2. Notitie beweegbaar budget (na erratum)

Notitie beweegbaar budget Vastgesteld door het College van B&W op 10 juni 2025

07-07-2025

Inhoudsopgave Inleiding Een solide begroting Analyse Baten en lasten Beweegbaar budget (beïnvloedbare ruimte) Categorisering De mogelijkheden per programma

Detailinformatie beweegbaar budget per programma 1 Programma Sociaal 2 Programma Veilig 3 Programma Inkomen en armoede 4 Programma Vrije tijd 5 Programma Onderwijs 6 Programma Gebiedsontwikkeling 7 Programma Leefomgeving en klimaat 8 Programma Verkeer 9 Programma Samen besturen 10 Programma Financiën

Inhoudsopgave

4 5 5 6 6 7 7

10 11 22 29 34 47 55 59 67 69 87

Pagina 3

Inleiding

Inleiding

Pagina 4

Een solide begroting De gemeente Diemen wil op de lange termijn financieel solide blijven en zich voorbereiden op financieel mindere tijden. Om het college en de gemeenteraad in staat te stellen bewuste keuzes voor de lange termijn te maken hebben we gezocht naar inzicht in de beïnvloedbaarheid van de begroting. Daarvoor hebben we een objectieve en gevalideerde methode gehanteerd om vast te stellen welke delen van de budgetten wel en niet beïnvloedbaar zijn. In dit rapport vatten we de belangrijkste uitkomsten van het onderzoek samen. Tevens leggen we een verbinding met het eerder vastgestelde "Afwegingskader". Dat geeft inzicht in wat de gemeenteraad belangrijk vindt in het besturen van de gemeente Diemen. Uitgangspunt is de identiteit van Diemen en de daaruit voortvloeiende leidende principes. Het document bevat 83 mogelijke besparingen en ombuigingen en geeft een beweegbare ruimte tot ruim € 6 miljoen.

Analyse De analyse heeft een financieel-technisch karakter. De uitkomsten van de analyse moeten dus ook vanuit dat perspectief bekeken worden. Concreet betekent dit het volgende: •

•

• •

De wettelijke taak is het uitgangspunt. We gaan uit van dat wat de gemeente wettelijk moet doen. Eigen beleid dat door de gemeenteraad is vastgesteld, kan worden aangepast of bijgesteld. Voor kaders die de gemeenteraad heeft vastgesteld bovenop wettelijke eisen, is het uitgangspunt dat deze zijn aan te passen. De gemeente Diemen heeft naar de buitenwereld toe verwachtingen gecreëerd door afspraken te maken, convenanten te sluiten, beschikkingen af te geven, etc. Het startpunt is dat de gemeente goed is voor haar handtekening en lopende afspraken respecteert – ook als het theoretisch mogelijk is lopende verplichtingen of subsidies voortijdig te beëindigen. In deze rapportage gaan we uit van de zogenaamde redelijke termijn voor beëindiging van een subsidierelatie. Die termijn loopt vanaf het moment van het aankondigingsbesluit tot het moment waarop de beëindiging is bekendgemaakt. De redelijke termijn is bedoeld om de subsidieontvanger in staat te stellen maatregelen te treffen om de gevolgen van de beëindiging op te vangen. Wel heeft de gemeente de vrijheid om na afloop van een contract- of subsidieperiode geen nieuwe relatie aan te gaan. De analyse is gedaan op basis van de taakvelden uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Deze bestaan vaak weer uit meerdere onderliggende taken. We keken niet naar politieke wenselijkheid, haalbaarheid, maatschappelijke risico’s, etc.

De uitgevoerde analyse is feitelijk en technisch.

Inleiding: Een solide begroting

Pagina 5

Baten en lasten In de zoektocht naar mogelijke besparingen en ombuigingen maakten we als eerste een analyse van de beïnvloedbare ruimte aan de lastenkant van de begroting. Uiteraard is er ook aan de batenkant beïnvloedbare ruimte, bijvoorbeeld in de hoogte van belastingen, tarieven en leges. Hieronder is een beknopt overzicht opgenomen van de onderwerpen die we onderzochten en waarvoor we een voorstel opstelden: • • • • • • •

OZB (woningen en niet-woningen) overige gemeentelijke belastingen (o.a. toeristenbelasting.) afvalstoffenheffing rioolheffing leges burgerzaken (reisdocumenten, huwelijken, etc.) leges ruimtelijke ontwikkeling begraafrechten

Beweegbaar budget (beïnvloedbare ruimte) In een eerste analyse is de theoretische beïnvloedbare ruimte voor de begrotingsjaren 2025 en 2026 bekeken. Dit heeft plaatsgevonden aan de hand van de definitie van beleidsvrijheid van de Raad voor het Openbaar Bestuur (2019) : ‘De mate waarin de uitkomsten van beleid tussen overheden mogen verschillen. Waar het, kort gezegd om gaat, is om vast te stellen in welke mate overheden in staat worden gesteld om eigen afwegingen te maken over de inzet van hun middelen en daarmee zelfstandig de uitkomsten van het beleid mogen en kunnen bepalen.’

Beleidsvrijheid kan inzichtelijk gemaakt worden door consequent na te gaan in hoeverre de betrokken overheid vrij is om zelf de beleidsdoelen te bepalen. Dit kan worden afgeleid uit wat in wet- en regelgeving is bepaald over de taak en de beleidsdoelen. Bij de taak gaat het er om of iets een wettelijke taak is, een aanbevolen taak of een eigen initiatief. Als het Rijk bepaalt dat een gemeente een taak moet uitvoeren, dan is de beleidsvrijheid per definitie kleiner. De volgende criteria geven een aanwijzing in hoeverre een gemeente vrij is om zelf de uitkomst van het beleid te bepalen: • • •

De mate van nauwkeurigheid bij de bepaling hoe de taak moet worden uitgevoerd, aan welke eisen de besluitvorming moet voldoen, of er al dan niet moet worden samengewerkt.

Deze criteria komen terug in de studie van het ROB. "De mate waarin de gemeente vrij is om zelf haar beleidsdoelen en daarmee verbonden taak vast te stellen, wordt bepaald door de mate waarin zij zelf aanvullende regels kan stellen, gehouden is aan uitvoeringsregels, regels over besluitvorming en/of zij vrij is te kiezen in de samenwerking". (ROB 2019). De theoretische ruimte hebben we vertaald naar concrete mogelijkheden die in de begroting 2026 en verder kunnen worden verwerkt. Dit is de lijst met 83 besparings- en ombuigingsmogelijkheden. Over deze lijst doet het college een voorstel aan de raad voor het maken van bestuurlijke keuzes in het takenpakket van de gemeente. Daarbij is de aandacht voornamelijk gericht op materiële budgetten. De personele component en als afgeleide daarvan het overheadonderdeel werken we verder uit in samenwerking met Duo+. De personele en overheadconsequenties zijn in dit onderzoek geen afzonderlijke knoppen om aan te draaien, maar afhankelijk van inhoudelijke keuzes die het bestuur maakt. Inleiding: Baten en lasten

Pagina 6

Uit de analyse komt voor het begrotingsjaar 2026 een bedrag van ongeveer € 6 miljoen aan concrete maatregelen naar voren. De meeste voorstellen zijn concrete maatregelen die realistisch gezien op korte termijn in de begroting kunnen worden verwerkt. Dit sluit aan bij de opdracht om te komen tot een overzicht van realistische mogelijkheden om keuzes te maken.

Categorisering We gaan breed onderzoeken welke maatregelen we kunnen inzetten om tekorten op te vangen. Dat doen we via de volgende zes categorieën: 1. Opschonen: aframen budgetten waar op basis van de jaarrekening 2023 structurele onderuitputting blijkt; 2. Besparen: gemeentelijke uitgaven beperken waarbij we met minder middelen hetzelfde resultaat bereiken; 3. Bezuinigen: gemeentelijke uitgaven beperken waarbij de resultaten inhoudelijk ook wijzigen; 4. Prioriteren: onderscheid wettelijke en niet-wettelijke taken, bijstellen van bestuurlijke ambities; 5. Lastenverzwaring: leges en belastingen voor de samenleving verhogen; 6. Verdienen: extra inkomsten genereren.

De mogelijkheden per programma Programma

Mogelijk beweegbaar budget

Categorie

Sociaal

1.1 Wmo - kanteling lichte problematiek en aanpassen normenkader

Bezuinigen

Sociaal

1.2 Meer Wmo-dagbesteding onderbrengen bij Wet langdurige zorg

Besparen

Sociaal

1.3 Maatwerkvoorziening Wmo-vervoer

Besparen

Sociaal

1.4 Mantelzorgcompliment

Bezuinigen

Sociaal

1.5 Budget opvang daklozen

Opschonen

Sociaal

1.6 Inclusie

Bezuinigen

Sociaal

1.7 Cliëntondersteuning

Bezuinigen

Sociaal

1.8 Inkoop jeugdzorg

Bezuinigen

Sociaal

1.9 Inburgering

Besparen

Sociaal

1.10 Re-integratietrajecten

Bezuinigen

Sociaal

1.11 Subsidies (5/10/15% verlagen)

Bezuinigen

Veilig

2.1 Advies brandveiligheid

Besparen

Veilig

2.2 Aanpak ondermijning

Bezuinigen

Veilig

2.3 Straatcoaches

Bezuinigen

Veilig

2.4 Inning dwangsommen en bestuurlijke boetes

Verdienen

Veilig

2.5 Beveiliging Diemen Zuid

Bezuinigen

Veilig

2.6 Crisisbeheersing laten vergoeden door DUO

Verdienen

Veilig

2.7 Boa inzet

Bezuinigen

Inkomen en Armoede

3.1 Herijking armoedebeleid

Bezuinigen

Inkomen en Armoede

3.2 Stoppen kwijtschelding restantschuld bij bijzondere bijstand

Verdienen

Inkomen en Armoede

3.3 Geen bijzondere bijstand aan jeugd tot 21 jaar

Bezuinigen

Inkomen en Armoede

3.4 Toerekening kwijtschelding naar tarief afvalstoffenheffing

Lastenverzwaring

Inkomen en Armoede

3.5 Aanpak schuldhulpverlening

Bezuinigen

Vrije Tijd

4.1 Doorbelasten gemeentelijke kosten inzet evenementen

Besparen

Inleiding: Categorisering

Pagina 7

Programma

Mogelijk beweegbaar budget

Categorie

Vrije Tijd

4.2 Bijdrage aan festivals

Bezuinigen

Vrije Tijd

4.3 Daarom Diemen

Bezuinigen

Vrije Tijd

4.4 Huurtarieven sportaccommodaties

Verdienen

Vrije Tijd

4.5 Baliefuncties zwembad automatiseren

Besparen

Vrije Tijd

4.6 Aanschaf lockersysteem zwembad

Verdienen

Vrije Tijd

4.7 Prijsverhoging kaartverkoop zwembad

Verdienen

Vrije Tijd

4.8 Verhuur aan zwemscholen

Verdienen

Vrije Tijd

4.9 Subsidie Bibliotheek

Bezuinigen

Vrije Tijd

4.10 Subsidie Bibliotheek (50% doorbetalen extra geld algemene uitkering)

Besparen

Vrije Tijd

4.11 Kunst- en cultuursubsidies

Bezuinigen

Vrije Tijd

4.12 Subsidie lokale omroep

Bezuinigen

Vrije Tijd

4.13 Subsidie ontwikkelingssamenwerking

Bezuinigen

Onderwijs

5.1 Peuterspeelwerk

Opschonen

Onderwijs

5.2 Schoolzwemmen

Bezuinigen

Onderwijs

5.3 Schoolvervoer zwemles

Besparen

Onderwijs

5.4 Vergoeding tweede uur schoolsport

Besparen

Onderwijs

5.5 Nieuwbouw scholen versoberen (minder kosten investering)

Bezuinigen

Onderwijs

5.6 Budget cultuur- en natuurinformatie op scholen

Bezuinigen

Onderwijs

5.7 Bekostiging volwassenonderwijs

Bezuinigen

Onderwijs

5.8 Zomerschool

Bezuinigen

Gebiedsontwikkeling

6.1 Verzelfstandiging weekmarkt

Bezuinigen

Gebiedsontwikkeling

6.2 Plustaken van de Omgevingsdienst

Besparen

Gebiedsontwikkeling

6.3 Leges Omgevingsvergunningen (inzet eigen middelen verlagen)

Lastenverzwaring

Gebiedsontwikkeling

6.4 Verhogen leges diverse vergunningen

Lastenverzwaring

Leefomgeving en klimaat 7.1 Gladheidsbestrijding

Bezuinigen

Leefomgeving en klimaat 7.2 Kosten straatvegen naar afvalstoffenheffing en rioolbelasting

Lastenverzwaring

Leefomgeving en klimaat 7.3 Inzameling GFT tweewekelijks

Lastenverzwaring

Leefomgeving en klimaat 7.4 Kwaliteitsniveau openbare ruimte (kwaliteit en financiering)

Prioriteren

Leefomgeving en klimaat 7.5 Klimaatbeleid (overschot niet in reserve)

Prioriteren

Leefomgeving en klimaat 7.6 Aanvragen subsidies klimaatbeleid

Verdienen

Leefomgeving en klimaat 7.7 Begraafplaats kostendekkend maken

Lastenverzwaring

Verkeer

8.1 Doorbelasten wegslepen bij foutief parkeren

Besparen

Verkeer

8.2 Fiscaliseren blauwe zone

Verdienen

Samen Besturen

9.1 Fractievergoeding gemeenteraad

Bezuinigen

Samen Besturen

9.2 Ondersteuning griffie

Besparen

Samen Besturen

9.3 Rekenkamer

Bezuinigen

Samen Besturen

9.4 Kinderraad

Bezuinigen

Samen Besturen

9.5a Jongerenraad

Bezuinigen

Samen Besturen

9.5b Jongerenraad

Opschonen

Samen Besturen

9.6 Bezetting B&W

Bezuinigen

Samen Besturen

9.7 Verkoop burgemeesterswoning

Verdienen

Samen Besturen

9.8 Bijstellen prognose inkomsten leges burgerzaken

Opschonen

Samen Besturen

9.9 Bijeenkomsten naturalisatie

Bezuinigen

Inleiding: De mogelijkheden per programma

Pagina 8

Programma

Mogelijk beweegbaar budget

Categorie

Samen Besturen

9.10 Onderhoudsbudgetten wijkgericht werken

Opschonen

Samen Besturen

9.11 Inwonersinitiatieven

Bezuinigen

Samen Besturen

9.12 Communicatie- en participatie

Bezuinigen

Samen Besturen

9.13 Openingstijden burgerzaken

Besparen

Samen Besturen

9.14 Personele maatregelen

Besparen

Samen Besturen

9.15 Bedrijfsvoering (bijdrage Duo+)

Besparen

Samen Besturen

9.16 Trainees en stagaires

Bezuinigen

Samen Besturen

9.17 Compensatie inzet Ondernemingsraad

Bezuinigen

Samen Besturen

9.18 Gemeentelijk vastgoed

Prioriteren

Financien

10.1 Verhoging onroerend zaakbelasting

Lastenverzwaring

Financien

10.2 Extra reclamemast

Verdienen

Financien

10.3 Herinvoeren reclamebelasting

Lastenverzwaring

Financien

10.4 Herinvoeren hondenbelasting

Lastenverzwaring

Financien

10.5 Toeristenbelasting

Lastenverzwaring

Financien

10.6 Inzet Algemene reserve voor structurele dekking

Prioriteren

Financien

10.7 Inzet Algemene reserve - dekking afschrijvingslasten

Prioriteren -

Inleiding: De mogelijkheden per programma

Pagina 9

Detailinformatie beweegbaar budget per programma

Detailinformatie beweegbaar budget per programma

Pagina 10

1

Programma Sociaal

1.1

Wmo - kanteling lichte problematiek en aanpassen normenkader

Toelichting maatregel Waar nodig Wmo beleidsregels aanscherpen zodat gebiedsteams voldoende juridische aanknopingspunten hebben om uitvoering te geven aan de kanteling van het sociaal domein. Door uitvoering te geven aan de kanteling, wordt de vraag naar (maatwerk)voorzieningen vanuit de gemeente verminderd. Scherpe beleidsregels voorzien ook in weigeringsgronden. De besparing op voorliggend veld is beperkt omdat dit al onderdeel is van de huidige werkwijze. Consulenten van het team Wmo gaan op huisbezoek om te beoordelen of beroep gedaan kan worden op mantelzorg en voorliggende activiteiten. Verwachting is dat hier niet veel winst te behalen valt. Aandachtspunt is dat we in 2024 een aanzienlijke groei zien in de vraag naar hulp bij het huishouden. Gezien de vergrijzing van de bevolking, verwachten we dat de groei aanblijft. Eind 2025 beginnen we met een nieuwe aanbesteding voor hulp bij het huishouden. We verwachten dat de kosten zullen stijgen. Daartegenover staat dat er vanuit het Rijk extra middelen zijn vrijgemaakt voor de vergrijzing. Het is mogelijk om het normenkader voor de indicaties van hulp bij het huishouden aan te passen. Veel gemeenten hebben hun normenkader aangepast naar de richtlijnen van het Huishoudelijke Ondersteuning 2019 van Bureau HHM. De besparing op voorliggend veld is relatief beperkt omdat dit al onderdeel is van de huidige werkwijze.

Consulenten van het team Wmo gaan op huisbezoek om te beoordelen of beroep gedaan kan worden op mantelzorg en voorliggende activiteiten. Verwachting is dat hier niet veel winst te behalen valt. In 2027 wordt de eigen bijdrage waarschijnlijk inkomensafhankelijk. We verwachten dat mensen met een hoog inkomen hierdoor minder gebruik zullen maken van huishoudelijke hulp via de Wmo. Opbrengst en tijd € 50.000

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn.

X

2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie. 3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen. 5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. Bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd. b. Bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen.

X

c. Bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen Wat zijn overige risico’s en kansen? Maatschappelijke gevolgen1 Meer beroep op eigen inzet met behulp van familie en omgeving.

1

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 1 Programma Sociaal

Pagina 11

1.2

Wmo dagbesteding waar mogelijk onderbrengen bij Wet langdurige zorg

Toelichting maatregel Bij een aanvraag bij team Wmo wordt er gekeken of iemand in aanmerking kan komen voor de Wlz. In de beleidsregels staat hierover het volgende: "indien de cliënt aanspraak kan maken op een voorziening of dienst op grond van een andere (wettelijke) regeling, en hiermee zijn hulpvraag kan oplossen, zal er op grond van de Wmo geen maatwerkvoorziening worden verstrekt. Zo wordt meegewogen in hoeverre er bijvoorbeeld aanspraak mogelijk is op grond van de Wet langdurige zorg (Wlz), vanuit het basispakket van de Zorgverzekeringswet (Zvw), vanuit het aanvullend pakket van de zorgverzekering (voor zover de cliënt een aanvullende verzekering heeft) en of er aanspraak mogelijk is op voorzieningen vanuit de werkgever of het UWV. De Wlz is ten behoeve van cliënten die met een Wlz indicatie thuis wonen verantwoordelijk voor het bieden van huishoudelijke hulp, begeleiding, dagbesteding en logeeropvang en ten behoeve van de bewoners van een Wlz instelling voor van alle zorg en hulpmiddelen." Team Wmo houdt rekening met de mogelijkheid om aanspraak te kunnen maken op de Wlz. Echter, als duidelijk is dat cliënten niet zullen verbeteren worden er langdurige indicaties afgegeven. Voor cliënten met dementie is er een casemanager dementie die monitort of een Wlz-aanvraag mogelijk is. Voor andere cliënten is de sturing op het aanvragen van een Wlz indicatie minder strak.

Door vanuit contractmanagement via de Wmo aanbieders te sturen op het tijdig aanvragen van een Wlz-indicatie en in gesprek te gaan met de casemanagers dementie, zou dit tot een beperkte besparing kunnen lijden. Een besparing van € 25.000 lijkt haalbaar. Daar staat wel tegenover dat uitvoeringskosten toenemen voor expertise en specialistische kennis en capaciteit. Opbrengst en tijd € 25.000

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn.

X

2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie. 3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen. 5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd. b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen.

X

c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen Wat zijn overige risico’s en kansen? Diverse vormen van dagbesteding kunnen worden gefinancierd vanuit de Wlz. Maatschappelijke gevolgen2

2

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 1 Programma Sociaal

Pagina 12

1.3

Maatwerkvoorziening Wmo-vervoer

Toelichting maatregel De benutting van het budget WMO vervoersvoorzieningen laat zien dat een klein gedeelte van de cliënten 40% van het budget gebruiken. Voor de hand ligt een analyse te maken van de gemaakte ritten per cliënt en wellicht een maatwerkvoorziening vervoer aan te bieden. De besparing kan oplopen tot € 25.000. In 2024 zagen we een toename in de kosten op het gebied van Wmo-vervoer (dat is maatwerk). Met de vergrijzing in het achterhoofd is de voorspelling dat deze groei alleen maar toeneemt. Vanuit het Rijk ontvangen we vanaf 2026 extra middelen om de extra kosten als gevolg van vergrijzing op te vangen. We kunnen overwegen de 75+ grens te verhogen of met vervoersbudget per cliënt te gaan werken. Een andere optie is vrijwilligersvervoer (op maat) te organiseren. Dat is tegelijkertijd een investering. In september dit jaar beginnen we met een nieuwe aanbesteding voor doelgroepenvervoer (Wmo- en leerlingenvervoer). Afhankelijk van het precieze doel/opbrengst die er verwacht wordt, is het goed om een gelijke aanpak te hanteren met oog op deze aanbesteding. Daar is ook een besparing en efficiëntie voorzien. Opbrengst en tijd € 25.000

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn.

X

2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie. 3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen. 5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd. b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen.

X

c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen Wat zijn overige risico’s en kansen? Maatschappelijke gevolgen3 Meer inzet van omgeving om vervoerswensen te realiseren. Relatieve vermindering van de sociale interactie waarbij gemotoriseerd vervoer noodzakelijk is.

3

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 1 Programma Sociaal

Pagina 13

1.4

Mantelzorgcompliment

Toelichting maatregel Het is mogelijk om kritischer te zijn bij de toekenning van de mantelzorgcomplimenten. Het compliment betreft geen maatwerkvoorziening, maar een waardering. Hierdoor is een harde wettelijke toets niet mogelijk. Door invoering van deze maatregel kan het gevoel van waardering vanuit de gemeente onder druk komen te staan. Inwoners moeten zich steviger verantwoorden. Daarnaast vraagt de uitvoering om extra inzet van de uitvoerder van het mantelzorgcompliment (Markant). Dit leidt naar verwachting tot een hogere subsidieaanvraag. Alternatief is het verlagen van de waarde van het mantelzorgcompliment voor volwassenen. In 2024 zijn er 252 mantelzorgcomplimenten voor volwassen toegekend. Een verlaging van € 150 naar € 100 geeft een besparing van ongeveer € 12.500. Ook kunnen we kijken of inwoners de bonnen kunnen ophalen in plaats van deze aangetekend versturen. Dat bespaart € 2.500. Het is lastig in te schatten hoeveel extra personele inzet dit vraagt. Opbrengst en tijd € 15.000

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn. 2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie. 3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen.

X

5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd.

X

b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen. c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen Wat zijn overige risico’s en kansen? Op dit moment vindt er geen check plaats of de mantelzorg ook echt wordt gegeven. Maatschappelijke gevolgen4 Meer beroep gedaan op eigen inzet met behulp van familie en omgeving.

4

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 1 Programma Sociaal

Pagina 14

1.5

Budget opvang daklozen

Toelichting maatregel In 2023 is een structureel budget van € 105.000 vrijgemaakt voor de opvang van daklozen. Dit budget is in 2023 en 2024 voor maximaal 25% benut. Voorstel is om dit budget af te ramen met € 75.000. Hierbij geldt de opmerking dat dit bedrag stamt uit de periode dat er nog geen investeringen rondom opvang dak- en thuislozen werden bekostigd uit regionale middelen die geen onderdeel zijn van de gemeentelijke begroting (Amstelveen is penvoerder). De middelen zijn tijdelijk toegekend. Er is geen wettelijke verplichting voor de opvang van daklozen. Opbrengst en tijd € 75.000

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn. 2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie.

X

3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen. 5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd.

X

b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen. c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen Wat zijn overige risico’s en kansen? Het risico is dat er extra budget moet komen, als er meer geld voor opvang nodig is (en dat is gezien de woningmarkt en problemen die er spelen geheel ondenkbaar) . Omdat er verder niets verandert aan de werkwijze zijn er verder weinig risico's. Maatschappelijke gevolgen5 Er zijn geen gevolgen, omdat dit puur een stuk vermindering van het budget is welke niet werd gebruikt. De uitvoering zal niet veranderen.

5

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 1 Programma Sociaal

Pagina 15

1.6

Inclusie

Toelichting maatregel Minder inzet op het taakveld inclusie. Naast de bekostiging van het meldpunt discriminatie staat een besteedbaar budget van 50.000,-. Opbrengst en tijd € 50.000

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn. 2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie.

X

3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen. 5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd. b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen.

X

c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen Wat zijn overige risico’s en kansen? Maatschappelijke gevolgen6 Als er geen extra aandacht is voor diversiteit en gelijke behandeling, blijven vormen van uitsluiting, racisme en discriminatie bestaan. Mensen kunnen zich daardoor ongelijk behandeld of onveilig voelen. Dat zorgt voor spanningen in de samenleving en meer polarisatie tussen groepen. Het vertrouwen in elkaar en in de overheid kan daardoor afnemen.

6

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 1 Programma Sociaal

Pagina 16

1.7

Cliëntondersteuning

Toelichting maatregel Onderzoek naar effectiviteit van dienstverlening door Mee en MaDi. Aanname is dat maatwerk voordeliger is. Er zijn nu veel langdurige trajecten met hoge tarieven. Voor MaDi kan de toegang scherper door langere trajecten te indiceren. Deze beweging moeten ze vermoedelijk al maken wanneer we gaan korten op de subsidies. Het blijft specifieke ondersteuning in een beperkte markt (MEE is vrijwel enige partij). Er is weinig marge om te besparen op tarieven. Dit jaar zetten we actief in op efficiënter en effectiever samenwerken tussen de Wmo- en gesubsidieerde partijen. Door datagestuurde resultaten brengen we de trajecten beter in kaart. Zodoende zijn we beter in staat de trajecten korter te maken. Voor sommige vormen van cliëntondersteuning is een besparing te vinden door de diensten in te kopen en scherpere tariefafspraken te maken. Nu doen we dit op basis van subsidiëring. Het voorstel is om in overleg met de dienstverleners het budget af te ramen met 10.000 over een periode van 4 jaar, te starten in 2027. Opbrengst en tijd € 10.000

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn.

X

2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie. 3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen. 5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd. b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen.

X

c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen Wat zijn overige risico’s en kansen? Inkoop i.p.v. subsidiering. Maatschappelijke gevolgen7 Via inkoop minder kosten maar wel dezelfde kwaliteit.

7

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 1 Programma Sociaal

Pagina 17

1.8

Inkoop jeugdzorg

Toelichting maatregel De DUO-gemeenten en de gemeente Amsterdam bereiden gezamenlijk de inkoop aanvullende jeugdhulp voor. Voornemen is om dit op basis van een lumpsumfinanciering te doen. Met lumpsumbekostiging krijgen de gezamenlijk zorginstellingen één budget waarmee ze de afgesproken jeugdzorg moeten aanbieden. Streven is het zorgaanbod te vergroten zodat er minder individuele betaalovereenkomsten (IBO's) nodig zijn. Dit is niet gecontracteerd aanbod en deze vorm van zorg is duur. Met de nieuwe inkoop van aanvullende jeugdhulp verwachten we de structurele bezuiniging van € 1,2 miljoen uit de landelijke Hervormingsagenda Jeugd vanaf 2028 te realiseren. Een extra bezuiniging lijkt gezien de huidige ontwikkelingen en uitvoering van de hervormingsagenda niet realistisch. Opbrengst en tijd PM

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn.

X

2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie.

X

3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen. 5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd. b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen. c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen Wat zijn overige risico’s en kansen? Maatschappelijke gevolgen8

8

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 1 Programma Sociaal

Pagina 18

1.9

Inburgering

Toelichting maatregel Voor inburgering ontvangen we een specifieke uitkering (SPUK). De insteek is om meer kosten toe te rekenen aan de SPUK. Voor 2026 liggen daar de meeste kansen. Na 2026 kan een kleiner gedeelte worden toegerekend. Reguliere personeelskosten mogen niet uit deze uitkering worden bekostigd. Alleen inzet die direct en aantoonbaar verbonden is aan specifieke voorzieningen (zoals PIP-opstelling of begeleidingstrajecten) komen mogelijk in aanmerking. We zetten in op het zo gericht mogelijk uitvoeren van de inburgeringstaken waarbij eventuele inhuur tot een minimum wordt beperkt. Opbrengst en tijd € 150.000 (2026) € 75.000 (2027) € 50.000 (2028 en verder)

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn.

X

2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie. 3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen. 5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd. b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen.

X

c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen Wat zijn overige risico’s en kansen? Incomplete trajecten, ontevreden burgers, én financiële claims vanuit aanbieders. Maatschappelijke gevolgen9 Dat we niet voldoen aan de wettelijke inburgeringstaak en daarmee inburgeringsplichtigen onvoldoende begeleiding bieden.

9

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 1 Programma Sociaal

Pagina 19

1.10

Re-integratietrajecten

Toelichting maatregel Uit de re-integratiemiddelen betalen we ondersteuning van inwoners bij het vinden van werk of scholing. Denk aan re-integratie-instrumenten zoals proefplaatsing, participatieplaatsen, No-riskpolis, jobcoaches, werkplekaanpassingen, vervoersvoorzieningen, loonwaardebepalingen, taaltrainingen, vakopleidingen en trainingen om mensen werkfit te krijgen. Het is mogelijk om te bezuinigen op het huidige budget voor re-integratie. Nu al maken we keuzes welke bijstandsontvangers we ondersteuning aanbieden. De budgetten en de capaciteit zijn niet toereikend om alle bijstandsontvangers te ondersteunen. Een nog strakkere selectie op kansrijke trajecten levert een besparing op. We bieden dan versoberde ondersteuning aan, met minder re-integratietrajecten. Dat gaat een nadelig effect hebben op het aantal uitkeringen en de duur van die uitkeringen. Opbrengst en tijd € 75.000

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn.

X

2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie. 3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen. 5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd. b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen.

X

c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen Wat zijn overige risico’s en kansen? Maatschappelijke gevolgen10 Inwoners met een (te) grote afstand tot de arbeidsmarkt benaderen we niet meer voor re-integratietrajecten. Dat kan leiden tot vereenzaming.

10

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 1 Programma Sociaal

Pagina 20

1.11

Subsidies (5/10/15% verlagen)

Toelichting maatregel Aansturen op 5% besparen is niet met iedere subsidie mogelijk. Sommige subsidiepartners voeren wettelijke taken uit, waarbij de kans bestaat dat wachtlijsten ontstaan. De wettelijke taken zouden richting aanbesteden en contractvorming kunnen. De uitbestede (wettelijke) taken aan de diverse subsidiënten passen überhaupt niet binnen de subsidieverstrekking en zouden daardoor uitgezonderd moeten worden op korting met 5%. Meer inzetten op co-financiering zoals voor sinterklaasfeesten. Het midden- en kleinbedrijf kan gevraagd worden om grotere bijdragen. Een onderdeel van de subsidieverlening betreft incidentele of nog te verlenen subsidies. Dit is een bedrag van € 100.000 en dat kan theoretisch in een keer worden verminderd op de totale subsidieuitgaven. De uiteindelijke bezuiniging kan zo oplopen tot € 150.000. Voorstel is om de bezuiniging trapsgewijs in te voeren zodat subsidiënten tijd hebben om zich daarop voor te bereiden. Opbrengst en tijd € 150.000

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn.

X

2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie.

X

3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen. 5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd. b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen.

X

c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen Wat zijn overige risico’s en kansen? Via Rijksbijdrage blijft financiering bibliotheek gelijk. Maatschappelijke gevolgen11 Minder inzet op gesubsidieerde instellingen en activiteiten, kan zijn weerslag hebben op de Diemense samenleving. Als de gemeente 5% minder subsidie geeft, hebben verenigingen en stichtingen minder geld. Daardoor kunnen activiteiten wegvallen of duurder worden voor inwoners. Vooral kwetsbare mensen merken dit waardoor het meedoen en daarmee het samenleven in de wijk kan verslechteren.

11

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 1 Programma Sociaal

Pagina 21

2

Programma Veilig

2.1

Advies brandveiligheid

Toelichting maatregel De huidige dienstverlening door de Veiligheidsregio Amsterdam in de advisering over brandveiligheid beoordelen we als kwalitatief minder. We kunnen effectiever werken als we de adviezen uitzetten bij een gespecialiseerd bureau. Of de kosten hiermee lager worden vergt nader onderzoek. Opbrengst en tijd € 10.000

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn.

X

2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie. 3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen. 5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd. b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen.

X

c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen Veiligheidsregio Amsterdam Wat zijn overige risico’s en kansen? Let op de relatie met de Veiligheidsregio. Maatschappelijke gevolgen12 N.v.t.

12

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 2 Programma Veilig

Pagina 22

2.2

Aanpak ondermijning

Toelichting maatregel De aanpak van ondermijning in heel Diemen (integrale aanpak van woon- en identiteitsfraude, signaleren criminele netwerken en ondermijnende criminaliteit) kan minder intensief worden uitgevoerd. Opbrengst en tijd € 150.000

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn.

X

2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie. 3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen.

X

5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd. b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen.

X

c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen RIEC en Politie Wat zijn overige risico’s en kansen? Maatschappelijke gevolgen13 Minder aandacht voor ondermijning kan de criminaliteit doen oplopen.

13

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 2 Programma Veilig

Pagina 23

2.3

Straatcoaches

Toelichting maatregel Een vermindering van de inzet van straatcoaches met vervanging via BOA inzet levert een bezuiniging van € 70.000 op. Geheel stoppen met straatcoaching levert een bezuiniging van €140.000 op. Opbrengst en tijd € 70.000 tot € 140.000

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn. 2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie. 3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen.

X

5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd.

X

b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen. c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen Stichting Aanpak Overlast Amsterdam Wat zijn overige risico’s en kansen? Door de inzet te verminderen worden minder externe kosten gemaakt. De verwachting is bij vermindering dat er een groter beroep op de gemeente gedaan zal worden en dat we daardoor meer capaciteit moeten inzetten. De vraag is dan ook of dit daadwerkelijk wat oplevert. Maatschappelijke gevolgen14 De mindere inzet kan tot meer oplopende conflicten en/of overlast leiden.

14

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 2 Programma Veilig

Pagina 24

2.4

Innen dwangsommen en bestuurlijke boetes

Toelichting maatregel Door het intensiveren van de aanpak van ondermijning is de afgelopen jaren het opleggen van dwangsommen en bestuurlijke boetes toegenomen. Verwachting is dat deze trend zich doorzet. Het consequent, sneller en efficiënter innen van dwangsommen en bestuurlijke boetes heeft een positief gevolg voor de baten. Bijkomend effect is dat we de handhaving versterken via de preventieve werking van het opleggen en innen van die boetes. Een adequaat inningsproces draagt eraan bij dat dwangsommen en bestuurlijke boetes niet verjaren en dat er minder kwijtschelding of afboeking plaatsvindt. Van belang is om met reële betalingsregelingen te werken. Gemiddeld wordt per jaar € 200.000 á € 300.000 aan dwangsommen en bestuurlijke boetes opgelegd. De inning vindt plaats door Duo+. Opbrengst en tijd € 100.000

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn.

X

2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie. 3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen. 5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd.

X

b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen. c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen De invordering is in handen van Duo+. Wat zijn overige risico’s en kansen? De kans op juridische geschillen wordt groter en het innen van de vorderingen is arbeidsintensiever. Meer focus op de inning zou kunnen leiden tot meer inzet en hogere kosten vanuit Duo+. Maatschappelijke gevolgen15 Door de dwangsommen en bestuurlijke boetes te innen laat de gemeente zien ernst te maken van overtredingen. Dat kan een gunstig effect hebben op de naleving van de regelgeving.

15

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 2 Programma Veilig

Pagina 25

2.5

Beveiliging Diemen Zuid

Toelichting maatregel Het naar beneden brengen van de uren voor de inzet van de beveiliging Diemen Zuid kan per september 2025. De beveiliging zelf is aanbesteed tot 3 oktober 2028. De aanbesteding wordt jaarlijks verlengd, maar kan na 3 oktober 2028 volledig stopgezet worden. Daarnaast wordt een beroep gedaan op het bedrijfsleven om de beveiliging van Diemen Zuid financieel te ondersteunen. Aandachtpunt is dat de werkelijke kosten in 2024 € 60.000 hoger waren dan de raming. We moeten dus al bijsturen. Opbrengst en tijd € 35.000 plus overschrijding

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn. 2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie. 3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen.

X

5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd. b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen.

X

c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen Wat zijn overige risico’s en kansen? Maatschappelijke gevolgen16 Zonder inzet beveiliging kan het gevoel van veiligheid minder worden in Diemen Zuid.

16

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 2 Programma Veilig

Pagina 26

2.6

Crisisbeheersing laten vergoeden door Duo+

Toelichting maatregel Diemen doet veel op het gebied van crisisbeheersing voor alle DUO-gemeenten, terwijl dit een taak is van Duo+-organisatie. Het gaat hierbij grofweg om 600 uur op jaarbasis. Opbrengst en tijd € 40.000

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn.

X

2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie. 3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen. 5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd. b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen.

X

c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen Wat zijn overige risico’s en kansen? Alle drie de DUO-gemeenten moeten met deze wijziging akkoord gaan. Maatschappelijke gevolgen17 N.v.t.

17

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 2 Programma Veilig

Pagina 27

2.7

Boa inzet

Toelichting maatregel Keuze om een Boa minder in te zetten. Opbrengst en tijd € 60.000

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn.

X

2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie. 3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen.

X

5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd.

X

b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen. c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen Wat zijn overige risico’s en kansen? Met een Boa minder kan het rooster niet dekkend worden gemaakt. Dit betekent verminderde of geen inzet bij evenementen en/of feestdagen en minder avonddiensten. Ook minder controles en inzet op afval, objecten voertuigwrakken etc. Dat kan leiden tot verloedering en de aantrekking van ongedierte. Maatschappelijke gevolgen18 Boa's zijn minder zichtbaar aanwezig op straat en voeren minder handhavende activiteiten uit.

18

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 2 Programma Veilig

Pagina 28

3

Programma Inkomen en armoede

3.1

Herijking armoedebeleid

Toelichting maatregel Voor de minimaregelingen geldt volledige beleidsvrijheid. Verminderen van het aantal regelingen, de hoogte van de vergoedingen of inkomensgrenzen kan besparingen opleveren. De gemeente maakt kosten om het bereik van de minimaregelingen te verhogen. Het verminderen van inzet op bereik kan besparingen opleveren. Op dit moment loopt de herijking van het armoedebeleid. In het beleid worden diverse inkomensgrenzen gebruikt. De mogelijkheid is om uit te gaan van een inkomensgrens van 120% van het bijstandsniveau en de diverse minimaregelingen daar op af te stemmen. Met de uitkomsten uit de herijking van het armoedebeleid kan de budgettaire ruimte als gevolg van een lagere inkomensgrens adequater worden bepaald. Andere mogelijkheden zijn: • Draagkrachtregels bijzondere bijstand aanscherpen, zoals de vermogensgrens verlagen of meer eigen inkomen mee laten tellen als draagkracht. • De hoogte van de individuele inkomenstoeslag verlagen of de referentieperiode verlengen. Als de hoogte van het bedrag verlaagd wordt, leidt dit tot lagere uitgaven. Opbrengst en tijd € 150.000

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn. 2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie.

X

3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen. 5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd. b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen. c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen.

X

Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen Wat zijn overige risico’s en kansen? Maatschappelijke gevolgen19 Inwoners met een minimuminkomen ontvangen minder inkomensondersteuning. Daardoor ontstaat de kans op een achteruitgang in de maatschappelijke positie.

19

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 3 Programma Inkomen en armoede

Pagina 29

3.2

Stoppen kwijtschelding restantschuld bij bijzondere bijstand

Toelichting maatregel Wanneer een inwoner met een lening vanuit de Bijzondere Bijstand een afgesproken aflossingsschema hanteert, wordt na verloop van tijd de resterende lening kwijtgescholden. Voorstel is om de kwijtschelding niet meer uit te voeren. Opbrengst en tijd € 75.000

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn. 2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie. 3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen.

X

5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd.

X

b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen. c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen Wat zijn overige risico’s en kansen? Maatschappelijke gevolgen20 Inwoners worden gehouden aan het terugbetalen van de lening. Dit kan gevolgen hebben voor de financiële huishouding, maar laat ook het "normale" maatschappelijke verkeer zien.

20

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 3 Programma Inkomen en armoede

Pagina 30

3.3

Bijzondere bijstand aan jeugd tot 21 jaar

Toelichting maatregel Voor jongeren van 18 tot 21 jaar gelden aparte, lagere bijstandsnormen, de zogenaamde “jongerennormen”. De hoogte van de bijstand voor jongeren tot 21 jaar is afgestemd op de ouderlijke onderhoudsplicht. Dit betekent dat ouders de uitkering aanvullen. De gemeente kan de uitkering aanvullen vanuit de bijzondere bijstand als de ouders niet kunnen bijdragen. Beneden de 21 jaar dienen de ouders een bijdrage te leveren aan het levensonderhoud van de jongeren. Het te besparen bedrag is afhankelijk van het aantal jongeren beneden de 21 die Bijzondere Bijstand ontvangen. De gemeente heeft de bevoegdheid om de bijzondere bijstand op de ouders te verhalen. Dat betekent dan dat er minder uitgaven plaatsvinden. Opbrengst en tijd € 50.000

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn. 2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie. 3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen.

X

5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd. b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen.

X

c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen Wat zijn overige risico’s en kansen? Maatschappelijke gevolgen21 Jongeren worden voor bepaalde zaken afhankelijker van hun ouders en daarmee minder zelfstandig.

21

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 3 Programma Inkomen en armoede

Pagina 31

3.4

Toerekening kwijtschelding naar tarief afvalstoffenheffing

Toelichting maatregel In het "Onderzoek kostendekkendheid belastingverordeningen" staat dat de kosten voor de kwijtschelding van afvalstoffenheffing kunnen worden toegerekend naar het tarief afvalstoffenheffing. In 2018 is deze toerekening uit het tarief gehaald. Daardoor konden we het tarief afvalstoffenheffing verlagen. Deze maatregel kan teruggedraaid worden. De kosten voor kwijtschelding worden dan opgevangen binnen het tarief afvalstoffenheffing. Voor het kwijtschelden van de afvalstoffenheffing geldt beperkte beleidsvrijheid. Minder ruimhartig beleid kan een besparing opleveren. Opbrengst en tijd € 300.000

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Prioriteren

Lastenverzwaring

Verdienen

Tempo invoering Categorisering Opschonen

Besparen

Bezuinigen

Soort taakuitvoering 1: Taken die wettelijk verplicht zijn. 2: Taken rechtstreeks voortvloeiend uit de gemeentelijke visie. 3: Taken met een overige zwaarwegende reden voor continuering, bijvoorbeeld afspraken met een GR. 4: Taken die een vrije keuze zijn van de gemeente Diemen.

X

5: Taken waarbij inkomsten kunnen worden verhoogd. 6: Taken waarbij subsidiemogelijkheden liggen (regio, provincie, rijk, Europa). Complexiteit realisatie a. bezuinigingen die direct kunnen worden doorgevoerd.

X

b. bezuinigingen waarbij een relatief kort (bestuurlijk) besluitvormingsproces kan worden doorlopen. c. bezuinigingen waarbij een complex (bestuurlijk) besluitvormingsproces moet worden doorlopen. Frictie-/transitiekosten

Ja

Nee

X

Is de maatregel onomkeerbaar?

Ja

Nee

X

Betrokken partijen Wat zijn overige risico’s en kansen? Maatschappelijke gevolgen22 Lastenverzwaring voor de betalende inwoners van de afvalstoffenheffing.

22

Het is aan de raad om af te wegen hoe de maatschappelijke gevolgen zich verhouden tot de strategische doelstellingen en het ambitieniveau dat de gemeente nastreeft.

Detailinformatie beweegbaar budget per programma: 3 Programma Inkomen en armoede

Pagina 32

3.5

Aanpak schuldhulpverlening

Toelichting maatregel Schuldhulpverlening is een wettelijke taak met veel gemeentelijke beleidsvrijheid. Minder ruimhartig beleid kan besparingen opleveren. Om te besparen kan de gemeente meer inzetten op het vaststellen van de rechtmatigheid van de schuldhulp. Door periodiek heronderzoek uit te voeren geven we minder geld uit aan inwoners die niet meer tot de doelgroep behoren. De schuldhulpverlening vanuit de gemeente Diemen wordt verzorgd door MaDi. Voor deze dienstverlening huurt MaDi Diemen schuldhulpverleners in. Dit is een relatief dure oplossing. Het voorstel is om in samenspraak met MaDi Diemen de inzet en de kosten van de schuldhulpverlening te onderzoeken op mogelijke procesverbeteringen. Het in te zetten bedrag voor vroegsignalering schulden en schuldhulpverlening bedraagt voor 2026 € 487.600. Opbrengst en tijd € 50.000