3. SVOB input Ruimtelijke Randvoorwaarden Hof van Saan-compressed.pdf

KIJKEN NAAR ZICHTBAARHEID, EENDUIDIGHEID, TOEGANKELIJKHEID EN AANTREKKELIJKHEID

01.05.20

Tobias Woldendorp RCE

Aanleiding: 0 CV 0 Theoretisch kader SVOB/CPTED 0 Bouwstenen voor RPvE Criteriagewijs & referenties

Grondeigenaar vraagt gemeente Diemen mee te werken aan de herontwikkeling van het terrein van Koninklijke Saan BV;  Transformatie van een gesloten bedrijventerrein naar gestapelde woningbouw;  RPvE met speciale aandacht SVOB/CPTED. 

Curriculum Tobias Woldendorp RCE RCE



Maart 2016- WoldendorpWildervank | Veilig Ontwerp Ruimte & Infra;  Ontwikkeling Fluorterrein Haarlem, Dura Vermeer;  Quickscans sociale veiligheid 3 ontwikkelbuurten,

Een van de vier auteurs SVOB Achtergrond: landschapsarchitectuur

Stadsdeel Amsterdam Zuidoost;  Transformatie Amstel III (CCA), PMB Amsterdam  Sociale veiligheidsparagrafen voor spooronderdoorgang en uitbreiding sporthal, Diemen, De Stuurlui;  1994-2016 adviseur sociaal veilig ontwerp DSP-groep  1991-1994 o.a. SO gemeente Rotterdam, Gemeente Den Haag team Stad & Regio en Diemen (ontwerper Diemen Noord), later ook vanuit OD 205;

Definitie vanuit Rijkswaterstaat: “Onder sociale veiligheid wordt verstaan de mate waarin mensen beschermd zijn en zich beschermd voelen tegen persoonlijk leed door criminaliteit, overtredingen en overlast door anderen”

Risicoanalyse: de delicten in beeld Objectief (dat wat daadwerkelijk gebeurt) Subjectief (dat waar mensen angstig voor zijn)

SVOB & De CPTED-methode

Crime Prevention Through Environmental Design

Theoretisch kader SVOB/CPTED Basiscriteria sociale veiligheid



(Thoth, 2008)



Zichtbaarheid sociale ogen, zichtlijnen, gelijkmatigheid verlichting, voorkomen schijnveiligheid

Eenduidigheid zonering, markering, betrokkenheid



Toegankelijkheid bereikbaarheid, materiaalgebruik, overgang openbaar/privé/voorzieningen, vluchtwegen



Aantrekkelijkheid schoon, heel en gebruiksvriendelijk, beheer

ZICHTBAARHEID

Gelijkmatigheid verlichting Vaak ontstaan onbedoeld zwarte gaten

Soms oplossingen met kunstzinnige insteek

Voorkomen schijnveiligheid

Zichtbaarheid Veel gebruikte route in perifeer gebied: eigen armaturen

Zicht: genuanceerd afstemmen ecologie op sociale veiligheid

(Oude) ideeën nader onderzoeken Vanuit zichtbaarheid is dit weinig gewenst

Zoeken naar alternatieven binnen de grenzen

EENDUIDIGHEID

Eigenaarschap Zijn hier soms twee beheerders en waarom mag je rechts niet komen?

Duidelijk, maar mag het ook aantrekkelijk?

Inspringende rooilijnen Niemandsland: gebrekkig eigenaarschap

Uitbundige entree technische ruimten, urineren

TOEGANKELIJKHEID

Bereikbaarheid publieksvoorzieningen (Rotterdamse haven)

Voor iedere gebruiker Rekening houden met mensen met een fysieke beperking

Of juist op slimme wijze oneigenlijk gebruik tegengaan

AANTREKKELIJKHEID

Attractieve blinde gevels

Afstemming ontwerp op beheer

Een week later……

Instrumenten op snijvlak RO en sociale veiligheid/criminaliteitspreventie Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO bedrijventerreinen en KVO winkelvoorzieningen);  Politie Keurmerk Veilig Wonen (PKVW) versie 2015;  Handreiking Ruimtelijke Kwaliteit en Vormgeving in relatie tot Sociale Veiligheid en Security (RWS);  Veiligheid Effectrapportage (VER) 

Opstellen Veiligheid Effect Rapportage (VER) Sociale veiligheid Verkeersveilig heid Gebruiksvriendelijkheid Toegankelijk-heid hulpdiensten Beheerbaarheid

Bouwstenen vanuit sociaal veilig ontwerp en beheer Plangebied SAAN in een ruimere context

Stelling vooraf: indien mix sociale woningbouw met koop en vrije sector huur

Verschil in verantwoorde -lijkheid en betrokkenheid

Sociale controle: Je kent je buren en drie vaste kennissen van je buren



Mixen woontypologieën op buurtniveau, niet op gebouwniveau;  Mislukkingen vanuit idealistische motieven

(gebouw Hoop, Liefde en Fortuin, Rietlandpark, A’dam)  Gescheiden opgangen/portieken met maximaal 30 adressen);

Zichtbaarheid 

Bergingen zijn inpandig opgenomen:  Woningen zijn om bergingen omheen

gevouwen (zoals de maisonnettes Hoogoord, Zuidoost);  Bergingen zijn bereikbaar vanuit de parkeergarage;  Bergingen zijn op een afgesloten binnenterrein, bijvoorbeeld als onderdeel van mandelig gebied, met zicht vanuit woningen.

Zichtbaarheid Op de verdiepingen zijn er balkons, loggia’s en erkers, waardoor er vierzijdig sociale controle op de omgeving is;  Dode plinten dienen voorkomen te worden;  Blinde kopgevels dienen voorkomen te worden (nodig onverwacht informele controle op openbare ruimte) 

Zichtbaarheid: Elders langs de Weespersstraat

Venusschelp met zicht op Saan

Zichtbaarheid Indien voorzieningen opgenomen worden, kunnen die een bijdrage leveren aan een levendige plint bijvoorbeeld sportvoorzieningen (fitness) op moeilijk beheer(s)bare plek;  Verlichtingsplan van meet af aan afstemmen op bomenplan;  Woningen voldoen aan eisen PKVW. 

Criminaliteitspreventie

Zichtbaarheid: kansen op sociale ogen in staten vanuit nieuwbouw Op Hector Petersenstraat

Op Kerwin Lucasstraat

Ongelijkmatigheid verlichting Drie lichtarmaturen binnen een straal van 25 meter bemoeilijkt verkrijgen gelijkmatigheid (kruispunt Bovenwijckersloot-Ter Beekstraat

Eenduidigheid Rechte rooilijn op maaiveld zonder inspringingen met daarboven zoveel mogelijk uitspringingen (loggia’s, balkons en erkers);  Indien een poort noodzakelijk is om op achtergelegen terrein te komen, dan deze afsluitbaar maken in de rooilijn;  Voor details bergingen zie PKVW onderdeel W6 pag.109. 

Prima referentiekader aan de overzijde Weespertrekvaart

Inspringingen en uitspringingen leveren sociale ogen en oren.

Dit was twintig jaar geleden nog heel gewoon >doodse plint Negatieve referenties; langs fietspad verlengde van Ter Beekstraat

Eenduidigheid Indien er woningen op de begane grond komen aan de Ter Beekstraat komen dan:  grondgebonden, tuin op avondzon, minimaal 2.5 meter;  voorzien van een haag, muur of anderszins aantrekkelijke erfgrens.  Achtertuinen: erfscheiding onder architectuur  Aan de zijde van Rustoord grenzen eventuele tuinen niet direct aan de begraafplaats; Creëer een intermediaire zone 

Inbraakgevoeligheid

idealiter komt er een watergang;  Of een nieuwe ontsluiting. 

Eenduidigheid: inspringingen entrees Anno 2020 niet meer verantwoord

Aantrekkelijke entree

(Boven Rijkersloot)

(Prins Hendrikkade)

Eenduidigheid: onder architectuur ontwerpen Achterkant woningen Venusschelp

Achterkant woningen Slijkschelp

Grondgebonden woningen Rechte rooilijnen, maar neiging tot afsluiten met gordijnen, luxaflex

Fraaie erfscheiding, met minimale tuin

Eenduidigheid: positieve referenties Middel diepe voortuin en lage haag Marzahn, Berlijn

Tussentuin Schelpenhoek

Eenduidigheid: Bij grond gebonden woningen eenduidige afspraken over gebruik voortuin (negatieve referentie Kerwin Lucsstraat)

Eenduidigheid: overdekte poort naar achtergelegen gebied wordt snel hangplek Negatieve referentie op de Middenweg, Amsterdam

Eenduidigheid 

Losse objecten zoals elektriciteitshuisjes worden voorkomen en opgenomen in de architectuur.

Toegankelijkheid Uitrit parkeergarage liefst tegenover woningen>informele controle;  Parkeren op straat levert informele ) controle vanuit woningen>betrokkenheid bezit  Parkeergarage op eigen terrein niet op maaiveld of half verzonken> levert doodse plinten op; 

Toegankelijkheid Inpandige parkeergarage is afsluitbaar en voorzien van een speedgate;  Creëer mogelijkheid gemeenschappelijke inpandige fietsenberging;  Ontsluiting vanaf een levendige straat, Ter Beekstraat of Weesperstraat of nieuw te maken infrastructuur. 

Toegankelijkheid: de Weesperstraat “is gewend “aan in -en uitrijdplekken

Maar liefst vier gemarkeerde opritten op rij, die druk fietspad kruisen

Toegankelijkheid Voorkomt dode plinf

Idealiter bij parkeren inpandig op tweede of derde verdieping;  Bij realiseren levensloopbestendige woning hoort ook een levensloopbestendige openbare ruimte. 

Gegeven de” foute” keuze (vanuit sociale veiligheid) alles aan doen om de aantrekkelijkheid te vergroten (referentie Sparrenweg, Transvaalbuurt, Amsterdam Rechte rooilijn, aanbindgelegenheid fietsen

Kunstenaar mee ontworpen

Levensloopbestendige openbare ruimte Geen bataljon aan paaltjes (Alphen aan den Rijn)

Op bezoek bij een kennis (Hilversum)

Aantrekkelijkheid 



Detail: voor graffiti gevoelige plekken worden voorzien van anti grafitticoating; De groene uitstraling van de rand van het terrein aan drie zijden zou:  deels bewaard moeten blijven;  In de vorm van verticale vergroening

terug kunnen keren.

Aantrekkelijkheid levert ook betrokkenheid Bewoners ter Beekstraat en Venusschelp kijken uit op “bosrand”

Verticale vergroening referentie Museum Volkenkunde Parijs

Tobias Woldendorp RCE tobias@woldendorpwildervank.nl 0031 6 52143646