Raadsmededeling aankondiging ontwikkeling strategisch beleidskader vluchtelingen

RAADSMEDEDELING

Onderwerp

aankondiging ontwikkeling van een strategisch beleidskader vluchtelingen

Nummer

2024-449

Portefeuillehouder

Wethouder De Geest,

Team

DEV-BLD-MO

Datum

21-05-2024

Inleiding Als gemeente vinden we het belangrijk om op humane wijze vluchtelingen op te vangen en te huisvesten. Ongeacht de landelijke politieke ontwikkelingen blijft lokaal de noodzaak voor opvang en inburgering bestaan. De wijze waarop we besluiten nemen over kwesties met een grote maatschappelijke impact zoals opvanglocaties is vaak ad-hoc. We willen dit graag veranderen door krachten te bundelen en veel meer gericht en in samenhang te werk te gaan. Het opstellen van een integrale lange-termijn visie Vluchtelingen met beschrijving van kaders, betrokken beleidsdomeinen (en samenhang daartussen) en organisatie van de uitvoering zal meer richting geven bij het nemen van belangrijke beslissingen door de raad, nu en in de toekomst. Kader Spreidingswet Taakstelling huisvesting amv-ers Taakstelling statushouders Richtlijn Tijdelijke Bescherming Oekraïne Kern van de boodschap College van B&W heeft opdracht gegeven om een strategisch beleidskader Huisvesting en Opvang Vluchtelingen te maken. Doel is om in samenspraak met externe partijen en inwoners te komen tot een uitgewerkte aanpak op basis van een integrale lange termijnvisie met daarin kaders (landelijk, regionaal, lokaal), lokale doelstellingen, inspanningen, organisatie en financiën. Nadere toelichting Tot nu toe is de opvang en huisvesting van vluchtelingen als een crisis aangepakt.

Als gemeente willen we dat veranderen door toe te werken naar een meer bestendige en duurzame aanpak. De huisvesting en opvang van vluchtelingen is een grote maatschappelijke opgave. Met name in de asielketen zijn de uitdagingen groot. Op drie cruciale onderdelen stokt landelijk de afhandeling van asielaanvragen. Veel wachtende asielzoekers, een tekort aan opvangcapaciteit en achterstanden in huisvesting van statushouders vormen de belangrijkste oorzaken van de huidige landelijke situatie. Vanuit het Rijk en de regio wordt grote druk uitgeoefend op de individuele gemeenten om mee te werken aan (nood)opvang en huisvesting van verschillende groepen vluchtelingen (asielzoekers, statushouders en Oekraïense ontheemden). In het beleidskader nemen we de volgende wettelijke taken mee: Spreidingswet Omdat het niet lukt om voldoende opvangplaatsen te realiseren voor asielzoekers die daar recht op hebben is er de Spreidingswet. Met de komst van de Spreidingswet heeft de gemeente sinds 1 februari 2024 een wettelijke taak in de opvang van asielzoekers. De wet brengt verandering in de situatie waarin het

Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) afhankelijk is van de medewerking van gemeenten om voldoende opvangplekken mogelijk te maken. Doordat we als gemeente een wettelijke taak hebben gekregen bij de opvang van asielzoekers verandert deze situatie. Daarnaast wil het kabinet met deze wet een evenwichtigere verdeling van asielzoekers over Nederland realiseren en de situatie in Ter Apel verbeteren. Ondanks het gegeven dat de wet in het huidige formatie akkoord ter discussie wordt gesteld is uitvoering daarvan vooralsnog het uitgangspunt voor gemeenten. Taakstelling huisvesting amv-ers Voor de eerste 6 maanden van 2024 hebben we een taakstelling om 23 amv-ers te huisvesten. Momenteel wonen nu 18 amv-ers in het voormalige jongerenklooster aan het Vlier. Daarmee hebben we voor bijna 80% de taakstelling gerealiseerd. Taakstelling huisvesting statushouders Voor de eerste 6 maanden van 2024 hebben we als gemeente Deventer een taakstelling (incl saldo 2023) om 95 statushouders te huisvesten. Per 19 februari 2024 hebben 4 statushouders een woningen toegewezen gekregen. Daarmee is 4 % van de taakstelling gerealiseerd. Opvang Oekraïense ontheemden Maar ook geopolitieke ontwikkelingen zoals de oorlog in Oekraïne hebben invloed op taken die de gemeente Deventer uitvoert. Per 1 mei 2024 vangen we als gemeente 480 Oekraïense ontheemden op.

De verantwoordelijkheid voor de opvang ligt sinds 1 januari 2024 niet langer meer bij de burgemeester, maar bij de wethouder Asielzaken. Deze verschuiving van bestuurlijke verantwoordelijkheden zorgt ervoor dat de organisatie van de Oekraine-opvang niet langer door programma Veiligheid wordt verzorgd maar door programma Meedoen. Plan van Aanpak Plan van Aanpak Strategisch Beleidskader Vluchtelingen volgt begin juni 2024.