2. Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021.pdf

Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021

Samen voor een veilig Diemen De gemeenteraad van Diemen heeft in 2019 het Meerjarenbeleidsplan Integrale Veiligheid 2019-2022 ‘Samen voor een veilig Diemen’ vastgesteld. Jaarlijks worden de hierin vastgestelde thema’s en prioriteiten op het gebied van veiligheid uitgewerkt in het jaarprogramma. Dit Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021 van de gemeente Diemen is een praktische vertaling van het meerjarenbeleidsplan. Het jaarprogramma wordt jaarlijks vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders. Aan veiligheid werken we met elkaar met als uitgangspunten: • Veiligheid begint bij een goede sociale samenhang. Diemen voelt veilig als mensen elkaar kennen en bereid zijn om elkaar te helpen. Onveilige situaties die aandacht nodig hebben worden sneller opgemerkt en daadwerkelijk aangepakt; • Veiligheid creëren we samen. Een ieder neemt zijn/haar verantwoordelijkheid: bewoners, ondernemers en de overheid. Bewoners en ondernemers worden gestimuleerd om een bijdrage te leveren aan het veilig maken en het veilig houden van Diemen. Als gemeente streven we ernaar om blijvend vernieuwend te zijn in het gebruik van informatie en kennis. Onder partners delen we binnen de wettelijke kaders informatie en we versterken elkaar door kennis en kracht te bundelen.

Los van de samenwerking die het veiligheidsdomein vraagt, gaat het ook over het gebruiken van de eigen bevoegdheden die de gemeente heeft op het gebied van bijvoorbeeld vergunningverlening, handhaving en bestuurlijke maatregelen. Om een goede maatschappelijke samenwerking te krijgen is een bepaalde mate van overtuigingskracht nodig richting inwoners en ondernemers. In Diemen wordt preventie gezien als belangrijk onderdeel van het veiligheidsbeleid en om hierin resultaat te behalen is een mate van zelfredzaamheid en zelfwerkzaamheid nodig. De gemeente Diemen begon 2020 op veiligheidsgebied voortvarend met onder andere een doorontwikkeling op het gebied van de methodiek Scheerlicht in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Ook zijn er een aantal nieuwe medewerkers het team handhaving en openbare orde en veiligheid komen versterken. Echter door de coronacrisis die Nederland vanaf maart 2020 in zijn greep houdt, heeft een aantal uitvoerende acties uit het jaarprogramma 2020 geen doorgang kunnen vinden. Een aantal acties zijn wel uitgevoerd maar hebben vertraging opgelopen. Deels worden de nog openstaande acties in 2021 uitgevoerd. Nog altijd zijn er bij het schrijven van dit document coronamaatregelen van kracht die van invloed zijn op de ambities voor 2021.

De regionale criminaliteitsindex (ingevoerd in 2014) laat al jaren een dalende lijn voor de gemeente Diemen zien (met het jaar 2017 als uitzondering). Dit is conform de landelijke ontwikkeling waarbij er steeds minder misdrijven worden geregistreerd. Met name het aantal High Impact Crimes is gezien over een langere periode fors gedaald. Daarentegen ziet de politie in de dagelijkse praktijk wel een toename van ondermijnende criminaliteit en cybercrime. Dit komt niet altijd terug in de politiecijfers, maar deze thema’s krijgen wel steeds meer aandacht van de veiligheidspartners.

Gemeente Diemen | Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021

Pagina 2 van 24

Inhoudsopgave Samen voor een veilig Diemen ............................................................................................................................ 2 1. Strategisch kader van het jaarprogramma 2021 ............................................................................................. 4 1.1 Meerjarenbeleidsplan integrale veiligheid 2019-2022 ............................................................................. 4 1.2 Terugblik uitvoering veiligheidsbeleid in 2020 .......................................................................................... 4 1.2.1 Belangrijke ontwikkelingen ................................................................................................................ 5 1.2.2 Aanpak ondermijnende criminaliteit.................................................................................................. 5 1.2.3 Het verder terugdringen van het aantal straatroven en woninginbraken ......................................... 8 1.2.4 Het verder vormgeven van de aanpak: ‘Samen voor een veilige buurt’ ............................................ 8 1.2.5 De verdere versterking van de verbinding tussen zorg en veiligheid ................................................ 9 1.3 Objectieve veiligheid: de (politie)cijfers over 2020 ................................................................................. 11 2.

Prioriteiten en uitvoering in 2021 ................................................................................................................. 13 2.1 Ontwikkelingen en initiatieven voor 2021 .............................................................................................. 13 2.2 Ontwikkelingen en prioriteiten politie, basisteam Diemen/Ouder-Amstel ............................................ 19 3. Uitvoeringsactiviteiten per veiligheidsthema ............................................................................................... 20

Gemeente Diemen | Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021

Pagina 3 van 24

1. Strategisch kader van het jaarprogramma 2021 Dit hoofdstuk schetst de kaders waarbinnen dit jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid is opgesteld. Het blikt daarnaast terug op de uitvoering van het integraal veiligheidsbeleid in 2020.

1.1 Meerjarenbeleidsplan integrale veiligheid 2019-2022 In april 2019 heeft de gemeenteraad het Meerjarenbeleidsplan integrale veiligheid 2019-2022 ‘Samen voor een veilig Diemen’ vastgesteld. Het beleidsplan omschrijft de prioriteiten en ambities op veiligheidsgebied en bouwt voort op de initiatieven en instrumenten die de afgelopen jaren tot stand zijn gekomen. Daarnaast gaat het plan in op de landelijke, regionale en lokale veiligheidsthema’s. In de veiligheidsagenda 2019-2022 zijn door de minister van Justitie en Veiligheid een aantal landelijke veiligheidsthema’s genoemd: • • • •

Aanpak ondermijnende criminaliteit; Mensenhandel; Cybercrime en online kindermisbruik; Executie van opgelegde straffen.

Het Regionaal Veiligheidsplan Amsterdam-Amstelland 2019-2022 (RVP) beschrijft de ambities op het gebied van veiligheid voor de regio. Voor de regio zijn de volgende veiligheidsthema’s vastgesteld: • • • • • • • • •

Zorg voor sterke en veilige buurten; Aanpak jeugdoverlast en criminaliteit; Toenemende drukte en groei; Tegengaan van georganiseerde, ondermijnende criminaliteit; Voorkomen en bestrijden van (dreigend) terrorisme en radicalisering; Bestrijding discriminatie en tegengaan van intolerantie; Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit; Blijven voorkomen en opsporen van High impact Crimes; Zorg voor slachtoffers en kwetsbare groepen.

Op basis van de voor het meerjarenbeleidsplan uitgevoerde veiligheidsanalyse stelt de gemeente Diemen binnen de veiligheidsthema’s die regionaal zijn vastgesteld de volgende prioriteiten: • • • •

De aanpak van ondermijnende criminaliteit in Diemen, bijvoorbeeld door verdere uitrol van de methodiek Scheerlicht; Het verder terugdringen en blijvend laag houden van het aantal straatroven en woninginbraken; Het vormgeven van de aanpak ‘Samen voor een veilige buurt’, waarbij wij als veiligheidspartners met inwoners en ondernemers samen werken aan de veiligheid in de directe woon- en werkomgeving; De verdere versterking van de verbinding tussen zorg en veiligheid.

1.2 Terugblik uitvoering veiligheidsbeleid in 2020 Om goed vooruit te kunnen kijken, is onder andere een terugblik op de resultaten van het voorgaande jaar van belang. Met het jaarprogramma 2020 is er uitvoering gegeven aan het veiligheidsbeleid in Diemen. In de volgende paragraaf (1.3) worden de objectieve veiligheidscijfers van de politie over 2020 weergegeven en geduid. In deze paragraaf wordt de nadruk gelegd op wat er in 2020 is gedaan ten aanzien van de vier hiervoor genoemde lokale prioriteiten.

Gemeente Diemen | Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021

Pagina 4 van 24

1.2.1 Belangrijke ontwikkelingen Coronamaatregelen Vanaf 27 februari 2020 is in Diemen het toezicht op de covid-19-maatregelen een vast onderdeel van het dagelijks werk geworden. De hieruit volgende werkzaamheden hebben binnen de uitvoering van het team handhaving en openbare orde en veiligheid de hoogste prioriteit gekregen. Een en ander heeft geleid tot een herschikking van prioriteiten en het niet uitvoeren van een aantal onderdelen (zoals voorlichtingsbijeenkomsten) omdat deze in het kader van de coronamaatregelen of niet toegestaan waren of niet uitgevoerd konden worden. Extra handhaven coronamaatregelen Het team handhaving en openbare orde en veiligheid werd continu geconfronteerd met de nieuwe regelgeving in de vorm van nieuwe noodverordeningen en sinds december 2020 de Tijdelijke wet maatregelen covid-19. De vertaling van deze regels naar de werkvloer is iets dat het team bezig heeft gehouden en nog steeds bezig houdt. Ook de frequentie van wijziging van de maatregelen is hoog. Naast de juridische vertaling wordt het team in het werkveld geconfronteerd met vele wijzigingen in bedrijfsvoeringen van de diverse organisaties. Deze wijzigingen moeten naast de geldende regelgeving worden gelegd. Het team communiceert dus veel met partijen over hoe bepaalde bedrijfswijzigingen binnen de regelgeving zouden kunnen worden uitgevoerd.

Daarnaast wordt de regelgeving voor de grotere branches, zoals supermarkten, sportverenigingen en horeca vertaald in informatieve brieven en/of e-mails. Dit alles om ervoor te zorgen dat de regels duidelijk zijn en dat handhavend optreden niet nodig is. Verder zijn we een vraagbaak voor verenigingen, instellingen en bedrijven die een antwoord willen op de vraag of iets wel of niet kan binnen de huidige maatregelen. Ook adviseren we ten aanzien van bepaalde activiteiten, zoals bijvoorbeeld het vaccinatieprogramma ten aanzien van de griepprik, waarbij vele personen tegelijk aanwezig zijn en het wel of niet laten doorgaan van de Sinterklaasintocht. Naast deze taken wordt deelgenomen aan het ROT, waarin de nieuwe regelgeving wordt doorgesproken en wordt deelgenomen aan regionale handhavingsoverleggen. De wijziging van de regelgeving moet ook vertaald worden naar het digitale systeem van de handhavers Openbare Ruimte. Dit om zo het werk goed inzichtelijk te kunnen maken en ook hetgeen in het werkveld wordt geconstateerd, te kunnen analyseren. Op deze wijze wordt snel inzichtelijk waar op moet worden ingezet, op welke tijdstippen en op welke vlakken extra aandacht nodig is ten aanzien van het handhavend optreden. Het zichtbaar aanwezig zijn, heeft al een aanzienlijke werking op de naleving van de regelgeving. Daar waar nodig, wordt gehandhaafd.

Op 9 oktober 2020 is de vierde wijziging van de Algemene Plaatselijke Verordening 2015 van de gemeente Diemen (verder: APV) in werking getreden. Met deze wijziging zijn er enkele nieuwe bepalingen in de APV opgenomen waarmee kan worden opgetreden tegen het gebruik van lachgas in de openbare ruimte en tegen het dragen/bij zich hebben van messen en steekwapens in de openbare ruimte. In 2020 zijn er in Diemen ook een aantal incidenten geweest die voor de nodige impact hebben gezorgd. Begin februari werd een horecazaak aan het Diemerplein gesloten nadat er eerst een handgranaat werd geplaatst tegen de ruit van de zaak en daarna geschoten is op het pand. Het naastgelegen pand werd eind februari ook nog eens beschoten. De verdachte die verantwoordelijk wordt gehouden voor het plaatsen van de handgranaat werd veroordeeld voor drie jaar gevangenisstraf.

1.2.2 Aanpak ondermijnende criminaliteit De gemeente Diemen wil actief de strijd tegen ondermijnende criminaliteit en de daarbij behorende misstanden aangaan. Om deze strijd ook in 2021 voort te zetten zijn er een aantal stappen gezet richting een sterkere integrale aanpak.

Gemeente Diemen | Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021

Pagina 5 van 24

✓ Methodiek Scheerlicht als basis De pilot Scheerlicht is inmiddels een methodiek geworden. De verdere implementatie van de methodiek Scheerlicht heeft echter hinder ondervonden van alle coronaperikelen. Bij de eerste golf in februari 2020 zijn alle activiteiten, waaronder de voorbereiding van de implementatie maar ook de huisbezoeken, stil komen te liggen. In de tussentijd is assistentie verleend aan onder andere de discipline handhaving bij het toezicht op de naleving van de coronamaatregelen. In een later stadium zijn de voorbereidingen van de implementatie weer opgepakt en is een aantal onderdelen verder ontwikkeld en ingevoerd. Van de voortgang van de methodiek Scheerlicht is de raad middels een presentatie geïnformeerd. Voor de verdere uitrol is een uitvoeringsprogramma/planning Scheerlicht ontwikkeld. ✓ ICT-processen In 2020 hebben er met diverse bedrijven meerdere gesprekken plaatsgevonden teneinde te komen tot een professionalisering van het raadplegen van open bronnen en het verwerken van de gegevens die uit deze open bronnen naar voren komen. Door de gemeente Diemen wordt momenteel al veelvuldig gebruik gemaakt van het internet echter niet geheel zonder risico’s. Bij het bezoeken van internetpagina’s wordt een IP-adres achtergelaten.

Het is niet wenselijk dat het IP-adres van de gemeente Diemen en/of Duo+ wordt achtergelaten op webpagina’s die bezocht worden in onderzoeken naar ondermijning. Daarnaast kan er zonder anoniem account niet goed gezocht worden op de vele social mediaplatformen. Het is daarom van belang om Open Source Intelligence (OSINT) in te zetten om effectiever en efficiënter onderzoek te doen. Het team handhaving en openbare orde en veiligheid heeft een opdracht verstrekt aan een leverancier om in 2021 te starten met OSINT. Dit houdt in dat er anoniem, veilig en systematisch kan worden gezocht in een breed scala aan open bronnen. Daarnaast is men vanuit het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC) bezig om een ondermijningsdashboard te ontwikkelen. Dit dashboard moet zowel op regionaal als op gemeentelijk niveau een actueel beeld geven van trends, signalen en fenomenen op het gebied van ondermijning. Het is echter nog niet duidelijk wanneer dit dashboard beschikbaar komt voor de gemeente. Het team handhaving en openbare orde en veiligheid is vooruitlopend daarop bezig om een aanvullende applicatie met een woonfraudelens aan te kopen. Deze applicatie kan op een effectievere manier de binnen de gemeente aanwezige informatie aan elkaar koppelen.

Dit betekent dat dit in de woonfraudeonderzoeken voor tijdswinst kan zorgen en de aanpak van woonfraude en de aanpak op bedrijventerreinen kan versterken. ✓ Opiumwetbeleid In 2020 is voor het sluiten van panden actief gebruikt gemaakt van het bestaande Opiumwetbeleid. Het beleid is in 2017 opgesteld in samenwerking met de Amstelland-gemeenten om te komen tot een geüniformeerd beleid. Het beleid geeft aan hoe omgegaan wordt met het toepassen van bestuursrechtelijke sancties op grond van artikel 13b van de Opiumwet, te weten de mogelijkheid tot het toepassen van bestuursdwang bestaande uit het sluiten van panden bij overtreding van de Opiumwet. Dit zijn de resultaten over 20201: Sluitingen

1

Harddrugs

3 woningen

Softdrugs

5 woningen en 1 bedrijfspand

Voorbereidingshandelingen

2 woningen

Peildatum 30 december 2020.

Gemeente Diemen | Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021

Pagina 6 van 24

Waarschuwingen Harddrugs

1 woning en 1 bedrijfspand

Softdrugs

1 woning

✓ Bibob-beleid Met de Wet Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) wordt het openbaar bestuur in staat gesteld zich te beschermen tegen het risico dat criminele activiteiten worden gefaciliteerd bij het verlenen van vergunningen en subsidies en het gunnen van opdrachten in het kader van aanbestedingen. In 2020 is naast de wijziging van de Wet Bibob ook een wijziging van het Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens (Bjsg) in werking getreden. Beide regelingen zorgen ervoor dat gemeenten, provincies en het Rijk nog beter hun eigen Bibob-onderzoek kunnen doen. Zij kunnen voortaan de justitiële antecedenten nagaan van de personen die achter de schermen feitelijke zeggenschap hebben over degene die de vergunning heeft aangevraagd. De mogelijkheden voor Bibob-onderzoek is nu uitgebreid naar alle overheidsopdrachten en beperkt zich niet langer tot de sectoren bouw, ICT en milieu. Verder is Bibobonderzoek nu mogelijk naar vastgoedtransacties in het geval van overdracht van erfpacht. Daarnaast regelt de wetswijziging diverse andere bevoegdheden om de Wet Bibob effectiever te kunnen toepassen. Zo kan het Landelijk Bureau Bibob overheidsinstanties tippen de Wet Bibob toe te passen als het relevante informatie heeft over strafbare feiten.

Momenteel wordt ook gewerkt aan een volgende wijziging van de Wet Bibob, de tweede tranche: Die zorgt voor verruiming van uitwisseling van informatie tussen het Landelijk Bureau Bibob en bestuursorganen, en tussen bestuursorganen onderling. De Bibob-beleidsregels zullen worden aangepast aan deze wetswijzigingen, zodat optimaal gebruik gemaakt kan worden van de nieuwe onderzoeksmogelijkheden. Daarnaast zal intensiever samengewerkt worden en expertise uitgewisseld worden met de gemeente Amsterdam, de andere Amstelland-gemeenten en het RIEC als het gaat om het effectiever toepassen van de Bibob-mogelijkheden. ✓ Melden van ondermijning De gemeente Diemen maakt gebruik van de applicatie ‘Meld een Vermoeden’ (MEV). Dit is een centraal meldpunt voor professionals om ondermijnende criminaliteit te melden. Diemen heeft zich in 2020 ook aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem (M) om zo signalen van ondermijning te kunnen ontvangen. Op dit moment worden er regelmatig meldingen van woonfraude ontvangen en opgepakt. Voor de huisbezoeken die in het kader van Scheerlicht worden afgelegd wordt in de toekomst mogelijk de applicatie ‘Op Orde’ gebruikt. Hierin wordt de verslaglegging gedaan van huisbezoeken, maar deze applicatie is nog in ontwikkeling.

Naast de meldingen van woonfraude ontvangt de gemeente Diemen regelmatig (anonieme) meldingen over hennepkwekerijen en bijvoorbeeld zaken als illegale (thuis)prostitutie. Meldingen kunnen binnenkomen via een meldingsformulier in MEV en via de e-mail. Deze e-mails komen terecht in de mailbox fraudeteam (fraudeteam@diemen.nl) die de gemeente Diemen heeft. De meldingen die worden ontvangen worden samen met de politie opgepakt. ✓ Regionale samenwerking en versterking RIEC Voor 2020 was er de ambitie om de regionale samenwerking te versterken om de strijd tegen ondermijnende criminaliteit integraal aan te kunnen gaan. Er zijn stappen gezet in de samenwerking in RIEC-verband. Via het landelijk ondermijningsfonds zijn er gelden beschikbaar gekomen voor de regio (ca. 100.000 euro) en is er gebouwd aan de versterking van het RIEC. Er is inmiddels ook een nieuw hoofd RIEC aangesteld. Er is een nieuw actieprogramma met vier versterkingslijnen opgezet en er wordt voor de Amstelland-gemeenten gewerkt aan een informatieplein. Ook zijn er inmiddels Gemeente Diemen | Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021

Pagina 7 van 24

vergevorderde plannen om voor de regio een ondermijningsbrigade op te zetten. De ondermijningsbrigade moet voorzien in het vergroten van de slagkracht door kennisdeling en het bundelen van capaciteit. In het derde kwartaal van 2020 is de lokale driehoek Diemen / Ouder-Amstel van start gegaan. Elke zes weken vindt er nu een driehoeksoverleg plaats welke wisselend wordt voorgezeten door vier voorzitters. De lokale driehoek bestaat naast beide burgemeesters, ook uit de basisteamchef politie en de gebiedsofficier van justitie.

1.2.3 Het verder terugdringen van het aantal straatroven en woninginbraken Ook in 2020 is er ondanks de coronamaatregelen ingezet om het aantal straatroven en woninginbraken terug te dringen. Door inzet van de politie, onze toezichthouders, boa’s en de medewerkers van Samen Veilig is er toezicht gehouden in de drukke gebieden. In 2020 werd het toezicht vooral ingezet om de coronamaatregelen te handhaven en door de zichtbaarheid van deze mensen had dit een preventieve werking. Omdat gaande weg in 2020 steeds meer mensen daadwerkelijk thuis zijn gaan werken was een bijkomend voordeel de het aantal woninginbraken significant afnam. In paragraaf 1.3 is dit verder inzichtelijk gemaakt aan de hand van de objectieve cijfers. De straatroven zijn over de voorgaande jaren gezien, verspreid over de hele gemeente. Een eerdere analyse van de politie heeft dit duidelijk gemaakt. Ook was er in 2020 een landelijke trend zichtbaar met jongeren die steeds vaker betrokken waren bij steekincidenten. Regelmatig besteedde de media aandacht aan het zorgwekkende en toenemende messenbezit onder jongeren. Diverse burgemeesters hebben een aantal preventieve acties ingezet om het messenbezit zo veel mogelijk te beperken. Ook in Diemen hebben ondernemers van de burgemeester een brief gekregen met het verzoek om geen messen meer te verkopen aan kinderen onder de zestien jaar.

1.2.4 Het verder vormgeven van de aanpak: ‘Samen voor een veilige buurt’ In het afgelopen jaar lag de prioriteit vooral op het vergroten van de zelfredzaamheid van burgers en het inzetten van preventieve maatregelen, echter door de geldende coronamaatregelen konden vrijwel geen van de acties uit deze aanpak doorgang vinden. De huisbezoeken die in het kader van de methodiek Scheerlicht worden afgelegd hebben ook enige tijd stilgelegen. In de loop van 2020 zijn er in beperkte vorm en rekening houdend met de geldende maatregelen wel een aantal huisbezoeken afgelegd in het kader van onderzoeken naar woonfraude. Ook zijn er via social media diverse communicatiecampagnes en persberichten uitgebracht om burgers te informeren over bijvoorbeeld de geldende coronamaatregelen, drugsvondsten en bijvoorbeeld preventieve campagnes. De aanpak van verloedering in de buitenruimte heeft in 2020 gewoon plaats kunnen vinden. De opzichters buitenruimte hebben blijvend kunnen inzetten op het schoon en heel houden van de wijken. Ook zijn er verspreid over de gemeente diverse vernieuwingen op het gebied van infrastructuur uitgevoerd. Door de politie zijn meerdere gerichte verkeerscontroles uitgevoerd, onder andere met inzet van het verkeershandhavingsteam.

De politie heeft in oktober en november via facebook een oproep gedaan aan volgers om aan te geven waar in Diemen een controle op de verkeersregels moest plaatsvinden. Vanuit het team handhaving en openbare orde en veiligheid is ook de coördinatie opgepakt om de brandkranen binnen de gemeente goed in kaart te brengen en waar nodig is hier direct het nodige onderhoud aan uitgevoerd door het waterleidingbedrijf. ✓ Communicatie In 2020 werd de gezamenlijke ambitie van de gemeente Diemen, het basisteam Diemen / Ouder-Amstel en de andere veiligheidspartners uitgesproken om het veiligheidsbeleid eenduidig naar buiten te brengen. Het afgelopen jaar is er een aantal keer gezamenlijk opgetrokken in de communicatie. Zo is er in gezamenlijkheid een persbericht gemaakt over de wapeninleveractie in november 2020 en werden wederzijds regelmatig Gemeente Diemen | Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021

Pagina 8 van 24

communicatieberichten via social media gedeeld. Als gevolg van de coronamaatregelen kon de jaarlijkse veiligheidsdag, gemeentedag en de week van de veiligheid niet doorgaan. ✓ Wapeninleveractie: ‘Diemen ontwapent’ In oktober 2020 is vanuit het team handhaving en openbare orde en veiligheid gewerkt aan het opzetten van een wapeninleveractie. Deze actie was bedacht in de lijn van de brieven aan Diemense ondernemers om de verkoop van messen aan jongeren te stoppen. Gezien het hoge aantal geregistreerde incidenten waarbij jongeren een mes in bezit hadden en door de landelijke media-aandacht, is ook in Diemen vanuit preventief oogpunt ingezet op een wapeninleveractie. De gemeente Amsterdam bleek in de zomer van 2020 al een start gemaakt te hebben met de stedelijke actie ‘Amsterdam ontwapent’ en had van 2 tot en met 8 november een inleveractie gepland. Uiteindelijk is Diemen samen met Ouder-Amstel aangesloten bij de actie, welke een groot succes bleek. Regionaal (Amsterdam-Amstelland) heeft de inleveractie in totaal 336 wapens van straat gehaald. Hierbij ging het om 92 vuurwapens en 244 overige wapens.

1.2.5 De verdere versterking van de verbinding tussen zorg en veiligheid In 2020 is er extra aandacht gegeven aan personen met verward gedrag. Zij worden in Diemen ondersteunt via diverse afdelingen. Vanuit het gezondheidsbeleid, jeugdzorg (multidisciplinaire problematiek bij gezinnen met kinderen), WMO (WMO maatwerkvoorzieningen), maatschappelijke opvang, beschermd wonen (crisisopvang en Veilig Thuis) en openbare orde en veiligheid (OOV), is er lokaal al het een en ander geregeld op basis van preventie/vroegsignalering, zorg, en crisisinterventie. Met de instellingen voor begeleid wonen van HVO Querido en Philadelphia zijn goede afspraken gemaakt om het aantal overlastgevende cliënten te beperken. Er vindt regelmatig overleg plaats met de wijkagenten van het basisteam Diemen/Ouder-Amstel. Verder zijn er in Diemen twee instellingen, Mentrum en Stichting ARQ, gevestigd die beiden ambulante hulpverlening geven aan cliënten met psychosociale klachten. Gemeente Diemen | Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021

Pagina 9 van 24

✓ Preventie en persoonsgerichte aanpak Preventie en zorg zijn essentieel bij de aanpak van ondermijning. Allereerst is het van belang dat de gemeente in de breedte blijft investeren in een sterk sociaal beleid, onderwijs, leefbare buurten en community building. De maatschappelijke voedingsbodem voor georganiseerde, ondermijnende criminaliteit kan zo verkleind worden. Vervolgens is belangrijk dat er speciale aandacht is voor kwetsbare mensen en gezinnen. Deze kunnen vatbaar zijn voor de verleidingen van de criminaliteit. Daarom is er de afgelopen jaren geïnvesteerd in betere contacten en afspraken met het Sociaal Team Diemen (voorheen de Brede Hoed) en het regionale Actiecentrum Veiligheid en Zorg (AcVZ). Vanuit het AcVZ wordt de persoonsgerichte aanpak vormgegeven zoals bij de Top-400/Top-600-aanpak. Hiervoor is ook regionaal 3 miljoen euro extra beschikbaar gekomen vanuit het Landelijke Ondermijningsfonds. Ook de Amstelland-gemeenten leveren nu een bijdrage aan de financiering van het AcVZ en maken meer gebruik van de expertise en diensten van dit centrum. Nu de criteria zijn uitgebreid, bevat de Top-600 ook personen die drugsgerelateerde criminaliteit hebben gepleegd. De aanpak is gericht op het voorkomen dat personen (verder) doorgroeien in de drugscriminaliteit en overgaan tot excessief geweld.

Het doel van de aanpak is het verminderen van recidive, perspectief bieden en hulp geven aan het gezin van deze personen om te voorkomen dat broertjes en zusjes in de criminaliteit geraken of doorgroeien. Om meer inzicht te krijgen in de specifieke problematiek van drugscriminaliteit en geweld en effectieve interventies te ontwikkelen, loopt momenteel een regionale pilot onder de nieuwe instromers. Het AcVZ en het RIEC wisselen meer kennis en ervaring uit. Begin 2021 is een verbindingsfunctionaris en regisseur Top400/Top-600 voor Diemen/Ouder-Amstel gestart. Deze zal zich ook richten op de groep risicojongeren die nog niet geplaatst is op de Top-400/Top-600-lijst, maar wel extra aandacht behoeft. ✓ Zorg Vanuit de methodiek Scheerlicht worden medewerkers van het Sociaal Team Diemen, AcVZ en andere (zorg)partners betrokken bij het constateren van misstanden. Vanaf de start van de pilot is er al iemand van de Sociale zaken aanwezig in het casusteam. Dit is uitgebreid met iemand van Samenleving. Daardoor wordt vroegtijdig in het onderzoek gekeken naar een eventuele zorgvraag. Bij het signaleren en verwijzen kunnen we nu ook betere hulp voor slachtoffers organiseren. Zo kunnen signalen van mensenhandel gemeld worden bij de AVIM, die specifieke expertise heeft en zorg en opvang kan organiseren. Daarnaast doen zij onderzoek naar bijvoorbeeld prostitutie en mensenhandel.

✓ Radicalisering De Amstelland-gemeenten hebben net als in voorgaande jaren ook in 2020 de expertise van Amsterdam gebruikt bij signalen van radicalisering. Voor de Amstelland-gemeenten is ook een regisseur radicalisering aangesteld. Omdat deze regisseur een andere baan heeft aangenomen zal begin 2021 een vacature uitgezet worden om een nieuwe regisseur radicalisering te werven voor de Amstelland-gemeenten. Deze regisseur speelt een rol in het behandelen van radicaliseringscasussen binnen de vijf gemeenten.

Gemeente Diemen | Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021

Pagina 10 van 24

1.3 Objectieve veiligheid: de (politie)cijfers over 2020 De effecten van de coronacrisis In 2020 is de ontwikkeling van geregistreerde criminaliteit sterk beïnvloed door de maatregelen die sinds maart 2020 in Nederland zijn getroffen om verder verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. In de eerste twee maanden van het jaar zette de ontwikkeling van een toename van geregistreerde criminaliteit, die vorig jaar was ingezet, zich door. Na de invoering van de coronamaatregelen was er in maart en april 2020 sprake van een sterke daling van de geregistreerde criminaliteit. Na de versoepeling van de coronamaatregelen in de zomer 2020, steeg de criminaliteit en lag na juni weer boven het niveau van dezelfde maanden in de afgelopen twee jaar. Na de invoering van nieuwe maatregelen als gevolg van een tweede coronagolf was er ook sprake van een dalend aantal misdrijven ten opzichte van dezelfde periode in het jaar ervoor. (bron: Politie, 2020) Geregistreerde criminaliteit 2020 Diemen Het aantal inbraken in woningen, boxen, garages en schuren, alsmede inbraken in bedrijven, is in 2020 afgenomen. Zoals eerder al is aangegeven is de coronacrisis een logische verklaring hiervoor. Veel mensen gaven gehoor aan de oproep om zoveel mogelijk thuis te blijven en thuis te werken. Meer mensen thuis, betekende wellicht een verschuiving in criminaliteit.

Zo is er een lichte stijging in het aantal auto-inbraken en zijn er meer fietsen en bromen snorfietsen weggenomen. Verder is opvallend dat er een significante stijging te zien is in het aantal bedreigingen en is het aantal mishandelingen licht gestegen. Een logische verklaring zou kunnen zijn dat er meer mensen thuis waren en er wellicht meer sprake was van huiselijk geweld. Anderzijds zou een verklaring kunnen zijn dat mensen zich geagiteerder hebben opgesteld als gevolg van alle maatregelen rondom de coronacrisis. Verder is ook de landelijke trend met een forse stijging in (online) fraude in Diemen zichtbaar. Het aantal geregistreerde gevallen van horizontale fraude ligt op 258. Een landelijke trend was vooral zichtbaar met ‘vriend in nood-fraude’ via Whatsapp en bijvoorbeeld fraude via valse betaallinks of valse websites. Onder horizontale fraude vallen alle vormen van fraude waarbij burgers, bedrijven of financiële instellingen het slachtoffer zijn. Naast fraude via Whatsapp is er in 2020 ook veelvuldig sprake geweest van phishing waarbij mensen digitaal gelokt worden naar een valse (bank)website, om ze daar te laten inloggen met hun persoonlijke gegevens, met alle gevolgen van dien. In 2020 zijn er in Diemen 84 registraties aangemaakt van (eenvoudige) mishandeling. Hiervan waren er 39 gerelateerd aan huiselijk geweld.

Het aantal registraties van bedreiging betroffen er 69 in 2020. Hiervan waren er 28 gerelateerd aan huiselijk geweld. In het politiesysteem zijn sinds 2020 aan een aantal registraties meerdere (strafbare) feiten gekoppeld, waardoor het aantal registraties van bedreigingen hoger ligt dan voorheen. Dit geeft dus een vertekend beeld ten opzichte van eerdere jaren. Gemeente Diemen | Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021

Pagina 11 van 24

Bij de beschouwing van de politiecijfers is het van belang in ogenschouw te nemen dat Diemen steeds meer inwoners en woningen kent. Als voorbeeld is het aantal inbraken en straatroven in de tabellen hieronder tevens gerelateerd aan het aantal woningen of inwoners. Inbraken woning per 1000 woningen: Aangiften - Diefstal/inbraak woning - Diefstal/inbraak box/garage/schuur/tuinhuis Totaal Berekening inbraken per 1000 woningen

2015 155

2016 126

2017 140

2018 146

2019 107

2020 85

31 186

31 157

27 167

26 172

45 152

36 121

12,4

10,4

11,1

11,4

8,9

6,8

Straatroven per 1000 inwoners: Aangiften - Straatroven Totaal aantal inwoners Berekening straatroven per 1000 inwoners

2015 2016 2017 2018 2019 2020 11 36 20 30 28 15 26.666 26.840 27.272 28.121 29.196 30.780 0,41

1,34

0,73

1,07

0,96

0,49

Kraken van (bedrijfs)panden In 2020 zijn we eenmaal geconfronteerd met een kraak van een leegstaand bedrijfspand. Dit betrof een pand aan de Stammerkamp op het bedrijventerrein. Het bedrijfspand is na een interventie door het Openbaar Ministerie acuut en op heterdaad, ontruimd. Huiselijk geweld Nog niet alle gegevens over 2020 zijn beschikbaar. De politie heeft onverminderde aandacht voor huiselijk geweld en indien nodig worden door de burgemeester (tijdelijke) huisverboden opgelegd. In 2020 zijn er tien huisverboden opgelegd waarvan er één is verlengd. Halt-verwijzingen Jaarlijks krijgen circa 15.000 jongeren in Nederland een Halt-straf. Het coronavirus zorgde voor een daling in het aantal Halt-zaken. Als verklaarbare reden kan worden aangenomen dat meer jongeren thuis waren en daarom het aantal zaken voor schoolverzuim, winkeldiefstal en vernieling afnamen. In Diemen zijn er in 2020 achttien jongeren naar Halt verwezen waarbij in een aantal gevallen ook voor vuurwerkdelicten. Overlastmeldingen 2020 Diemen Als gevolg van de coronacrisis is er ook een stijging zichtbaar in het aantal meldingen overlast jeugd en meldingen van overlast door verwarde personen. Dat de stijging het gevolg is van de coronacrisis is een aanname maar deze is wel verklaarbaar. Deze stijging is landelijk terug te zien.

Scholen, voorzieningen en sportverenigingen werden voor een langere tijd gesloten waardoor er voor jongeren een gat ontstond in hun dagbesteding. Door een flink aantal vrijheidsbeperkende maatregelen, door een toename van drukte in de zorg en door veranderende perspectieven voor de maatschappij, voelde meer mensen zich eenzaam en ervaarde meer mensen een vorm van stress.

Gemeente Diemen | Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021

Pagina 12 van 24

De afspraken uit 2018 met de instellingen voor begeleid wonen van HVO Querido en Philadelphia om het aantal overlastgevende cliënten te beperken, werpen nog steeds zijn vruchten af. Er vindt regelmatig overleg plaats met de wijkagent. Diemen heeft twee instellingen, Mentrum en Stichting ARQ, die beiden ambulante hulpverlening geven aan cliënten met psychosociale klachten. De cliënten veroorzaken soms ook overlast in de directe omgeving van deze instellingen maar om de juiste zorg te blijven bieden is er een goede samenwerking met het Sociaal Team Diemen (voorheen Team Brede Hoed). De gemeente Diemen heeft Straatcoaches van de Stichting Aanpak Overlast Amsterdam (SAOA) als extra toezicht ingeschakeld om jeugdoverlast te voorkomen c.q. te verminderen. Klachten en meldingen over jeugd kunnen gericht worden aangepakt. De inzet heeft zich in de afgelopen jaren vooral geconcentreerd op Diemen-Centrum en de omgeving Rode Kruislaan, maar is er ook aandacht voor andere buurten. De Straatcoaches voeren tevens ook huisbezoeken uit om aandacht te hebben voor de jongeren en hun individuele gezinssituatie. Daarnaast was hun inzet gericht op jongeren en het naleven van de coronamaatregelen. In 2020 is er ook door de vrijwilligers Samen Veilig actief ingezet op voorlichting en preventie in de wijken.

Zo hebben zij bijvoorbeeld preventief ingezet op wijken waar werd ingebroken maar er is ook toezicht gehouden op het naleven van de geldende coronaregels in drukke (winkel)gebieden. In Diemen werden hiervoor speciale ‘corona-hosts’ ingezet.

2. Prioriteiten en uitvoering in 2021 Na de terugblik in het vorige hoofdstuk wordt vanaf hier vooruit gekeken. Er wordt een beschrijving gegeven waar de prioriteiten in 2021 liggen en welke uitvoeringsactiviteiten worden uitgevoerd.

2.1 Ontwikkelingen en initiatieven voor 2021 In deze paragraaf gaan we in op voor 2021 gestelde prioriteiten met als doel: verhoging van de veiligheid en leefbaarheid in onze gemeente. De prioriteiten van 2021 zijn de prioriteiten zoals vastgelegd in het Meerjarenbeleidsplan Integrale Veiligheid 2019-2022: • de aanpak van ondermijnende criminaliteit in Diemen, onder andere door uitbreiding van de methodiek Scheerlicht; • het verder terugdringen van het aantal straatroven en woninginbraken; • het vormgeven van de aanpak ‘Samen voor een veilige buurt’, waarbij wij als veiligheidspartners met inwoners en ondernemers samen werken aan de veiligheid in de directe woon- en werkomgeving; • de verdere versterking van de verbinding tussen zorg en veiligheid.

Gemeente Diemen | Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021

Pagina 13 van 24

Aanpak van ondermijnende criminaliteit De gemeente Diemen is op meerdere vlakken actief als het gaat om de aanpak van ondermijnende criminaliteit. De plannen voor de komende twee jaar zijn vastgelegd in de ‘Aanpak ondermijnende criminaliteit 2021-2022, De kraan verder dichtdraaien’. Op dit moment worden voor het overgrote deel de meeste symptomen en trends zichtbaar door de methodiek Scheerlicht. Voor verrijking van de signalen en voor een integrale aanpak van ondermijning is het RIEC Amsterdam-Amstelland (Regionaal Informatie en Expertise Centrum) van groot belang. Het RIEC Amsterdam-Amstelland is ons regionale samenwerkingsverband in de ondermijningsaanpak tussen de volgende convenantpartners: gemeenten, provincies, Openbaar Ministerie, politie, belastingdienst, douane, FIOD, Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ISZW), Koninklijke Marechaussee en het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV). Het RIEC Amsterdam-Amstelland heeft binnen het samenwerkingsverband besloten om de focus te leggen op de thema’s uit het hieronder weergegeven zesluik. Het zesluik zet in op een aanpak onder drie versterkingslijnen: • • •

Het verstoren van criminele geldstromen; Het aanpakken van cruciale schakels, ofwel criminele dienstverleners/ondernemers; Het aanpakken van criminele doorgroeiers en rekruteringsprocessen.

In de ondermijnende criminaliteit is geld een belangrijke factor. Om ondermijning effectief tegen te gaan dienen de criminele gelstromen verstoord te worden. Crimineel vermogen wordt bijvoorbeeld verplaatst via illegale geldtransferkantoren waardoor mensen gefaciliteerd worden zonder dat dit (direct) zichtbaar is. Met crimineel vermogen wordt geïnvesteerd in de vorm van luxe goederen en de aankoop van vastgoed. Personen die crimineel geld beschikbaar stellen of legale ondernemers die illegale praktijken faciliteren, worden cruciale schakels genoemd. Personen die grote geldtransacties verwerken zijn bijzonder kwetsbaar en kunnen bij onvoldoende integriteit vatbaar worden voor criminelen. Denk hierbij aan notarissen en bijvoorbeeld boekhouders. Het is belangrijk om deze goed in kaart te brengen en zicht te houden op financiële geldstromen van bijvoorbeeld ondernemers. Daarnaast is ook zichtbaar dat woningen en bedrijfspanden worden gebruikt om criminele activiteiten te ontplooien. Een legaal gehuurde woning vol met hennepplanten is een eenvoudig voorbeeld van een vermengende onder- en bovenwereld. Bij criminaliteit waar snel en makkelijk veel geld wordt gegenereerd is de aantrekkingskracht groot. Dit kan zorgen voor nieuwe jonge aanwas die zelfstandig dan wel gedwongen betrokken raakt bij criminele structuren.

Ondermijning wordt effectief bestreden als een nieuwe aanwas wordt voorkomen en het groeiproces wordt doorbroken. Het zesluik maakt zichtbaar dat bijvoorbeeld niet alleen het aanpakken van woonfraude een doel is, maar juist ook om degene die achter de schermen aan de touwtjes trekt, aan te pakken. Zo richt de aanpak zich dus ook op malafide woningbemiddelaars. In het zesluik zijn drie hoofdgroepen weergegeven, namelijk: criminele geldstromen, cruciale schakels en doorgroeiers. Deze hoofdgroepen worden in de nieuwe aanpak gezien als projectgroep die straks, in de nieuwe setting met het informatieplein en de ondermijningsbrigade, de complexe integrale casuïstiek gaan oppakken. Nieuwe regelgeving Een verzameling van wetsvoorstellen moet meer mogelijkheden geven in de strijd tegen ondermijning. Een eerste stap is al gezet en per 1 januari 2019 hebben burgemeesters de bevoegdheid gekregen om ook panden te sluiten als er sprake is van voorbereidingshandelingen tot het telen of bereiden van drugs. Een verdere belangrijke (lokale) stap is al genomen met meer ondermijningsartikelen die aan de Diemense APV toegevoegd zijn. Dit is een continu proces waarmee Diemen barrières op wil werpen tegen criminele ondernemers. Een

Gemeente Diemen | Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021

Pagina 14 van 24

voorbeeld van een recente realisatie is de mogelijkheid een vergunningsplicht in te stellen voor bepaalde gebieden of bedrijfsmatige activiteiten, zoals: spyshops, belwinkels, autoverhuur- en garagebedrijven. In ontwikkeling is ook de Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden. De wet voorziet in de samenwerking en gegevensuitwisseling tussen publieke en private partijen die zich bezig houden met de aanpak van ondermijning. Deze wet is op 17 december 2020 aangenomen door de Tweede Kamer maar de datum van behandeling in de Eerste kamer en de inwerkingtreding zijn nog niet bekend. Maatschappelijke weerbaarheid (Maatschappelijke) coalities ontstaan als er een voldoende mate van bewustwording is. Niet alleen het op orde hebben van bestuurlijk instrumentarium - maar ook de bewustwording van de samenleving in zijn geheel - is van belang. Bewoners en ondernemers moeten zich bewust zijn van de nadelige effecten van ondermijning en de signalen blijven melden. Door de Diemense burger en ondernemer te betrekken, en door in te zetten op diverse vormen van communicatie, kan de preventieve aanpak en daarmee de maatschappelijke weerbaarheid vergroot worden. Er is alles aan gelegen om een grote mate van ‘slimme weerbaarheid’ te creëren: de partners, in het bijzonder de gemeenten, in staat stellen om zich beter toe te rusten bij het aanpakken van ondermijning (één overheid).

De Amstelland-gemeenten hebben voor 2021 en 2022 gezamenlijke gelden om verder in te zetten op bestuurlijke weerbaarheid. Er is twee keer 25.000 euro beschikbaar gesteld en binnen de weerbaarheidsvergroting wordt gewerkt aan een weerbare gemeente, weerbare jeugd, weerbare senioren en weerbare ondernemers. Voor deze thema’s worden door een regionaal programmamanager inhoudelijke actieprogramma’s opgezet. ICT-processen inrichten De gemeente Diemen zet momenteel ook actief in op het raadplegen van open bronnen. Om het bronnenonderzoek meer structuur te geven, beter te kunnen duiden en bredere analyses te maken wordt er een implementatie van een internetrechercheren/OSINT-module gedaan. Deze implementatie is begin 2021 afgerond en dan zullen medewerkers worden opgeleid om effectief te kunnen zoeken in open bronnen. Hiermee kan de informatiepositie van de gemeente Diemen nog verder worden versterkt. Met de informatie kan worden gehandhaafd en daarnaast kan er veilig, anoniem en gericht onderzoek gedaan worden naar signalen van ondermijning. Naast de OSINT-module wordt er een implementatie gedaan voor een woon- en adresfraude-applicatie. Deze applicatie kan op gemeentelijk niveau inzichtelijk maken welke indicatoren tot uitdrukking komen in een gebied. Indicatoren kunnen bijvoorbeeld zijn: schijnverlating, veelverhuizers, Register Niet Ingezeten (RNI) etc.

Zo kan in kaart worden gebracht waar mogelijke signalen van woonfraude voorkomen. De gemeente Diemen kiest er voor om in de applicatie een specifieke lens voor woonfraude te laten ontwikkelen. Om deze lens goed te kunnen gebruiken worden gemeentelijke bronnen met elkaar gekoppeld en verwerkt in het systeem. Uit de onderzoeken naar woonfraude komen we vaak meerdere ondermijningssignalen tegen, die ook gerelateerd kunnen zijn aan bedrijven(terreinen). Controle bedrijventerreinen Vanaf 2017 zijn al meerdere controles uitgevoerd op bedrijventerreinen. In de toekomst blijft Diemen actief doorgaan met het uitvoeren van controles bij bedrijven en bedrijfsverzamelgebouwen met acties zoals ‘Out of The Box’. Speurhonden kunnen daarbij worden ingezet om (vermoedens van) zaken als drugs, geld en wapens te vinden. Bibob-beleid: verder uitrollen, bredere toetsing en versterken informatiepositie In diverse onderzoeken is duidelijk geworden dat gegeneerd geld uit malafide activiteiten, veelal in de vastgoedsector terecht komt. Het is de uitgelezen sector waar vermenging van de legale en illegale economie

Gemeente Diemen | Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021

Pagina 15 van 24

plaatsvindt. Eerder zagen we al welke trends in Diemen zichtbaar zijn. De Bibob-aanpak wordt in Diemen de komende tijd verder uitgerold en uitgebreid. De focus komt meer te liggen op het screenen van ondernemers en bij vergunningaanvragen wordt beter gebruik gemaakt van beschikbare informatie vanuit diverse bronnen. De Bibob-coördinator heeft een belangrijke rol en naast de huidige focus op de horeca, seksbranche en vuurwerkverkoop, worden ook de grote bouwaanvragen en de gemeentelijke vastgoedtransacties onderdeel van de Bibob-toets. Diemen is ook vertegenwoordigd in een regionaal Bibob-overleg tussen Amsterdam, de Amstelland-gemeenten, het OM, Provincie Noord-Holland, de Belastingdienst, politie en het RIEC. Binnen dit overleg is vooral sprake van kennisdeling en informatie-uitwisseling. Handhaving bij (thuis)prostitutie Binnen de Amstelland-gemeenten wordt momenteel gewerkt aan een gezamenlijke aanpak voor de toezicht op en de handhaving van (thuis)prostitutie. Binnen de gemeente Diemen is het aantal bekende gevallen van prostitutie nog vrij gering maar in een eerste observatie in open bronnen werd zichtbaar dat er momenteel sprake is van een aantal gevallen van mogelijk illegale thuisprostitutie. Thuisprostitutie is belangrijk om in beeld te krijgen en aan te pakken, gezien de risico’s die in dit milieu voorkomen.

Fenomenen als mensenhandel, uitbuiting en gedwongen prostitutie komen niet incidenteel voor in deze branche. Binnen de methodiek Scheerlicht komen incidenteel ook (vermoedens) van thuisprostitutie voor. De gemeente Diemen blijft aangehaakt bij de regionale ontwikkelingen maar houdt zelf de regie over de lokale aanpak. Blijvende bestuurlijke en ambtelijke betrokkenheid Diemen is momenteel vertegenwoordigd in diverse overleggen binnen de aanpak van ondermijning en speelt hiermee een belangrijke rol in de regio. Burgemeester Boog is lid van de regionale stuurgroep en derhalve ook portefeuillehouder ondermijning namens de Amstelland-gemeenten. Daarnaast is Diemen vertegenwoordigd in diverse regionale overleggen binnen de aanpak van ondermijning. Op ambtelijk niveau is er een regionale projectgroep ondermijning. De samenwerking met (regio) gemeenten is belangrijk om te voorkomen dat criminelen gaan shoppen en/of om een ongewenst ‘waterbedeffect’ te voorkomen. Ook in de lokale driehoek Diemen / Ouder-Amstel staat ondermijning op de agenda. Van belang is om op alle niveaus: bestuurlijk en ambtelijk, een goede focus te houden in de aanpak van ondermijnende criminaliteit.

Verdere ontwikkelingen Omdat er in elke gemeente nu een afzonderlijk lokaal signaaloverleg plaatsvindt waarbij signalen niet Amstelland-breed worden afgestemd, wordt er in 2021 verder gewerkt aan het inrichten van een informatieplein Amstelland. Het informatieplein moet voorzien in een breder integraal overleg tussen meerdere partners, waaronder de Belastingdienst. Dit bredere overleg is alleen mogelijk onder het RIECconvenant omdat er een ruimere informatiedeling plaats zal vinden. Meerdere partners kunnen aan het informatieplein deelnemen waarbij onderlinge ervaring en expertise gedeeld kunnen worden. Het informatieplein kan op basis van de ingebrachte signalen beslissen/wegen of het signaal monodisciplinair of integraal opgepakt wordt of richting een RIEC-projectgroep gaat. Het informatieplein moet zorgen voor overzicht en samenhang in de aanpak van ondermijning van de vijf Amstelland-gemeenten. Bij de aanpak van ondermijning worden bestuurlijke interventies ingezet om vitale schakels te kunnen raken. Om alle mogelijke interventies in kaart te brengen is door de regionale projectleiders een ‘Menukaart’ met bestuurlijke interventies gemaakt. Zo kunnen heel gericht lokale barrières worden opgeworpen tegen ondermijning. In de tactische stuurgroep van het RIEC-AA is opdracht gegeven om een ondermijningsbrigade in te richten.

Het doel van de ondermijningsbrigade is om snel, actiegericht en zichtbaar ondermijning aan te pakken vanuit een multidisciplinaire samenwerking tussen RIEC-partners. De ondermijningsbrigade richt zich specifiek op malafide bedrijvigheid waardoor wijken worden aangetast en ontwricht. Het lokale ondernemersklimaat moet worden verbeterd en oneerlijke concurrentie wordt aangepakt.

Gemeente Diemen | Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021

Pagina 16 van 24

De ondermijningsbrigade is gericht op controles op basis van signalen van ondermijning die van de gemeenten in de regio komen. Zoals hiervoor al aangegeven: de ondermijningsbrigade is bovenal actiegericht. De werkzaamheden die nodig zijn voor een controle, zoals het ontvangen van signalen en het opwerken van signalen naar een controle zijn geen doelen op zich, maar staan in dienst van de controle. De ondermijningsbrigade houdt zich niet bezig met de interventies die mogelijk volgen naar aanleiding van een controle, behoudens in die gevallen dat de controle zelf in feite de interventie is. Het RIEC Amsterdam-Amstelland heeft binnen het samenwerkingsverband besloten om de focus te leggen op een aanpak onder drie versterkingslijnen om ondermijnende criminaliteit aan te pakken: • Het verstoren van criminele geldstromen; • Het aanpakken van cruciale schakels, ofwel criminele dienstverleners/ondernemers; • Het aanpakken van criminele doorgroeiers en rekruteringsprocessen. De nieuwe aanpak is gericht op de gedachte dat bijvoorbeeld niet alleen het aanpakken van woonfraude een doel is, maar juist ook om degene die achter de schermen aan de touwtjes trekt, aan te pakken. Zo richt de aanpak zich dus ook op malafide woningbemiddelaars. In de aanpak zijn drie hoofdgroepen weergegeven, namelijk: criminele geldstromen, cruciale schakels en doorgroeiers.

Elke hoofdgroep wordt in de nieuwe aanpak gezien als projectgroep die straks, in de nieuwe setting met het informatieplein en de ondermijningsbrigade, de complexe integrale casuïstiek gaan oppakken. Samen voor een veilige buurt Betrekken bewoners en ondernemers Onder de noemer ‘Samen voor een veilige buurt’ was het in 2020 de bedoeling om te starten met een aanpak waarmee buurtbewoners en ondernemers meer betrokken worden bij de veiligheidssituatie in hun omgeving. Buurtbewoners kunnen aangeven hoe zij de veiligheid beleven en willen verbeteren. Daarnaast wordt gerichter voorlichting gegeven aan bewoners in het algemeen en aan kwetsbare groepen in het bijzonder. Vanwege corona is dit niet in 2020 uitgevoerd en wordt in 2021 nader bekeken of dit alsnog uitgevoerd kan worden. Mocht dit vanwege de coronamaatregelen niet kunnen, dan worden de activiteiten verplaatst naar 2022. De beoogde voorlichting behelst zaken als onderkenning van gevaren, voorkoming van incidenten en het herkennen van verdachte situaties. Bij deze voorlichting worden diverse partners betrokken. Het gaat dan om het bevorderen van preventieve maatregelen in de vorm van verbetering van hang- en sluitwerk, rookdetectie, vroege alarmering en om het stimuleren van zelfredzaamheid en eigen initiatieven die bijdragen aan de veiligheid.

Hierbij wordt gebruik gemaakt van spontane initiatieven uit de bevolking, maar ook van de inzet van gemeentelijke vrijwilligers die projectmatig kunnen worden ingezet. Input vanuit de bewoners en ondernemers wordt gewaardeerd en gestimuleerd. Gekeken wordt naar de behoefte van de buurt en, waar nodig, wordt maatwerk geleverd. De verbinding wordt gelegd met initiatieven zoals ‘Diemen voor elkaar’ en instellingen als het Rode Kruis. Met de ondernemersvereniging Ondernemend Diemen zullen gezamenlijke activiteiten worden ontplooid. Woninginbraken en straatroven Samen met de politie en Samen Veilig wordt blijvend ingezet op een daling van het aantal woninginbraken en straatroven. Om woninginbraken te voorkomen wordt nadrukkelijk ingezet op preventieve maatregelen. Dit thema is dan ook een belangrijk onderdeel van het project ‘Samen voor een veilige buurt’. Sinds vorig jaar is getracht het aantal deelnemers aan WhatsApp/Signal buurtpreventie en Burgernet fors te verhogen. Ten aanzien van straatroven wordt met politie en externe toezichthouders blijvend gekeken of en waar verhoogd toezicht noodzakelijk is. De inzet van particuliere beveiliging in Bergwijkpark en stationsgebied Diemen Zuid wordt voortgezet. De komende jaren zullen ook een aantal structurele maatregelen ter bevordering van de

Gemeente Diemen | Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021

Pagina 17 van 24

sociale veiligheid genomen worden, bijvoorbeeld bij het onderhoud en inrichting van de openbare ruimte en de herinrichting van de stationsgebieden. Voortzetting Brandveilig Leven Het project Brandveilig Leven wordt voortgezet. De aanpak van dit project richt zich in eerste instantie op de minder-zelfredzamen, met name binnen de zorginstellingen en onze scholen. Met zorginstellingen, het onderwijs en de kinderopvang wordt kritisch gekeken naar de brandveiligheidsmaatregelen en het regelmatig houden van oefeningen. Bij zorginstellingen, scholen en opvanglocaties worden in 2021 opnieuw gerichte controles, voorlichtingsactiviteiten en oefeningen gehouden. De vrijwilligers van Samen Veilig kunnen hierbij ondersteuning bieden. De controles en activiteiten zijn echter wel onder enig voorbehoud in verband met de eventuele coronamaatregelen in 2021. Verbinding tussen zorg en veiligheid Ook in 2021 zal de verbinding tussen zorg en veiligheid verder versterkt worden. Extra aandacht wordt gegeven aan personen met verward gedrag. Zij worden in Diemen ondersteund via de afzonderlijke beleidsterreinen. Vanuit het Sociaal Team Diemen en Openbare Orde van Veiligheid (OOV), is er lokaal al het een en ander geregeld op basis van preventie/vroegsignaleren, zorg, en crisisinterventie.

Straatcoaches en aanpak Top-400/600 De straatcoaches van Stichting Aanpak Overlast Amsterdam worden ook in 2021 Diemen ingezet. De straatcoaches spreken de jongeren aan en maken afspraken om de overlast te beperken. Zij rapporteren hun bevindingen en resultaten aan de politie en de gemeente. Zo nodig wordt in overleg met de politie en gemeente een huisbezoek afgelegd bij de overlast gevende jongere(n). Soms is daarbij een hulpverleningstraject nodig, soms loopt de oplossing via een handhavingstraject (boetes, inschakeling van Justitie). In toenemende mate is het een combinatie van maatregelen in zowel de hulpverlenende als de handhavende sfeer. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de Diemense Groepsaanpak, maar ook van de aanpak van het project Top400/600 van het Actiecentrum Veiligheid en Zorg (AcVZ). De komende jaren zullen ook jongeren die verantwoordelijk zijn voor drugsdelicten worden opgenomen in de Top-400/600-aanpak. Het is van belang dat jongeren een goed perspectief kan worden geboden buiten het criminele (drugs)circuit. In 2021 wordt er voor Diemen en Ouder-Amstel een verbindingsfunctionaris aangesteld die zich bezig gaat houden met de verbinding tussen het AcVZ en de gemeente Diemen specifiek op dit onderwerp.

Communicatie De gemeente, de politie en andere veiligheidspartners in Diemen zullen in 2021 het gezamenlijk communicatie-initiatief uit 2020 voortzetten waarbij het integrale veiligheidsbeleid beter gecommuniceerd wordt met de inwoners en ondernemers van Diemen. Dit wordt zichtbaar gemaakt via gezamenlijke campagnes en via social media. Tijdens de jaarlijkse Veiligheidsdag, Gemeentedag en de Week van de Veiligheid zal de gemeente extra aandacht vragen voor het veiligheidsbeleid. In 2020 zijn alle drie de evenementen afgelast in verband met de coronamaatregelen. Of deze evenementen in 2021 kunnen plaatsvinden, hangt daarbij in sterke mate af van de op dat moment geldende coronamaatregelen. Samenwerking met politie en openbaar ministerie De samenwerking met de politie is de laatste jaren op verschillende vlakken versterkt. Wel zijn er zorgen over de beschikbare politiecapaciteit in de regio, in relatie tot alle gewenste activiteiten en de daarvoor noodzakelijke inzet. Er wordt blijvend nagedacht over structurele maatregelen bij de politie om tot een zo’n effectief mogelijke inzet van de beschikbare capaciteit te komen. Dit kan effect hebben op de inzet in en voor Diemen. De regio blijft overigens lobbyen voor extra politiecapaciteit voor de gehele politie-eenheid

Gemeente Diemen | Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021

Pagina 18 van 24

Amsterdam. In 2022 zal de woonkern Weesp worden toegevoegd aan het basisteam Diemen/Ouder-Amstel in verband met de bestuurlijke herindeling waarbij de gemeente Weesp bij Amsterdam wordt gevoegd. In 2020 is de driehoek (gemeente(n)/politie/openbaar ministerie) weer lokaal georganiseerd op het niveau van het basisteam. Zo kan per basisteam een betere focus worden aangebracht in de samenwerking tussen deze partners.

2.2 Ontwikkelingen en prioriteiten politie, basisteam Diemen/Ouder-Amstel Het basisteam Diemen/Ouder-Amstel zet in 2021 in op zes hoofdthema’s en zoekt daarin tevens de samenwerking met haar partners. De zes hoofdthema’s zijn: zorg & veiligheid, ondermijning, politiek & bestuur, ontwikkeling, verbinding door vertrouwen en operatie. De thema’s sluiten goed aan bij de voornemens van de gemeente Diemen. De capaciteit van het basisteam Diemen/Ouder-Amstel bereikte net als bij het overgrote deel van de basisteams in Nederland, een dieptepunt. In 2021 wordt er op het gebied van capaciteit een positieve belangrijke verandering verwacht. Het basisteam Diemen/Ouder-Amstel krijgt door een aantal ontwikkelingen op eenheidsniveau op termijn een uitbreiding van zeventien fte. Een andere ontwikkeling is de bestuurlijke herindeling van Weesp, zoals eerder genoemd. Het basisteam Diemen/Ouder-Amstel zal hierdoor worden uitgebreid met Weesp als woonkern. De feitelijke overgang van Weesp van basisteam Gooi en Vechtstreek-Noord (Midden-Nederland) naar basisteam Diemen/Ouder-Amstel zal plaatsvinden in 2022. In 2021 wordt vooral gewerkt aan de formatieve onderhandelingen en de voorbereidingen op de algehele samenvoeging. De politie blijft ook in 2021 actief de samenwerking zoeken met haar partners waaronder de gemeente Diemen.

Er is sprake van een goede samenwerkingsrelatie tussen het basisteam en het team handhaving en openbare orde en veiligheid. Er vindt periodiek overleg plaats over ondermijningssignalen en op ad hoc-basis over specifieke incidenten. Tweewekelijks is er een politieoverleg tussen de basisteamchef, OOV en de burgemeester. De politie heeft voor de thema’s ondermijning en zorg en veiligheid een thematisch wijkagent om een goede blijvende focus te houden op deze onderwerpen.

Gemeente Diemen | Jaarprogramma uitvoering integrale veiligheid 2021

Pagina 19 van 24

3. Uitvoeringsactiviteiten per veiligheidsthema In dit hoofdstuk zijn per geprioriteerd veiligheidsthema de uitvoeringsactiviteiten genoemd. Dit is een uitwerking van de thema’s en prioriteiten zoals geformuleerd in het Meerjarenbeleidsplan Integrale Veiligheid 2019-2022 en de begroting 2021 en verder. Het uitvoeren van genoemde activiteiten is sterk afhankelijk van de ontwikkelingen op het gebied van de coronamaatregelen en de daarbij ingezette capaciteit. Aanpak van ondermijnende criminaliteit Tegengaan van georganiseerde, ondermijnende criminaliteit