2e kwartaalbrief 2023 - Ter bespreking Auditcommissie.pdf

2e kwartaalbrief 2023 Versie: Ter bespreking Auditcommissie

4 juli 2023

Inhoudsopgave 1 Inleiding..............................................................................................................................

5

2 Belangrijke ontwikkelingen.................................................................................................

7

2.1 Voortgang grote projecten......................................................................................................... 8 2.2 Voortgang toegezegde onderwerpen Raad............................................................................... 11 2.3 Nieuwe ontwikkelingen met mogelijk financieel risico of kans................................................... 15 2.4 Ontwikkelingen opvang vluchtelingen....................................................................................... 18 2.5 Nieuwe ontwikkelingen met financieel effect in 2023................................................................ 19 2.6 Verloop geraamd resultaat 2023............................................................................................... 29

3 Voorgestelde begrotingswijzigingen................................................................................... 31 Beleidsarme én budgettair neutrale begrotingswijzigingen............................................................. 32

4 Baten en lasten per programma......................................................................................... 33 5 Bijlagen............................................................................................................................... 35 Afkortingenlijst....................................................................................................................... 43 Raadsbesluit.......................................................................................................................... 44

Inhoudsopgave

Pagina 3

Inhoudsopgave

Pagina 4

1 Inleiding Met de kwartaalbrieven wil het college u op de hoogte houden van de realisatie van de begroting. De kwartaalbrieven kunnen we snel opstellen op basis van belangrijke financiële, inhoudelijke, politieke of bedrijfsmatige ontwikkelingen. De financiële consequenties zijn in een aantal gevallen van structurele aard. De kwartaalbrief betreft de besluitvorming en aanpassing van de begroting van het lopende jaar. De bedragen die genoemd zijn in de financiële tabellen in deze kwartaalbrief zijn afgerond op € 1.000. In de kadernota en de begroting komen de structurele gevolgen opnieuw terug. Deze 2e kwartaalbrief 2023 is gebaseerd op de periode van 1 maart 2023 tot 1 juni 2023. PARAGRAAF 2: BELANGRIJKE ONTWIKKELINGEN Paragraaf 2 bevat belangrijke ontwikkelingen. Het gaat om inhoudelijke afwijkingen van de begroting en/of financiële afwijkingen. Als eerste komen de ontwikkelingen zonder financieel effect aan de orde. Hieronder vallen de voortgang op grote projecten en de voortgang van toegezegde onderwerpen aan de Raad. Vervolgens zijn de ontwikkelingen met een mogelijk financieel risico of kans beschreven. De paragraaf 'Ontwikkelingen Oekraïne' is hernoemd tot 'Ontwikkelingen opvang vluchtelingen'. De inhoud van de paragraaf is daardoor verbreed. Het betreft de ontwikkelingen die ingezet worden voor de opvang van vluchtelingen.

Dit betreft maatregelen met een financieel gevolg (begrotingswijziging) of de beschrijving van mogelijke kansen en risico's. In de kwartaalbrief worden ook nieuwe ontwikkelingen met een financieel effect opgevoerd. Voor ontwikkelingen met een financieel effect wordt alleen voor het lopende jaar budget toegekend. Wanneer de ontwikkeling een structureel karakter heeft dan wordt de ontwikkeling in de eerstvolgende kadernota en begroting opnieuw opgenomen. Zodoende worden alle voorstellen met een structureel effect op eenzelfde moment aan de raad voorgelegd en kan een betere afweging gemaakt worden. Dit is de waarborg voor een totale afweging. Tot slot geven we een overzicht van de ontwikkelingen die effect hebben op de begroting waarover de Raad gevraagd wordt te besluiten. PARAGRAAF 3: VOORGESTELDE BEGROTINGSWIJZIGINGEN Paragraaf 3 bevat een overzicht van budgetneutrale wijzigingen van de begroting. Dit zijn besluiten die passen binnen het door de Raad vastgestelde beleid, maar waarvan de financiële consequenties de programmabudgetten overschrijden. Om die reden vraagt dit onderdeel een bekrachtiging van de Raad (raadsbesluit). De voorgestelde wijzigingen vragen voor zover wij kunnen inschatten geen politieke discussie. PARAGRAAF 4: BATEN EN LASTEN PER PRODUCT Tenslotte is een paragraaf toegevoegd met de baten en lasten per programma.

Hierin zijn alle wijzigingen op programmaniveau vertaald. Dit is uiteindelijk de begrotingswijziging die de raad vaststelt.

1 Inleiding

Pagina 5

TEN AANZIEN VAN DE BEHANDELPROCEDURE De kwartaalbrief bevat een verscheidenheid aan onderwerpen. Om de beantwoording van uw vragen door het college goed te kunnen voorbereiden, verzoeken wij u, uw vragen dinsdag voorafgaand aan de behandeling in de informatieve raad per mail te stellen. Namens het College van Burgemeester en Wethouders, de wethouder Financiën, Jeroen Klaasse

1 Inleiding

Pagina 6

2 Belangrijke ontwikkelingen Dit hoofdstuk heeft als doel om de Raad te informeren over (externe) ontwikkelingen die niet eerder gemeld zijn in een notitie of raadsbesluit. Een belangrijke ontwikkeling hoeft niet direct te leiden tot een financiële consequentie. Zo is in paragraaf 2.1 de voortgang van de grote projecten terug te lezen. Paragraaf 2.2. beschrijft de voortgang van toegezegde onderwerpen aan de Raad. Wanneer er ontwikkelingen zijn op het gebied van risico's of kansen, dan wordt dit in paragraaf 2.3 vermeld. Wanneer een ontwikkeling consequenties heeft voor het verwachte rekeningsaldo of wanneer het om de verrekening met een reserve gaat maken we onderscheid in de volgende oorzaken: • •

ontwikkelingen door vluchtelingen staan opgenomen in paragraaf 2.4; en de algemene ontwikkelingen staan opgenomen in paragraaf 2.5.

In paragraaf 2.6 wordt een overzicht gepresenteerd, wat de ontwikkelingen voor effect hebben op het verwachte rekeningsaldo.

2 Belangrijke ontwikkelingen

Pagina 7

2.1 Voortgang grote projecten In deze paragraaf wordt de Raad geïnformeerd over de voortgang van grote projecten. De Raad heeft zelf aangegeven welke projecten hier terug moeten komen. Het is niet nodig dat de Raad hierover een besluit neemt.

Voortgang Oost-West as (afgerond) Programma Leefomgeving en Klimaat

In 2022 zijn de infrastructurele werkzaamheden van het project de Oost-West as afgerond. In de 4e kwartaalbrief 2022 heeft een eerste voorschot op de financiële afsluiting plaatsgevonden. Van het batige resultaat is € 3.200.000 gestort in de Reserve Kwaliteitsplan Openbare Ruimte en is € 275.000 gedoteerd aan de Voorzieningen Groot Onderhoud Openbare Ruimte. Het project had meerdere financieringsbronnen, waaronder diverse subsidieregelingen. De toegekende subsidies zijn in 2022 definitief vastgesteld en ontvangen. Dat is reden dat we het restantsaldo van het project Oost-West as (€ 1,24 miljoen) in de Jaarstukken 2022 hebben afgesloten. Dit terwijl er nog geluidwerende maatregelen nodig zijn. Voor deze geluidwerende maatregelen vragen we later in 2023, via een kwartaalbrief, alsnog budget voor deze werkzaamheden aan.

Voortgang Holland Park Programma Gebiedsontwikkeling

Holland Park Oost De bouw van de laatste 296 woningen (van Amvest) in dit plandeel, naast station Verrijn Stuartweg, vordert gestaag. De opleverprognose van het geheel is medio 2025, inclusief de commerciële voorzieningen in de plint. De rest van deze woonbuurt is inmiddels opgeleverd met circa 2.000 woningen en bijbehorende openbare ruimte (waaronder het Thérèse Schwartzepark). Voor de commerciële ruimten aan het Herman Broodhof zijn de benodigde vergunningen verleend, waaronder voor een kleine, tijdelijke supermarkt. De verschillende voorzieningen worden gefaseerd in gebruik genomen. De voorbereidingen worden getroffen om een fietsbrug te realiseren naar station DiemenZuid.

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.1 Voortgang grote projecten

Pagina 8

Holland Park West In 2019 is de ontwikkelcombinatie BPD / Dura Vermeer geselecteerd en is een Koop- en Realisatie Overeenkomst gesloten, waarna in 2020 het bestemmingsplan is vastgesteld. In fase 1 zijn de brede school en 106 woningen in aanbouw. De prognose oplevering van de school is medio 2023, met een klein jaar vertraging. De eerste woningen worden in het najaar van 2023 opgeleverd, waaronder 65 middenhuur- woningen. De ontwikkeling en realisatie van de vervolgfases (met nog ruim 600 woningen, een buurthuis en enkele andere voorzieningen) stagneert, waarvoor de ontwikkelaar onvoorziene omstandigheden opvoert. De ontwikkelaar heeft februari 2023 fase 2A (vrije sector woningen) uit verkoop gehaald vanwege tegenvallende verkoopresultaten. De gemeente en ontwikkelaar zijn al enige tijd in gesprek om verdere stagnatie te voorkomen, specifiek voor het betaalbare woningsegment (sociale en middeldure huurwoningen). Het grootste gedeelte van de gronden is in 2021 al juridisch geleverd aan en betaald door de ontwikkelcombinatie: fase 1 & 2A in april 2021, fase 3 & 4 in november 2021. Holland Park Zuid Voor Holland Park Zuid is in 2019 een stedenbouwkundig plan als onderlegger voor het bestemmingsplan en exploitatieplan vastgesteld. Het perceel van Filadelfia is - op basis van een uitspraak door de Raad van State - consoliderend bestemd.

Dit vormt (nog) een correctie op het stedenbouwkundig plan. Het onherroepelijk vastgestelde bestemmingsplan vormt het kader om planinitiatieven van grondeigenaren te kunnen beoordelen en begeleiden. De verschillende grondeigenaren in Holland Park Zuid zijn voornemens de gronden te verkopen aan derden / ontwikkelaars. Na oriënterende gesprekken met de huidig eigenaren over de condities waaronder de gemeente medewerking wil verlenen (ontheffing van de aanbiedingsplicht Wvg), is in juli 2022 een voorwaardenset vastgesteld (B&W) en verstrekt aan de grondeigenaren. Daarmee kunnen grondeigenaren hun aanbestedings- en verkoopprocedures vorm geven. Verschillende partijen zijn inmiddels verkoopprocedures en -gesprekken gestart. In december 2022 zijn 30 modulaire woningen opgeleverd aan de Bergwijkdreef, waarvoor met De Key een huurovereenkomst is gesloten voor het gebruik van een deel van haar perceel tot november 2024. Deze woningen kunnen daardoor tot medio 2024 blijven staan, terwijl een permanente(re) locatie gereed wordt gemaakt. De locatiekeuze is inmiddels gemaakt. Eind 2022 is een professioneel beheerder betrokken voor het complex met gehuisveste Oekraïense ontheemden, die gebruiksovereenkomsten met de huishoudens heeft gesloten namens de gemeente. Per begin 2023 zijn alle woningen in gebruik.

Stichting Filadelfia heeft zich gemeld met ontwikkelvoornemens op haar perceel (uitbreiding maatschappelijke functie en woningbouw in hoge dichtheid). De gemeente ziet geen kans of aanleiding daar op dit moment navolging aan te geven en richt zich primair op de realisatie van de circa 1.500 woningen die qua bestemmingsplan reeds mogelijk zijn. Campus Diemen In oktober 2021 is - op initiatief van de eigenaar - een intentieovereenkomst gesloten om een uitbreiding van het (woon)programma op de Campus met opwaardering van het (openbaar) gebied te onderzoeken. Onderdeel van die uitbreiding is het realiseren van huisvesting voor senioren. In 2022 zijn diverse onderzoeken verricht om te bepalen of tot een haalbare ontwikkeling kan worden gekomen, op basis waarvan in 2023 een voorstel verwacht wordt met de ruimtelijke en programmatische randvoorwaarden.

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.1 Voortgang grote projecten

Pagina 9

Voortgang Spooronderdoorgang Programma Gebiedsontwikkeling

Het project Spooronderdoorgang bestaat uit de realisatie van een spooronderdoorgang in de Ouddiemerlaan en daarop volgend de herinrichting van de stationsomgeving. De realisatie van de spooronderdoorgang ligt nog steeds op schema. Begin 2023 is de spooronderdoorgang opengesteld voor verkeer en de Ouddiemerlaan tussen de onderdoorgang en de A1 is van nieuw asfalt voorzien. Hiermee was de weg vrij voor het verwijderen van de Tijdelijke Ouddiemerlaan, het herstellen van het perron, verwijderen van de spooroverweg en de inrichting van de openbare ruimte. Het participatietraject voor de inrichting van het Van Gemertplantsoen is afgerond. De input van bewoners is verwerkt zodat de realisatie samen met het P+R terrein medio 2023 kan starten.

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.1 Voortgang grote projecten

Pagina 10

2.2 Voortgang toegezegde onderwerpen Raad In deze paragraaf wordt de Raad geïnformeerd over de voortgang van toegezegde onderwerpen. Het is niet nodig dat de Raad hierover een besluit neemt.

2.2.1

Aanvragen omgevingsvergunningen met een uitgebreide procedure Programma Gebiedsontwikkeling

Vanuit de bestuurlijke toezeggingen is het volgende afgesproken: zodra dit aan de orde is (dus bij een aanvraag om vergunning die onder deze categorie valt) zal de gemeenteraad via een kwartaalbrief worden geïnformeerd. Overzicht ontvangen aanvragen om omgevingsvergunningen met uitgebreide procedure: Prinses Irenestraat naast nummer 5 (kadastraal bekend Diemen, F, nr. 95) te Diemen Betreft

Het bouwen van een woon-/werk woning.

Voortgang

Op 24 november 2022 is de ontwerp Vvgb afgegeven door de raad. Het plan heeft in ontwerp ter inzage gelegen van 29 december 2022 tot en met 10 februari 2023.

Verwachte verlening1

Q2 2023

Stammerdijk 23 Betreft

Moderniseren manege.

Voortgang

Adviesronde loopt, verzoek om aanvullende informatie gedaan. Aanvraag na aanvulling nog niet volledig. Opnieuw verzoek aanvullende informatie.

Verwachte verlening 1

Q4 2023

2.2.2

Informatieveiligheid Programma Samen Besturen

Wanneer nodig wordt de raad in de kwartaalbrief geïnformeerd over ontwikkelingen op het gebied van informatieveiligheid. In deze kwartaalbrief wordt een terugkoppeling gedaan over de auditresultaten 2022. Baseline voor Overheidsinstellingen (BIO) Voor overheidsinstellingen geldt sinds 2020 de Baseline voor Overheidsinstellingen, de BIO. De achterliggende reden is om de informatiebeveiliging verder optimaal te professionaliseren De BIO is gebaseerd op de internationaal erkende en actuele ISO-normatiek en draagt bij aan een professionalisering van Informatiebeveiliging met als doel een veilige digitale overheid. Als gevolg van dit nieuwe normenkader heeft het college begin december 2020 ook het bestaande Strategisch informatieveiligheidsbeleid aangepast aan deze nieuwe normering. 1

Indien zienswijzen tegen de ontwerp Vvgb ontvangen worden, gaat het plan opnieuw naar de raad (hierdoor schuift de vergunningverlening ca. 2 maanden op)

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.2 Voortgang toegezegde onderwerpen Raad

Pagina 11

De BIO legt nadruk op het risicomanagement en stelt strengere eisen aan het nemen van specifieke maatregelen. Ook de rol van de bestuurder en lijnmanager(s) inzake het veilig houden van Informatie kent eigen verantwoordelijkheden. De jaarlijkse ENSIA(Eenduidige Normatiek Single Information Audit) cyclus is ook gebaseerd op de BIO-normering. Toelichting Informatieveiligheid betreft vier onderwerpen, te weten: 1. de Baseline Informatieveiligheid Overheid (BIO); 2. de Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA) - jaarlijkse verantwoording aan de toezichthouders vanuit het Rijk; 3. de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG 2018) - wettelijke verplichting. 4. de Wet politiegegevens (Wpg) (– zie ook kwartaalbrief 1 2023). Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA) ENSIA helpt gemeenten in één keer slim verantwoording af te leggen over informatie-veiligheid. De verantwoordingssystematiek over de Basisregistratie Personen (BRP), Paspoortuitvoeringsregeling (PUN), Digitale Identiteit (DigiD), Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT), Basisregistratie Ondergrond (BRO), Waardering Onroerende Zaken (WOZ) en de Structuur uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen (Suwinet).

De afzonderlijke, zogenoemde verticale verantwoording, geschiedt aan landelijke partijen en ministeries die een rol hebben in het toezicht op informatieveiligheid. De afzonderlijke verantwoordingen zijn de basis voor de, zogenoemde horizontale verantwoording, aan de gemeenteraad. Net als in eerdere jaren moest ook deze zelfevaluatie vóór 31 december 2022 worden aangeleverd. Dit is voor alle DUO-gemeenten op tijd gelukt. Onderdeel van het verantwoordingsproces ENSIA is het afgeven van een Collegeverklaring per gemeente. Deze zogenoemde ‘Collegeverklaring’ betreft over 2022 het gebruik van DigiD en Suwinet. Besluitvorming hieromtrent valt onder de verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Het college is verplicht de raad te informeren, de wijze waarop is vormvrij. Resultaat ENSIA audit 2022 De jaarlijkse ENSIA Cyclus heeft in 2022 opnieuw in de vorm van een zelfevaluatie plaatsgevonden gevolgd door nader onderzoek door een externe audit partij op de specifieke onderdelen van de BIO voor Suwinet en DigiD. Diemen en de andere DUO-gemeenten doen dit goed ten opzichte van andere gemeenten. Er is wederom veel werk verricht om de verantwoording tijdig aan te leveren. Ten opzichte van de resultaten over 2021 heeft er een verdere verbetering plaats gevonden welke heeft geleid tot het "voldoen" aan alle gestelde voorwaarden.

Het toetsingskader voor de ENSIA-audit bestaat uit maatregelen op het gebied van Beleid, Uitvoering en Controle. In de uitgevoerde zelfevaluatie en de daarop volgende IT-audit naar aanleiding van de bevindingen is gebleken dat er op operationeel niveau in voldoende mate afspraken zijn gemaakt, die een volledig voldoen aan gestelde kwaliteitsnormen informatieveiligheid rechtvaardigen.

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.2 Voortgang toegezegde onderwerpen Raad

Pagina 12

2.2.3

Opvolging aanbevelingen Rekenkameronderzoeken

Jaarlijks doet de Rekenkamer onderzoek naar de doeltreffendheid, doelmatigheid en/of rechtmatigheid van het functioneren van de gemeente Diemen. In 2020 heeft er een doorwerkingsonderzoek plaatsgevonden door de Rekenkamer. Eén van de aanbevelingen in dat rekenkameronderzoek was: ‘Voer als raad het gesprek over de monitoring van aanbevelingen’. De voortgang van de aanbevelingen worden sinds 2023 gemonitord via de kwartaalbrief. In deze kwartaalbrief treft u de rapportage. Sinds de laatste rapportage aan de raad (Informatie van het College ‘Rapportage voortgang aanbevelingen rekenkameronderzoek’ op 20 december 2022) zijn er vooral binnen de onderzoeken ‘Inzet en werking raadsinstrumenten (2018)’, ‘Bomenbeleid (2020)’ en ‘Wonen en woonfraude (2021)’ nieuwe ontwikkelingen te melden. Bij de andere onderzoeken is niet veranderd. Veel aanbevelingen zijn dan ook al verwerkt en geborgd of gedeeltelijk verwerkt en geborgd. Aan een aantal aanbevelingen wordt nog gewerkt. In de bijlage wordt per onderzoek uitgebreid de stand van zaken beschreven.

2.2.4

Schuldenpositie Programma Financiën

In de Auditcommissie van 26 mei 2020 is besloten om bij de 2e kwartaalbrief en de 4e kwartaalbrief u te informeren over de stand van zaken omtrent de schuldenpositie van de gemeente. Onderstaand is de voortgang opgenomen. Langlopende leningen Voor de financiering van investeringen trekt de gemeente langlopende leningen aan. De laatste jaren konden deze betaald worden uit de ontvangsten van grondverkopen. Daarnaast konden we door het negatieve rentepercentage op kortlopende (kasgeld)leningen voordelig kortlopend geld lenen. Inmiddels zijn de ontvangen gelden voor grondverkoop ingezet voor investeringen en het aflossen van eerder aangegane langlopende leningen. Omdat de rente is gestegen is kortlopend geld lenen niet meer aantrekkelijk en moeten we langlopende geldleningen aantrekken. Binnen Diemen zijn we fors aan het investeren. Het banksaldo is niet meer toereikend om deze kosten te financieren en er worden geen grote opbrengsten uit grondverkopen verwacht. Ondertussen zijn we nog volop aan het investeren (bijvoorbeeld de ondertunneling van het spoor en verbouwing van de Omval). Om dit te kunnen betalen hebben we in februari 2023 een nieuwe langlopende lening aangetrokken. Dit doen we conform de afspraken in het Treasurystatuut. Portefeuille langlopende leningen Geldgever

Soort lening

Boekwaarde 1 januari 2022

BNG

Fixe

6.000.000

2024

1,949%

Provincie Groningen

Fixe

5.000.000

2025

1,300%

BNG

Fixe

5.000.000

2025

1,958%

BNG

Fixe

7.500.000

2031

0,900%

Aegon Levensverzekering

Fixe

7.500.000

2035

1,030%

BNG

Fixe

6.000.000

2036

1,550%

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.2 Voortgang toegezegde onderwerpen Raad

Jaar aflossing

Rentepercentage

Pagina 13

Portefeuille langlopende leningen Geldgever

Soort lening

Boekwaarde 1 januari 2022

BNG

Fixe

7.500.000

2042

2,080%

BNG

Fixe

5.000.000

2043

3,110%

Totaal

Jaar aflossing

Rentepercentage

49.500.000

Risico rentestijging Het afgelopen jaar is de rente gestaag aan het stijgen en de voorspelling is dat de rente nog verder zal oplopen. Dit heeft gevolgen voor onze financieringspositie. Zowel de rente van kort- als langlopende leningen loopt op. Zo zien we dat de rente van een langlopende lening in juni 2022 nog met een rentepercentage van 2,08% werd verstrekt en de recent aangetrokken lening uit februari 2023 een rentepercentage van 3,11% kent. In de begroting 2023 is rekening gehouden met onderstaande renteontwikkeling. Jaar

% in begroting 2023

Verwacht %

2023

1,50 %

3,25 %

2024

1,75 %

3,50 %

2025

2,00 %

4,00 %

2026

2,25 %

4,50 %

De gemiddelde rente stijgt harder dan waar we rekening mee hebben gehouden in de begroting. Dit heeft negatieve gevolgen voor onze te betalen rente. Zowel voor de korte als lange termijn. Daarnaast geldt dat door de loon- en prijsinflatie de investeringsbudgetten oplopen. Tevens hebben we ambities voor nieuwe voorzieningen. Beiden veroorzaken een hogere financieringsbehoefte wat zich zal vertalen in hogere rentekosten. In deze kwartaalbrief maken we melding van de renteontwikkeling en de bijbehorende risico's. In de Kadernota 2024 maken we een eerste doorrekening van de financiële effecten van de renterisisco's. Dit vertalen we daarna in de Programmabegroting 2024. Conform afspraak zullen we in de 4e kwartaalbrief 2023 verder informeren over de schuldenpositie en verwerken we de financiële gevolgen voor 2023.

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.2 Voortgang toegezegde onderwerpen Raad

Pagina 14

2.3 Nieuwe ontwikkelingen met mogelijk financieel risico of kans. In deze paragraaf wordt de raad geïnformeerd over nieuwe ontwikkelingen die geen effect hebben op het rekeningresultaat. Het gaat hierbij om besluiten waarvan het college vindt dat deze kenbaar gemaakt moeten worden aan de raad. Dit kan gaan om (mogelijke) risico's die in eerste instantie binnen bestaande programmabudgetten zijn op te vangen. Het is niet nodig dat de raad hierover een besluit neemt.

2.3.1

Risico budget specialistische jeugdhulp Programma Sociaal

Bij de jaarrekening 2022 hebben we te maken gehad met een kostenoverschrijving op jeugd. Deze overschrijding valt buiten de hoogspecialistische (Lumpsum) bekostiging. Uit de eerste analyse blijkt: • Dat deze kosten voortkomen uit segment B / enkelvoudige jeugdhulp; • Over de gehele linie het berichtenverkeer hierbij achterstallig was; • Binnen dit segment was meer speelruimte voor aanbieders om te stapelen (meerdere ‘goedkopere’ zorgvormen); • Een verhoogd aantal jeugdinstromers, te weten 50 unieke cliënten. Beheersmaatregelen Naar aanleiding van de kostenoverschrijding op jeugd bij de jaarrekening 2022 zijn er aan aantal verbetermaatregelen genomen: 1. Meer capaciteit inzetten op het onderdeel contractmanagement om het berichtenverkeer meer bij te laten zijn en dit ook periodiek te toetsen via ervaringscijfers. Mogelijk maandelijks of per kwartaal; 2. Het sturen op contractuele bepalingen dat een zorgaanbieder bijvoorbeeld maximaal 5 procent aan achtergestelde instroom mag verwerken op het oude jaar - tenzij er echt in de laatste maand een flink instroom is geweest aan cliënten. Dit dient ook juridisch te worden onderzocht of hetgeen haalbaar is; 3. Contractmanagement uitbreiden / intensiveren ook op segment B. Er zijn circa 144 zorgaanbieders in DUO-verband. Hierbij hoort ook het terugdringen van stapeling via contractuele bepalingen is een vereiste.

Ondanks deze beheersmaatregelen bestaat de mogelijkheid dat het budget voor specialistische jeugdhulp voor 2023 niet toereikend is. Wij monitoren dit gedurende 2023 en actualiseren dit risico in de 3e en/of 4e kwartaalbrief 2023.

2.3.2

Energiekosten Programma Diverse

In 2022 zijn de energietarieven van gas en elektriciteit explosief gestegen. Met name in het derde en vierde kwartaal van 2022 zijn de prijzen enorm hoog. Hier is in de begroting 2023 rekening mee gehouden door een stelpost van € 150.000 op te nemen.

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.3 Nieuwe ontwikkelingen met mogelijk financieel risico of kans.

Pagina 15

De energiemarkt is onstabiel, desondanks is het de verwachting dat door de reeds genomen Rijksmaatregelen de gasprijzen niet meer zo extreem stijgen als afgelopen jaar. De laatste maanden merken we dat de beursprijzen van gas dalen en dat de consumentenprijs geleidelijk volgt. Vraag is op welk niveau de prijzen gaan stabiliseren? Onze gemeentelijke energie nemen we af bij één leverancier 'De Vrije Energie Producent B.V.'. Deze leverancier is destijds naar voren gekomen vanuit een Europese aanbesteding met meerdere gemeenten. Het contract met deze leverancier loopt tot 1 januari 2024. Het contract kent geen vaste energieprijzen maar zogenoemde 'klikmomenten'. Vier keer per jaar worden de prijzen voor gas en elektra aangepast aan de op dat moment geldende prijs. Met meerdere gemeenten hebben we een nieuwe Europese aanbestedingsprocedure gevolgd. Per 1 januari 2024 stappen we over naar Vattenfall. In deze kwartaalbrief is een poging gedaan te berekenen wat de gevolgen van de energiecrisis zijn voor ons gemeentelijke energiekosten. Grootste onzekere factor hierin is de prijs, maar ook het verbruik is lastig te bepalen. Het probleem van de prijs is hierboven toegelicht. In de berekeningen zijn we uitgegaan van het huidige prijsniveau (mei 2023). Een matige of juist strenge winter heeft grote invloed op het verbruik. Daarnaast zijn er bij verschillende gebouwen duurzame maatregelen genomen.

We hebben nog geen ervaringscijfers van de effecten daarvan. Bij het verbruik zijn we daarom uitgegaan van het werkelijke verbruik tot 1 april 2023 aangevuld met het werkelijke verbruik zoals in de laatste 3 kwartalen van 2022. Tenslotte geldt dat we voor het zwembad een beroep doen op een specifieke uitkering van het Rijk (SPUK). Vóór 23 juni 2023 moeten we hiervoor een aanvraag indienen. Ten tijde van het opstellen van deze kwartaalbrief is nog geen indicatief bedrag aan te geven. Verwachte energiekosten 2023

Begroot

Geschat

Verschil

Elektra

370.000

960.000

-/- 590.000

Gas

160.000

270.000

-/- 110.000

-

pm

pm

150.000

-

150.000

680.000

1.230.000

-/- 550.000

SPUK-zwembad Geraamde stelpost

Voorlopige conclusie is dat we in 2023 een tekort van ongeveer een € 0,5 miljoen verwachten op de energiekosten. Dit kunnen we nog corrigeren met de te ontvangen uitkering van het Rijk voor een deel van de energiekosten van het zwembad. In de 4e kwartaalbrief zullen we de budgetten bijstellen op basis van de meest actuele prijsen verbruiksgegevens.

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.3 Nieuwe ontwikkelingen met mogelijk financieel risico of kans.

Pagina 16

2.3.3

Risico taakstelling sociaal domein Programma Sociaal

In de begroting 2023 is een taakstelling voor het sociaal domein opgenomen van € 200.000 per jaar, oplopend naar € 400.000 vanaf 2024. In verband met de toegenomen cliëntaantallen in 2022, het negatieve rekeningresultaat jeugdhulp in 2022 en de extra kosten als gevolg van indexatie in 2023, is de verwachting dat de taakstelling voor 2023 niet haalbaar is.

2.3.4

Garantiesubsidies Programma Vrije tijd

Op 25 april 2023 heeft het college besloten om een garantiesubsidie toe te kennen aan het Diemer Festijn en de Omval van respectievelijk € 25.000 en € 100.000. Hiervoor geldt dat er pas een bedrag zal worden geclaimd in de vierde kwartaalbrief, wanneer het Diemer Festijn en/of de Omval aanspraak maken op deze garantiesubsidies.

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.3 Nieuwe ontwikkelingen met mogelijk financieel risico of kans.

Pagina 17

2.4 Ontwikkelingen opvang vluchtelingen In deze paragraaf nemen we de ontwikkelingen op die betrekking hebben op de opvang van vluchtelingen. Er komen zowel ontwikkelingen met een financieel effect aan de orde als ontwikkelingen die een meer informatief karakter hebben.

2.4.1

Opvang ontheemden Oekraïne Programma Inkomen en armoede

De opvang van de ontheemden uit de Oekraïne is verlengd. Dit maakt dat we ook in 2023 kosten maken. We verwachten dat het Rijk deze kosten volledig vergoed. Op basis van de huidige ervaringscijfers houden wij rekening met 89 personen in de opvang studio’s op de Bergwijkdreef en 4 personen in een aangepaste gehandicapte woning. Op basis van deze uitgangspunten verwachten we een bijdrage van afgerond € 3.185.000 te ontvangen. Een deel hiervan is voor de uitbetaling van het leefgeld. Bij de uitgaven van het leefgeld gaan wij uit van de cijfers zoals we in 2022 hebben gerealiseerd (gemeentelijke opvang 93 personen vluchtelingen en particuliere opvang 120 personen). Totaal is dan een budget van € 370.000 benodigd in 2023. Voor de exploitatiekosten van de woningen aan de Bergwijkdreef houden we voorlopig een budget van € 150.000 aan. Het restant van het budget (€ 2.665.000) reserveren we voor de huisvesting van de vluchtelingen. In eerste instantie willen we dit inzetten ter dekking van de aanschaf van woonunits. We zijn nog aan het onderzoeken of dit binnen de regels van de specifieke uitkering is toegestaan en komen hier op terug wanneer er duidelijkheid is.

2.4.2

Kwartiermaker zorg en ondersteuning ontheemden Programma Sociaal

Eerder dit jaar heeft het college het besluit genomen om de werkzaamheden (beleid en uitvoering) rond de opvang van ontheemden, asielzoekers en statushouders structureel binnen de gemeentelijke organisatie te borgen. Dit past ook binnen de landelijke tendens en regelgeving om deze opvang uit de crisismatige aanpak te halen. Via een informatie van het College bent u hierover op 4 april 2023 geïnformeerd. De informatiememo geeft aan dat er voor dit project drie sporen zijn: 1. Zorg en ondersteuning binnen/buiten de gemeentelijke organisatie; 2. Tijdelijke en definitieve plaatsing flexwoningen voor ontheemden; 3. Structurele opvang tijdelijke woningbehoefte. Voor spoor 1 'Zorg en ondersteuning binnen/buiten de gemeentelijke organisatie' is een kwartiermaker aangesteld. De opdracht is het in beeld brengen van de noodzakelijke voorzieningen en zorg voor ontheemden, asielzoekers en statushouders die met de opvang gepaard gaan. De kosten van inhuur van de projectleider/kwartiermaker bedragen tot 1 oktober 2023 € 40.000. Ook hiervoor geldt dat we nog onderzoeken of de gelden van de specifieke uitkering hiervoor mogen worden ingezet. Vooralsnog gaan we uit van niet. Wanneer dit wijzigt vermelden wij dit in één van de volgende kwartaalbrieven.

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.4 Ontwikkelingen opvang vluchtelingen

Pagina 18

2.5 Nieuwe ontwikkelingen met financieel effect in 2023 In deze paragraaf komen de ontwikkelingen aan de orde die een financieel effect hebben. Dit kunnen ontwikkelingen zijn met een effect op het rekeningsaldo of betrekking hebben op de inzet van reserves. Ook aanpassingen van investeringsbudgetten komen in dit hoofdstuk aan bod. Het betreft begrotingswijzigingen waarover de raad besluiten moet nemen.

2.5.1

Indexatie budget jeugdhulp Programma Sociaal

In de 4e kwartaalbrief 2022 hebben we u geïnformeerd over de herijking bij de hoogspecialistische jeugdhulp namelijk de taakgerichte financiering en een lumpsum bekostiging. Het is een gegeven dat er sprake is van een toenemende vraag naar jeugdhulp en het zorggebruik uit zeer complexe en/of meervoudige problematiek bestaat. Ook zijn de lonen in de zorg flink gestegen. Op basis van de herijking en indexaties vinden er financiële aanpassingen plaats. Voor specialistische jeugdhulp zijn de contractueel vastgelegde indexatieaanpassingen aanzienlijk verhoogd. Dit geldt in het bijzonder bij de hoog-specialistische jeugdhulp en gecertificeerde instellingen. Daarnaast is het budget preventieve en ambulante jeugdhulp de afgelopen jaren niet geïndexeerd terwijl de kosten wel gestegen zijn via de jaarlijkse contracten met verschillende aanbieders. De tarieven binnen de jeugdhulp contracten worden worden geïndexeerd aan de hand van de Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling (OVA)-index. Voor 2022 is de OVAindex 4,42% en voor 2023 is de OVA-index vastgesteld op 6,36%. Voor de herijking en indexering vragen we extra middelen aan voor de kosten van jeugdhulp (preventief, ambulant en specialistisch). In 2023 is € 900.000 extra budget nodig. Dit budget is structureel en zal ook worden meegenomen in de Kadernota 2024.

2.5.2

Gezond en Actief Leven Akkoord Programma Sociaal

Met het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) bouwen we aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. Het akkoord omvat afspraken over het bereiken van een gezonde generatie in 2040: weerbare, gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis. Gemeenten kunnen voor hun eigen inzet op de doelen in het GALA een beroep doen op een specifieke uitkering van het Rijk. Wij verwachten dat de gemeente tot en met 2026 van het Rijk een uitkering ontvangt van afgerond € 1,5 miljoen. Voor 2023 heeft Diemen al een bedrag van € 395.000 ontvangen. Op grond hiervan stellen wij voor om zowel de baten als de lasten te verhogen met dit bedrag. In het vierde kwartaal leggen wij de raad een bestedingsplan voor.

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Nieuwe ontwikkelingen met financieel effect in 2023

Pagina 19

2.5.3

Openbare Gezondheidszorg Amstelland Programma Sociaal

Omdat de kosten in 2023 sneller stijgen dan in de begroting 2023 was voorzien, is dit jaar 2023 van de gemeenschappelijke regeling geactualiseerd. De actualisatie 2023 is gebaseerd op: 1. Nominale ontwikkeling van de lonen met ingang van 1 januari in 2023 van 7,16%. Het begrote percentage voor 2023 was 2,5%. 2. Extra plustaken: Preventieve logopedie en Sociaal Medische Indicatie (SMI). Voor Diemen is de geactualiseerde geraamde jaarlijkse bijdrage 2023 in totaal € 1.382.000. Om aan deze verplichting te voldoen wordt de begroting met € 59.000 verhoogd. Hiervan kunnen wij € 14.000 ten laste brengen van de specifieke uitkering Onderwijs achterstandenbeleid, daarom stellen wij voor de begroting met € 45.000 te verhogen.

2.5.4

GGD Amsterdam - Amstelland (Veilig thuis en Centrum seksueel geweld) Programma Sociaal

De geactualiseerde loonkosten 2023 zijn gebaseerd op het verwachte de prijspeil 2023. Deze kosten zijn in de begroting (vanaf 2023) aangepast conform de loontabellen van 2023. Daarbij wordt rekening gehouden met de CAO stijging in 2023. De materiële lasten worden in de begroting 2023 geïndexeerd met een percentage van 7,16%. Daarnaast wordt het Centrum Seksueel Geweld (CSG) in 2023 uitgebreid. Bij de geactualiseerde begroting 2023 wordt er een hogere gemeentelijke bijdrage voor de gemeente Diemen verwacht van in totaal € 134.000. Ten opzichte van de oorspronkelijke begroting 2023 € 109.000 is dit een stijging van € 25.000.

2.5.5

Hervormingsagenda Jeugd Programma Sociaal

Het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport (VWS), zorgaanbieders, cliënten(vertegenwoordigers), professionals en de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) stellen samen de Hervormingsagenda Jeugd op. Het huidige jeugdstelsel is niet houdbaar. Daarom werken deze 5 partijen aan de hervormingsagenda om de hulpverlening te verbeteren en het jeugdstelsel beter beheersbaar te maken. De (concept) Hervormingsagenda jeugd beschrijft de aanpak van een grote transitie die we de komende jaren met elkaar moeten maken. De agenda bestaat uit een groot pakket inhoudelijke maatregelen die moeten leiden tot betere en beter passende zorg voor kinderen en gezinnen binnen een stelsel dat houdbaar is voor de toekomst (zowel financieel als in menskracht). In april 2023 zijn gemeenten en Rijk het eens geworden (principeakkoord) over een passend financieel kader dat hoort bij het pakket aan inhoudelijke maatregelen die worden neergelegd in de Hervormingsagenda. De bezuinigingen vanaf 2026 worden in één keer doorgevoerd.

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Nieuwe ontwikkelingen met financieel effect in 2023

Pagina 20

Er wordt een budget van € 45.000 aangevraagd om een projectleider/senior beleidsadviseur in te huren om invulling te geven aan de vertaling en uitvoering van de hervormingsagenda naar onze lokale situatie. Waar mogelijk trekken we bij het ontwikkelen en uitvoeren van deze interventies samen op met de andere DUO-gemeenten en ook met Amsterdam. Naast de inzet die gevraagd wordt om de hervormingsagenda te vertalen naar onze lokale (regionale) situatie gaat de huidige ambtelijke inzet onverminderd door om te werken aan het beperken van de instroom van nieuwe cliënten, het bevorderen van de uitstroom van cliënten, intensiever contractmanagement en inzetten op ‘normalisering’ en demedicaliseren.

2.5.6

Wonen en zorg Programma Sociaal

Er zijn diverse ontwikkelingen op het terrein van wonen en zorg die buiten de beschikbare ambtelijke beleidscapaciteit vragen om diverse implementaties. Het gaat daarbij om de implementatie Wet goed verhuurderschap, de opvolging van de nieuwe woonruimteverdeling en de verdere implementatie van de (regionale) aanpak dakloosheid. Om de implementatie(s) goed uit te kunnen voeren wordt voorgesteld hiervoor € 35.000 beschikbaar te stellen. Het gaat hierbij om inhuur om dit uit te kunnen voeren in het jaar 2023.

2.5.7

Juridisch eigendom schoolgebouw Het Atelier Diemen Zuid Programma Onderwijs

Bij aanvang van het nieuwe schooljaar start basisschool Het Atelier in de nieuwe school in Holland Park. Na de verhuizing komt het schoolgebouw in Diemen-Zuid leeg te staan en zal het juridisch eigendom worden overgedragen aan de gemeente, de gemeente wordt hiermee eigenaar van het gebouw. Op dit moment vindt een scenariostudie plaats om in beeld te brengen welke mogelijke invullingen er zijn voor het gebouw. De resultaten worden voor het zomerreces verwacht, de besluitvorming over de invulling vindt later plaats. De instandhouding van het schoolgebouw zal vanaf de overdrachtsdatum (naar verwachting midden september 2023) de verantwoordelijkheid zijn van de gemeente. Om de notariële overdracht, het leegstandsbeheer en voorkomende onderhoudstaken voor instandhouding te kunnen bekostigen is voor de periode september tot en met december € 35.000 benodigd. Als definitief besloten is over de invulling van het gebruik van het gebouw, zal bekeken worden welke kosten daaraan verbonden zijn.

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Nieuwe ontwikkelingen met financieel effect in 2023

Pagina 21

2.5.8

Leerlingenvervoer Programma Onderwijs

Het beschikbare budget voor het schoolvervoer voor 2023 is € 380.000. De ingeschatte kosten voor het schoolvervoer in 2023 bedragen € 450.000. Noodmaatregelen In 2023 is het beschikbare budget voor schoolvervoer ontoereikend doordat er meer middelen beschikbaar zijn gesteld om de acute problemen in het leerlingenvervoer op te lossen én doordat de kosten voor het schoolvervoer door de inflatie hoger uitvallen. De acute problemen in het leerlingenvervoer zijn aangepakt door in december 2022 eenmalig meer middelen vrij te maken voor de Noodmaatregel Leerlingenvervoer en door in 2023 voor een periode van 6 maanden een adviseur leerlingenvervoer in te huren. De kosten van de noodmaatregel bedragen € 50.000 en de kosten van de tijdelijk inhuur van een adviseur leerlingenvervoer bedragen eveneens € 50.000. Daarnaast wordt er in 2023 meer middelen vrijgemaakt voor het bevorderen van de expertise van de jeugdconsulenten op het gebied van leerlingenvervoer (€ 5.000). De verwachte overbesteding van € 140.000 (incidentele extra kosten leerlingenvervoer en inflatie) kan deels opgevangen worden binnen het beschikbare budget. Verwacht wordt dat de begroting met € 70.000 wordt overschreden. Voorstel is de begroting voor schoolvervoer incidenteel met € 70.000 op te hogen in 2023. Voor 2024 is de verwachting dat het beschikbare budget van € 380.000 voor schoolvervoer weer toereikend is.

Extra inzet adviseur Jeugd voor leerlingenvervoer Per 1 juli 2023 wordt de functie Adviseur Jeugd toegevoegd aan het Wmo-team. De Adviseur Jeugd gaat ook taken vervullen voor het leerlingenvervoer. Om de doelen op het gebied van leerlingenvervoer te realiseren is tijdelijk aanvullende inzet van de Adviseur Jeugd noodzakelijk. Voorgesteld wordt de Adviseur Jeugd van 1 juli tot en met 31 december 2023 voor 8 uur per week extra in te zetten voor het leerlingenvervoer. Voor deze extra inzet is eenmalig € 7.000 nodig. Deze kosten zijn meegenomen in de hierboven genoemde budgetverhoging.

2.5.9

Verhogen investeringsbudget Schoolstraat Programma Leefomgeving en klimaat

In de Jaarstukken 2022 bent u geïnformeerd over de overschrijding van het investeringsbudget van de overstortvoorziening in de Schoolstraat. Tijdens de voorbereiding is de overstortvoorziening te klein gedimensioneerd. De uitvoering is daardoor duurder geworden dan vooraf ingeschat. Bovendien waren de kosten als gevolg van prijsinflatie gestegen. Totaal moet het oorspronkelijke investeringsbudget van € 244.000 met € 75.000 worden verhoogd.

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Nieuwe ontwikkelingen met financieel effect in 2023

Pagina 22

2.5.10

Investeringsbudget Vervangen openbare verlichting rondom gemeentehuis Programma Leefomgeving en klimaat

In 1995 is de openbare verlichting aan de achterzijde van het gemeentehuis aangelegd. Het vervangen van deze lichtmasten staat gepland rond 2040. Uit onze inspectieronden blijkt dat de lichtmasten het einde van hun technische levensduur hebben bereikt en aan vervanging toe zijn. Dit type lichtmast is niet meer verkrijgbaar en wordt niet meer gemaakt. We moeten daarom een andere lichtmast toepassen. Hiervoor moeten we de armatuur (behuizing van de lamp) en de mast vervangen. Het gaat hier om een zogeheten A-locatie, waardoor we speciale armaturen en masten toepassen met een uitstraling die past bij het gebied. Dezelfde masten staan al aan de voorzijde van het gemeentehuis. In het kader van de verduurzaming van de openbare verlichting in Diemen, gaan we ledlampen toepassen. Gelijktijdig met de vervanging van de verlichting aan de achterzijde van het gemeentehuis, vervangen we ook de lampen en armaturen aan de voorzijde van het gemeentehuis voor ledverlichting. Daar hangt op dit moment namelijk nog conventionele verlichting. In totaal is er investering nodig van € 120.000 nodig voor deze werkzaamheden. Deze investering zal worden afgeschreven over 30 jaar. De kapitaallasten voor deze investering bedragen € 7.600 per jaar.

2.5.11

Inzet tegemoetkoming Rijk capaciteit energie en klimaatbeleid voor 2023 Programma Leefomgeving en klimaat

Het nationale klimaatakkoord heeft tot doel de internationaal gemaakte afspraken vanuit het Parijsakkoord uit 2005 te realiseren. Het klimaatakkoord is gericht op 49% reductie voor de directe uitstoot van CO2 van in Nederland gevestigde sectoren Elektriciteit, Industrie, Gebouwde omgeving, Mobiliteit en Landbouw ten opzichte van 1990. Gemeenten hebben een belangrijke taak bij het realiseren van de doelstelling uit het klimaatakkoord. Voor Diemen gaat het daarbij met name om het grootschalig opwekken van duurzame elektriciteit en warmte (regionale energiestrategie) en het met de gebouwde omgeving van het gas af te gaan (transitievisie warmte). Het overgrote deel van de bedrijvigheid in Diemen valt niet onder de sector industrie maar onder de gebouwde omgeving. Daarnaast zet Diemen ook in op schone mobiliteit. In Diemen is er vrijwel geen landbouw. Het geld vanuit de tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) moet de gemeente voor tenminste 90% besteden aan capaciteit voor de genoemde 5 sectoren. De overige 10% mag worden besteed aan daarbij ondersteunende middelen. Het geld mag worden besteed aan zowel nieuw in te huren capaciteit als aan medewerkers die reeds langere tijd op de energietransitie voor de genoemde 5 sectoren actief zijn.

In het landelijke coalitieakkoord is voor de jaren 2023 tot en met 2030 in totaal 5 miljard geoormerkt voor de uitvoeringskosten van gemeenten en 96 miljoen voor regionale samenwerkingsverbanden zoals de RES regio. Uitgangspunt hierbij was het advies “van 2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Nieuwe ontwikkelingen met financieel effect in 2023

Pagina 23

Parijs naar praktijk” van de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB). De middelen voor de periode 2023-2025 worden op aanvraag uitgekeerd. Om op langere termijn zekerheid over de middelen te bieden, wil de minister zo snel mogelijk een wettelijke regeling opstellen voor het uitkeren van de middelen in de periode 2026 t/m 2030. In de jaren 2024 en 2025 krijgen gemeenten minimaal het budget dat is toegekend voor het jaar 2023. De verdeling van de middelen waarmee het macrobudget vanaf 2024 groeit wordt nog nader uitgewerkt en zal deels worden gebaseerd op basis van deze vaste verdeelsleutel (basisfinanciering) en zal deels aansluiten bij de klimaatplannen die gemeenten hebben. Het bedrag dat gemeenten in 2023 als basisfinanciering wordt toegekend is in principe ook het minimale bedrag dat gemeenten tot 2030 jaarlijks wordt toegekend. Het enige voorbehoud hierbij is dat de in de bestuurlijke afspraken vastgelegde herijking in 2024 voor de periode 2026 -2030 kan leiden tot gewijzigde inzichten wat er nodig is aan middelen. De gemeente Diemen heeft het CDOKE basisbudget voor de periode 2023-2025 aangevraagd en op 14 april 2023 toegewezen gekregen. Het budget voor een bepaald jaar moet binnen 3 jaar voor tenminste 90% zijn uitgegeven aan personeelskosten voor energieen klimaatbeleid. Wat dan niet is uitgegeven moet worden teruggestort.

Wat in 2023 wordt toegekend moet dus uiterlijk eind 2025 zijn besteed. En wat in 2024 wordt toegekend uiterlijk in 2026, et cetera. Het gaat daarbij om de volgende bedragen: 2023-2025 (uitkering in 2023)

2024-2026 (uitkering in 2024)

2025-2027 (uitkering in 2025)

€ 640.000

€ 645.000

€ 650.000

Het voorstel voor de inzet van de te ontvangen CDOKE budgetten voor de periode 2024 - 2030 wordt uitgewerkt in de Kadernota 2024. Het voorstel voor de inzet van het in 2023 ontvangen CDOKE budget van € 640.000 is hieronder opgenomen. Voorgesteld wordt om het CDOKE budget 2023 als volgt in te zetten: 1. Ingehuurd en aangesteld personeel op energietransitie en schone mobiliteit over 2023 Warmteregisseur

110.000

Beleidsadviseur Duurzaamheid (RES)

100.000

Senior beleidsadviseur - regionale en landelijke energieinfra

28.000

Beleidsadviseur Duurzaamheid - planning en control & financiën

21.000

Beleidsadviseur schone mobiliteit

100.000

Adviseur verkeerszaken - plaatsing laadpalen

7.000

Inhuur beleidsondersteuning - Actieplan 'Zon op grote daken'

50.000

Overhead en ondersteunende middelen

94.000 510.000

Deze kosten zijn in de primitieve begroting 2023 ten laste van de algemene middelen gebracht. Nu we de toekenning van de specifieke uitkering hebben ontvangen kunnen deze kosten ten laste van de ontvangen uitkering worden gebracht. Voorstel is de niet ingezette algemene middelen ten gunste van de Bestemmingsreserve Duurzaamheid te brengen. 2. Inhuur extra capaciteit tot eind 2023 (NIEUW) Extra inhuur beleidsondersteunend medewerker isolatieprogramma

30.000

Extra inhuur en inzet communicatie en participatie transitievisie warmte en regionale energiestrategie

100.000 130.000

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Nieuwe ontwikkelingen met financieel effect in 2023

Pagina 24

2.5.12

Verlagen investeringsbudget vergroenen Holland Park Programma Leefomgeving en klimaat

Bij de 3e kwartaalbrief 2021 en de 2e kwartaalbrief 2022 is budget gevraagd om het eerste deel van Holland Park te vergroenen. Totaal is een investeringsbudget van € 180.000 beschikbaar gesteld. Deze werkzaamheden zijn inmiddels uitgevoerd. Bij deze budgetaanvraag is aangekondigd dat met een eigenaar van een kantoorpand in Bergwijkdreef een afspraak in de maak was, om de overmaat van water die in het eerste deel van Holland Park is aangelegd, in te kunnen zetten voor de benodigde watercompensatie voor de uitbreiding van dit kantoorpand. De kantooreigenaar zou hiervoor een vergoeding aan de gemeente betalen. Deze vergoeding zouden we inzetten voor de vergroeningsmaatregelen. De afspraken met de kantooreigenaar zijn afgerond. De eigenaar betaalt de gemeente een vergoeding van € 120.000. Voorstel is dit bedrag ten gunste van de reeds aangevraagde investering “Vergroenen Holland Park” te brengen.

2.5.13

Woonruimteverdeling Programma Gebiedsontwikkeling

In januari 2023 is de nieuwe woonruimteverdeling van sociale huurwoningen gestart. In het raadsvoorstel van 2021 waren er kosten begroot voor coördinatie en het behandelen van aanvragen van situatiepunten. Op 13 december 2022 is het collegebesluit genomen voor de implementatie van het nieuwe woonruimteverdeelsysteem per 16 januari 2023. Daarin zijn de kosten voor automatisering vastgesteld op € 15.000 in 2023. Daarbij komen de kosten voor de toetsing van aanvragen en het afhandelen van bezwaar en beroep. Deze kosten bedragen € 40.000 in 2023. Daarnaast is in 2023 een werkbudget van € 6.000 nodig. Totaal is in 2023 een budget van € 61.000 benodigd. Omdat er voor circa € 10.000 ruimte is binnen de begroting, stellen wij voor de begroting te verhogen met € 50.000. In de Kadernota worden de kosten voor 2024 en verder opgevoerd.

2.5.14

Premieverhoging wettelijke aansprakelijkheidsverzekering Programma Samen besturen

Een aansprakelijkheidsverzekering is een verzekering die de gemeente beschermt tegen het risico van aansprakelijkheid. Op enkele uitzonderingen na vergoed een aansprakelijkheidsverzekering alle vorderingen uit letsel- en zaakschade die door de gemeente en haar medewerkers wordt veroorzaakt. In 2019 is de aansprakelijkheidsverzekering van Diemen, Uithoorn en Ouder-Amstel aanbesteed. In deze aanbestedingsprocedure is het perceel gegund aan Centraal Beheer Achmea. De gewenste looptijd van de polissen was destijds drie jaar vast, met twee keer een tweezijdige optie tot verlenging. In juli 2022 ontvingen wij bericht van Centraal Beheer Achmea dat zij de verzekeringsovereenkomst(en) per 1 januari 2023 beëindigden. De premie van de aansprakelijkheidsverzekering is fors gestegen, per saldo stijgt de premie met € 35.000. Dit betreft een structurele stijging.

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Nieuwe ontwikkelingen met financieel effect in 2023

Pagina 25

2.5.15

Portokosten Programma Samen besturen

In de afgelopen jaren zijn door de monopoliepositie van PostNL de tarieven van het verzenden van post op alle onderdelen enorm gestegen. Het budget dat jaarlijks in de begroting wordt gereserveerd is hierdoor niet meer toereikend en de overschrijding wordt jaarlijks hoger. De overschrijding is niet alleen het gevolg van inflatie. De laatste jaren zijn er steeds meer projecten die leiden tot meer postverzendingen. Om deze kosten op te vangen dient het budget met € 25.000 verhoogd te worden.

2.5.16

Wijziging Reglement van Orde Programma Samen besturen

Met het toenemende aantal taken en de hoge werkdruk is er bij de gemeenteraad behoefte aan uitbreiding van het aantal fractieopvolgers tot maximaal twee per fractie. Het Reglement van orde is bij raadsbesluit van 1 juni 2023 hierop aangepast. Fractieopvolgers ontvangen een vergoeding zoals vastgelegd in de Verordening rechtspositie raads- en commissieleden gemeente Diemen 2020 van € 1.700 per jaar. Niet elke fractie zal van de verruiming gebruik maken. Maar uitgaande van 7 fracties zijn de mogelijke extra kosten op jaarbasis maximaal €11.900

2.5.17

Initiatievencoördinator Programma Samen besturen

Het introduceren van de initiatievencoördinator is een wezenlijk onderdeel van het Programma Voor en met Diemen. De initiatievencoördinator gaat aan de slag met diverse acties uit het Participatiekader, zoals het in kaart brengen van initiatieven en netwerken en het beter benutten van initiatieven en netwerken, het stroomlijnen van de gemeentelijke ondersteuning hierbij en het verbeteren van de externe communicatie over de gemeentelijke initiatieven. Zonder deze inzet is er vooralsnog geen capaciteit voor handen om deze acties op te pakken. Momenteel zijn de taken die de initiatievencoördinator gaat doen deels nog ondergebracht bij de wijkcoördinatoren. Zij zitten in verschillende teams. Deze taken vallen straks binnen de functie van de initiatievencoördinator. Het vergt enige tijd om deze formatieruimte ook daadwerkelijk vrij te maken binnen de teams. Binnen een termijn van anderhalf jaar verwachten wij de dekking van de personeelskosten van de initiatievencoördinator te kunnen dekken uit 'vrijgemaakte' formatie. Verwachting is dat de initiatievencoördinator 1 juli kan starten. Voor 2023 is een budget van € 37.500 nodig. Vooruitlopend op de besluitvorming is al 16 uur formatieruimte vrijgespeeld, dat is voor 2023 afdoende om de personeelskosten te dekken. Het budget voor 2024 verwerken we in de begroting 2024.

2.5.18

Diemen 800 jaar

In de begroting 2023 is voor het schrijven van de startnotitie een budget van € 15.000 opgenomen. Omdat we ervoor kiezen ons eerst te oriënteren en dan pas een startnotitie te schrijven, hebben we geld nodig om de werkbezoeken te organiseren en te begeleiden en vanuit die input een plan voor te leggen aan de raad. Hiervoor willen we een ervaren 2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Nieuwe ontwikkelingen met financieel effect in 2023

Pagina 26

externe projectleider inhuren, die ons ook kan helpen bij het in kaart brengen van de sponsoringsbereidheid van beeldbepalende ondernemers in Diemen. Daarnaast is er budget nodig voor communicatie-uitingen en aanverwante kosten zoals bijvoorbeeld busvervoer. Voorstel is het budget met € 25.000 te verhogen tot € 40.000. Op basis van de startnotitie wordt de aanvraag voor het uiteindelijk benodigde budget en de wijze waarop we dit organiseren aan de raad voorgelegd.

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Nieuwe ontwikkelingen met financieel effect in 2023

Pagina 27

2.5.19

Bijdrage Duo+ Programma Financiën

De nieuwe CAO voor gemeenten heeft ook effect op de bijdrage aan Duo+. Verwachting is dat dit tot een hogere bijdrage van € 200.000 gaat leiden. In de 2e begrotingswijziging 2023 van Duo+ weten we het exacte bedrag. Vooralsnog stellen wij voor de bijdrage aan Duo+ in deze kwartaalbrief met € 200.000 te verhogen tot € 7,2 miljoen.

2.5.20

CAO-ontwikkeling gemeenteambtenaren Programma Financiën

Vanaf 2 januari 2023 tot en met 1 januari 2024 is een nieuwe CAO voor ambtenaren van toepassing. In deze nieuwe CAO is onder meer opgenomen dat de salarissen per 2 januari 2023 eerst stijgen met € 240 en daarna met 2%. Voor Diemen betekent dit een structurele stijging van € 1.145.000. In de begroting is rekening gehouden met een bedrag van € 575.000. Om aan de salarisverplichting te kunnen voldoen moeten de budgetten voor salarissen met € 570.000 verhoogd worden. Na bijstelling bedraagt het totale budget voor salarissen € 20.210.000.

2.5.21

Inzetten stelpost prijsindexering Programma Financiën

Bij het opstellen van de begroting is voor de gevolgen van loon- en prijsindexeringen een stelpost van € 500.000 opgenomen. In de septembercirculaire 2022 heeft het Rijk extra geld beschikbaar gesteld voor de gevolgen van loon- en prinsindexeringen. Voor Diemen bedroeg dit € 595.000. Dit bedrag is toegevoegd aan de stelpost. In deze kwartaalbrief zijn de grootste mutaties als gevolg van loon- en prijsindexering verwerkt. We stellen daarom voor het saldo in de stelpost 'Loon- en prijsindexering' (€ 1.095.000) vrij te laten vallen ter dekking van de in deze kwartaalbrief genoemde voorstellen.

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.5 Nieuwe ontwikkelingen met financieel effect in 2023

Pagina 28

2.6 Verloop geraamd resultaat 2023 In onderstaand overzicht krijgt u een beeld van alle voorgestelde begrotingswijzigingen die in voorgaande paragraaf zijn genoemd en het effect daarvan op het geraamd resultaat 2021 na verwerking/vaststelling van deze kwartaalbrief. Omschrijving

Prog/ paragr

Bedrag x € 1.000

Primitieve begroting 2023

131

Geraamd resultaat 1e kwartaalbrief 2023

-134

Geraamd resultaat na 1e kwartaalbrief 2023

-3

Ontwikkelingen vluchtelingen

-40

2.4.1 2.4.2

I/S

Opvang ontheemden Oekraïne - inkomsten

Inkomen en armoede

3.185

I

Opvang ontheemden Oekraïne - uitgaven

Inkomen en armoede

-3.185

I

Sociaal

-40

I

Kwartiermaker - Zorg en ondersteuning ontheemden

Algemene ontwikkelingen

-977

2.5.1

Indexatie budget jeugdhulp

Sociaal

-900

S

2.5.2

Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA)

Sociaal

-395

I

- Specifieke uitkering Rijk (GALA)

Sociaal

395

I

Openbare Gezondheidszorg Amstelland verhoging bijdrage

Sociaal

-45

S

2.5.4.

GGD Amsterdam - Amstelland (Veilig thuis en Centrum seksueel geweld) - verhoging bijdrage

Sociaal

-25

S

2.5.5

Hervormingsagenda Jeugd

Sociaal

-45

I

2.5.6

Wonen en Zorg

Sociaal

-35

I

2.5.7

Juridisch eigendom schoolgebouw Het Atelier

Onderwijs

-35

I

2.5.8

Leerlingenvervoer

Onderwijs

-70

I

2.5.9

Verhogen investeringsbudget Schoolstraat (€ 75.000)

Leefomgeving en klimaat

Kapitaallasten2

I

Investeringsbudget Vervangen openbare verlichting rondom gemeentehuis (€ 120.000)

Leefomgeving en klimaat

Kapitaallasten2

I

2.5.10

Tegemoetkoming Rijk (Energie & Klimaatbeleid)

Leefomgeving en klimaat

640

I

- Inhuur capaciteit (BESTAAND)

Leefomgeving en klimaat

-510

I

- Inhuur capaciteit (NIEUW)

Leefomgeving en klimaat

-130

I

Verlagen investeringsbudget vergroenen Holland Park (-/- € 120.000)

Leefomgeving en klimaat

Kapitaallasten2

I

2.5.3

2.5.11

2.5.12

2

De bijbehorende kapitaallasten worden vanaf de begroting 2023 structureel opgenomen.

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.6 Verloop geraamd resultaat 2023

Pagina 29

Omschrijving

Prog/ paragr

Bedrag x € 1.000

I/S

Gebiedsontwikkeling

-50

I

2.5.13

Woonruimteverdeling

2.5.14

Premieverhoging wettelijke aansprakelijkheidsverzekering

Samen besturen

-35

S

2.5.15

Portokosten

Samen besturen

-25

S

2.5.16

Aanpassing Regelement van Orde

Samen besturen

-12

S

2.5.17

Initiatievencoördinator

Samen besturen

-

S

2.5.18

Diemen 800 jaar

Samen besturen

-25

I

2.5.19

Bijdrage Duo+

Financiën

-200

S

2.5.20

CAO-ontwikkelingen gemeenteambtenaren

Financiën

-570

S

2.5.21

Inzetten stelpost prijsindexeringI

Financiën

1.095

S

Subtotaal 2e kwartaalbrief

-1.017

Geraamd resultaat na 2e kwartaalbrief

-1.020

2 Belangrijke ontwikkelingen: 2.6 Verloop geraamd resultaat 2023

Pagina 30

3 Voorgestelde begrotingswijzigingen De financiële bevoegdheden van de raad zijn het vaststellen van de inkomsten en uitgaven per programma, de onttrekkingen en de toevoegingen aan de reserves en de uitgaven voor investeringen. Deze worden allemaal besloten in de programmabegroting. Gedurende het jaar kunnen zich situaties voordoen die passen binnen het bestaande beleid, maar wel een raadsbeslissing vragen. De mogelijkheid van een extra te ontvangen subsidie is er zo een. Formeel mag het college die pas aanvaarden als de Raad deze heeft goedgekeurd. De inkomsten en uitgaven van het betreffende programma worden er immers door beïnvloed. De praktijk is echter dat voor dergelijke 'beleidsarme' beslissingen het college een beslissing neemt in lijn met het door de raad vastgestelde beleid. De gemeenteraad wordt vervolgens in de kwartaalbrief gevraagd de voorgestelde begrotingswijzingen vast te stellen en daarmee de budgetten in het huidig begrotingsjaar aan te passen. In deze paragraaf hebben we de toelichtingen opgenomen. Het overzicht van de beleidsarme besluiten treft u aan op de volgende pagina. In paragraaf 4 hebben we de begrotingswijzigingen verwerkt in de begroting.

3 Voorgestelde begrotingswijzigingen

Pagina 31

Beleidsarme én budgettair neutrale begrotingswijzigingen De raad stelt per programma de budgetten op baten- en lastenniveau vast. In dit hoofdstuk worden saldoneutrale budgetwijzigingen opgenomen. Oftewel wijzigingen die geen invloed hebben op het verwachte begrotingssaldo. Het betreft de volgende soorten wijzigingen: • •

budgetverschuivingen tussen twee programma's; een aanpassing van de baten en/of de lasten binnen één programma.

Besluit

Bedrag (x € 1.000)

Van

Naar

I/S1

3.1.1 Steunimpuls Voor steunimpuls is € 231.000 begroot (programma Sociaal). In de 1e kwartaalbrief is € 6.000 van programma Sociaal naar programma Inkomen en armoede overgeheveld. Met deze mutatie wordt ook het restantbudget van programma Sociaal naar programma inkomen en Armoede overgeheveld.