige binnensportaccommodaties: Moderne en flexibele binnensportaccommodaties met genoeg ruimte voor bewegingsonderwijs en sport. 4. Ruimte en erkenning voor commerciële sportaanbieders: Een gevarieerd sportaanbod door samenwerking met commerciële partijen. 5. Sportieve, beweegvriendelijke openbare ruimte: Meer en betere sport- en beweegplekken in de wijk, voor jong en oud. 6. Vitale en toekomstgerichte sportverenigingen: Sterke, inclusieve verenigingen met maatschappelijke impact. 7. Elk kind vaardig en met plezier in beweging: Investeren in motorische ontwikkeling en sportplezier voor de jeugd. 8. Toegankelijk en uitdagend sportaanbod voor alle inwoners: Iedereen kan meedoen, ongeacht achtergrond of beperking. 9. Sport als basis voor gezondheid en welzijn: Sport en bewegen als vanzelfsprekend onderdeel van een gezonde leefstijl. 10. Heldere communicatie en vindbaar aanbod: Duidelijke, toegankelijke informatie over sport- en beweegmogelijkheden.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

Sport- en beweegvisie In Diemen streven we naar een gezonde, verbonden en inclusieve samenleving. Sport en bewegen maken daar vanzelfsprekend deel van uit. We creëren toegankelijke en aantrekkelijke voorzieningen en een beweegvriendelijke omgeving, zodat iedereen kan meedoen. Samen met onderwijs, zorg en welzijn zetten we sport in als krachtig middel om gezondheid te bevorderen en sociale verbinding te versterken. Zo zorgen we ervoor dat alle inwoners plezier beleven aan sport en beweging.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

Ambitie 1. Vitaal Sportpark de Diemen – klaar voor de toekomst Ambitie en toekomstbeeld We bouwen voort op het sterke fundament van Sportpark De Diemen en maken het park klaar voor de toekomst. We zorgen voor voldoende sportruimte, zodat niemand aan de zijlijn hoeft te staan. Hierbij is in eerste instantie een optimale benutting van het huidige sportpark van belang. Daarom zetten we in op een betere spreiding van trainings- en wedstrijdtijden, functiemenging en de herinrichting van onderbenutte delen. Populaire sportelementen, zoals een pumptrack, bieden een kans om het sportpark verder te verrijken en nieuwe doelgroepen aan te trekken. Duurzaamheid, veiligheid en sociale verbinding vormen de leidende principes in doorontwikkeling van het sportpark: Het park krijgt een groen, klimaatadaptief en gezond karakter, met energiezuinige voorzieningen en een inrichting die veiligheid en toegankelijkheid versterkt. Door samenwerking tussen verenigingen, scholen, ondernemers en maatschappelijke partners te intensiveren, groeit Sportpark De Diemen uit tot een vitale en toekomstgerichte sportzone waar beweging, gezondheid, natuur en ontmoeting elkaar versterken. We onderstrepen het belang om op de langere termijn de weilanddriehoek te verkennen als potentieel uitbreidingsgebied voor sport, zodat we kunnen anticiperen op toekomstige ruimtevragen en onze groeiambities.

Hoewel uitbreiding op dit moment niet mogelijk is vanwege natuurwaarden en provinciale regelgeving, zien we dit gebied wel als een zorgvuldig te onderzoeken toekomstscenario om de ruimtedruk op termijn op te vangen. In het geval van een verkenning worden ook nieuwe sportontwikkelingen en trends, zoals de groeiende vraag naar padel, meegenomen. Hierdoor sluit het toekomstperspectief beter aan bij de veranderende sportbehoefte en kunnen kansen voor efficienter ruimtegebruik en mogelijke uitbreidingsopties optimaal worden benut. Waarom deze ambitie? • Ruimtegebrek en groei: Sportpark De Diemen heeft een open karakter en goede voorzieningen, maar loopt ruimtelijk wel tegen zijn grenzen aan. SV Diemen kampt met een acuut tekort aan ruimte. HC Diemen bereikt op zaterdagen met de jeugd de grenzen van zijn veldcapaciteit. Daarnaast hebben beide tennisverenigingen aangegeven interesse te hebben in padel (zie paragrafen 4.1 en 4.2 van het analysedocument). Met de verwachte groei naar 42.000 inwoners in 2040 is uitbreiding van SV Diemen noodzakelijk om de wachtlijsten te verkleinen en meer inwoners de kans te geven om te sporten. • Toekomstbestendige locatie: De weilanddriehoek is in de Omgevingsvisie aangewezen als mogelijke uitbreidingslocatie voor onder andere sport, zodra de mogelijkheden binnen de huidige bebouwing zijn uitgeput.

Hiermee doelen we op het groengebied tussen de Weteringweg/Muiderstraatweg. • Duurzaamheid en gezonde leefomgeving: Sportparken bieden kansen voor energiebesparing, duurzame energieopwekking en (circulair) milieuvriendelijk beheer en (ver)bouw. Verder zijn er mogelijkheden om de ecologische waarde te versterken,

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

•

regenwater beter op te vangen, hittestress te verminderen en licht- en geluidsoverlast te beperken. Sportverenigingen hebben een voorbeeldfunctie: ze inspireren leden om duurzaamheid ook buiten de club toe te passen. Brede maatschappelijke behoefte: Het sportpark biedt kansen om het sportaanbod verder te verbreden, de bezetting te verhogen en een bredere maatschappelijke rol te vervullen.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

Ambitie 2. Impactvolle en duurzame investeringsregeling clubgebouwen Ambitie en toekomstbeeld Clubgebouwen vormen het sociale hart van sportverenigingen: plekken waar sporters, vrijwilligers en leden elkaar ontmoeten en waar gemeenschap ontstaat. We streven daarom naar toekomstbestendige clubgebouwen die duurzaam, toegankelijk en passend zijn bij de maatschappelijke rol van sportverenigingen. Om dit te stimuleren ontwikkelen we een vernieuwde en flexibele investeringsregeling. Deze regeling ondersteunt verenigingen bij het vernieuwen, uitbreiden en verduurzamen van hun accommodatie. Zo bevorderen we kwalitatief sterke en toekomstgerichte sportvoorzieningen en zorgen we ervoor dat verenigingen optimaal kunnen profiteren van beschikbare landelijke subsidies en regelingen. Waarom deze ambitie? • Veel clubgebouwen zijn verouderd en vragen om renovatie of verduurzaming. • De gemeente heeft de ambitie om aardgasvrij te worden. Verduurzaming van clubgebouwen zorgt daarnaast voor structureel lagere energiekosten voor de sportvereniging. • Momenteel kunnen verenigingen één keer in de 25 jaar een beroep doen op de 1/3e regeling voor grote investeringen. Hierbij worden de kosten verdeeld: één derde door de gemeente, één derde door de vereniging zelf, en één derde via een lening.

De landelijke BOSA- en DUMAVA-regelingen bieden subsidie voor bouw, onderhoud en verduurzaming van sportaccommodaties. BOSA is vooral voor algemene investeringen; DUMAVA richt zich op grotere verduurzamingsprojecten. • Onze huidige 1/3e regeling houdt geen rekening met landelijke subsidies en sluit onvoldoende aan bij de financiële behoefte van verenigingen voor (tussentijdse) duurzaamheidsinvesteringen. In de praktijk resulteert dit in (te) hoge kosten voor de vereniging, wat verduurzaming in de weg staat.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

Ambitie 3. Toekomstbestendige binnensportaccommodaties Ambitie en toekomstbeeld We zetten in op moderne, multifunctionele binnensportaccommodaties die flexibel inzetbaar zijn. De binnensportaccommodaties zijn veilig, toegankelijk, duurzaam en worden optimaal benut door verschillende doelgroepen, met voldoende ruimte voor zowel verenigingssport, vrij sporten en maatschappelijk (sport)gebruik. Het nieuwe sportcentrum Duran is hierin een belangrijke bouwsteen en geeft gericht invulling aan deze ambitie. Bij deze ontwikkeling hoort ook een transparante regeling voor de toewijzing van zaaltijd, zodat duidelijk is wie wanneer voorrang krijgt en we tijdig kunnen anticiperen op eventuele hogere capaciteitsdruk. Waarom deze ambitie? • Binnensportaccommodaties vormen de thuisbasis voor onze zaal- en zwemsportverenigingen: een vertrouwde omgeving waar mensen elkaar ontmoeten tijdens en na het sporten. • Door de sterke bevolkingsgroei neemt de druk op de binnensportaccommodaties toe. Momenteel lukt het de binnensportverenigingen nog goed om onderling de zaalplanning te organiseren, maar dit komt in de toekomst meer onder druk te staan. • Enkele gemeentelijke binnensportaccommodaties zijn verouderd of voldoen niet altijd meer aan de eisen van deze tijd.

Gebruikers (inwoners, verenigingen en docenten bewegingsonderwijs) signaleren verbeterpunten op het gebied van temperatuurregeling, akoestiek, toegankelijkheid en variatie aan materialen.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

Ambitie 4. Ruimte en erkenning voor commerciële sportaanbieders Ambitie en toekomstbeeld We verrijken het sportaanbod in Diemen door meer ruimte te bieden aan commerciële sportaanbieders, zodat inwoners kunnen kiezen uit een gevarieerd aanbod dat aansluit bij hun wensen en behoeften. Deze ambitie vraagt om een integrale benadering en kan bijvoorbeeld worden opgenomen in de toekomstige visie op bedrijventerreinen. Daarnaast zien we het belang om de samenwerking met commerciële sportaanbieders te versterken. Door kennisdeling en hun innovatiekracht beter te benutten, kunnen we gezamenlijk inspelen op maatschappelijke vraagstukken zoals preventie en sporten met een beperking. Waarom deze ambitie? • Steeds meer inwoners sporten bij commerciële aanbieders. Momenteel sport 32% van de volwassenen bij een commerciële sportaanbieder, en dit blijft groeien (Sportmonitor 2023). • De jongerenraad geeft aan dat een verbreding van het fitnessaanbod (vrouwenfitness, jongerenfitness) en overige commerciële partijen wenselijk is. • Diemen kent momenteel een ruim aanbod aan fitnesscentra en yogastudio’s. Voor grotere commerciële sportinitiatieven zoals padel of boulderen is het echter niet mogelijk om zich te vestigen, omdat het omgevingsplan een maximaal aantal vierkante meter hanteert.

Daarnaast zijn binnen de bedrijventerreinen slechts enkele vergunningen beschikbaar voor sportactiviteiten, en deze zijn allemaal vergeven. Hoewel de gemeente hierin vooral een faciliterende rol heeft, vinden we het belangrijk dat er voldoende ruimte beschikbaar is, zodat meer verschillende sportaanbieders zich in Diemen kunnen vestigen en het sportaanbod kan verbreden.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

Ambitie 5. Sportieve, beweegvriendelijke openbare ruimte Ambitie en toekomstbeeld We streven naar een openbare ruimte waarin sport en bewegen vanzelfsprekende onderdelen zijn van het dagelijks leven. Het is belangrijk dat inwoners toegang hebben tot aantrekkelijke en toegankelijke plekken om te sporten en bewegen. We zien daarom de relevantie om bij gebiedsontwikkelingen en de herinrichting van sportplekken een nieuw uitgangspunt te hanteren, namelijk de gangbare 1 m²-norm voor openbare sportruimte per woning (geldend per woongebied). Dit is een aanvulling op de bestaande speelruimtenorm en borgt dat iedere wijk over voldoende en kwalitatieve mogelijkheden beschikt om te sporten en bewegen. Binnen dit toekomstbeeld spelen centrale en multifunctionele sportplekken een sleutelrol. Deze centrale sportplekken zijn uitnodigend voor verschillende doelgroepen, met specifieke aandacht voor de wensen van vrouwen, jongeren, ouderen en inwoners met een beperking. Urban sports, traditionele sportvormen, groen en verblijfskwaliteit komen hier op een samenhangende manier samen. Hierdoor ontstaan plekken die ontmoeting stimuleren en bijdragen aan een openbare ruimte die levendig, veilig en toegankelijk is voor iedereen. Waarom deze ambitie? • Steeds meer inwoners maken gebruik van de openbare ruimte om te sporten en bewegen.

Urban sports, hardlopen, fietsen en straatvoetbal winnen aan populariteit en sluiten aan bij het veranderende sportgedrag. Sport in de openbare ruimte draagt bij aan een gezonde leefstijl, sociale ontmoeting, inclusie en een aantrekkelijke omgeving (Sportmonitor 2023). • Uit de Sportmonitor, kinderraad, jongerenraad en de inwonersenquête blijkt dat de kwaliteit van openbare sportplekken in Diemen kan worden verbeterd. Inwoners vragen vooral om meer variatie, uitdagende beweegroutes en aantrekkelijke sportplekken met extra groen, schaduw en verlichting. Ook is er behoefte aan veilige plekken en aan meer sportelementen die aansluiten bij de wensen van vrouwen. • De groei van Diemen vraagt om meer aantrekkelijke sport- en beweegvoorzieningen in de openbare ruimte. Het huidige aanbod verschilt sterk per buurt: Diemen-Noord beschikt over ruim voldoende sportoppervlak, terwijl Holland Park en delen van Diemen-Centrum en Diemen-Zuid juist een tekort hebben aan m²sport- en beweegruimte per woning (zie 4.8 van het analysedocument).

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

Ambitie 6. Vitale en toekomstgerichte sportverenigingen Ambitie en toekomstbeeld We streven naar sportverenigingen die functioneren als sterke sociale gemeenschappen, waar mensen samen sporten, elkaar ontmoeten en zich persoonlijk kunnen ontwikkelen. Door middel van gerichte clubondersteuning zetten we de komende jaren in op verenigingen die vitaal, wendbaar en maatschappelijk relevant zijn, met stevige bestuurskracht, sterke vrijwilligersstructuren en een veilig en pedagogisch verantwoord sportklimaat. We hechten waarde aan een divers aanbod dat aansluit bij verschillende doelgroepen, zoals G-sport, walking football en andere vernieuwende vormen, zodat iedereen zich welkom voelt en kan meedoen. Daarnaast willen we dat verenigingen zich ontwikkelen tot sterke partners in de lokale samenleving. Door samen te werken met scholen, andere sportaanbieders en maatschappelijke organisaties kunnen zij uitgroeien tot levendige ontmoetingsplekken met een grotere maatschappelijk impact. Waarom deze ambitie? • Sportverenigingen spelen een belangrijke rol in onze samenleving. Ze verbinden mensen, bieden structuur en dragen bij aan gezondheid en welzijn. Door individualisering en veranderend sportgedrag is het collectieve karakter niet meer vanzelfsprekend.

• Verenigingen hebben te maken met uitdagingen zoals ledenbehoud, bestuurlijke vernieuwing, vrijwilligerswerving, complexe regelgeving en het vergroten van hun maatschappelijke impact.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

Ambitie 7. Elk kind vaardig en met plezier in beweging Ambitie en toekomstbeeld In Diemen bieden we ieder kind de kans om zich breed motorisch te ontwikkelen, plezier te beleven aan bewegen en een leven lang verschillende sportvormen te ontdekken. Hiermee vergroten we niet alleen de gezondheid en het zelfvertrouwen van kinderen, maar versterken we ook de basis voor een leven lang bewegen en meedoen. Het vroegtijdig signaleren van beweegachterstanden en het borgen van programma’s zoals schoolzwemmen, natte gymlessen en een divers beweegaanbod op kinderopvang, schoolpleinen en speelplekken zien we daarbij als cruciale uitgangspunten om ieder kind optimale kansen te bieden om actief, vaardig en met vertrouwen op te groeien. Waarom deze ambitie? • De motorische vaardigheden van kinderen in Nederland nemen al jaren af. Kinderen bewegen minder gevarieerd, wat leidt tot meer blessures, minder plezier, minder zelfvertrouwen en een grotere kans op uitval bij sport. Juist daarom is het essentieel om zo vroeg mogelijk te investeren in sporten en bewegen: hoe jonger kinderen hiermee in aanraking komen, hoe groter de gezondheidswinst.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

Ambitie 8. Toegankelijk en uitdagend sportaanbod voor alle inwoners Ambitie en toekomstbeeld Sport en bewegen moeten voor alle inwoners in Diemen vanzelfsprekende, bereikbare en aantrekkelijke mogelijkheden zijn – ongeacht leeftijd, gender, inkomen, beperking of achtergrond. We streven naar een sportaanbod dat aansluit bij de leefwereld van verschillende doelgroepen en dat drempels wegneemt die deelname belemmeren. Een gebiedsgerichte en leeftijdsgerichte benadering helpt ons om het aanbod af te stemmen op de samenstelling, behoeften en dynamiek van wijken en gemeenschappen. We willen een actueel, divers en uitnodigend sport- en beweegaanbod realiseren dat vrouwen, jongeren, inwoners met een migratieachtergrond en inwoners met een beperking actief bereikt en aanspreekt. Digitale en innovatieve beweegvormen, evenals initiatieven die inspelen op de sociale dynamiek van buurten, krijgen hierbij een prominente plek. Voor inwoners met een beperking is maatwerk en duurzame ondersteuning essentieel, in samenwerking met gespecialiseerde partners en regionale netwerken. Waarom deze ambitie? • Het beweeggedrag in Diemen is gemiddeld gezien bovengemiddeld, maar we zien dat bepaalde doelgroepen toch achterblijven. Vooral mensen met een beperking, inwoners met minder leefgeld, migratieachtergrond en sommige jongeren bewegen minder (zie 3.4 van het analysedocument).

We concluderen dat we er nog niet (goed) in zijn geslaagd om deze doelgroepen structureel te bereiken, te binden en te activeren. • Deze doelgroepen ervaren drempels zoals kosten, bereikbaarheid, veiligheid, beperkte variatie in het aanbod en onvoldoende aansluiting bij hun leefwereld. Voor 8% van de inwoners zijn financiële redenen een directe belemmering om te sporten of bewegen (Inwonerspanel).

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

Ambitie 9. Sport als basis voor gezondheid en welzijn Ambitie en toekomstbeeld In Diemen zien we sport en bewegen als een vanzelfsprekend onderdeel van een gezonde en veerkrachtige leefstijl. We willen dat meer inwoners zich fitter voelen, met plezier bewegen en bewegen makkelijk kunnen verweven in het dagelijks leven. We geven extra aandacht aan inwoners die te maken hebben met gezondheidsachterstanden, zodat iedereen gelijke kansen heeft om actief en gezond op te groeien. Onze ambitie is een sterkere samenhang tussen sport, zorg, onderwijs en welzijn, met toegankelijke mogelijkheden die uitnodigen tot dagelijks bewegen en bijdragen aan fysieke, mentale en sociale veerkracht. Zo bouwen we aan een Diemen waarin inwoners gezonder, sterker en meer verbonden leven. Waarom deze ambitie? • Sport en bewegen dragen bij aan een betere gezondheid, persoonlijke groei, een hechte samenleving en overige aspecten van een (breed) welvaartsgevoel. Toch voldoet een aanzienlijk deel van de inwoners niet aan de beweegrichtlijnen, met name kwetsbare groepen die een groter risico hebben op gezondheidsproblemen. • Effectieve beweeginterventies verbeteren mentale gezondheid, verminderen valincidenten en helpen overgewicht voorkomen. Ze zijn daarmee een belangrijk onderdeel van preventie en gezond leven.

• Het is essentieel om laagdrempelige programma’s aan te bieden en de toeleiding vanuit zorg en welzijn te versterken, zodat iedereen toegang krijgt tot passende mogelijkheden om in beweging te komen.

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026

Ambitie 10. Heldere communicatie en vindbaar aanbod Ambitie en toekomstbeeld Goede communicatie is essentieel voor participatie, inclusie en het slagen van dit sportbeleid. We willen dat alle inwoners eenvoudig kunnen vinden waar zij kunnen sporten, bewegen of ondersteuning kunnen krijgen. Heldere en toegankelijke informatie helpt drempels te verlagen, deelname te vergroten en vraag en aanbod beter op elkaar aan te laten sluiten. Waarom deze ambitie? • Uit het inwonerspanel, jongerenoverleg en kinderraad blijkt dat veel inwoners het sportaanbod moeilijk kunnen vinden of er niet goed mee bekend zijn. Informatie over zaalhuur, subsidies en het actuele aanbod is versnipperd en daardoor onvoldoende inzichtelijk. Hierdoor sluiten vraag en aanbod niet altijd goed op elkaar aan. • Momenteel maakt 1,6% van de 2- t/m 23-jarigen gebruik van het Jeugdfonds Sport en Cultuur.1 Ter vergelijking: In Amsterdam ligt dit percentage op 6,4%.

1

Bron: Jeugdfonds Sport & Cultuur

Beleidsnota Sport en Bewegen 2026