2. Kadernota 2022 - Ter bespreking informatieve raad 1-7-2021.pdf
Tekst van het document
Kadernota 2022
18-06-2021
Inhoudsopgave Leeswijzer................................................................................................................................. 4 Inleiding................................................................................................................................................5
Uitgangspunten Begroting 2022............................................................................................... 9 Programma's........................................................................................................................... 19
Sociaal............................................................................................................................................... 21 Veilig...................................................................................................................................................39 Inkomen en armoede........................................................................................................................ 43 Vrije tijd.............................................................................................................................................. 47 Onderwijs........................................................................................................................................... 51 Gebiedsontwikkeling.......................................................................................................................... 55 Leefomgeving en klimaat.................................................................................................................. 61 Verkeer...............................................................................................................................................67 Samen besturen................................................................................................................................
71 Financiën........................................................................................................................................... 75
Paragrafen.............................................................................................................................. 77 Paragraaf Bedrijfsvoering.................................................................................................................. 79 Paragraaf Verbonden partijen........................................................................................................... 87
Bijlagen................................................................................................................................... 89 Totaaloverzicht structurele gevolgen Jaarstukken 2020................................................................... 90 Totaaloverzicht autonome ontwikkelingen.........................................................................................91 Totaaloverzicht nieuwe ontwikkelingen............................................................................................. 94 Meerjaren investeringsplan 2022-2025............................................................................................. 98
Afkortingenlijst....................................................................................................................... 101 Raadsbesluit en Moties en amendementen.........................................................................103
Raadsbesluit.................................................................................................................................... 105 Moties en amendementen...............................................................................................................107
Inhoudsopgave
Pagina 3
Leeswijzer De Kadernota 2022 geeft voor zover mogelijk een inzicht in het meerjarenperspectief 2022-2025. De integrale afweging en de besluitvorming over de meerjarenbegroting vindt plaats bij de begrotingsbehandeling. De kadernota legt de uitgangspunten vast voor het opstellen van de Begroting 2022-2025. Alle bedragen in de financiële tabellen hebben we afgerond op hele getallen en zijn “x € 1.000”. Het beleid in deze kadernota heeft bijna overal een structureel financieel karakter. Waar het een incidenteel karakter heeft, staat het vermeld. De Kadernota 2022 is in de programmastructuur van de begroting opgezet. De doelenbomen zijn op sommige programma's geactualiseerd. Ook voorstellen tot wijziging van de prestatieindicatoren zijn kenbaar gemaakt per programma. Alleen de paragrafen waar wijzigingen optreden zijn opgenomen. In deze kadernota is dat de paragraaf Bedrijfsvoering en de paragraaf Verbonden partijen. In de bijlagen staat per mutatiesoort (structurele gevolgen jaarstukken, autonome ontwikkeling, nieuw beleid) programmagewijs een overzicht. Tevens is daar het Meerjaren Investeringsplan 2022-2025 opgenomen. Dit jaar is daar extra aan toegevoegd een kopje met de eventueel te verwachten effecten van de coronacrisis.
Leeswijzer
Pagina 4
Inleiding Met de kadernota geeft het college inzicht in de verdere realisatie van het coalitieakkoord 2018-2022 'Duurzaam Samenleven'. Naast de realisatie van de ambities (nieuw beleid) worden ook de structurele gevolgen uit de jaarrekening en overige ontwikkelingen financieel vertaald. Dit leidt uiteindelijk tot een geactualiseerd meerjarenperspectief. Met de vaststelling van de kadernota legt de Raad de uitgangspunten vast voor het opstellen van de begroting 2022. Coronacrisis Net als vorig jaar zijn de effecten van de coronacrisis nog steeds volop aanwezig, zowel op maatschappelijk vlak als op economische vlak. Ook dit jaar zullen we weer twee rapportages uitbrengen die specifiek ingaan op de effecten van de coronacrisis. Deze rapportages worden u aangeboden bij de behandeling van de Kadernota 2022 (juni 2021) en de Begroting 2022 (oktober 2021). In deze kadernota staat per programma kort beschreven welke invloed de coronacrisis op het desbetreffende programma heeft. Vaststellen uitgangspunten Begroting 2022 Het belangrijkste onderdeel van de kadernota is het vaststellen van de uitgangspunten voor het opstellen van de Begroting 2022.
In deze kadernota vragen wij u de volgende uitgangspunten vast te stellen: • Aantallen woningen en inwoners 2022-2025; • Loonindexering personeelskosten; • Prijsindexering voor uitgaven en inkomsten; • Prijsindexering belastingen 2022; • Structurele gevolgen Jaarrekening 2020; • Autonome ontwikkelingen; • Algemene uitkering op basis van Decembercirculaire 2020; • De mate van sturing op de verbonden partijen. De nieuwe ontwikkelingen en wijzigingen in het meerjareninvesteringsplan staan ook opgenomen in deze kadernota. Vertrekpunt Financieel vertrekpunt voor deze kadernota is het meerjarenperspectief zoals gepresenteerd in de Programmabegroting 2021. Bij het opstellen van de begroting gebruiken we het provinciaal toezichtskader als leidraad. Omschrijving
2022
2023
2024
2025
Saldo structureel
-595
-765
50
65
Saldo incidenteel
-120
-30
-
-
Resultaat meerjarenbegroting 2022-2025
-715
-795
50
65
Uitgangspunt is dat het college een sluitend structureel meerjarenperspectief presenteert bij aanbieding van de Programmabegroting 2022. Het saldo van de kadernota is uitgesplitst in een structureel en incidenteel saldo. Er wordt door de provincie op toegezien dat het
Leeswijzer: Inleiding
Pagina 5
structurele meerjarensaldo in ieder geval positief is. Vorig jaar hebben we toegezegd dat we vanaf het jaar 2024 een sluitende begroting hebben. Daar sturen we ook dit jaar op aan. De jaren 2022 en 2023 laten nog een negatief structureel saldo zien. Financiële ontwikkelingen op een rij In onderstaand overzicht zijn alle financiële effecten gecategoriseerd en op een rij gezet. De onderbouwing van de uitgangspunten en de toelichting op de ontwikkelingen worden verderop in deze kadernota toegelicht. Omschrijving
2022
2023
2024
2025
Meerjarenperspectief Programmabegroting 2021
-715
-795
50
65
Structurele gevolgen Jaarrekening 2020
-750
-750
-750
-750
-
-
-
-
- Prijsindexering
-400
-400
-400
-400
- Belastingen
120
120
120
120
- Structureel
-335
-350
-360
-360
- Algemene uitkering
615
960
425
1.260
- Incidenteel
-50
-
-
-
- Structureel
-845
-745
-645
-645
- Incidenteel
-560
-165
-40
-
Aanpassen meerjaren investeringsplan
-
-40
-120
-165
Meerjarenperspectief Kadernota 2022
-2.920
-2.165
-1.720
-875
Autonome ontwikkelingen - Personeelskosten
Overige autonome ontwikkelingen:
Nieuw beleid
Wanneer bovenstaande effecten worden gesplitst in structurele en incidentele effecten leidt dat tot onderstaand meerjarenperspectief. Saldo meerjarenperspectief Kadernota 2022
2022
2023
2024
2025
Structureel
-2.190
-1.970
-1.680
-875
Incidenteel
-730
-195
-40
-
-2.920
-2.165
-1.720
-875
Meerjarenperspectief Kadernota 2022
Hoewel het structurele tekort jaarlijks afneemt zijn er dekkingsmaatregelen nodig om tot een gezonder financieel meerjarenperspectief te komen. Opgenomen stelposten in verband met de groei van Diemen Conform voorgaande jaren worden in de kadernota stelposten opgenomen als gevolg van de groei van Diemen. Onderstaande stelposten zijn meegenomen in het gepresenteerde meerjarenperspectief.
Leeswijzer: Inleiding
Pagina 6
Stelposten Groei van Diemen
2022
Uitbreiding aantal raadsleden
2023
2024
2025
50
50
50
50
- groei
150
300
450
600
- Diemen '22
200
200
325
325
Bedrijfsvoeringskosten
25
50
75
100
- overig
100
200
300
400
- Duo+
100
200
300
400
Subsidies
25
50
75
100
Totaal Stelposten groei van Diemen
650
1.050
1.575
1.975
Personeelskosten:
Bijdrage verbonden partijen (inclusief Duo+):
Van bovenstaande stelposten weten we dat deze kosten zich gaan voordoen. Jaarlijks bij het opstellen van de begroting bepalen we waar de stelposten voor worden ingezet. De stelposten voor de inkomsten zijn verwerkt in de verwachte opbrengsten van de onroerend zaakbelasting (OZB) en bij de berekening van de algemene uitkering. Ingezette dekkingsmaatregelen voor een verbeterd perspectief In de kadernota hoeft het structurele meerjarenperspectief nog niet vanaf 2024 geheel sluitend te zijn. Bij de aanbieding van de begroting 2022 wel!. Wat het dit jaar lastig maakt is de kabinetsformatie en daarmee de verwachte extra middelen van het Rijk. Al langere tijd zijn de de VNG en het Rijk in onderhandeling over het (structureel) beschikbaar stellen van meer middelen voor jeugdkosten. Echter een keiharde toezegging is er bij het opstellen van deze kadernota nog niet. Hopelijk is deze er wel bij het opstellen van de begroting. Gezien de bedragen die daar in omgaan heeft dat een groot effect op ons meerjarenperspectief. Reeds nu willen wij de volgende dekkingsmaatregelen nemen. Hiermee heeft het College voldoende zekerheid dat een sluitende begroting haalbaar is. Dit ook zonder de extra middelen van het Rijk. Ons voorstel is om onderstaande dekkingsmaatregelen in te zetten. Ingezette dekkingsmaatregelen
2022
2023
2024
2025
Inzet stelposten 'Groei van Diemen'
450
450
450
450
Inzet stelpost 'Diemen '22'
200
200
200
200
Start afschrijving middelbare school een jaar later
300
In 2025 stoppen met subsidie zwembad AGO
30
Voordeel laag rentepercentage
50
100
150
150
50% van stelpost indexering aframen
100
100
100
100
Bijstellen diverse budgetten op basis van werkelijke uitgaven afgelopen jaren
90
90
90
90
890
940
1.290
1.020
Incidentele tekorten verwerken met de Algemene Reserve Totaal mogelijke dekkingsmaatregelen
Na inzet van deze dekkingsmaatregelen ziet het meerjarenperspectief er als volgt uit:
Leeswijzer: Inleiding
Pagina 7
Sluitende begroting Meerjarenperspectief Kadernota 2022 structureel
2022
2023
2024
2025
-2.190
-1.970
-1.680
-875
890
940
1.290
1.020
-1.300
-1.030
-390
145
Meerjarenperspectief Kadernota 2022 incidenteel
-730
-195
-40
-
Incidenteel tekort dekken uit Algemene reserve
730
195
40
-
-
-
-
-
-1.300
-1.030
-390
145
Mogelijke dekkingsmaatregelen Saldo structureel na dekkingsmaatregelen
Saldo structureel na dekkingsmaatregelen Saldo na inzet dekkingsmaatregelen
Dit maakt het sluitend maken van het saldo haalbaar, zeker gezien de laatste berichtgeving omtrent het extra beschikbaar stellen van structurele middelen voor de jeugdzorg. De verwerking van extra middelen vindt plaats in de circulaires die het Rijk uitbrengt. Waarschijnlijk zal deze toezegging in de Septembercirculaire plaatsvinden. Deze uitkomsten verwerken we in de begroting 2022. Over de effecten van de Meicirculaire informeren wij u in een aparte memo. De Meicirculaire geeft vooral inzicht in de beschikbare middelen voor maatregelen als gevolg de coronacrisis.
Leeswijzer: Inleiding
Pagina 8
Uitgangspunten Begroting 2022
Uitgangspunten Begroting 2022
Pagina 9
Aantal woningen en inwoners 2022-2026 De prognose voor het aantal woningen en inwoners hebben we geactualiseerd, zie onderstaande tabellen. Woningaantallen
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Stand 1 januari
15.345
15.408
15.575
15.940
17.094
17.674
Plantage de Sniep
300
110
-
15
-
-
-
51
-
-
-
304
-
296
-
-
Holland Park West
-
181
468
67
-
Hof van Saan
-
133
-
-
-
Holland Park Zuid
-
-
375
375
750
Buitenlust
-
-
-
38
-
13
3
-
-
100
100
-250
-250
-
-
-
-
63
167
365
1.154
580
850
Stand 31 december
15.408
15.575
15.940
17.094
17.674
18.524
Toename in % t.o.v. voorgaand jaar
0,4%
1,1%
2,3%
7,2%
3,4%
4,8%
Arent Krijtstraat 1 Holland Park
Overige locaties Verwijderen containerwoningen Areaalontwikkeling
Bovenstaande tabel geeft inzicht in de woningbouw tot en met 2026. De oplevering van het aantal woningen fluctueert behoorlijk. Aangezien we de woning- en inwonersaantallen ook gebruiken voor de berekening van onze inkomsten van het Rijk (de algemene uitkering) fluctueert ons saldo in het meerjarenperspectief ook. Dit maakt het lastig te sturen op een structureel sluitende begroting. In deze kadernota stellen wij voor om voortaan de woningen en inwoners te prognosticeren op basis van de gemiddelde groei. Bovenstaande woningbouwambities leiden tot een gemiddelde woningbouw van 530 woningen per jaar tot 2026. Na 2026 zijn er op dit moment geen concrete woningbouwplannen. Op basis van het uitgangspunt van de gemiddelde groei ziet de woninggroei er als volgt uit: Woningaantallen
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Stand 1 januari
15.345
15.875
16.405
16.935
17.465
17.995
530
530
530
530
530
530
Stand 31 december
15.875
16.405
16.935
17.465
17.995
18.525
Toename in % t.o.v. voorgaand jaar
3,5%
3,3%
3,2%
3,1%
3,0%
2,9%
Gemiddelde woninggroei per jaar
Wanneer we deze gemiddelde groei vertalen naar de inkomsten van het Rijk zien we ook dat ons meerjarenperspectief evenwichtiger verloopt en er geen grote schommelingen meer zijn.
Uitgangspunten Begroting 2022
Pagina 10
2022
2023
2024
2025
2026
Stand per 1 januari
31.400
32.460
33.520
34.580
35.640
36.700
Toename aantal inwoners
1.060
1.060
1.060
1.060
1.060
1.060
Prognose Kadernota 2022
32.460
33.520
34.580
35.640
36.700
37.760
Toename in % t.o.v. voorgaand jaar
3,4%
3,3%
3,2%
3,1%
3,0%
2,9%
Op basis van de huidige woning en inwonersaantallen gaan we uit van 2 inwoners per woning.
Uitgangspunten Begroting 2022
Pagina 11
Personeelskosten Onderstaand een overzicht van de verwachte aanpassingen van de personeelskosten in 2022. Personeelskosten
2022
2023
2024
2025
Stelpost loonindexering ambtenaren (1,7%)
-
-
-
-
Totaal personeelskosten
-
-
-
-
Stelpost loonindexering ambtenaren De cao-onderhandelingen voor gemeenteambtenaren zijn nog niet afgerond. Vorig jaar werd een percentage van 2,8% opgenomen. Dit blijkt redelijk hoog te zijn. 1,1% van deze indexering is inmiddels ingezet. We verwachten dat de resterende 1,7% afdoende is om de cao-stijging op te vangen. • Pensioenpremie ABP In deze verwachting zijn niet de mutaties voor de pensioenpremie van het ABP meegenomen. De lage rente en de economische gevolgen van de coronacrisis leiden hoogstwaarschijnlijk tot hogere premies, zowel voor de werknemer als voor de werkgever. Het eventuele financiële effect is moeilijk in te schatten en is niet meegenomen in de loonindexering zoals het Centraal Planbureau (CPB) publiceert. Groei van Diemen Ieder jaar houden we in de kadernota rekening met de personeelsuitbreidingen als gevolg van de groei van Diemen. Bij het opstellen van de kadernota wordt invulling gegeven aan deze stelpost (zie paragraaf Bedrijfsvoering). Stelpost uitbreiding personeel als gevolg van de groei van Diemen
2022
2023
2024
2025
Stelpost uitbreiding personeel als gevolg van de groei van Diemen
150
300
450
600
Totaal personeelskosten groei van Diemen
150
300
450
600
Diemen op weg naar 2022 De ambtelijke organisatie van Diemen is de laatste jaren fors gegroeid, daarnaast zijn er veel ambities op het gebied van voorzieningen die een projectmatige en/of programmatische aanpak vergen. Hiervoor is het programma Diemen '22 gestart. Belangrijk onderdeel van de problematiek is de span of control van afdelingsmanagers en teamcoördinatoren. Voor het anders organiseren is structureel budget vrijgemaakt om ruimte te creëren voor aansturing en vakmanschap. Vanuit het opleidingsbudget worden de concernbrede opleidingen en trainingen bekostigd. Diemen '22
2022
2023
2024
2025
Stelpost Diemen '22
200
200
325
325
Totaal personeelskosten Demen '22
200
200
325
325
Uitgangspunten Begroting 2022
Pagina 12
Prijsindexering De programmabegroting van Diemen stellen we voor het meerjarenperspectief op met constante prijzen. Dat betekent dat het prijspeil van het begrotingsjaar wordt doorgetrokken naar de volgende jaren; er vindt geen meerjarige inflatiecorrectie plaats. Voor 2022 becijfert het CPB een inflatie van 1,5%. We stellen voor de jaarlijks exploitatiebudgetten voor uitgaven en inkomsten voor het begrotingsjaar te indexeren met 1,5%. Bij de uitgaven betreft het de budgetten voor diensten en leveringen. Bij de inkomsten betreft het voornamelijk de indexering van huur- en pachtopbrengsten. Voor de indexering van subsidies en bijdragen aan gemeenschappelijke regelingen wordt een percentage van 1,5% aangehouden. Voor kosten van Duo+ bestaan voornamelijk uit personeelskosten. Ook Duo+ heeft vorig jaar een indexering van 2,8% toegepast. Ook hier is de aanname dat dit afdoende is voor de uiteindelijk werkelijk loonindexering. Vandaar dat er geen indexering plaats vindt op de bijdrage van Duo+. Prijsindexering
2022
2023
2024
2025
Lasten Overige goederen en diensten (1,5%)
-205
-205
-205
-205
Subsidies (1,5%)
-100
-100
-100
-100
Bijdrage aan verbonden partijen (1,5%)
-60
-60
-60
-60
Bijdrage aan Duo+ (0,0%)
-75
-75
-75
-75
Totaal lasten
-440
-440
-440
-440
Huur- en pachtopbrengsten (1,7%)
40
40
40
40
Totaal baten
40
40
40
40
-400
-400
-400
-400
Baten
Totaal prijsindexering
Uitgangspunten Begroting 2022
Pagina 13
Indexering belastingen en tarieven Voorstel is de belastingenontvangsten conform de prijzen te indexeren met 1,5% (Bron: CBS). Indexering belastingen
2022
2023
2024
2025
OZB woningen eigenaren
75
75
75
75
OZB niet-woningen eigenaren
20
20
20
20
OZB niet-woningen gebruikers
20
20
20
20
Toeristenbelasting
5
5
5
5
120
120
120
120
Totaal Indexering belastingen
Ontwikkeling lokale lastendruk • Afvalstoffenheffing Binnen de afvalinzameling zijn veel ontwikkelingen. Belangrijkste ontwikkeling zijn de maatregelen en investeringen om beter te scheiden. Daarnaast kelderen de prijzen voor het hergebruik van grondstoffen (plastic, papier). De verbrandingstarieven van het AEB lijken redelijk stabiel te blijven. In 2021 heeft een extra verhoging plaatsgevonden. Voor de begroting en de tarieven 2022 gaan we uit van de reguliere prijsindexering van 1,5%. In de Begroting 2022 worden de nieuw berekende afvalstoffentarieven gepresenteerd.
Uitgangspunten Begroting 2022
Pagina 14
Rente Voor het te hanteren interne rentepercentage willen we aansluiten bij de voorschriften uit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Het BBV gaat uit van de gemiddelde rente van de uitstaande geldleningen. In onderstaande tabel de wijze van berekening. Lening afgesloten bij:
Hoofdsom (in €'s)
Rente%
Rentelast (in €'s)
Aegon Levensverzekering
7.500.000
1,03%
77.250
B.N.G.
6.000.000
1,95%
116.940
B.N.G.
5.000.000
1,96%
97.900
B.N.G.
6.000.000
1,55%
93.000
B.N.G.
7.500.000
0,90%
67.500
Provincie Groningen
5.000.000
1,30%
65.000
Totaal
37.000.000
Gemiddeld rentepercentage
517.590 1,40%
Het BBV maakt onderscheid voor de te berekenen rente bij grondexploitaties. Bij grondexploitaties moet de rente gecorrigeerd worden met de verhouding tussen het totale vermogen en het vreemd vermogen. Er mag maximaal met 0,5% verschil afgerond worden. Voor zowel de resultaten van de grondexploitaties als de toerekening van rente naar de exploitatie is het van belang niet teveel renteschommelingen te hebben. Voorstel is daarom het rentepercentage voor grondexploitaties gelijk te houden op 1,5%. Gewogen gemiddelde rentepercentage voor grondexploitaties Vreemd vermogen / Totaal vermogen x gemiddeld rentepercentage 1
€ 82 miljoen / € 105 miljoen x 1,73 % =
1,09%
Afgerond gewogen gemiddeld rentepercentage voor grondexploitaties
1,50%
Rentepercentages begroting 2020: 1. Rente grondexploitatie 1,5%; 2. Rente investeringen 1,5%; 3. Rente langlopende leningen 1,5% (benodigd voor liquiditeitenprognose); 4. Rente investeringen GRP blijft gehandhaafd op 2,0% conform laatst vastgestelde GRP; (waaronder ook de investeringen in het te actualiseren Gemeentelijke Rioleringsplan).
1
Bron: Balans in Jaarstukken 2019
Uitgangspunten Begroting 2022
Pagina 15
Meerjaren investeringsplan Het meerjaren investeringsplan is geactualiseerd. De belangrijkste wijzigingen en nieuwe investeringen staan hieronder vermeld. Door de investeringen op te nemen in het investeringsplan houden we alvast rekening met de kapitaallasten (rente en afschrijving) van de investeringen. Bij de vaststelling van de Begroting 2022 worden de investeringsbudgetten voor vervangingsinvesteringen in de jaarschijf 2022 vrijgegeven. Voor nieuwe investeringen volgt een aparte raadsvoordracht. Investeringen in de jaarschijven 2023 en verder zijn budgettair verwerkt in het meerjarenperspectief, de daadwerkelijk besluitvorming over het al dan niet realiseren van de investering volgt later. Belangrijkste aanpassingen meerjaren investeringsplan (MJIP)
Investeringsbudget
2022
2023
2024
2025
Veilig Tweede voertuig toezicht en handhaving
50.000 -
-5
-5
-5
-5
-5
-5
Vrije tijd Elektronische installaties en LED verlichting onderkomen terreinmeester
17.000
-1
-1
-1
Vervangen diverse filters, compressoren, etc, sportcentrum Duran
55.000
-4
-4
-4
Vervanging regeling zwemwater sportcentrum Duran
75.000
-5
-5
Vloer/gevelisolatie gymzaal Noord en gevelisolatie Noorderlicht
80.000
-8
Isoleren gymzaal Schoolstraat
16.000
-2 -
-5
-10
-20
Leefomgeving en klimaat Reiniging onderheid riool hoofdassen wijk Diemen Centrum
500.000
-33
PVC riolering Buitenlust en relining Ouddiemerlaan-Noord (vervalt)
-570.000
38
PVC riolering Buitenlust
130.000
Relining Ouddiemerlaan-Noord
440.000
-29
- Investering riool ten laste van rioolbelasting
24
Vervanging elektrische installatie en LED verlichting gebouwen rustoord
18.000
-3
Gevelisolatie gebouwen rustoord
10.000
-2 -
-
-
-5
-15
-15
-15
-15
Verkeer Verbreding brugvlak Diemerbrug
285.000 -
Uitgangspunten Begroting 2022
-
Pagina 16
Belangrijkste aanpassingen meerjaren investeringsplan (MJIP)
Investeringsbudget
2022
2023
2024
2025
Samen besturen Digitale verkiezingsborden
45.000
-5
-5
-5
Vervanging koelmachine, inclusief regeling gemeentehuis
200.000
-17
-17
-17
Vervangen brandmeldcentrale gemeentehuis
90.000
-8
-8
-8
Vervanging verwarming in elektrische warmtepompen gemeentewerf
200.000
-16
-16
Vervangen diverse elementen installaties gemeentehuis
330.000
-27
-27
Vervangen radiatoren en convectoren gemeentehuis
210.000
-17
-18
Gevelisolatie gebouw B, C en D gemeentewerf
40.000
-4
Plaatsen zonnepanelen Voedselbank
20.000
-2
Overlagen, isoleren en plaatsen zonnepanelen dak gemeentehuis
220.000
-18
Vervangen airco's gemeentehuis
60.000
-5
Totaal Leefomgeving en klimaat
-
-30
-90
-120
Mutaties meerjaren investeringsplan
-
-40
-120
-165
Uitgangspunten Begroting 2022
Pagina 17
Pagina 18
Programma's De programma-indeling is ongewijzigd en blijft voor de Begroting 2021 gelijk aan de programma-indeling van de Begroting 2020. De programma's zijn als volgt: Sociaal, Veilig, Inkomen en armoede, Vrije tijd, Onderwijs, Gebiedsontwikkeling, Leefomgeving en klimaat, Verkeer, Samen besturen en Financiën.
Programma's
Pagina 19
Pagina 20
Sociaal Portefeuillehouder: J.D.W. Klaasse en M.A. Sikkes -van den Berg Concerndirecteur: M. Pronk
Doelstellingen in één oogopslag
Structurele gevolgen Jaarstukken 2020 Ontwikkelingen en kosten specialistische jeugdhulp Overschrijding In de begroting 2020 is € 5,5 miljoen opgenomen voor specialistische jeugdhulp. Uiteindelijk lagen de kosten voor specialistische jeugdhulp € 1,1 miljoen hoger dan de begroting. € 350.000 van deze extra kosten zijn incidenteel gebleken en € 750.000 zijn structurele kosten. Via de P&C-cyclus en informatiememo’s is de gemeenteraad regelmatig geïnformeerd over de ontwikkelingen binnen de jeugdhulp. Tevens is in het voorjaar van 2021 gesproken in de transformatiecommissie over de inhoudelijke en financiële effecten van kosten beheersmaatregelen binnen de specialistische jeugdhulp. De incidentele kosten hebben te maken met nabetalingen uit voorgaande jaren en het afrekenen van zogenaamde herstelcliënten. Herstelcliënten worden voor 70% bij de start van het traject gefinancierd, en voor 30% bij het afsluiten van het traject. Gemeenten en alle gecontracteerde aanbieders hebben in 2018 afgesproken om de cliënten niet volgens de nieuwe tarieven af te rekenen maar naar werkelijke kosten, vanwege het grote verschil tussen de tarieven en de werkelijke kosten. Het blijkt echter dat sommige cliënten langer Programma's: Sociaal
Pagina 21
dan de eerder verwachte 12-18 maanden zorg nodig hebben. Aan het einde van het traject moet dan nog voor de werkelijke kosten worden afgerekend. Nu de cliënten langer in zorg zijn heeft het verwachte financiële voordeel in 2018 zich omgezet in een financieel nadeel in 2020, omdat de werkelijke kosten de inmiddels toegepaste trajectprijzen overschrijden. De structurele kostenoverschrijding bij de gemeente Diemen op het terrein van specialistische jeugdhulp is voor een groot deel te verklaren door de landelijke bezuinigingen op jeugdhulp, een toename van het aantal cliënten (onder andere door het achterblijven van uitstroom en meer instroom), een toename van de complexiteit van de problematiek bij jeugdigen (bijvoorbeeld vechtscheidingen), een toename van het aantal jeugdigen dat voorheen binnen de Wet Langdurige Zorg (WLZ), Wmo of Kinderopvang werd geholpen en een toename van het aantal jeugdigen in Diemen. Landelijke ontwikkelingen De incidentele tegemoetkoming van het kabinet voor de periode 2019 tot en met 2021 wordt verlengd door eenmalig aanvullend € 300 miljoen beschikbaar te stellen voor het jaar 2022, zo is besloten in de Septembercirculaire van 2020. Dit betekent voor Diemen een extra uitkering in 2022 van € 420.000. In de meerjarenbegroting van de gemeente Diemen is rekening gehouden met de extra middelen vanuit het Rijk.
Op basis van het AEF rapport (€ 1,6 - € 1,8 miljard tekort gemeenten) voert de VNG gesprekken met het Rijk over een combinatie van structureel extra budget en maatregelen om de Jeugdwet financieel beheersbaar te maken. De opbrengsten van deze gesprekken gelden als een zwaarwegende inbreng zijn voor de kabinetsformatie. Voor 2021 heeft het Rijk bekend gemaakt incidenteel € 613 miljoen beschikbaar te stellen aan gemeenten voor het oplossen van de acute problematiek in de jeugdzorg. Dit bedrag komt bovenop de € 300 miljoen extra middelen. Het kabinet stelt voor 2022 € 1,314 miljard extra beschikbaar aan gemeenten ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg. Dat komt bovenop de eerder toegezegde € 300 miljoen voor dat jaar. Regionale en lokale beheersmaatregelen Naast de extra middelen vanuit het Rijk zijn sinds 2018 regionaal en lokaal verschillende maatregelen ontwikkeld om de financiële beheersbaarheid verder te borgen. De getroffen maatregelen worden hieronder toegelicht. • Maatregelen gericht op verwijzen, tarieven en administratie Er wordt strikter gestuurd op verwijzingen en het handhaven van administratieve termijnen om nabetalingen te voorkomen. Ook zijn er tariefafspraken gemaakt die beter aansluiten bij de werkelijke kosten. Deze maatregelen zorgen voor een actueler beeld van de financiële situatie, maar sorteert beperkt financieel effect.
• Contractmanagement Om meer grip en inzicht te krijgen op de uitvoering van de contracten, de kwaliteit van de geleverde producten, financiële uitnutting en trends (voortkomend uit gecontracteerde ondersteuning) is een contractmanager Jeugd per oktober 2020 aangesteld voor DUOgemeenten. • Nieuwe inkoop per 2022 De gemeenten Amsterdam en de DUO-gemeenten hebben gekozen voor een wijziging van het stelsel voor de hoog specialistische jeugdhulp per 2022 (per 2021 voor de gemeente Amsterdam), die tot betere garanties voor een financieel beheersbaar, werkend stelsel moet leiden. De voorgenomen wijziging in de manier van bekostigen, namelijk een taakgerichte bekostiging, draagt zo veel mogelijk bij aan de beheersbaarheid van kosten en het voorkomen van overschrijding. Zo zijn de inkomsten voorspelbaar, wat het beter mogelijk Programma's: Sociaal
Pagina 22
maakt om te investeren in de transformatie van het sociaal domein, en de facturatie blijft achterwege, dus minder kans op fouten, nabetalingen en minder administratieve handelingen. • Temporiseren instroom Het college heeft op 10 november 2020 besloten om tot 1 januari 2021 tot gereguleerde instroom over te gaan bij een aantal aanbieders die aan hun normbudget zitten, om zo verdere overschrijding van het budget te beperken. Gereguleerde instroom laat ruimte over de zorg voor de meest kwetsbare gezinnen doorgang te geven en maatwerk te bieden. Risico’s Ondanks de getroffen maatregelen blijven de uitgaven specialistische jeugdhulp een financieel risico vormen, mede als gevolg van de open einde regeling, een stijging in de aantallen jeugdigen en de almaar toenemende complexe problematiek. Daarbij vormen de brede wettelijke taken en de verwijzers die niet onder onze aansturing functioneren zijn complicerende factoren. Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat door de aanhoudende periode van maatregelen naar aanleiding van corona er extra hulpvragen leven bij de inwoners van Diemen. Tevens is het mogelijk dat door het uitstel van de huidige hulp zwaardere vormen van hulp nodig zijn. Het Rijk heeft in de Septembercirculaire 2020 bekend gemaakt gemeenten onder andere voor de Meerkosten en uitstelzorg te compenseren. Onduidelijk is of deze compensatie voldoende is.
Vanaf januari 2022 zal ook het stelsel voor de (hoog) specialistische jeugdhulp wijzigen, en daarmee ook de bekostigingssystematiek. Er bestaat een risico dat het afsluiten of overzetten van trajecten tot incidentele kosten in 2022 zal leiden. In de Kadernota 2021 is beschreven dat door de aanscherping van bestaande beheersmaatregelen, de invoering van nieuwe beheersmaatregelen en de nieuwe inkoop per 2022 een beperking van de overschrijding vanaf 2022 zou moeten optreden. Er wordt uitgegaan van een daling van kosten per jaar vanaf 2022 met € 100.000, oplopend tot € 300.000 in 2024 op het onderdeel complexe zorgkosten. Gezien de stijging van de kosten binnen specialistische jeugdhulp in 2020 en de risicofactoren hierboven beschreven zien we het realiseren van deze daling in 2022 als een risico. Op een later moment komen we met een plan hoe we de kostenbesparing gaan realiseren. Financieel effect De structurele kosten lagen in 2020 € 750.000 hoger dan de begroting. Om het voorzieningenniveau op peil te houden zal het budget voor specialistische jeugdhulp met € 750.000 omhoog moeten worden bijgesteld. Over het budget zal worden gemonitord en gerapporteerd via de P&C-cyclus.
Autonome ontwikkelingen Bijdrage gemeenschappelijke regeling GGD (Veilig Thuis) Bijdrage gaat omhoog naar € 90.000. De gemeenschappelijke regeling (GR) GGD Amsterdam-Amstelland betreft het beleidsterrein huiselijk geweld en kindermishandeling, en de organisaties Veilig Thuis en Centrum Seksueel Geweld. De financiële werkafspraken behorend bij de Gemeenschappelijke Regeling AmsterdamAmstelland worden gewijzigd. De huidige werkafspraken liepen tot en met 2020. Het bestuur van de GR heeft besloten om deze werkafspraken nog een jaar te verlengen tot en met 2021, zodat de nieuwe werkafspraken ingaan vanaf het jaar 2022.
Programma's: Sociaal
Pagina 23
De nieuwe financiële samenwerkingsafspraken van Amsterdam en de Amstelland gemeenten zijn er op gericht om de regionale kosten voor huiselijk geweld en kindermishandeling gezamenlijk te delen. Dit maakt dat we ook de zeggenschap over de inzet van de middelen gaan delen. Zeggenschap delen we al voor de GR-begroting (Veilig Thuis), maar dat gaat ook gelden voor de inzet van de DUVO-middelen (decentralisatieuitkering vrouwenopvang) die Amsterdam als centrumgemeente ontvangt. De DUVO is een Rijksbijdrage en is bedoeld voor het aanpakken van alle vormen van geweld in afhankelijkheidsrelaties (zoals vrouwenopvang, kindermishandeling, ouderenmishandeling, seksueel geweld). De DUVO is een financiële bijdrage en niet bedoeld om kostendekkend te zijn. De DUVO wordt in Amsterdam-Amstelland ingezet voor de gezamenlijke regionale activiteiten: vrouwenopvang, uitvoering Regioaanpak, Veilig Thuis en Centrum Seksueel Geweld. De jaarlijkse bijdrage van de Amstelland gemeenten aan de GR is sinds 2017 niet gewijzigd. De Amstelland gemeenten betalen een vast bedrag en de gemeente Amsterdam draagt het financiële risico. Tevens ontvingen de Amstelland gemeenten aanvullende DUVO middelen van Amsterdam. Diemen ontving een bedrag van € 30.000 aan DUVO middelen, wat gelijk stond aan onze bijdrage aan de GR GGD. De sterke groei van Veilig Thuis zorgt echter elk jaar voor steeds hogere kosten.
Deze extra kosten worden conform de afspraken betaald door Amsterdam. Nu de samenwerkingsafspraken vernieuwd moeten worden, wordt ook de financiële bijdrage van de gemeenten opnieuw bepaald. In de nieuwe afspraken worden de financiële risico’s vanaf 2022 verdeeld op basis van inwoneraantallen. De uitkomst van de gezamenlijke berekeningen komt daarmee op een hogere bijdrage per gemeente. Voor Diemen zal dat gaan om een extra bijdrage van circa € 90.000 vanaf het jaar 2022. Daarnaast komt de aanvullende DUVO middelen die we ontvangen van Amsterdam circa € 30.000 te vervallen. Bijdrage gemeenschappelijke regeling Openbare gezondheidszorg (OGZ) De totale begroting 2022 van de GR OGZ bedraagt circa € 7.811.000. Dit houdt dat de bijdrage van Diemen aan deze gemeenschappelijke regeling circa € 1.263.000 bedraagt. Omdat in de begroting rekening is gehouden met een jaarlijkse bijdrage van € 1.191.000, is er sprake van een stijging van circa € 72.000. Deze stijging wordt veroorzaakt door: 1. Indexering (circa € 20.000) In de stelpost 'Prijsindexering: Bijdrage aan verbonden partijen' is hiermee rekening gehouden. 2. Groei van het aantal inwoners in Diemen (circa €38.000). 3.
Een verhoging van de kosten van de crisisdienst (circa € 7.000): Vangnet heeft een crisisdienst die voor alle regiogemeenten, 7 dagen per week, 24 uur per dag beschikbaar is om in acute gevallen direct op crises af te gaan. Het gaat hierbij om personen die in een psychische en/of maatschappelijke crisis verkeren waarbij acuut of direct gehandeld dient te worden. Deze 24-uursdienst zorgt ervoor dat er altijd een Sociaal Psychiatrische Verpleegkundige (SPV-er) beschikbaar is voor hulpvragen en voor outreachende zorg in de regio. De GGD heeft laten weten dat het bedrag dat de GR OGZ Amstelland tot nu toe heeft betaald voor de crisisdienst niet toereikend is. De daadwerkelijke kosten zijn hoger dan tot nu toe in rekening gebracht. 4. Jeugdgezondheidszorg (JGZ) (circa € 7.000) Voor de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) ontvangen gemeenten een vergoeding via de uitkering uit het Gemeentefonds. Zo is in de meicirculaire 2021 dat de vergoeding voor de meningokokkenvaccinatie aan het Gemeentefonds wordt toegevoegd. Programma's: Sociaal
Pagina 24
Ontwikkelingen preventief en ambulante jeugdhulp Bij de decentralisaties van de jeugdwet in 2015 is uitgegaan van investeren in preventie, vroegtijdig signaleren en tijdig hulp bieden om zodoende het beroep op zwaardere en duurdere zorg op termijn terug te dringen. In de nota Sociaal Domein 2020-2023 is dit uitgangspunt voor Diemen nogmaals bekrachtigd. Hulpaanbod Levvel Sinds 2016 koopt de gemeente Diemen diverse outreachende trajecten in bij zorgorganisatie Levvel. Het normbedrag uit 2016 (€ 60.060) wordt de afgelopen jaren structureel overschreden met € 25.000. Ook al gaat het niet om geindiceerde specialistische jeugdhulp, de zwaarte van de problematiek is minstens vergelijkbaar. Het gaat bijvoorbeeld om jongeren die een beroep moeten doen op intensieve begeleiding vanwege grensoverschrijdend seksueel gedrag vertonen en/of seksueel misbruik. Of om Jeugd en Veiligheidstrajecten. Vanwege de structurele overschrijding op en de aanhoudende vraag naar deze trajecten wordt voor 2022 een analyse gemaakt om te komen tot ofwel een bijstelling van het normbedrag per 2022 of een wijziging in de toeleiding. Wetswijziging Woonplaatsbeginsel Per 1 januari 2022 wijzigt het woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet. Vanaf 1 januari 2022 wordt de gemeente waar de jeugdige zelf woont financieel verantwoordelijk. Aaneengesloten zorg met verblijf vormt daarbij een belangrijke uitzondering.
Voor zorg met verblijf wordt de oorspronkelijke gemeente verantwoordelijk. Door deze wetswijziging gaat de financiële verantwoordelijkheid voor een groot aantal jeugdzorgtrajecten veranderen. De verwachting is dat dit voor de gemeente Diemen extra kosten met zich mee zal brengen.
Nieuwe ontwikkelingen Programma grip en controle in het sociaal domein Vrijwel alle gemeenten in Nederland staan voor dezelfde opgave in het sociaal domein: grip en controle krijgen op de kosten in het sociaal domein. Ieder onderzoek dat gedaan wordt bevestigd het beeld dat, naast werken aan inhoudelijke en complexe opgaven, gemeenten vooral worstelen nog met de uitgaven in het sociaal domein. Gemeenten hebben overschrijdingen op hun begroting en dat staat op gespannen voet met de gedachte om te investeren in de transformatie. Vanaf de decentralisaties in 2015 heeft het accent in Diemen gelegen op het organiseren van toegang, investeren in vormen van algemene en preventieve voorzieningen, doorlopen van inkooptrajecten en continuïteit van zorg bieden. Er zijn inhoudelijk gelukkig positieve ontwikkelen te melden. De toegang tot voorzieningen wordt gewaardeerd en er is tevredenheid over de kwaliteit van de ondersteuning, zo blijkt onder andere uit cliënttevredenheidsonderzoeken, Rekenkamerrapport en onderzoek van Movisie. Ook uit het interactieve proces dat vooraf is gegaan aan de totstandkoming van de nota sociaal domein heeft positieve inzichten gegeven. Het is belangrijk dit te beseffen en te onderstrepen, omdat het laat zien dat we in Diemen een goede weg zijn ingeslagen. En ook dat het niet alleen (financiële) kommer en kwel is.
Het zou alle inspanningen van partijen en professionals tekort doen als we daar aan voorbij gaan. Tegelijkertijd is er een breed besef dat de huidige situatie niet houdbaar is. Het feit dat er overal in het land bevestiging is van de complexiteit zet nog niks in beweging. Het biedt verklaringen, maar nog geen verbeteringen. Het duidt wel de complexiteit en afhankelijkheid
Programma's: Sociaal
Pagina 25
waar we mee te maken hebben. De behoefte aan meetbaarheid, de overschrijdingen en het feit dat de financiële cijfers de afgelopen jaren een negatieve trend laten zien. Dat blijkt voornamelijk uit de overschrijdingen van de specialistische jeugdhulp. De huidige situatie in het sociaal domein zet druk op de voorzieningen die in Diemen in alle zorgvuldigheid zijn opgebouwd en vraagt om een programmatische aanpak om te zorgen dat er meer grip en controle is in het sociaal domein. Bovendien past deze manier van werken bij de organisatieontwikkeling Diemen ’22 . Vanaf juni 2021 wordt gestart en met een programma over financiële beheersbaarheid van het sociaal domein breed. Het programma bestaat uit vier pijlers: 1. grip door data 2. sturing op inhoudelijke scenario’s 3. kostenbewustzijn vergroten 4. leren en ontdekken. Doelen van het programma: • Zorgen dat de basis op orde is.
Ontwikkel een structuur, werkwijze en inzicht in data zodat de voorspelbaarheid van uitgaven en de mate van control wordt vergroot • Zorgen voor inhoudelijke inzicht op basis waarvan de juiste keuzes in breed perspectief (integraal) kunnen worden gemaakt • Zorgen voor het feit dat kostenbewustzijn een wezenlijk onderdeel uitmaakt van het denken en werken van beleid en uitvoering • Zorgen voor inspiratie en creativiteit binnen en buiten de gemeente om te werken aan de complexe en financieel ingewikkelde opgaven • Een impuls geven aan programmatisch werken binnen het sociaal domein De verwachte kosten in 2022 voor het programma bedragen € 185.000. Voorgesteld wordt om dit bedrag beschikbaar te stellen vanuit de algemene middelen. Gewijzigde 'taakstelling' In de begroting 2021 is voor de kosten binnen het sociaal domein een 'taakstelling' opgenomen van € 100.000 per jaar, startend in het jaar 2022. Taakstelling is eigenlijk niet het juiste woord, het programma 'Grip op controle in het sociaal domein' zorgt voor een beter inzicht van de kosten en het daarmee mogelijk maken van (beleids-)keuzes binnen het sociaal domein. De keuze van het in te zetten beleid en de kwaliteit daarvan moet leiden tot betere beheersing en ook vermindering van de kosten. Het programma start na het zomereces van 2021. Het is niet de verwachting dat dit in 2022 al tot effecten leidt.
De oplopende reeks van € 100.000 per jaar is omgezet in een taakstelling van € 200.000 in 2023 en € 400.000 vanaf 2024. Invulling hiervan moet plaatsvinden vanuit de keuzes die het programma met zich meebrengt. Uitvoering Nota Sociaal Domein Bij de vaststelling van de nota Sociaal Domein zijn geen extra middelen aangevraagd. De doelen en plannen zijn als ambitieus beschouwd. De overtuiging was er echter dat de opgaven binnen de bestaande capaciteit konden worden uitgevoerd. Daarbij is geen rekening gehouden met covid 19. Covid 19 heeft gevolgen gehad voor de prioriteiten en werkzaamheden in het sociaal domein. De uitvoering van integrale en overkoepelende thema’s en actieplannen zoals is opgenomen in het beleidsplan zijn daarmee onder druk komen te staan.
Programma's: Sociaal
Pagina 26
Om de ambitie waar te kunnen maken om daadwerkelijk een integrale doorontwikkeling te maken in het voorgestelde tempo van de nota is extra capaciteit nodig. Uitgegaan wordt van 0,5 fte voor aansturing en ondersteuning voor de periode 2022 en 2023. Tarieven gecertificeerde instellingen Momenteel vinden er tariefgesprekken plaats met de gecertificeerde instellingen. Enkele gecertificeerde instellingen verzoeken de gemeenten te financieren op basis van een caseload van 1 op 10 en/of hun kostprijs. Indien de tarieven voor de gecertificeerde instellingen worden aangepast moet hier bij de begroting voor 2022 rekening worden gehouden. De financiële consequentie bij een verlaging van de caseload van 1 op 12 naar 1 op 10 ofwel het financieren volgens de kostprijs betekent een toename van de kosten voor de gemeente Diemen per 2022 met ongeveer € 120.000. Het precieze financiële effect zal via de P&C-cyclus bekend worden gemaakt. Toename van onafhankelijke cliëntondersteuning De cliëntondersteuning is in Diemen de afgelopen jaren steeds meer onder druk komen te staan. Er is sprake van een toename van complexe domein overschrijdende ondersteuningsvragen. Dit in combinatie met het groeiende aantal inwoners in Diemen, waarbij het inwonersaantal volgens de huidige planning de komende jaren zal groeien tot rond de 35.500 inwoners aan het begin van 2024.
Tenslotte zien we een structurele toename in vraag rondom coronagerelateerde problemen. De verwachting is dat de complexiteit van de hulpvraag zal toenemen omdat cliënten vanwege de lockdown hun hulpvraag hebben uitgesteld en er wordt ten gevolge van de crisis een algemene toename van het aantal cliënten verwacht. Met MaDi zijn we een Pilot "Voorportaal" gestart voor 2021-2022. Hierbij is er gezocht naar een pragmatische oplossing voor de druk die op de hulpverlening is ontstaan. Taken die nu nog worden gedaan door de professionele hulpverlener zijn administratieve taken en eenvoudige praktische hulpvragen die direct opgepakt kunnen worden. Door aan de voorkant af te schalen wordt de hulpverlening ontlast en kan een efficiëntieslag worden geslagen omdat Diemenaren met eenvoudige hulp- en adviesvragen sneller kunnen worden geholpen hetgeen tevens kosten voor duurdere hulpverlening bespaart. Momenteel wordt de Pilot bekostigd vanuit het beschikbare budget binnen de begroting. Bij positieve evaluatie in 2021 wordt voorgesteld om dit project structureel te maken. In 2022 zal inzichtelijk worden gemaakt om welk bedrag het exact zal gaan. De verwachting is een bedrag tussen de € 30.000 en € 40.000. Dit bedrag zal meegenomen worden in de structurele subsidie aan MaDi.
Wetswijzigingen ter bevordering van kwaliteit zorg sociaal domein Grip en controle krijgen op de kosten en administratie in het sociaal domein is een belangrijk speerpunt voor de gemeente Diemen. Dit geldt zowel voor de gemeente als voor de partners van de gemeente binnen het sociaal domein. Het Rijk werkt daarnaast aan verschillende wetswijzigingen die dit moeten bevorderen. Het gaat om de volgende wijzigingen: • de wettelijke eisen aan de bedrijfsvoering van zorgaanbieders worden aangescherpt • de samenwerking tussen verschillende instanties bij het aanpakken van zorgfraude wordt verbeterd • er worden afspraken gemaakt om het contracteerproces te verbeteren en contractering te stimuleren • er wordt beoogd de uitvoering van de Wet normering van topinkomens (WNT) in de zorg te verbeteren en te vereenvoudigen Programma's: Sociaal
Pagina 27
• er worden maatregelen ontwikkeld om de organisatie van de jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering te verbeteren. Deze zullen onder meer betrekking hebben op het versterken van goed bestuur, toezicht en bedrijfsvoering bij jeugdhulpaanbieders • diverse acties om het Wmo-toezicht verder en duurzaam te versterken. De gemeente Diemen volgt deze landelijke ontwikkelingen en wetswijzigingen. Vooralsnog is er geen financieel effect. Subsidies Sociaal Domein Naast het indexeringsbudget voor de subsidies blijkt dat op basis van de ontwikkelingen op dit terrein vanaf 2022 € 120.000 extra nodig voor onder meer Stichting Vluchtelingenwerk en Stichting Welzijn Diemen. Vanaf 2022 tot en met 2024 hebben wij voor Zwembad Ago jaarlijks € 20.000 extra nodig. Waarom deze bijstellingen nodig zijn voor deze instellingen wordt na het dekkingsvoorstel nader toegelicht. Het tekort in de begroting kunnen wij deels opvangen met het budget voor incidentele subsidies en het effect na bijstelling van diverse budgetten. Na aftrek van deze budgetten is er nog een tekort van circa € 91.000. Omdat vanaf 2025 van Diemen geen bijdrage meer wordt verwacht voor Zwembad Ago, komt de bijdrage van circa € 30.000 waarmee al rekening is gehouden in de begroting structureel vrij te vallen. Dit maakt dat het tekort vanaf 2025 terugloopt naar € 41.000.
In de hierna volgende tabel is de financiële ontwikkelingen en het uiteindelijk tekort per jaar in beeld gebracht. Subsidie bijstellingen
2022
2023
2024
2025
Vluchtelingenwerk
-55
-55
-55
-55
Stichting Welzijn Diemen
-105
-105
-105
-105
Zwembad Ago
-20
-20
-20
-
-
-
-
30
60
60
60
60
-120
-120
-120
-70
Zwembad Ago (Vrijval bijdrage) Dekking vanuit restant indexering, budget incidentele subsidies en diverse bijstellingen Tekort
Zwembad AGO Amsterdam heeft de gemeente Diemen dringend gevraagd de financiële ondersteuning van het AGO-bad na 2021 nog te continueren tot en met 2024. Amsterdam zal dat ook doen. De toekomst van het bad na 2024 is zeer ongewis en primair de verantwoordelijkheid van Amsterdam. Het AGO-bad is niet alleen meer van belang voor het doelgroepzwemmen, waarvoor in eerste instantie de financiële steun van de gemeente was/is bestemd, maar vervult inmiddels ook een belangrijke rol op het gebied van het reguliere leszwemmen voor Diemense kinderen. Bedroeg de steun de afgelopen 5 jaar € 30.000 op jaarbasis. Het verzoek van de gemeente Amsterdam is nu dit bedrag te verhogen naar € 50.000 per jaar. Ook de jaarlijkse bijdrage van de gemeente Amsterdam zal navenant stijgen. Stichting Welzijn Diemen (SWD) Stichting Welzijn Diemen voert sinds 2018 diverse projecten uit, waaronder een voorschools aanbod voor de doelgroep 0-5 jaar, de inzet van een intensief kinderwerker voor de doelgroep 4-12 jaar, inzet voor de doelgroep 12+ vanuit het jongerenwerk, Welzijn op Recept, de inzet van een community builder voor de Rode Kruislaan en de Beukenhorst, en
Programma's: Sociaal
Pagina 28
de inzet van buurtsportcoaches voor diverse doelgroepen. In 2018, 2019 hebben wij deze kosten kunnen opvangen binnen de begroting en deels met een teruggave van subsidie door Stichting Welzijn Diemen (SWD). Zoals wij in de vierde kwartaalbrief 2020 hebben aangeven is in de begroting geen ruimte om deze kosten op te vangen. Daarom stellen wij voor dit tekort op te lossen door de begroting 2022 en verder structureel te verhogen met circa € 70.000. In 2020 is gestart met het pilotproject Jong Diemen op de radar in het kader van jongerenparticipatie. Ook in 2021 loopt dit pilotproject door. Dit project wordt uitgevoerd door Welzijn Diemen in samenwerking met een groep jongeren uit Diemen, het is dus voor en door jongeren. De resultaten tot nu toe zijn positief: jongeren die eerder niet in beeld waren, worden bereikt en door peer educators ondersteund en indien nodig doorverwezen naar passende hulp/ondersteuning, zoals naar de Jongerenconsulent van Sociale Zaken of maatschappelijk werk van MaDi. Momenteel wordt dit project bekostigd vanuit het het budget jongerenparticipatie beschikbaar gesteld vanuit het coalitieakkoord Duurzaam Samenleven 2018-2022. Bij positieve evaluatie in 2021 wordt voorgesteld om dit project structureel te maken en zullen de daarvoor benodigde middelen opgenomen worden in de begroting 2022.
Vooralsnog gaan wij van uit dat het project Jong Diemen op de radar structureel circa € 35.000 kost. Naast bovenstaande ontwikkelingen hebben wij in overleg met SWD besloten de activiteiten van diverse partijen in het Huis van de Buurt niet meer op factuurbasis te betalen, maar te verstrekken als subsidie. Per saldo gaat het om een wijziging van € 103.000 die geen budgeteffect heeft voor de begroting. Stichting Vluchtelingenwerk Stichting Vluchtelingenwerk is in 2019, mede op verzoek van de gemeente, verhuisd van het Atelier naar de Brede HOED. Hiermee is de integraliteit van de dienstverlening aan asielstatushouders beter geborgd, en de korte lijnen met de gemeente zijn sterker geworden. De huurkosten zijn hiermee wel vertienvoudigd en afgesproken is dat stichting Vluchtelingenwerk hier structureel voor gecompenseerd wordt door middel van de structurele basissubsidie. Ook is in deze begroting rekening gehouden met de kosten van circa € 45.000 die de gehuisveste vergunninghouder met zich meebrengen. Per saldo gaat het om een tekort van circa € 55.000. Overige bijstellingen Naast bovenstaande bijstellingen hebben wij diverse budgetten bijgesteld. Per saldo heeft dit een voordelig effect opgeleverd van circa € 5.000.
Daarnaast hebben wij er voor gekozen het budget van € 48.000 voor School 's cool niet meer te oormerken als subsidie maar als budget voor inkoop van diensten bij deze instelling. Wij zijn hiertoe overgegaan omdat in overleg met School’s Cool de wederzijdse wens is uitgesproken om de subsidierelatie om te zetten naar inkoop. Dit zorgt voor eenduidigheid en uniformiteit met het overige preventieve jeugdaanbod, aangezien de andere aanbieders van het preventief jeugdbeleid ook allemaal middels inkoop diensten aanbieden. Als laatste maar niet minder belangrijk hebben wij het budget voor praktijkondersteuner huisartsenzorg (POH) van circa € 33.000 geoormerkt als subsidie. In voorgaande jaren was dit tenonrechte niet als subsidie aangemerkt in de begroting. Nieuwe Wet Inburgering In november 2020 is er door het Rijk opnieuw besloten om de inwerkingtreding van de nieuwe Wet Inburgering uit te stellen naar 1 januari 2022. Mede door de coronacrisis is een aantal landelijke uitvoeringsorganisaties en gemeenten er niet klaar voor om op 1 juli 2021 de nieuwe werkwijze zorgvuldig in te voeren. In de Meicirculaire 2020 is er middels Programma's: Sociaal
Pagina 29
een decentralisatieuitkering een incidenteel budget voor de invoeringskosten beschikbaar gesteld. Dit budget van € 53.000 is niet uitgegeven, doordat de wet is uitgesteld en door de coronacrisis. Ook is er door het Rijk een incidenteel budget beschikbaar gesteld van circa € 35.000 voor de zogeheten 'ondertussengroep'. Deze groep inburgeraars blijft onder de oude wet vallen. Dit bedrag is vrijgemaakt voor de ondersteuning en begeleiding van inburgeraars. Deze impuls is ook bedoeld voor gemeenten om alvast te groeien naar de regierol op inburgering in het nieuwe stelsel. Het is van belang dat gemeenten een proces inrichten waarbij inburgeraars worden begeleid en dat tot doelstelling heeft dat inburgering efficiënter en effectiever wordt en meer gericht is op activering en participatie. In 2020 zijn er geen nieuwe pilots gedraaid voor de 'ondertussengroep', mede doordat er door het coronavirus fysieke ontmoetingen niet konden plaatsvinden. Het is nog niet bekend hoeveel budget gemeenten structureel vanaf 2021 krijgen voor de uitvoering van deze wet. Naar verwachting kan hier ten tijde van de begroting duidelijkheid over gegeven worden. Maatschappelijke opvang en beschermd wonen De doordecentralisatie van Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen (MOBW) is voorzien in januari 2023.
Dat betekent dat vanaf die datum de middelen voor maatschappelijke opvang en beschermd wonen voor nieuwe cliënten naar de individuele gemeenten worden overgemaakt en niet naar de centrumgemeente Amsterdam. Uit die middelen moet vanaf dan voor nieuwe cliënten de opvang bekostigd worden. Om te zorgen dat er voldoende opvang beschikbaar is maken de (zorg)regiogemeenten (Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn) een regioplan voor de inrichting van MOBW. Dit regioplan is een regionale uitwerking van het Masterplan dakloosheid van de gemeente Amsterdam. Het Masterplan wordt in 2021 aan de raad gepresenteerd. Het regioplan volgt in het eerste kwartaal van 2022. De budgettaire consequenties voor 2022 zijn nog onbekend. In 2021 willen we regionaal een projectleider inzetten om de doordecentralisatie voor te bereiden. Daarin is al voorzien in de begroting van 2021. Voor de Kadernota reserveren we gelden voor ambulante preventiezorg. We reserveren met de kennis van nu € 10.000. Daklozenopvang In 2020 heeft de gemeente Amsterdam bij het Rijk een aanvraag gedaan voor aanvullende maatregelen in de aanpak van dakloosheid.
Amsterdam heeft vanuit haar centrumfunctie voor de zorgregio ook een aanvraag gedaan die betrekking heeft op de regiogemeenten Aalsmeer, Amstelveen, Diemen, Ouder-Amstel en Uithoorn, namelijk het realiseren van passantenpensions voor volwassenen en jongvolwassenen en het realiseren van noodopvang van gezinnen in de regio. In passantenpensions en de noodopvang voor gezinnen kunnen economisch daklozen een half jaar verblijven, op een eigen kamer, om tot rust te komen en vanuit daar te zoeken naar duurzame huisvesting. De middelen zijn beschikbaar gesteld door staatssecretaris Blokhuis en staan bekend als de Blokhuismiddelen. De Blokhuismiddelen konden worden besteed in 2020 en 2021 met een uitloop naar 2022. Vanaf 2023 is er nog geen vervolg op de middelen voorzien. Voor 2021 is er op de begroting van de gemeente Diemen budget gereserveerd voor de noodopvang en begeleiding van dakloze gezinnen. Door het beschikbaar komen van de Blokhuismiddelen voor de opvang van daklozen vallen de gereserveerde middelen daarmee vrij. Voor 2022 hoeven ze niet opgenomen te worden op de begroting. In 2023 zal deze post opnieuw opgevoerd worden.
Programma's: Sociaal
Pagina 30
Huisvesting vergunninghouders Om gemeenten te ondersteunen bij het behalen van de taakstelling zet het Rijk in op de realisatie van gemeentelijke tussenvoorzieningen. Een tussenvoorziening huisvest meerdere vergunninghouders in één woonruimte. De vergunninghouders worden uit de opvanglocaties van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) naar woonruimte binnen de gemeente (of regio) geplaatst. De vergunninghouders wachten in de tussenvoorziening nog steeds op een reguliere woning, maar verblijven niet meer in de COA-opvang. Ze maken dus geen gebruik van de reguliere sociale woningvoorraad. Bij de bestaande vormen is er sprake van tijdelijke huisvesting. Meestal is er sprake van (min of meer sobere) huisvesting waarbij de vergunninghouders lage kosten (lage huur e.d.) hebben en een beperkte “uitkering”. Dat hoeft echter niet. Er zijn allerlei mengvarianten denkbaar, bijvoorbeeld wat betreft verantwoordelijkheidsverdeling, financiering en omvang. De tussenvoorziening kan ook worden gebruikt door andere doelgroepen, zoals spoedzoekers of daklozen. Het is nog niet bekend of de gemeente Diemen een tussenvoorziening wil gaan ontwikkelen. Flexwonen Er is vraag naar vormen van flexibele huisvesting van statushouders, jongeren en starters, dakloze gezinnen, spoedzoekers, mantelzorgers. In de omgevingsvisie willen we hier aandacht voor vragen.
In de bestaande plannen is er weinig of geen ruimte te zijn voor nieuwe vormen van flexibel wonen/bouwen naar locatie en/of doelgroep en/of gebouw. Gezien de woningnood is dit wel een onderwerp wat nader onderzoek vraagt. Dit willen we in 2022 oppakken. Woonlastenfonds Het woonlastenfonds was bedoeld om een bijdrage te leveren aan de betaalbaarheid van het huren. De voorgestelde besteding is achterhaald door een wetswijziging die een huurverlaging mogelijk maakt. Over de besteding in 2022 moeten nog prestatieafspraken worden gemaakt met de woningcorporaties en de Huurders Platform Diemen (HPD).
Nieuwe/gewijzigde investeringen Binnen dit programma zijn er geen nieuwe/gewijzigde investeringen.
Nieuwe/gewijzigde prestatie-indicatoren Bij de behandeling van de Nota sociaal domein 2020-2023, januari 2020, is toegezegd om in de transformatiecommissie een gesprek te voeren over de indicatoren. Dat gesprek heeft plaatsgevonden. De indicatoren zouden via de kadernota 2022, in aansluiting op de aanbeveling van de Rekenkamer, zoveel mogelijk worden verwerkt in de P&C cyclus. De onderstaande was-wordt lijst is daarvan de vertaling. Indicatoren die niet in te passen waren in de structuur van de P&C cyclus worden betrokken bij de (tussen)evaluatie van de nota. Bij de verwerking van de indicatoren bleek voor een aantal subdoelstellingen dat de actualiteits en/of meerwaarde is veranderd en er ook sprake is van dubbelingen. In onderstaande lijst is daarom ook voorgesteld aan aantal te laten vervallen om de structuur kernachtig en overzichtelijk te houden. 1.3 Alle klanten worden op uniforme wijze benaderd waarbij, zo nodig op basis van het Brede gesprek, per klant of gezin, één plan wordt gemaakt Was
Wordt
1.3.1 - Trainen van alle medewerkers in het Brede laten vervallen: is ingebed. HOED Netwerk in het voeren van het brede gesprek Programma's: Sociaal
Pagina 31
1.3 Alle klanten worden op uniforme wijze benaderd waarbij, zo nodig op basis van het Brede gesprek, per klant of gezin, één plan wordt gemaakt 1.3.2 - Het ontwikkelen van een uniforme vragenlijst
laten vervallen: is ingebed.
2.1 - Kwalitatief goed voorzieningenaanbod (maatwerk en algemeen) Was
Wordt
2.1.1 - Selecteren op kwaliteit (naast prijs) bij de inkoop van voorzieningen
Laten vervallen: is geborgd in inkoopsystematiek
2.1.2 - Voldoende aandacht besteden aan contractbeheer gedurende de looptijd van contracten
Laten vervallen: is geborgd via contractmanagement
2.1.3 - Jaarlijks meten van de klanttevredenheid
Laten vervallen: zie 1.1.2 Monitoren van gegevens en eventueel bijsturen van de werkwijze
2.2 - Algemene voorzieningen doorontwikkelen en versterken Was
Wordt
-
2.2.3 - Aantal activiteiten / bereik Huizen van de Buurt
2.3 - De aangeboden voorzieningen voorzien in een behoefte Was
Wordt
2.3.2 - Aantal geslaagde meldingen Vroeg Eropaf laten vervallen: Zie subdoel 2.2.2 Versterken van 2.3.3 - % succesvolle afgeronde minnelijke de vrijwilligersvacaturebank en uitbreiden met een regelingen en WSNP trajecten digitaal vrijwilligerscoördinatiepunt 2.3.4 - % schuldhulpdossiers met schulden boven de € 75.000 3.1 - Bemiddeling naar werk of sociale activering Was