20210304 Beantwoording technische vragen GroenLinks bij Wijziging verdeling woonruimte.docx

Beantwoording raadsvragen beleidsvoorstel woonruimteverdeling Door Gerard Jager 4 maart 2021 Raadsvragen Groen Links 1. Zijn er andere plaatsen in Nederland waar al wordt gewerkt met een (soortgelijk) puntensysteem bij het toewijzen van sociale huurwoningen? Zo ja, worden geleerde lessen daarvan of bijvoorbeeld 'kinderziektes van systemen' gebruikt om in onze regio met zo min mogelijk problemen om te kunnen schakelen? Sinds de jaren negentig worden de meeste corporatiewoningen verdeeld via het zogenaamde aanbodmodel. Vrijkomende woningen worden via advertenties aangeboden en woningzoekenden kunnen daarop reageren. Vervolgens worden de woningen toegewezen op volgorde van inschrijfduur, woonduur of leeftijd. In de meeste systemen wordt ook een deel van het aanbod toegewezen via het lotingmodel. Woningen worden verloot onder de woningzoekenden die daarop gereageerd hebben. Een aantal aanbodsystemen kent een optiemodel: woningzoekenden kunnen een optie nemen op een woning die vrijkomt in bijvoorbeeld een bepaalde buurt of een bepaald soort woning. Een puntensysteem als het voorgestelde woonruimteverdelingssysteem is nog nergens in Nederland ingevoerd. Wel is er in de regio Zwolle gewerkt met een zoekmodule alleen op basis van zoekgedrag. Een van de lessen is dat dat leidt tot strategisch gedrag: er werd heel veel op woningen gereageerd.

Dat is de reden dat in het voorliggende voorstel er puntenaftrek als sanctie is opgenomen. Bovendien is de puntenopbouw gebaseerd op de combinatie van wachtpunten, zoekpunten en situatiepunten. 2. Er worden punten in mindering gebracht voor no-show bij bezichtigingen. Kan er bezwaar worden gemaakt tegen een aftrekking van punten als aangetoond kan worden dat het overmacht was? of wat als blijkt dat de fout bij de woningcorporatie lag (bv, persoon van de corporatie is te laat of heeft verkeerde sleutel en bezichtiger kan niet langer wachten tot het wel kan)? In het beleidsvoorstel kan de woningzoekende zich afmelden voor een bezichtiging en men kan na bezichtiging afzien van een woning. Dit heeft een lichte sanctie tot gevolg: de afname van één zoekpunt. In een aantal situaties kan er ook een sanctie worden opgelegd, waarbij alle zoekpunten en situatiepunten van een woningzoekende weer op nul worden gesteld. Het kan gaan om twee situaties: 1 De woningzoekende is uitgenodigd voor een bezichtiging, maar laat de bezichtiging voorbij gaan zonder zich af te melden. 2 De woningzoekenden heeft de woning geaccepteerd, maar weigert alsnog de huurovereenkomst te tekenen. Bij een eerste weigering om te tekenen wordt één zoekpunt ingetrokken. Bij de tweede weigering vervallen alle zoek- en situatiepunten.

Het afnemen van punten brengt een woningzoekende in een nadeliger positie en is daarmee vatbaar voor bezwaar en beroep. In de praktijk kan, in geval van een terechte klacht over aftrek van een punt, dit feitelijk worden gecorrigeerd. De mogelijkheid tot correctie wordt ingebouwd in het systeem. Afmelden voor bezichtiging kan tot op het moment van bezichtiging. Als er echt sprake is van een schrijnende situatie (extreme noodgevallen) kan een beroep worden gedaan op de hardheidsclausule. 3. Het puntensysteem maakt het geheel ingewikkelder en levert ook extra situaties op waar mensen bezwaar tegen kunnen hebben. Hoe wordt de extra ondersteuning voor het gebruik van het ingewikkelder systeem en het maken van bezwaar in Diemen georganiseerd voor mensen die dat nodig hebben? Dit najaar wordt in beeld gebracht welke extra begeleiding voor kwetsbaren, waaronder ouderen, nodig is. Er wordt gedacht aan incidentele en structurele persoonlijke begeleiding op lokale plekken, informatie- en instructieboekjes, instructiefilmpjes, stroomschema’s met pictogrammen en een toegankelijke en heldere inrichting van het nieuwe systeem op WoningNet. Problemen zijn vooral te verwachten bij de groep woningzoekenden die nu er ook niet zelfstandig uitkomen.

Het informeren over dit nieuwe systeem is in dat geval gericht op het informeren van de begeleiders, zodat woningzoekenden de juiste ondersteuning kunnen krijgen.

Ook in het huidige systeem hebben sommige mensen hulp nodig bij het inschrijven in Woningnet en het reageren op woningen. Die hulp vinden mensen in hun netwerk, bij Woningnet, de corporaties en soms bij de Madi of het Sociaal Team Diemen. In de Raamovereenkomst Prestatieafspraken Diemen 2020-2023 is opgenomen dat gemeente en corporaties samen onderzoeken of een steunpunt wonen in Diemen als pilot op te starten is en wat de focus ervan moet zijn. In dit onderzoek zal de ondersteuning in het gebruik van Woningnet aan de orde komen. 4. Wanneer is het huidige systeem in werking getreden? Het huidige aanbodmodel verving in 1996 een systeem waarin woningen door gemeente en corporaties werden toegewezen. Kort daarvoor besloten zestien gemeenten en corporaties uit de regio een regionale woningmarkt voor sociale huurwoningen te creëren. De officiële lancering van WoningNet in Amsterdam vond plaats op 7 mei 2001 in het Olympisch Stadion. 5. Er wordt gesproken over mogelijkheden voor experimenten met tijdelijke contracten voor spoedzoekers. a. wat zijn hiervan de verwachte voordelen? Doel is huishoudens met een dringende verhuiswens tijdelijk onderdak te bieden om de zaken op orde te krijgen. Binnen de gestelde termijn moeten zij zelf op zoek naar geschikte huisvesting. Belangrijke voorwaarde bij verdere uitwerking is het inzetten van verhuisbegeleiding. b.

wat is het gevolg hiervan voor opgebouwde punten? In de Huisvestingswet is opgenomen dat als een huurovereenkomst voor bepaalde tijd wordt aangegaan de inschrijving van die huurder om in aanmerking te komen voor een woonruimte niet vervalt. Dat betekent waarschijnlijk dat in ieder geval de wachtpunten blijven staan. En iemand in een tijdelijke woning kan actief zoeken. Binnen de wettelijke ruimte beslissen de betreffende gemeente en corporaties in overleg met elkaar of zij een dergelijk experiment willen en hoe dat verder uitgewerkt wordt. c. Wat voor woningen zou dit dan voor van toepassing zijn? In totaal kan maximaal 10% van het aanbod via experimenten als tijdelijke woning toegewezen worden. De betreffende gemeente en corporaties overleggen met elkaar of zij een dergelijk experiment willen en op welke woningen dit van toepassing zou zijn. d. Hoe wordt er dan voor gezorgd dat deze mensen aan het eind van zo'n tijdelijk contract niet op straat komen te staan? Belangrijke voorwaarde bij verdere uitwerking is het inzetten van verhuisbegeleiding en screening vooraf. Overigens is de gemeente Diemen vooralsnog niet van plan een dergelijk experiment aan te gaan. Gezien de relatief grote omvang van de studentenhuisvesting in relatie tot de beschikbare sociale huurwoningen lijkt het invoeren van startpunten onwenselijk. In Diemen is een grote schaarste aan huurwoningen.

Door het experiment zou er extra verdringing plaatsvinden van reguliere woningzoekenden door spoedzoekers. En verhuizing van reguliere woningzoekenden leidt tot meer doorstroming dan verhuizing van een spoedzoeker die geen woning achterlaat. e. Tijdelijk: voor hoelang zou dat dan zijn? De toepasselijke wettelijke termijnen zijn maximaal twee of maximaal vijf jaar.