Adviezen Wmo raden Amstelland Regioplan .pdf

Ellen Forbes (voorzitter) info@asdouderamstel.nl www.asdouderamstel.nl

College van B&W Gemeente Ouder-Amstel t.a.v. mw. N. Willems Postbus 35 1190 AA Ouderkerk aan de Amstel

Ouderkerk aan de Amstel, 12 december 2021 Advies betreffende concept Regioplan Amstelland. Beschermd wonen en dak- en thuisloosheid, een nieuwe start in Amstelland Geacht college, Graag geven wij u hierbij onze reactie op de adviesaanvraag. Het plan laat een uitvoerige visie op de problematiek van dak- en thuisloosheid zien en welk antwoord de Regio wil geven op de opdracht van de rijksoverheid ten aanzien van de Aanpak dak- en thuisloosheid tezamen met de doordecentralisatie van Maatschappelijke opvang en beschermd wonen. Hieronder hebben wij een aantal opmerkingen en vragen geformuleerd. Allereerst merken wij op dat het thema zorgvuldig is beschreven, maar dat er meerdere herhalingen worden opgevoerd wat de leesbaarheid niet ten goede komt. Wij adviseren de tekst hierop te screenen. In de Inleiding wordt gerefereerd aan een advies van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving. Om welk advies gaat dit, kan hiervan een voetnoot gemaakt worden? Daarin staat genoemd dat huisvesting een mensenrecht is en herstel begint met een huis. Het lijkt verstandig dit nader toe te lichten, zodat niet te hoge verwachtingen worden geschapen. Veel dak- en thuislozen kiezen niet voor deze situatie en willen graag een plek voor zichzelf. Een huis is dan prachtig, maar het zal eerder gaan om woonruimte of een dak boven het hoofd.

In het Regioplan wordt verwezen naar de geformuleerde speerpunten en uitgangspunten van het beleidsprogramma van Amsterdam over dit onderwerp. Betekent dit dat Regio Amstelland geen eigen uitgangspunten heeft geformuleerd, terwijl de problematiek niet geheel vergelijkbaar is met Amsterdam? Kan er een link geplaatst worden naar dit beleidsprogramma? De adviesraad onderschrijft het voornemen dat de Gemeente het briefadres voor deze doelgroep wil zijn om o.a. een uitkering aan te vragen of te continueren. Ook het niet toepassen van de kostendelersnorm kan helpen bij verbetering van de situatie van de doelgroep.

1

Ellen Forbes (voorzitter) info@asdouderamstel.nl www.asdouderamstel.nl

De Adviesraad kan het woonplaatsbeginsel onderschrijven. Hiermee kan ook voorkomen worden dat gelukzoekers, die zich al dan niet met behulp van malafide praktijken in grote steden vestigen, oneigenlijk gebruik maken van de voorzieningen en op deze wijze “voordringen” om eerder voor een woonruimte in aanmerking komen. Hierbij willen wij ook opmerken dat een woonduur van slechts 2 jaar wel erg kort is in dit kader. Zeker bij een stadse regio als deze, waar de druk op de woningmarkt toch al het grootst is. Het zou bijvoorbeeld betekenen dat een student die na 2 jaar zijn studie staakt en uit zijn studentenkamer moet, al voor deze regeling in aanmerking zou komen. Indien een woonduur van 2 jaar een wettelijk voorschrift is, kan wellicht via een gezamenlijke inspanning door gemeenten de wetgever bewogen worden deze termijn langer te maken, bijvoorbeeld 5 jaar. Uit het plan blijkt dat een deel van de personen met GGZ-problematiek, die in aanmerking komen voor beschermd wonen, niet meer onder de Wmo vallen maar onder de Wet langdurige zorg (Wlz). Wat betekent dit voor de doelgroep, met name de huisvesting daarvan? In voetnoot 16 op blz. 17 wordt uitleg gegeven over de Wet langdurige zorg.

We adviseren ook hier te vermelden dat mensen alleen voor de Wlz in aanmerking komen als er een blijvende noodzaak is tot 24 uur per dag zorg in de nabijheid, zodat zij hiervan niet te hoge verwachtingen hebben. Er wordt in dit plan voornamelijk geschreven over de doelgroep. Er wordt niet erg duidelijk aangegeven op welke wijze de doelgroep betrokken wordt bij het plan en hoe zij bij kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van het beleid. Wij adviseren daar waar het kan, gebruik te maken van de eigen kracht van de mensen. In de begrippenlijst van bijlage 3 staat over het CIZ dat deze indicaties stelt voor de Zorgverzekeringswet en de Wet Langdurige zorg. Dit is onjuist en vraagt om een correctie. Het CIZ stelt alleen indicaties voor de Wlz en de Wet zorg en dwang, en niet voor de Zorgverzekeringswet. Met inachtneming van bovenstaande adviseren wij positief over het concept Regioplan Amstelland BW en dak- en thuisloosheid. Met vriendelijke groet, Namens de Adviesraad Sociaal Domein Ouder Amstel Ellen Forbes, voorzitter

2

Diemen 12 december 2021

Aan college van B&W Diemen

Betreft: gevraagd advies doordecentralisatie Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang

Advies WMO raad: 1. Wanneer de Blokhuismiddelen, die tot eind 2022 gegarandeerd zijn, niet worden voortgezet door de nieuwe regering dan zou de WMO raad adviseren om het regioplan zoals nu voorgesteld te continueren, ervan uitgaande dat daar financiële middelen voor zijn of gereserveerd kunnen worden. 2. Als WMO raad juichen wij het toe dat per 1-1-2022 de gemeente Diemen de regeling van groot naar beter definitief gaat toepassen en zo de gewenste doorstroming op gang brengt. 3. Economische daklozen die zonder woning komen kunnen gebruik maken van tijdelijke opvang tot maximaal 1 jaar. Voor diegenen die na dit jaar alsnog dakloos zijn, adviseert de WMO raad de gemeente creatief naar mogelijkheden te zoeken om voor deze mensen toch onderdak te vinden. Het verlengen van het niet toepassen van de kostendelersnorm na 1 jaar is hier voorbeeld van. 4. Als cliënten van MOBW met meerdere hulpverleners te maken krijgen, adviseert de WMO raad één hulpverlener als regisseur te benoemen. Dit geeft vooral rust en duidelijkheid om daarmee te voorkomen dat de cliënten, die toch al vaak kwetsbaar zijn het overzicht verliezen waardoor herstel vertraagd kan worden. 5. De WMO-raad adviseert om cliënten van MOBW die al langere tijd in Diemen wonen/verblijven, vrijwel altijd wonend met anderen in een

door HVO-Querido gehuurde huisvesting en die in het bezit zijn van een urgentie , ook in Diemen definitief te huisvesten d.m.v. de omklapwoning en niet in de oorspronkelijke herkomstgemeente, waar zij wellicht al jaren niet meer komen. In Diemen hebben deze kwetsbare cliënten hun sociale kontakten opgebouwd. Een aantal doen mogelijk betaald of vrijwilligerswerk. Hun leven ligt hier. Als zij terug moeten naar hun oorspronkelijke woonplaats, dan valt hun netwerk weg en moeten ze helemaal opnieuw beginnen. Dan is de kans uitermate groot, dat zij psychisch een grote terugval krijgen. Veiligheid is voor hen van levensbelang. Het gaat bovendien om een relatief kleine groep.

Info@asd-aalsmeer.nl

Aan:

Het College van B&W, Raadhuisplein 1, Aalsmeer

In cc. aan: Ilse Brugman

Aalsmeer, 12 december 2021 Betreft: Advies Regioplan Beschermd Wonen

Geacht College, In haar vergadering van 6 december jl. heeft de Adviesraad Sociaal Domein het Regioplan Beschermd Wonen besproken nadat in de vergadering van november de verantwoordelijk ambtenaar Ilse Brugman, al een presentatie had gegeven over de uitgangspunten van dit Regioplan. De Adviesraad verwijst in dit advies naar het ongevraagd advies van 18 augustus 2021 dat zij opstelde n.a.v. de Raadsbrief “Ontwikkeling beschermd wonen, dak- en thuisloosheid” van 29 juni jl. Dit advies is integraal hieronder opgenomen omdat het ongevraagd advies nog volledig actueel is en ook van toepassing is op het Regioplan Beschermd Wonen. De Adviesraad geeft in aanvulling hierop nog de volgende adviezen mee ter overweging: 1.

Economisch daklozen

De problematiek van de economisch daklozen is groot en het gevaar bestaat dat dit onderschat wordt. Om ons heen zien we veel dakloosheid ontstaan door echtscheidingen. Op zijn minst één van de partners dient op zoek te gaan naar een andere woning. Regelmatig zien we echter ook dat door de verdeling van het huwelijksvermogen de voormalige woning moet worden verkocht en beide partners op zoek moeten naar vervangende woonruimte. Wellicht dat de problematiek gemaskeerd wordt doordat men bij vrienden of familie tijdelijk onderdak vindt. De voorbeelden zijn echter ook bekend dat men vertrekt naar een vakantiehuisje of stacaravan op een recreatieterrein. Advies: Wij adviseren in te zetten op afspraken met de woningcorporaties om woningen te labelen voor (economisch) dak- en thuislozen. Daarnaast kunnen tijdelijke woonvoorzieningen een oplossing bieden in combinatie met de realisatie van tijdelijke woonruimte voor arbeidsmigranten. 2. 1

Briefadres

Info@asd-aalsmeer.nl

Het niet verstrekken van een briefadres door gemeenten is één van de oorzaken van dakloosheid. Dat constateert de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) in het rapport ‘Herstel begint met een huis’. Het komt volgens de RVS regelmatig voor dat burgers niet zijn ingeschreven in de BRP of uitgeschreven (dreigen te) worden. Het gevolg daarvan is vaak dat mensen in een kwetsbare situatie niet de zorg en voorzieningen kunnen aanvragen die zij nodig hebben. En dat kan weer leiden tot dakloosheid en/of verdere escalatie van persoonlijke problematiek. Een briefadres kan dat voorkomen en een noodzakelijke eerste stap zijn in het herstel. Advies: In het Regioplan wordt gesproken over een afspraak om vanaf 2022 het briefadres in te voeren. Deze afspraak is in onze ogen te vrijblijvend. Per 1 januari 2022 wordt de Wet BRP gewijzigd. De huidige bevoegdheid van gemeenten om iemand in te schrijven op een briefadres wordt vervangen door een wettelijke verplichting. Als er geen briefadresgever beschikbaar is, moet de gemeente zelf als briefadresgever optreden. Voor het overige verwijst de Adviesraad naar onderstaande tekst uit ons ongevraagd advies van 18 augustus 2021 n.a.v. de Raadsbrief 'Ontwikkeling beschermt wonen, dak- en thuisloosheid'.

Met vriendelijke groet,

w.g. Theo Gallée

Jaap Overbeek

secretaris

voorzitter

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Raadsbrief 29 juni '21 Wij hebben kennis genomen van de Raadsbrief “Ontwikkelingen beschermd wonen, dak- en thuisloosheid” van 29 juni jl. die wij op ons verzoek van de griffie kregen toegezonden, alsmede van de bijlage, het Beleidsprogramma Aanpak Dakloosheid “Een nieuwe start: samen op weg naar perspectief” van de Gemeente Amsterdam. In een gesprek met Kris van der Veen en Jolien Pil op 8 april jl hebben wij de mogelijkheden verkend om vanuit de ASD mee te denken over de uitvoering van “Van beschermd wonen naar beschermd thuis” en, indien daar aanleiding toe is, adviezen te geven. In dit gesprek gaf Kris van der Veen al aan dat voor de zomer een Raadsbrief over dit onderwerp zou verschijnen. In deze Raadsbrief lezen wij dat na de zomer een Regioplan voor Amstelland aan

2

Info@asd-aalsmeer.nl

de gemeenteraad zal worden voorgelegd. Alvorens dit Regioplan in de gemeenteraad te behandelen wordt er in september een informerende raadsessie gehouden over beschermd wonen en dak- en thuisloosheid. Onze Adviesraad wordt graag als toehoorder voor deze raadssessie uitgenodigd. Onderstaand willen wij u enkele aandachtspunten meegeven die ook in de bijeenkomst van 8 april zijn gedeeld met Kris van der Veen en Jolien Pil. U mag deze aandachtspunten aanmerken als een ongevraagd advies. Wij realiseren ons dat de Uitvoeringsagenda Langer en Weer Thuis een grote en lastige opgave is. Met het Beleidsprogramma Aanpak Dakloosheid “Een nieuwe start: samen op weg naar perspectief” heeft de regio Amsterdam-Amstelland een kader geschetst en afspraken gemaakt voor een integrale aanpak van wonen, welzijn en zorg die ervoor zorgt dat kwetsbare inwoners erbij horen en mee kunnen doen. Met onderstaande aandachtspunten leveren wij graag een bijdrage aan de verdere ontwikkeling van de aanpak. In de gesprekken met de gemeente denken wij graag mee over de verdere concretisering hiervan. Regioplan Hoewel er overeenkomsten zijn (denk aan de schaarste op de woningmarkt) is de problematiek van dak- en thuisloosheid in de Amstellandgemeenten anders dan die in Amsterdam zelf. In het op te stellen regioplan dient de lokale, c.q.

regionale problematiek beschreven te worden en een hierop toegespitste aanpak. De speerpunten uit het Amsterdamse beleidsprogramma zullen dezelfde zijn, de aanpak zal een vertaalslag naar de lokale situatie moeten worden. Wij zijn van mening dat de volgende punten van belang zijn om de transformatie van beschermd wonen naar beschermd thuis goed te laten verlopen: 1. Cliënten worden betrokken en, waar mogelijk, wordt actief gebruik gemaakt van de expertise van ervaringsdeskundigen. 2. Bij de toewijzing van woonruimte met zorg op maat wordt steeds een zorgvuldige afweging gemaakt met de client, zijn netwerk en zijn behandelaars. Daarbij staat het belang van de cliënt en zijn omgeving voorop, financiën zijn niet de bepalende factor. Het gaat hierbij niet alleen om risico's op het gebied van veiligheid en overlast voor de buurt maar ook het risico van éénzaamheid en isolement van de cliënt dient meegewogen te worden. 3. Er is voldoende passende en betaalbare huisvesting voor de doelgroep, met een goede spreiding over de wijken. Daarbij is ook gedacht aan tussenvormen waarin cliënten elkaar kunnen ontmoeten in een gemeenschappelijke ruimte, en voorzieningen voor gemengd wonen. Hierbij moet gekeken worden naar de draaglast van een wijk, zodat er geen stapeling van problemen in een wijk gaat ontstaan. 4.

Cliënten krijgen de begeleiding die zij nodig hebben voor de mate van zelfstandig wonen die passend voor hen is, zowel voldoende in aantal uren als voldoende in kwaliteit. Er is aandacht voor de volgende aspecten: 3

Info@asd-aalsmeer.nl

– opleiding en kwaliteit van begeleiders om herstelgerichte ondersteuning te bieden; – uitstroombegeleiding voor cliënten die de overstap maken naar een vorm van zelfstandig wonen; – begeleiding op het gebied van financiën, daginvulling en sociaal netwerk als essentiële voorwaarden voor een succesvolle overgang van beschermd wonen naar beschermd thuis; – continuïteit van de begeleiding in de overgangsperiode; – integrale benadering waarbij partners in zorg en welzijn samenwerken aan een ondersteuningsaanbod dat aansluit bij de cliënt. 5. De gemeente en samenwerkingspartners investeren in wijken om acceptatie te bevorderen en mogelijkheden te creëren waardoor kwetsbare mensen zich welkom voelen en mee kunnen doen (sociale inclusie). De ontwikkelingen in de wijken lopen in de pas met de ontwikkeling van beschermd wonen naar beschermd thuis. 6. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken heeft 46 miljoen extra beschikbaar gesteld voor het versneld realiseren van huisvesting voor dak- en thuislozen (Bron: binnenlands bestuur 2 augustus jl). Het op te stellen Regioplan wordt gebruikt als aanvraag voor deze subsidiegelden. 7. De gemeente vervult een actieve regierol in het proces. De ontwikkelingen worden goed gemonitord; regelmatig wordt een brede evaluatie georganiseerd waarin de gemeente en convenantpartners, cliënten, cliëntenorganisaties en wijkorganisaties betrokken worden.

De Adviesraad ziet uw uitnodiging voor nader overleg, c.q. de uitnodiging voor de raadsessie in september, met belangstelling tegemoet.

Met vriendelijke groet, w.g.

w.g.

Theo Gallée

Jaap Overbeek

secretaris

voorzitter

4

PARTICIPATIERAAD SOCIAAL DOMEIN AMSTELVEEN

Amstelveen, 7 december ’21 Aan de gemeente Amstelveen T.a.v. M. van Ballegooijen Wethouder Sociaal Domein Advies Participatieraad mbt het Regioplan Amstelland Beschermd wonen en dak- en thuisloosheid Geachte heer van Ballegooijen, beste Marijn, De PSD heeft kennisgenomen van het Regioplan en besproken met Iris Brugman in de PSD van dinsdag 30 november jl. De PSD beseft heel goed dat er rond dit onderwerp de nodige morele dilemma’s spelen. Waar loopt de gemeente in de uitvoering tegenaan? Hoe gaat de gemeente om met dilemma’s? Wat valt onder de verantwoordelijkheid van de gemeenten en waar houdt deze op? Bovendien speelt hier ook de situatie rond de krappe woningmarkt een rol. Het dagelijks bestuur heeft met input van PSD-leden onderstaand advies opgesteld. •

•

•

•

•

Het totale plan komt bij de PSD over als een werkinstructie voor ambtenaren. Het is soms moeilijk om de mensen waar het hier om gaat, te herkennen; de menselijke maat ontbreekt. Het plan kan aan duidelijkheid winnen wanneer de beide casussen die in het begin van het plan staan, helder ingevuld worden. Dit om duidelijk te maken waar het om gaat. Het betreft een zware problematiek waarin veel dilemma’s spelen. Het plan heeft een hele hoge informatiedichtheid. Als niet ingevoerde moet men het stuk een aantal malen lezen om helder te krijgen waar het over gaat en de samenhang tussen de hoofdstukken te zien. Om het stuk toegankelijk te maken zou het goed zijn om al aan het begin een goede samenvatting toe te voegen. Aanleiding, uitgangspunten, doelgroepen, uitvoering, financiering, planning zijn een aantal zaken die hierin aan de orde kunnen komen. Vanwege het ontbreken van gegevens, o.a. van aantallen hulpzoekenden, zijn nog veel zaken onduidelijk. Het is een plan in wording. Het geeft een richting aan. De uitvoering moet nog plaatsvinden. Dit betekent dat ook beleidsmatige zaken in de loop van de tijd ingevuld zullen gaan worden. De PSD wil hierbij graag betrokken blijven. In het plan is veel aandacht voor de problematiek van economisch dak- of thuislozen. Een groep waarvoor de gemeente nu al verantwoordelijk is.

Gezien de zeer krappe woningmarkt in Amstelveen zullen hier keuzes gemaakt moeten worden. Geef duidelijker aan hoe dit uitgewerkt gaat worden. De PSD wil geïnformeerd worden hoe de vroeg-signalering en samenwerking binnen de verschillende afdelingen van de gemeente wordt georganiseerd.

De PSD wenst het college veel succes en wijsheid met de verdere invulling en uitvoering van dit regioplan. Met vriendelijk groet, W.A. Admiraal Voorzitter Participatieraad Sociaal Domein Gemeente Amstelveen