"Tekst inspreker "Meedoen vanaf dag 1

Inspraaktekst – Beleidsnotitie “Deventer, een veilige haven” Geachte voorzitter, raadsleden en betrokkenen, Mijn naam is xxx. Ik spreek hier vandaag als betrokken inwoner van Deventer en als medewerker bij de Meedoenbalie op het AZC, een project van Deventer Doet en het COA. Ik wil mijn waardering uitspreken voor de uitgangspunten in de beleidsnotitie Deventer, een veilige haven. Het uitgangspunt In het bijzonder wil ik stilstaan bij uitgangspunt 2.2: “Elke nieuwkomer start zo snel mogelijk met een activiteit gericht op deelname aan de samenleving.” Dit principe is essentieel, en ik ben blij dat dit een speerpunt wordt in het beleid. Zeker omdat hier volgens pagina 1 ook asielzoekers onder vallen. Ons motto is al jarenlang ‘Meedoen vanaf dag 1’. Voor wie de #Meedoenbalie nog niet kent: wij zijn dé plek op het AZC in Deventer waar bewoners worden gekoppeld aan activiteiten buiten het AZC. De activiteiten variëren van vrijwilligerswerk tot informele taalondersteuning, maar ook sport, culturele activiteiten, ontmoeting en – waar mogelijk – betaald werk. Elke woensdagochtend tussen 10 en 13 uur hebben we hiervoor een speciale ruimte binnen het COA op AZC Schalkhaar. Het belang Wij zien wekelijks hoe belangrijk het is voor bewoners om zo snel mogelijk actief worden. Zoals u weet moeten veel asielzoekers jarenlang in het AZC wachten op hun verblijfsvergunning.

Sommigen vinden in deze wachttijd snel hun weg: ze leren de taal, doen vrijwilligerswerk, bouwen een netwerk op en vinden soms al betaald werk. Tegelijkertijd zien we wekelijks bewoners die steeds verder wegzakken in passiviteit en mentale klachten, omdat de kansen die ze zoeken uitblijven. Zowel sociaal als economisch zien we dat dit grote verschillen oplevert op de lange termijn. Een snelle start met een activiteit maakt een wereld van verschil. Uitdagingen Toch lopen we hierin tegen meerdere uitdagingen aan. Niet alle bewoners weten zelfstandig of via de Meedoenbalie activiteiten te vinden, en hier wordt dan ook niet altijd actief op gestuurd. Tijdens de inburgering krijgen ze het ontzettend druk, maar bij aankomst hoeven ze in principe niets te doen. COA registreert sociale indicatoren en welke activiteiten iemand onderneemt, maar deze inspanningen van COA en de nieuwkomer worden niet meegenomen in de inburgering. Mensen die een verblijfsstatus krijgen beginnen daardoor, hoe hard ze zich ook hebben ingezet, alsnog op nul. Daarnaast worden asielzoekers vaak uitgesloten van gemeentelijke sociale monitoren en programma’s, waardoor hun situatie en behoeften onzichtbaar blijven voor de gemeente. Binnen onze gemeente is deze groep onzichtbaar, terwijl er op sociaal vlak juist veel speelt.

Ook in de samenwerking met organisaties zijn we volledig afhankelijk van goodwill. Gelukkig zijn we een ontzettend gastvrije Hanzestad: Veel sociale organisaties, zoals buurthuizen, verzorgingstehuizen, sportverenigingen en soms ook werkgevers, ontvangen nieuwkomers met open armen. Daar zijn we hen ontzettend dankbaar voor. Tegelijkertijd zijn er ook organisaties die terughoudend zijn – begrijpelijk, want er zijn niet altijd richtlijnen of prestatieafspraken. Het belang dat zij met een vrijwilliger of deelnemer uit deze doelgroep ook bijdragen aan een grote gemeentelijke opgave, wordt niet altijd als zodanig herkent. Zelfs binnen de grote gemeentelijke uitvoeringsorganisaties, zoals op het gebied van welzijn, sportstimulering en werktoeleiding, is de bereidheid er vaak wel, maar moet het ook binnen bestaande agenda’s passen. Om de ambitie realiteit te maken, zullen we het echt samen moeten doen. Het uitgangspunt om nieuwkomers zo snel mogelijk te laten starten met een activiteit is zeer waardevol. Het vraagt wel een goede uitwerking. Oplossingen en voorstel Daarom vraag ik u: maak dit uitgangspunt in de uitwerkingen meetbaar en verbind er duidelijke afspraken aan.

Stel concrete doelen en houd partijen verantwoordelijk, zodat deelname aan de samenleving niet afhankelijk blijft van toevallige initiatieven en goodwill, maar een structureel onderdeel wordt van het beleid van de gemeente en haar organisaties. Deventer heeft de kans om niet alleen een veilige haven te zijn, maar nu ook een stad waar nieuwkomers écht vanaf dag 1 kunnen meedoen. Dank u wel daarvoor.