1D.2 Raadsadres d.d. 24 maart van dhr. R. Schachtschabel inzake verkeerssituatie Beneden Rijkersloot (busbaan)

Gemeente Diemen D.J. den Hartoglaan 1 1111ZB Diemen t.a.v. Gemeente Raad Diemen, 24-3-2025 Geachte Raad Niet zo lang geleden is de oude busbaan in Diemen-Zuid opengesteld voor auto- en motorverkeer. Nu de transitie van busbaan naar doorgaande weg voor auto- en motorverkeer bijna voltooid is, wil ik u met onderstaand verhaal op de hoogte brengen van zaken die als verontrustend worden ervaren. Het verhaal gaat niet over de geluidsoverlast van het auto- en/of motorverkeer rijdend over de oude busbaan (nu Benedenrijkersloot). Verder gaat het ook niet over de uitspraak van de Raad van State over het openen van de busbaan voor auto- en motorverkeer. Maar: In de uitspraak van de Raad van State van 25-1-2023 (zknr. 202105574/1/R1) komt bij punt 5.4 het volgende aan de orde: Het naleven van de beoogde maximumsnelheid van 30 km/uur zal worden bevorderd door het aanbrengen van snelheidsremmende maatregelen in de vorm van asverspringingen, plateaus, “ongeregelde” kruisingen met fietspaden, de aanleg van een rotonde en het situeren van de haltes van lijnbussen op de rijbaan. In de uitspraak van de Raad van State van 26-4-2023 (zknr. 202105574/3/R1) komt o.a. bij punt 5 het volgende aan de orde: De inrichting van de open te stellen busbaan wordt nu wel aangepast. Zo wordt een rotonde aangelegd waarop voetgangers en fietsers voorrang krijgen en in alle richtingen kunnen oversteken.

Verder voorziet het verkeersbesluit erin dat een voorrangsweg wordt ingesteld ten gunste van (brom-)fietsers bij meerdere kruisingen met de open te stellen busbaan en dat ook meerdere voetgangersoversteekplaatsen met zebramarkering over de weg worden gerealiseerd. Overigens is de rotonde aangelegd om de oude kruising Beukenhorst/ Bovenrijkersloot te vervangen en heeft niets met de (oude) busbaan te maken. Opvallend is dat de weg langs een (kinder-)speelplaats loopt voor o.a. kleine kinderen. Voor zover ik kan beoordelen, is er nergens in de ter beschikking gestelde stukken (RvS) een risicoanalyse te vinden m.b.t. de veiligheid rond deze (kinder)speelplaats (ongevalspreventie).

Tot dusver zijn er voor de 4 voetgangeroversteekplaatsen maar 2 zebramarkeringen aangelegd (zie verder). Waar gaat dit schrijven over: Het gaat over de overschrijding van de 30 km/uur limiet en het niet geven van voorrang op de oversteekplaats Meelbeskamp/Havikskruid met de oude busbaan (nu Benedenrijkersloot). Het betreft hier een gecombineerde, met borden aangeduide, oversteekplaats voor voetgangers en rijwielen (afb. 1). Op de kruising geldt voor de automobilist en motorrijder bord B6 en L2 (zie hieronder en afb.37). Dit houdt in dat voorrang verleend moet worden aan overstekende voetgangers en rijwielen.

Bord B6

Bord L2

Ondergetekende woont hier bijna recht tegenover. De Benedenrijkersloot doorkruist de Kruidenwijk en de wijk Bomenrijk. Om o.a. boodschappen te doen bij de Kruidenhof moeten bewoners van Bomenrijk oversteken over de Benedenrijkersloot. In mei 2011 werd, in verband met werkzaamheden aan de Bovenrijkersloot, de busbaan tijdelijk opengesteld voor motorvoertuigen. Bestudering van de Beeldbank van de Historische Kring Diemen laat zien dat het Diemer Nieuws op 12-5-2011 een bericht naar buiten heeft gebracht onder het motto: “Auto’s rijden te hard over busbaan in Diemen-Zuid”. De buurtgroep heeft dit bericht bij de Raad van State aangewend als argument tegen het openstellen van de busbaan. De Raad van State is hier niet in mee-gegaan (zie punt 5 uit zknr: 202105574/3/R1). In zijn afweging spreekt de Raad van State wederom over een aan te leggen rotonde, die zoals eerder is aangegeven niet van toepassing is op het openstellen van de busbaan. Er heeft destijds 1 ongeval plaatsgevonden waarbij een fietser werd aangereden (buurvrouw) door een auto (overgang Meelbeskamp/ Havikskruid). Vanuit de Bovenrijkersloot (afb.47) tot aan de overgang Havikskruid/ Kinderspeelplaats (afb.

41) is de weg een lang recht stuk waarbij automobilisten de snelheid opvoeren en soms met hoge snelheid de oversteekplaats (Havikskruid/Meelbeskamp) passeren zonder voorrang te geven aan overstekende voetgangers (waaronder kleine kinderen o.a. op weg naar de speelplaats) en rijwielen. Met name als het donker is, wordt er met hoge snelheid gereden. Vaak wordt, bij nadering van de oversteekplaats, de snelheid niet eens ingehouden, maar rijdt men er met hoge snelheid overheen (afb. 27 en 30).

Boetes voor snelheidsovertredingen variëren van 90,- tot 421,- euro of meer. Verder rijdt men dikwijls met de telefoon in de hand: boete 420,- euro. Op de foto’s kan men zien dat de automobilist niet altijd stopt en de verplichte voorrang aan de voetganger of (brom)fietser niet geeft (boete 300,- euro). Alles bij elkaar kan de boete oplopen tot 1141,- euro. Overigens moet worden opgemerkt dat de bovengenoemde oversteekplaats in het donker niet verlicht is (afb. 2 en 30). De foto’s geven een selectie over een bepaalde periode, maar wat er op te zien is, is nog steeds actueel. Het lijkt er inmiddels op dat de automobilist (niet alle) veel harder is gaan rijden dan de toegestane 30 km/uur. Motorrijders spannen daarbij de kroon. Zij rijden steevast met veel te hoge snelheid over de weg (mooi weer effect). De overgang wordt ook door kinderen (al dan niet onder begeleiding) gebruikt om van of naar de speelplaats te gaan. De afbeeldingen 19, 24, 25, 26 en 34 laten zien dat dit geen sinecure is. Ook voor kinderen geldt dat er meer niet dan wel voor hen wordt gestopt bij de oversteekplaats. Er is hier dus feitelijk sprake van Russisch roulette (willekeur): stopt de automobilist of motorrijder wel of niet. Niet stoppen betekent de al eerder genoemde boete van 300,- euro. Voor kinderen of volwassenen die via de oversteekplaats Havikskruid/ Speelplaats (afb.

41) naar of van de speelplaats lopen zijn er, op de oversteekplaats, inmiddels onderbroken strepen geplaatst. Uit oogpunt van veiligheid is een zebrapad dringend gewenst. Indien de bus stilstaat op de haltes (vroeger Aalscholverpad) dan komt het zo nu en dan voor dat automobilisten niet achter de bus blijven wachten maar deze passeren. Zij rijden dan over de baanafscheiding en komen zo op de rijbaan met tegengestelde richting terecht. Soms gebeurt dit met hoge snelheid waarbij ook nog achter de bus wachtende auto’s worden gepasseerd (afb. 9 en 33). Al eerder genoemd: Op de oude busbaan (Benederijkersloot) zijn 4 oversteekplaatsen voor voetgangers gecreëerd, te weten: bij de overgang Oudekerkerlaan/ Oudekerkerlaan (zebrapad)(afb.43), Havikskruid/Kinderspeelplaats (geen zebrapad) (afb.41), Havikskruid/ Meelbeskamp (zebrapad)(afb.1) en Speenkruid/ Meelbeskamp. De laatste overgang heeft ook geen zebrapad (afb. 45 en 14). Bewoners lopen hier richting het winkelcentrum. Dit is feitelijk de weg voor voetgangers naar het winkelcentrum.

Om de veiligheid van de voetganger te waarborgen is het dus wenselijk om de bovengenoemde oversteekplaatsen zonder zebrapad van zebrapaden te voorzien. (Verslag Raad van State van 26-4-2023). Verder is de overgang van Havikskruid/ Meelbeskamp meer gecreëerd om de bushalte te bereiken dan om verder te lopen (afb. 1). Men komt hier na de oversteek vanuit Meelbeskamp uit op de rijbaan van Havikskruid. Men kan het trottoir aan de overzijde nemen door over te steken, maar dit is smal en wordt nog smaller door daar geparkeerde bestelbusjes die met hun neus over de band van het trottoir staan (zie afb.39, 40 en 46). Wil men richting de Meelbeskamp lopen of naar de speelplaats dan zal dit v.n.l. gebeuren via de rijweg (zie eerder). Afb. 40 laat zien dat het trottoir om aan de overzijde te komen is weggehaald ten gunste van beplanting. Ondergetekende is o.a. afkomstig uit de Traumachirugie. Binnen de Traumatologie of Traumachirurgie wordt ook aandacht besteed aan preventie van ongevallen. In een bijlage worden voorbeelden gegeven van traumamechanismen wanneer een volwassene of een kind geschept wordt door een auto. Het betreft hier een z.g.n. hoog energetisch trauma (HET) met daarbij vaak ernstige letsels. Tot dusver voert de Gemeente Diemen geen enkele controle uit om te kijken of er op de oude busbaan wel met 30 km/uur gereden wordt.

Om ongevallen te voorkomen is het dus wenselijk om maatregelen te nemen die de snelheid uit de weg (oude busbaan) halen. Ik ga er vanuit dat binnen de Gemeente Diemen er voldoende expertise is om hier over na te denken en dit te realiseren (zie ook opmerkingen bij afb. 30). Om alvast een voorschot te geven: men kan cameradetectie bij de oversteekplaatsen (in ieder geval bij Meelbeskamp/Havikskruid) en snelheidsdetectie (flitspalen) aanbrengen. Ook lijkt het wenselijk om meer 30 km borden in groot formaat te plaatsen. Deze zijn nu alleen bij de ingangen van de 30 km zone gepositioneerd (afb. 52). Ook lijkt het raadzaam om het bord B6 (voorrang geven) bij de overgang Meelbeskamp/Havikskruid te vervangen door bord B7 (stoppen) met cameradetectie. Op dit moment komt de overstekende voetganger er bekaaid van af en loopt zelfs gevaar. Dit geldt natuurlijk ook voor de overstekende (brom)fietser bij de genoemde overgang. Dit kan natuurlijk nooit de bedoeling zijn geweest van het openstellen van de busbaan. Uit oogpunt van ongevalpreventie zijn dus passende maatregelen gewenst! De Gemeente zou bovenstaand verhaal kunnen verifiëren door tijdelijk een camera te plaatsen, welke gericht is op de oversteekplaats Meelbeskamp/ Havikskruid.

Bord B7

Hopende u met dit schrijven voldoende stof te hebben gegeven om na te denken over het realiseren van een veilige oversteek voor voetgangers en fietsers. Hoogachtend en met vriendelijke groet. R. Schachtschabel Onder andere oud-docent traumatologie, traumachirurgie en ATLS (Advanced Trauma Life Support) of te wel de opvang en behandeling van zwaargewonde slachtoffers. NB. Dit pakket is afgegeven bij het Gemeente Huis te Diemen t.a.v. wethouder dhr. van den Berg op 28-3-2023.