Printversie schriftelijk verslag

TRANSCRIPT VAN HET DUIDINGSDEBAT VAN DE RAAD VAN GEMEENTE DEVENTER d.d. 23 maart 2022

Aanwezig voorzitter griffier

R.C. König A. Kerver

raadsleden Gemeentebelang GroenLinks PvdA D66 VVD Deventer Belang CDA SP ChristenUnie DeventerNu DENK Deventer Sociaal

E.G. Grijsen T. van der Meulen R.S. de Geest J. Schuring B.J. Donkers S.R.J. Kleine Schaars T.W. Scholthof K. de Kok A.C. de Niet E.B. van den Nieuwenhof A. Kaya K. Schmidt-Versteeg

OPENING De voorzitter: Goedenavond. Goed om u allen te zien, in een bijzondere samenstelling. Vanavond doen we het duidingsdebat. Om met elkaar te bekijken: wat betekent nou de uitslag van deze verkiezingen voor de komende jaren? Ik ben zeer benieuwd naar uw inbreng op dat punt. De lijn is ook dat we afspreken dat aan het einde van de avond we ook wel proberen in ieder geval enig zicht te krijgen op hoe het proces in de komende weken van de informatie en de formatie zal gaan plaatsvinden. Alle beoogd fractievoorzitters of lijsttrekkers die gekozen zijn in de raad, krijgen vanavond de gelegenheid om toe te lichten hoe zij naar de uitslag van de verkiezingen kijken. En vervolgens sluiten we af met kandidaat-raadslid Grijsen, zal ik maar zeggen, om ook te kijken naar de vraag van: hoe gaan we vooruit in de komende weken? Dus we beginnen bij Gemeentebelang en we eindigen ook weer bij Gemeentebelang. Alex en ik hebben even gekeken: hoe doen we dit nou, dit debat? Eigenlijk is het voorstel dat we zoveel mogelijk gewoon even een korte statement per partij krijgen, in volgorde van groot naar klein. En er vervolgens daarna ook wel de gelegenheid is om elkaar te bevragen. Maar om het niet al bij voorbaat alle kanten op te laten gaan, doen we gewoon twaalf keer -want u bent met twaalf partijen in de nieuwe raad straks- doen we het op die manier.

Dus elkaar even niet onderbreken, leek ons het handigste. Niet omdat dat nou zo vervelend is, maar om een beetje orde in het debat te houden, denken we dat dat een gepaste werkwijze is. Kunt u zich vinden in die orde? Ja? Dan geef ik jou het woord, Liesbeth. Mevrouw Grijsen, gaat uw gang. Duidingsdebat Mevrouw Grijsen: Als kandidaat-raadslid, voorzitter, dat heb ik nog niet eerder mogen meemaken. Voorzitter, het is altijd weer spannend een periode van verkiezingen. Gemeentebelang kijkt terug op vier jaar constructief samenwerken binnen de gemeenteraad van Deventer, waarin we met elkaar mooie resultaten hebben bereikt. We kijken ook terug op een mooie verkiezingscampagne, waarin partijen elkaar in hun waarde hebben gelaten. En vooral uit zijn gegaan van eigen kracht. Deze campagne biedt een goede basis voor opnieuw een constructieve samenwerking voor de komende vier jaar. Waarin we met elkaar scherp kunnen zijn op de inhoud en daarbij altijd de bal spelen en niet de man. Voor onze inwoners zijn het onzekere tijden. De afgelopen jaren werd het leven

2

beheerst door de coronapandemie. Nu is er oorlog aan de rand van Europa, in Oekraïne. En prijsstijgingen, hoe de eindjes aan elkaar te knopen en wat te doen voor de mensen die nu zo geraakt worden door deze oorlog, beheersen het dagelijks leven. Minder aandacht voor de gemeenteraadsverkiezingen in deze tijd is voorstelbaar. Toch zijn we blij dat ruim de helft van onze stemgerechtigde inwoners vorige week de moeite heeft genomen om te gaan stemmen. Hierbij ligt er een opdracht voor ons als politieke partijen in Deventer om onze inwoners nadrukkelijk te blijven betrekken en bewust mee te nemen in gemeentelijke besluitvorming. Dit in de hoop dat over vier jaar weer meer inwoners gebruik maken van het recht hun stem uit te brengen. We zijn apetrots dat er zoveel mensen op Gemeentebelang hebben gestemd. Wij hebben ruim 1500 stemmen erbij gekregen. In totaal ruim 8600 stemmen, waardoor Gemeentebelang straks negen raadsleden in deze raad telt. Die allemaal op basis van voorkeurstemmen in de raad zijn gekomen. Ik moet even kijken: waar zit je? Ik feliciteer nieuwkomer SP met 1682 stemmen en een zetel in de gemeenteraad. Ook de andere winnaars, GroenLinks met 74 stemmen meer dan in 2018 en het CDA met 68 stemmen meer dan 2018. En beiden met een zetel meer dan bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen. Eigenlijk feliciteer ik ieder raadslid dat op 31 maart aanstaande wordt beëdigd.

Het is namelijk een enorme eer om in deze raad belangrijke besluiten te mogen nemen voor deze prachtige gemeente. En daarbij keer op keer een goede belangenafweging te mogen maken. Gemeentebelang ziet de uitkomst van deze gemeenteraadsverkiezingen als een beloning voor het beleid van de afgelopen periode, voor vier jaar hard werken. We zijn erin geslaagd de goede verbinding te leggen met de samenleving en hebben veel zaken in gang gezet. Denk aan de inzet op gebiedsontwikkeling, meer woningbouw, inzet en voorzieningen en nieuwe scholen, ontwikkeling van stadscampus De Kien, doorontwikkeling van het sociaal domein met meer nadruk op preventie. De inzet ook om nieuwe perspectieven te bieden aan onze dorpen, platteland en te werken aan duurzaamheid. De uitkomst van de verkiezingen zien wij als het vertrouwen van de kiezers om verder te gaan met deze opgave. Want er is nog veel te doen. Denk hierbij ook aan de snel vergrijzende samenleving en de wens om ook naar de toekomst toe een aantrekkelijke gemeente te zijn voor jong en oud. De opgaven die er liggen, vragen naar ons inzicht ook om stevige besluiten. Een goede prioritering en financiële soliditeit, zodat we kunnen blijven investeren in de samenleving. Dit vraagt om een stabiele coalitie en collegiaal bestuur, waarbij we gezamenlijk staan voor een duurzame en evenwichtige ontwikkeling van Deventer.

Gemeentebelang streeft naar een stabiel college en een breed draagvlak in de raad. Dit vraagt om een goede samenwerking in de raad, tussen de raadsleden onderling en tussen raad en college. Wij verheugen ons op de samenwerking met alle partijen in de raad. Als grootste partij en grootste winnaar van deze verkiezingen pakken wij de handschoen op. En nemen wij het initiatief tot het aanstellen van een onafhankelijke informateur voor de informatieronde. Dat willen we doen op basis van een heldere en transparante opdracht. De informateur zal ondersteund door en samen met de griffie met alle gekozen partijen het gesprek aangaan. Van de gesprekken wordt een verslag gemaakt en de informateur zal op basis daarvan aan de raad verslag doen. Ik hoor graag de duiding van alle andere partijen en kom daarna aan het eind van deze bijeenkomst graag bij u terug, om gehoord hebbende, een eventuele opdracht aan de informateur toe te lichten. En ook toe te lichten welke persoon wij daarvoor op het oog hebben. De voorzitter: Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de heer Van der Meulen van GroenLinks. De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel, voorzitter. Het is even wennen om zo snel het woord te krijgen. Wij feliciteren op de eerste plaats Gemeentebelang met hun enorme winst bij deze verkiezingen. We feliciteren ook het CDA met één zetel winst. En een welkom terug aan SP in deze raad.

Afgelopen week zijn we tegelijkertijd ook alweer geschrokken van de waarheid van een uitslag. Sommige zeer gewaardeerde collega’s in deze raad die keren niet terug. En sommige partijen die winst hadden verwacht, die waren teleurgesteld. Politiek is soms keihard. Alle nieuwe collega-raadsleden wensen wij heel veel succes met het invullen van de meest eervolle functie die je als inwoner van Deventer kunt hebben. Liesbeth Grijsen zei het net ook al: een fantastische functie. De inwoners vertegenwoordigen en de stem geven bij de beslissingen over de toekomst van onze stad en onze dorpen. Met twaalf partijen in deze raad zullen wij het sámen moeten doen. Progressief of behoudend, lokaal of lokaal met een landelijke oorsprong -want dat is ook lokaal- coalitie of oppositie, allemaal steeds met respect voor elkaar en in verbinding met elkaar, in het belang van Deventer. Tegelijkertijd zien wij het als een opgave om ook de nietstemmers ook weer naar de stembus te laten komen. Want het lage opkomstpercentage geeft ook bij ons zorgen.

3

En mevrouw Grijsen zei dat net ook al terecht: daar moeten we echt aan werken. In deze raad zijn wij de enige partij die twee keer achter elkaar in zetelaantallen uitgedrukt verkiezingswinst kan inboeken. In 2018 groeiden we van drie naar vijf zetels. En nu groeien we van vijf naar zes zetels. Daarmee zien wij -kom ik op de duiding van de uitslag- dat Deventenaren kiezen voor het belang van groen en natuur in een uitdijende stad. Wij zien Deventenaren die de welvaart eerlijk willen verdelen. Wij zien Deventenaren die het belang inzien van een rechtvaardige energietransitie. Wij zien Deventenaren die lef en leiderschap vragen bij acties tegen klimaatveranderingen. En stevige keuzes willen maken in het belang van toekomstige generaties. Deventenaren die met de gestegen energieprijzen inzien dat alleen al om geopolitieke redenen transitie naar duurzame energie geen keuze is, maar noodzaak. Met deze winst zullen wij de komende jaren ook blijven knokken voor wat kwetsbaar is in Deventer. Vier jaar geleden heeft deze raad besloten tot een zorgvuldige informatieronde met een informateur van buiten de raad. De onafhankelijke verkenner of informateur. Die informateur heeft toen ook een hele duidelijke opdracht meegekregen. En met de ondersteuning van onze griffie een transparant, schriftelijk rapport ter beschikking gesteld aan de raad, met navolgbare conclusies en aanbevelingen.

En ik onderschrijf de aanbeveling van mevrouw Grijsen helemaal, dat dat voor ons ook de meest gewenste weg is. En daar zien wij naar uit. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van der Meulen. Dan gaan we naar de Partij van de Arbeid, de heer De Geest. De heer De Geest: Ja, dank u wel, voorzitter. Voorzitter, het was een bijzondere campagnetijd. En het waren bijzondere gemeenteraadsverkiezingen; om meerdere redenen. Ten eerste bleek na half februari door het versoepelen van diverse coronamaatregelen dat er toch sprake kon zijn van een relatief normale campagne, met bijeenkomsten, debatten en ontmoeting. Fijn dat dat kon. Alhoewel een enkele coronabesmetting hier en daar toch nog wel roet in het eten kon gooien. Ik noem geen namen. De PvdA feliciteert de overige fracties van deze raad met hun behaalde zetels en kijkt uit naar de samenwerking in de komende jaren. Zoals dat kan gaan bij verkiezingen, zijn er ook enkele raadsleden niet herkozen bij deze verkiezing. En dat is altijd enorm spijtig voor deze Deventenaren, die zich de afgelopen jaren met veel energie hebben ingezet voor stad en dorpen. Het is toch ook belangrijk om dat te memoreren.

Voorzitter, terwijl wij hier onze democratie vieren -via deze gemeenteraadsverkiezingen in vrijwel al onze gemeenten in Nederland- vechten op zo’n 1700 kilometer hiervandaan miljoenen mannen en vrouwen voor hun vrijheid en democratie. Het toont ons vanuit die verschrikkelijke oorlog in Oekraïne hoe kwetsbaar die vrijheid kan zijn. En zeker als deze wreed wordt aangevallen. Maar het toont ook hoe belangrijk het juist is dat we onze democratie blijven onderhouden en versterken. En dat voelde toch ook nog wel eens dubbel en wrang om in deze tijd campagne te voeren. Maar een democratie onder druk sta je ook bij door juist je eigen democratie te vieren. We moesten als nieuwe, aanstaande raad vorige week wel vaststellen dat maar 51 procent van de Deventer kiezers de moeite heeft genomen om te gaan stemmen. Dat is toch een teleurstellend laag opkomstpercentage. Terwijl gemeenteraadsverkiezingen toch echt ergens over gaan. Dichterbij komt het bijna niet qua democratie. Waarbij het over je eigen woning, straat, werk, zorg en ondersteuning kan gaan. Gemeenten gaan tegenwoordig, gepaard met verschillende problemen en uitdagingen weliswaar, meer en meer over onderwerpen die direct van invloed zijn op veel van onze inwoners. En ik vind het ook lastig, wij vinden het als PvdA ook lastig om nu aan te geven wat de oorzaak voor die beperkte opkomst is. En ook hoe je dat op zou moeten lossen.

We kunnen er ook niet aan voorbijgaan. Deze lage opkomst vormt een uitdaging voor ons allemaal en vraagt ook echt een goede analyse. Dus ook een opdracht aan onszelf om hier in Deventer aan te blijven werken. Hoe kunnen we de deelname en betrokkenheid van onze inwoners echt verbeteren? Zodat ze ook echt meer naar de stembus komen, om hun democratische verworvenheid te vieren. Voorzitter, kijkend naar de uitslag van vorige week, merk ik een aantal zaken op. Gemeentebelangen heeft een winst geboekt -knappe winst- en is met afstand de grootste partij in deze gemeenteraad. En dan is het wat betreft de Partij van de Arbeid dus ook logisch dat zij het voortouw neemt in het aanstellen van in dit geval -zoals mevrouw Grijsen net al zei- een onafhankelijke informateur. En dus vandaaruit ook het voortouw neemt in de formatie. Het resultaat van de PvdA is solide en biedt goed perspectief met de vijf zetels die wij behaalden. Onze partij staat niet stil en maakt ook een ontwikkeling door. We zijn er trots op dat die heeft geleid tot een mooie lichting en mix van ervaren en talentvolle

4

nieuwe volksvertegenwoordigers, met optimisme en verbindend met anderen in onze stad en onze dorpen. En daarin zullen we ook ons gedachtengoed in deze raad uitdragen, in ons gedeelde belang voor wat goed is voor Deventer en haar inwoners. Gericht op samenwerking en resultaat voor datgene wat we willen bereiken voor Deventer. En vanuit dat gegeven willen we dan ook onze bestuurlijke verantwoordelijkheid weer nemen. Er liggen immers een aantal grote opgaven voor ons voor stad en dorpen. En daarbij staat, vanuit die grote opgaven, voor ons voorop dat het van groot belang is om een stabiel stadsbestuur te formeren. Een stadsbestuur, een coalitie die elkaar op inhoud weet te vinden en daarbij ook vanuit stabiliteit en koersvastheid richting weet te geven aan die opgaven voor Deventer. En dat alles overigens, en dat is zeer belangrijk, ook in goede samenwerking met de gemeenteraad, met alle partijen. Samen staan we immers sterker. We staan voor de opgave om de komende jaren flink door te bouwen, zodat in Deventer mensen weer een betaalbare woning kunnen vinden. Zowel stad als dorpen. Want wonen is zoveel meer dan alleen een dak boven je hoofd. En dat brengt een opgave met zich mee waar we in de afgelopen jaren ook al flink richting aan hebben gegeven. Waar we ook flink op moeten doorbouwen; letterlijk en figuurlijk.

Om fijn te wonen, fijn wonen mogelijk te maken, ons voorzieningenniveau op peil te houden en Deventer en de dorpen te versterken. En als we dat voor elkaar weten te krijgen, dan hebben we ook echt goud in handen. En daarbij moeten we ook oog hebben voor duurzaam en betaalbaar wonen. En laten we niet vergeten dat het moeilijk groen doen is als je rood staat. We moeten dus zorgen dat onze inwoners ook echt mee kunnen doen. Dat ze kunnen rondkomen en goed geholpen worden als dat niet lukt. We versterken onze buurtvoorzieningen. We investeren in preventie, zowel van schulden en armoede als gezondheidsproblemen. En zorgen dat het niet uitmaakt in welke wijk je woont of hoe hoog je inkomen is om in Deventer gezond te kunnen leven. Kortom, voorzitter, genoeg opgaven waarin al veel gebeurt, maar waarin we de komende jaren als raad en college samen verder meters moeten maken voor onze inwoners. Dus voorzitter, samenvattend, de PvdA wil zich daarvoor inzetten. En we willen die verantwoordelijkheid voor die opgaven dus ook bestuurlijk nemen. We kijken uit naar de vervolgstappen na vanavond. We gaan het gesprek met de informateur en andere fracties vol enthousiasme en vol energie aan. De voorzitter: Dank u wel, de heer De Geest. Dan gaan we naar de heer Schuring, D66. De heer Schuring: Dank u, voorzitter. Ik sta graag namens D66 stil bij de duiding van de uitslag.

Een uitslag waarmee D66 haar vier zetels kan behouden. Daarmee zijn we tevreden. Al hadden we een betere uitslag gewenst en verwacht. We hebben nu ook helderheid over de samenstelling van de fractie. Wij kunnen aan de slag. Ik wil kort op vijf punten ingaan met mijn inbreng namens D66. Iets over de opkomst, de winnaar, duurzaamheid, de informatieronde en enkele schoten voor de boeg die wij tijdens de informatieronde zullen inbrengen. De opkomst. Slechts de helft van de kiezers heeft in Deventer de moeite genomen om van het stemrecht gebruik te maken. De andere helft dus niet. Dit vinden we een zorgelijke trend. Als dit doorzet, komt het mandaat van de gekozen volksvertegenwoordiger ter discussie te staan. Namens wie spreekt een raad nog bij een opkomst van bijvoorbeeld veertig procent? Of minder zelfs, zoals in Rotterdam. Waarom keren steeds meer inwoners zich teleurgesteld af van de politiek? En waarom zien we die trend in nog sterkere mate in de sociaal wat zwakkere wijken? Ik ga op deze plek geen antwoorden geven op deze vragen naar de oorzaken van de lage opkomst. Dit is een landelijke vraag, maar ook een vraag voor Deventer. D66 ziet hier wel een extra goede reden in om de komende raadsperiode te experimenteren met nieuwe vormen van inwonersparticipatie.

Dit ook vanuit de overtuiging dat het belangrijk is om echt álle lagen van onze inwoners te betrekken bij belangrijke beslissingen die onze inwoners raakt. Participatie mag geen privilege worden van de beter gesitueerden in onze gemeente. Het tweede punt gaat over de duidelijke winnaar. In Deventer wint het lokale Gemeentebelang twee zetels. Dat is echt heel knap werk. Opvallend en ook heel knap dat alle kandidaten van Gemeentebelang op eigen kracht en met veel steun vanuit de eigen netwerken, de eigen kern, of wijk, met voorkeursstemmen rechtstreeks in de raad is gekozen. Een prachtige start als volksvertegenwoordiger. Veel waardering daarvoor. Hoe is dit te duiden? Tja, ik duid het ook een beetje als een signaal dat heel veel kiezers stemmen op een partij die staat voor verantwoordelijkheid. Voor voorspelbaarheid en betrouwbaarheid. Geen gedoe, geen gekkigheid, financiële soliditeit en continuïteit. Een partij die ervoor zorgt dat de winkel open blijft voor de dagelijkse boodschappen. Liefst niet steeds wekelijks nieuwe opstellingen van de rekken en zonder verbouwingen. En een partij die heeft laten zien dat ze daar goed in is. En

5

dat is knap, dat zien de kiezers. En dat wordt beloond. Andere lokale partijen blijven gelijk qua zetels, maar dalen qua aantal stemmen. Met één uitzondering: Deventer Nu. Knap dat die toch gestegen is. Er is geen algemene trend in Deventer dat lokale partijen winnen. Kiezers stemmen lokaal selectief. Knap van Deventer Sociaal dat ze een volle zetel hebben kunnen behouden. Ondanks de komst van SP -ook van harte welkom- die bij de PvdA wellicht één zetel lijkt te hebben weggelokt. Het is ook opvallend dat de coalitiepartijen over de afgelopen periode per saldo drie zetels gewonnen hebben. Van de vijf coalitiepartijen winnen er drie -ook heel knap werk van het CDA- verliest er een, en mijn partij blijft gelijk. Van ‘regeren is verliezen’ is geen sprake van in Deventer. Dan duurzaamheid, voorzitter. Veel kiezers willen niet alleen de winkel draaiende houden, maar willen ook dat de winkel verduurzaamt. Zowel qua huisvesting, verwarming, maar ook qua assortiment. Dat signaal heeft GroenLinks goed opgevangen en verwoord, en ontvangen daarvoor de zetelwinst. Ook wat betreft de slechts negentig stemmen extra ten opzichte van vier jaar geleden. Dat belang heeft GroenLinks beter over de bühne gebracht dan mijn fractie en ondergetekende.

Maar laten we niet vergeten: het betreft hier niet zozeer standpunten van partijen, maar het gaat ook om de wettelijk verantwoorde opdracht om te verduurzamen. En CO 2 wettelijk voorgeschreven ingrijpend te reduceren. Er ligt dus ook een wettelijke opdracht om de winkel te verbouwen. Ook al wensen veel kiezers het liefst alles bij het oude te laten. Partijen die de noodzaak ervan ter discussie hebben gesteld afgelopen campagne, met een eendimensionale focus op bijvoorbeeld geen windmolens, zijn daarvoor niet beloond. En dat is nog eufemistisch uitgedrukt. Onderschat de kiezers niet. Die denken wel na over het nageslacht. De informatieronde. Voorzitter, de vraag is: hoe verder? D66 ziet graag een gedegen en serieuze verkenning van alle mogelijke coalitie-opties. Welke meerderheden zijn mogelijk om de winkel, zowel voorspelbaar als rendabel open te houden? Als ook nog te verbouwen om de verduurzaming mogelijk te maken. Met natuurlijk ook oog voor de betaalbaarheid van de producten en de salarissen van het winkelpersoneel. Dat is de opdracht voor een snel te starten informatieronde. En wij hebben goede herinneringen aan de analyse van vier jaar geleden en de werkwijze die daarbij is gehanteerd. Een analyse die vervolgens naar de raad terug kan worden gelegd door een gezaghebbende informateur.

En ik ben heel blij te horen dat mevrouw Grijsen ook aangaf dat ze die werkwijze eigenlijk ook voor ogen heeft. Een analyse die we hier in de raad vervolgens kunnen bespreken en die dan ook logisch acceptatie tot gevolg heeft dat een raad zich daarin kan vinden. Een les uit 2018. Als laatste, voorzitter, welke punten zullen wij inbrengen in die informatieronde? De raad kent ons als een fractie met veel oog voor continuïteit en financiële soliditeit van de winkel. En kent ons tegelijkertijd ook als een fractie met oog voor de noodzaak om te vernieuwen en zo nodig te verbouwen. D66 beseft al te goed dat er nu ook een behoudende meerderheid van vier partijen mogelijk is, dus mede die de focus primair legt op het openhouden van de winkel en over vier jaar wel verder ziet. Voor zo’n coalitie is D66 niet te porren. Niet mee ontwikkelen met wat de stad van ons vraagt, leidt op langere termijn tot grotere brokken. Dan gaat de winkel failliet. En daarvoor wil D66 geen verantwoordelijkheid dragen. Wij willen door in de spirit van de afgelopen coalitieperiode. Behoedzaamheid en financiële soliditeit als voorwaarde om te kunnen investeren en te anticiperen op nieuwe opgaven. Voor urgente plannen moet geld zijn. En dan gaat het niet alleen om de verduurzaming en de betaalbaarheid van producten en personeel.

Het gaat ook om de nieuwe woningen voor het nieuw te werven personeel voor het nieuwe filiaal. Want wij willen immers groeien. En dat gaat ook om de openbare ruimte rondom die winkel. En de tijdsbesteding van personeel en winkelend publiek in de avonduren buiten de openingstijden van de winkel. D66 wil dus serieus meer dan de winkel openhouden. Wij willen verder bouwen aan een aantrekkelijk, duurzaam en toekomstbestendig Deventer. Voor een coalitie die daarvoor gaat, wil D66 graag medeverantwoordelijkheid dragen. Wat ons betreft gaan we snel starten met die informatieronde, want er is nog heel veel werk aan de winkel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Schuring. Dan geef ik de heer Donkers het woord, voor de VVD. De heer Donkers: Ja, dank, voorzitter. Ik zal het wat korter houden dan de anderen. En ik zal mij ook voornamelijk focussen op een analyse van onze eigen campagne. Want wij zijn hier vanavond natuurlijk wel met een dubbel gevoel. We hadden gehoopt dat we de twee zetels winst, van vier jaar terug, konden vasthouden. En dat is niet gelukt. En dat betekent enerzijds dat we met minder VVD-zetels het VVD-geluid kunnen laten horen hier in deze zaal en daarbuiten. En dat we afscheid moeten nemen van de raadsleden die heel graag nog een ronde hadden gewild. En ook dat geldt voor andere partijen. Die verliezen ook. Aan de andere kant staat de winst van

6

Gemeentebelang. Onze welgemeende felicitaties gaan uit naar Gemeentebelang, dat een duidelijk mandaat heeft gekregen. En uiteraard naar GroenLinks, CDA en nieuwkomer SP. Nu de teleurstelling van de verkiezingen ook bij ons is weggeëbd, komt er ook ruimte voor een ander gevoel. En dat is dat we vooruit willen. We hebben een goed en lang gesprek gehad binnen de nieuwe fractie. En ook naar elkaar uitgesproken dat we die vier zetels zo optimaal mogelijk willen gebruiken. We willen vanuit een solide financiële basis investeren in de stad en dorpen. En echt keuzes maken op het gebied van wonen, maar ook verduurzaming en cultuur. Dat betekent dat de VVD ondanks de tegenvallende resultaten, het verlies, openstaat om onderdeel uit te maken van een gezonde coalitie. We zijn blij dat mevrouw Grijsen heeft aangegeven om het voortouw te nemen. Wat ons betreft ook volledig logisch. En het is goed om te horen dat er een onafhankelijke informateur komt. We staan open voor een open en constructief gesprek om samen tot een nieuw gemeentebestuur te komen. Dank, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Donkers. Dan gaan we naar Deventer Belang, de heer Kleine Schaars. De heer Kleine Schaars: Dank u, voorzitter. Nou, ook mijn fractie en ik zal het niet zo lang duiden als andere fracties in deze raad. Ja, de verkiezingen zijn achter de rug. En wij zijn eigenlijk best wel geschrokken.

En dan met name van het opkomstpercentage. En dat horen we van iedereen. Mijn belangrijkste zorg is denk ik dan ook dat het met name aan u als voorzitter van de kiesraad misschien wel is om een actieplan te bedenken. Zodat we over vier jaar echt met meer mensen naar die raad gaan. En dat is niet alleen dat wij met z’n allen dat als gemeenteraad moeten gaan organiseren, dat er meer stemmers komen. Maar er is echt wel iets aan de hand. Dat is niet alleen landelijk, maar in Deventer kunnen we dat beïnvloeden. Dus laten we dat absoluut proberen. Als wij terugkijken naar de verkiezingen: ja, wij waren graag gegroeid. Maar voorlopig zijn we stabiel gebleven met drie zetels. Daar zijn we blij mee. Ook wij zitten er met voorkeurstemmen in. Ook daar zijn we blij mee. Dat maakt wel dat wij met een hele solide basis weer aan deze volgende vier jaar gaan beginnen. En dat doen we graag. Ik wil met name Gemeentebelang feliciteren. En ik vind dat echt ontzettend knap. Dat is ongekend. Dat is van vroeger tijden dat wij partijen hadden met zoveel zetels aan één partij. En ik vind het ook prachtig als Gemeentebelang daar gewoon het voortouw in neemt om met deze informatie te beginnen. GroenLinks, knap gedaan! Petje af. Het CDA, gefeliciteerd. En ook de SP, welkom terug. Mijn fractie staat open voor veel. Mijn fractie wil graag constructief en op inhoud met iedereen het gesprek aangaan.

En we zien uit naar de gesprekken. Wij hopen dat deze gemeenteraad over vier jaar kan zeggen: we hebben met zijn allen weer iets moois gerealiseerd. Want dat het over samenwerken en vertrouwen moet gaan, dat moet volgens ons de basis zijn. Daarmee kunnen wij de Deventer burger helpen. Daarmee helpen we deze samenleving verder. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kleine Schaars. En dan gaan we naar het CDA, mevrouw Scholthof. Mevrouw Scholthof: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik begin om te zeggen dat ik heel blij en trots ben dat ik hier als nieuwkomer mag zitten. Dat wil ik toch eerst even uitspreken. En natuurlijk feliciteer ik ook Gemeentebelang en GroenLinks en de SP. Als CDA zijn wij van een kleine middenpartij naar middelgrote middenpartij gegaan. Dat vonden we zelf heel leuk klinken. Dus dat is voor ons heel belangrijk. 51 procent opkomst, er is al heel veel over gezegd. Voor mijzelf is het een drijfveer om de politiek in te gaan, om het vertrouwen tussen burger en politiek zo goed als mogelijk te herstellen. Zichtbaarheid en participatie doen er toe, dus ik voel echt draagvlak daarvoor. Dus dat vind ik goed om te horen. Wat geven we mee aan de informateur? Want ook ik ga het kort houden. Coalitie is plus drie zetels beloond. En het lijkt ons daarbij logisch om de huidige coalitiesamenstelling als eerste te verkennen. Dat als eerste.

Qua inhoud, u kent na een leuke, mooie campagne onze inhoud. Dat wij willen bouwen naar behoefte, voor in eerste instantie jongeren en senioren. Het goede werk van het sociaal domein, dat noem ik nog even. Ons raadslid Els van der Mik die afscheid neemt van haar raadszetel. En bij het sociaal domein moet ik toch meteen aan haar denken. Dat goede werk doorzetten. En de bruisende binnenstad en vitale dorpskernen. Nou, geen nieuwe punten voor u, denk ik, voor het CDA. Dat is waar wij voor staan. En het CDA Deventer is in principe bereid tot het nemen van bestuurlijke verantwoordelijkheid. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Scholthof. En dan gaan we naar de heer De Kok van SP. Gaat uw gang.

7

De heer De Kok: Ja. Had ik nog even niet op gerekend, maar … De voorzitter: Ik houd keurig de volgorde aan die de kiezers ook hebben aangegeven. De heer De Kok: Nou, prima. Ja, dank u allemaal. Tenminste voor degenen die zojuist gesproken hebben, voor de felicitaties aan ons. Dat wij weer terugkomen in de raad. Wat ons het meeste zorgen heeft gebaard tijdens deze verkiezingen, is dat de opkomst uiteraard … Ik vind het raar om mezelf zo te horen, maar het zal wel even wennen zijn. De opkomst is denk ik met name zorgelijk omdat heel veel mensen gewoon niet zijn gaan stemmen. Niet meer geïnteresseerd zijn in de politiek. Dat is ook het verhaal wat mijn landelijke partijleider aanhoudt. Wij gaan er hopelijk met een redelijk solide bestuur aan werken om daar ideeën voor aan te leveren, hier in de raad. Ook om te kijken of we burgers, ik noem het liever inwoners dan burgers, toch betrokken te krijgen bij de politiek. Wij zijn ook uiteraard een partij van de straat. Dat hebben we de afgelopen twee jaar minder kunnen doen dan wij gehoopt hadden. Toch zijn we af en toe wel echt de buurt in gegaan. Daar hoor je echt gewoon puur van mensen hoe ze dingen beleven, hoe ze dingen ervaren. En ik denk dat wij daar hopelijk een goeie vertaalslag van kunnen maken hier in de raad.

En wat betreft coalitie en dergelijke, wij zijn als nieuwkomer daar niet, willen we gewoon gaan bouwen aan degelijke partij. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer De Kok. Dan gaan we naar de heer De Niet. De heer De Niet: Ja, dank u wel. Fijn om hier weer ook in het midden te zijn. Laat ik daarmee beginnen. Ik heb misschien moeite om het kort te houden. Dus spreek me daar ook vooral op aan als het niet zinvol is wat ik te berde breng. Om te beginnen toch even felicitatie aan de winnaars. Dat is denk ik belangrijk om te zeggen. Gemeentebelang, een knappe prestatie, inderdaad, met negen zetels terugkomen. En ook inderdaad veel voorkeurzetels. Dus alle kandidaten op voorkeurzetels, dat is echt knap. Dat betekent ook veel draagvlak inderdaad. GroenLinks, van harte gefeliciteerd met de winst. Ook de Socialistische Partij, van harte welkom in ons midden weer. En ook het CDA, toch tegen de landelijke trend in, wat buitengewoon knap is. En er is al gesproken over die -als het gaat over de duiding van deze uitslag- over die lage opkomst. Dat baart ons ook zorgen. Want het betekent ook dat wij eigenlijk als raad maar krap de helft van de inwoners van Deventer vertegenwoordigen. En dat is toch wel zorgelijk. En het is nog wel gissen naar de oorzaken. Maar toch een paar pogingen, in ieder geval dingen die wij hebben gezien en ook hebben gehoord. Ook in de campagne.

Er is toch een kloof tussen politiek en inwoners. Ook een stuk desinteresse voor wat er hier in het stadhuis gebeurt. We hebben ook gemerkt dat het toch moeilijker is die kiezer te bereiken. Dat heeft met de oorlog te maken, in de Oekraïne. Maar ook met corona, waardoor we ook als raad, denk ik, meer naar binnen gekeerd waren. Moeite hadden om het contact te zoeken. Dat gaat via schermpjes nu eenmaal wat ingewikkelder. En dat heeft echt wel die kloof ook met onze inwoners vergroot, denk ik. En ook specifiek voor onze eigen achterban geldt ook … Wij zijn ook iets geslonken in stemmen. Dat heeft voor een deel ook wel te maken met dat ook een deel van onze eigen achterban is verstrikt geraakt in complotdenken en de afstand tot de politiek is vergroot. En er echt wantrouwen is naar wat de overheid zoal doet op coronavlak. Dat hebben wij in ieder geval gehoord in onze campagne. En over de breedte, ik denk dat ook eigenlijk de campagne best wel tam was. Er waren geen extremen, maar misschien ook te weinig de verschillen benadrukt. We hebben ook, weinig aandacht was ervoor in de lokale pers. Dat wil ik toch ook wel even benoemen. Onze lokale omroep was aan het opstarten. En heeft eigenlijk weinig aandacht besteed -behalve aan het slotdebat- aan de verkiezingen. De Stentor heeft slechts een handvol artikelen geschreven.

Geen interviews met lijsttrekkers, geen beschouwende artikelen, geen terugblik op de afgelopen periode, geen uitgebreide analyse van programma’s. Het was best wel karig. En ik denk dat dat zorgelijk is. En het laatste punt dat ik wil benoemen, wat in de Volkskrant volgens mij een paar weken geleden stond: de raad is toch wel overbelast. En er is weinig tijd om de straat op te gaan. Er wordt te veel in het stadhuis gezeten en vergaderd. En te weinig naar buiten gegaan. En dat is denk ik een opdracht ook aan ons allen. En misschien toch ook om als symptoom daarvan te benoemen, ja. Een week voor de verkiezingen was hier de raad nog aan het vergaderen. En je kunt je wel afvragen of dat dan de juiste keuze is. Was dat niet het moment om ook echt naar buiten te zijn? Dus moeten we niet een verkiezingsreces invoeren, zoals ook dat landelijk gebeurt? Dat was een beetje de duiding van de lage opkomst.

8

En ik denk dat we die ook nog verder moeten analyseren. Ik sluit me helemaal aan bij de woorden die daarover eerder zijn gezegd. Dan de inhoudelijke duiding. Want onze conclusie is wel dat simpele leuzen zoals ‘geen windmolens’ hebben in ieder geval geen resultaat gehad. De partijen zijn óf gelijk gebleven, óf licht gekrompen. En gematigd en stabiel heeft gewonnen. Dus Gemeentebelang, CDA en ook GroenLinks -op het vlak van het groene- die hebben gewonnen. De coalitiepartijen hebben in de breedte drie zetels gewonnen, is ook al gezegd. Dus dat geeft ook aan dat het zittende bestuur in ieder geval is beloond voor het beleid. Nou, wij zijn zelf stabiel gebleven. Daar zijn we blij mee, met het behoud van onze zetel. We zijn wel teleurgesteld in dat we wat stemmen hebben verloren. En blijkbaar zijn we er toch ook onvoldoende in geslaagd om onze eigen achterban te motiveren. Dus daar zien wij een taak voor onszelf. En conclusie over zowel inhoud als opkomst, dat de gemiddelde Deventenaar in ieder geval minder betrokken is bij het politieke. Zich in ieder geval niet gek laat maken. En ook niet voor de gek laat houden. Op zich ook aardig tevreden is met het huidige beleid. De coalitie is beloond. En kiest voor stabiel met een duurzaam accent. En uit deze conclusie zien wij voor de gemeenteraad, het college, toch de volgende opdrachten.

Om in ieder geval te investeren in die lokale democratie. Dus organiseer je inspraak. Participatie is bij besluiten nog belangrijker geworden. Maak ook een plan, denk ik, voor het versterken van de lokale journalistiek. Ik denk dat dat echt een opgave is, om daar de komende jaren aan te werken. En ik denk dat wij als gemeenteraad zelf minder intern gericht moeten zijn en meer naar buiten moeten kijken. En dan advies richting coalitievorming. Wat ons betreft ligt het initiatief heel duidelijk bij Gemeentebelang. En toch ook wel in samenspraak met GroenLinks, als grote winnaars. Begin goed, doe meteen een verkenning, inderdaad, in de diepte. Op de inhoud, zoals vier jaar geleden ook is gedaan. Dus ik ben heel blij dat te horen, ook van mevrouw Grijsen. En ook als het gaat over coalitievorming: zorg ook voor tegenspraak, ook in de raad. De afgelopen vier jaar hadden de coalitiepartijen wel veel zetels in de raad. En ik hoorde mevrouw Scholthof zeggen van: ga uit van de zittende coalitie. Dan heeft die een nog veel grotere meerderheid in de raad. De vraag is wel of dat wenselijk is. En ik denk juist niet. We moeten ook zorgen dat er een goed tegenspel tussen coalitie en oppositie is. En daar heb je ook een sterke oppositie voor nodig. Dus kijk ook daar kritisch naar. Naar onszelf zou ik zeggen: bescheidenheid past ons.

Maar mocht het wenselijk of nodig zijn, dan zijn we allen bereid om verantwoordelijkheid te nemen. En daarover mee te praten. En als het gaat over de inhoud, dan moet het gaan over -wat ons betreftdie betrouwbare, toegankelijke overheid. Die er voor elke inwoner is. En die luistert en de inwoners betrekt bij besluiten. Die woningbouw die betaalbaar moet zijn en voor de toekomst; ook gericht op ouderen. De opgaven rond duurzaamheid, rond de RES. En de impact die dit heeft op de omgeving en het buitengebied. En als je die dingen aan elkaar verbindt, dan kom je ook op het manifest dat door een groot deel van de mensen die hier zijn ook getekend is. Dus het manifest Aanpak energiearmoede. Die uitdaging om te zorgen dat iedereen mee kan doen in die energietransitie. En dan ten slotte, iets wat onzeker is, de effecten van de oorlog in Oekraïne. Dat is denk ik iets wat ook in de coalitieonderhandeling echt wel mee moet spelen en mee mag spelen. Er komt een vluchtelingenstroom op gang die ook druk gaat zetten op onze samenleving. Ook hier in Deventer gaan we dat merken. Dat is onzeker. Maar daarvoor is het wel nodig om een stabiele coalitie te vormen, die in ieder geval koers kan houden. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer De Niet. Dan gaan we naar de heer Van den Nieuwenhof van DeventerNu. De heer Van den Nieuwenhof: Ja, dank u wel, voorzitter.

Nou, voor ons als DeventerNu zijn we verheugd dat we weer vier jaar gekregen hebben van onze kiezers. Ik ben ook blij dat ik nu op nummer 10 sta, in plaats van 11. Dus er is wel een upgrade. Dat kunnen we altijd waarderen. Gefeliciteerd natuurlijk ook Gemeentebelang, als grootste partij. En we verwelkomen ook SP als nieuwkomer. Helemaal goed. Wat ons opvalt, is dat de kiezer heeft gekozen voor de lokale partijen. Maar wij zijn lokale partij, dus prima dat die trend wordt voortgezet. En dat was volgens mij ook wel landelijk, in een heel groot gedeelte. De coalitie heeft er drie zetels bij gekregen. Nou, gefeliciteerd voor GroenLinks, voor D66. De kiezer heeft ook gekozen voor de coalitie die er nu zat. Want anders hadden we natuurlijk nooit zoveel stemmen erbij gekregen. Dus de koers die de coalitie heeft gevoerd, daar kunnen wij wat mee doen. Alleen waar wij eigenlijk toch wel een heel groot probleem mee hebben, is de verhouding 24 coalitie en 13 oppositie. Dus ik hoop eigenlijk dat er straks met de informateur, dat daar die verhouding 24 - 13, dat dat bijvoorbeeld 22 - 17 zou worden. Dat lijkt me veel leuker in dat spel wat we de komende

9

vier jaar gaan voeren. Woningen en parkeerdruk zijn voor ons een belangrijk gegeven. En laten we nou ook even nadenken over de uitspraak die Bertus deed, over de grootste zebra van Europa. Hè, de Welle. Dat vond ik ook wel een hele passende. Alleen, ja, wij staan daar toch iets anders in. En voor de rest, de gesprekken met de informateur als Gemeentebelang, vinden wij natuurlijk prima dat ze dat voortouw nemen. En we houden de lijn open. En dat was het. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van den Nieuwenhof. En dan gaan we naar de heer Kaya van Denk. De heer Kaya: Ja, voorzitter, dank je wel. Ook vanuit onze kant de felicitaties richting Gemeentebelang, GroenLinks en het CDA. Proficiat dat jullie toch heel erg gegroeid zijn. SP, welkom in de raad. Ik heb jullie in de vorige periode niet gekend, maar we gaan elkaar opzoeken, denk ik, aankomende vier jaar. De opkomst van de stemmers, dat is al vele malen genoemd hier, viel ons ook tegen. Hierdoor moeten wij ons realiseren dat de kloof tussen de burgers en de politiek alsmaar groter is geworden. Dat kunnen we onszelf aanrekenen. Daarnaast constateer ik -en ontvingen wij signalen- dat veel mensen voor een dicht stemlokaal hebben gestaan. En dit wellicht het enige moment was dat ze zouden kunnen stemmen. Een gemiste kans voor onze democratie. Ik wil een aantal punten aanstippen.

Wat belangrijk is, is om de komende jaren oog te hebben voor de mensen met de kleinere portemonnee. Bevorderen van werk en ervoor zorgen dat werken loont! We zullen thema’s als woningaanbod en zorg voor zowel jongeren als ouderen, inspraak van burgers is wat ons betreft ook heel belangrijk. Daar heeft de heer De Niet het ook over gehad, dus participatie moet worden bevorderd. Het herzien van Diftar, daar moeten we het allemaal over hebben. We hebben het in de verkiezingscampagnes allemaal daarover gehad. Laten we dan ook binnen de kortste keren om tafel gaan zitten om dat te gaan herzien, wat ons betreft. Als we het hebben over veiligheid, vinden we het belangrijk dat wij sleutelfiguren gaan opvangen in de wijken en in dorpen. Als we kijken naar duurzaamheid en het opwekken van energie, die kunnen we niet afzonderlijk van elkaar zien. Hier moeten wij zorgvuldig mee omgaan. Wij zien veel mogelijkheden in het verduurzamen van bestaande woningen, zowel huur als koop. Als huizen goed geïsoleerd zijn, hoeft er ook niet veel gestookt te worden. Wat ons betreft is sporten en bewegen ook een heel belangrijk punt. En dat mag in de aankomende raadsperiode ook wel, wat ons betreft, terugkomen. Met name het bevorderen van zwemmen en ervoor zorgen dat onze jongeren niet zonder zwemdiploma de basisschool verlaten. Daarnaast sportaccommodaties in de buitenlucht faciliteren.

Ook is het belangrijk om de kunst en cultuur te helpen en te kijken naar mogelijkheden in plaats van onmogelijkheden. Kunst en cultuur maakt de gemeente Deventer levendig en brengt mensen bij elkaar. Wij zullen net als in de afgelopen periode constructief meedenken en meebeslissen. En wij wensen de informateur heel veel succes met de gesprekken. En vragen hem of haar om oog te hebben voor de kleinere partijen die wellicht héle grote wensen hebben. Dank je wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Kaya. Dan gaan we naar mevrouw Schmidt, Deventer Sociaal. Mevrouw Schmidt-Versteeg: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen waren voor ons een mooi resultaat. Wij hebben laten zien dat wij een vaste basis kiezers in de stad aan ons hebben weten te binden. Aan de andere kant natuurlijk hadden we op meer gehoopt. Maar dat geldt volgens mij voor iedereen. Ik wil de winnaars feliciteren, GroenLinks en Gemeentebelang. En ik wil ook mijn zorgen uitspreken over de lage opkomst. De uitslag is in hoge mate beïnvloed door de mensen die níet hebben gestemd. Op diverse plekken daalde de opkomst tot onder de vijftig procent. Mensen die niet gestemd hebben, hebben daar een goede reden voor. En wij vinden dat wij, allemaal, het hele gemeentebestuur, dit signaal heel serieus moeten nemen.

Hoe gaan we de komende vier jaar voorkomen dat nog meer mensen het vertrouwen in onze gemeenteraad en de lokale politiek verliezen? En hoe gaan wij ervoor zorgen dat deze mensen zich over vier jaar wél vertegenwoordigd voelen door ons? Volgens onze fractie kan dat alleen als het roer om gaat. Er zijn veel uitdagingen op het gebied van bestaanszekerheid, het sociale domein, duurzaamheid, wonen, veiligheid en cultuur. Uitdagingen die wat ons betreft de afgelopen vier jaar onvoldoende zijn aangepakt. Dat betekent voor ons dat zij een college willen dat niet op de centen blijft zitten, maar de aankomende vier jaar écht investeert in de stad en haar inwoners. We zien ook graag een college dat daartoe in staat is. Wij willen onze verantwoordelijkheid nemen, maar net als

10

vier jaar geleden past ons, met één zetel, de rol van bescheidenheid. Maar als er een beroep op ons wordt gedaan, zullen wij daar niet voor weglopen. Gezien de uitslag ligt wat ons betreft de bal voor de coalitievorming bij de grote winnaar van deze verkiezingen, dus Gemeentebelang en GroenLinks. Een coalitie met die twee partijen wordt gezien de afgelopen vier jaar vast lastig. We laten ons daarom ook graag verrassen. We wensen de informateur veel sterkte en wijsheid toe. En gaan de komende periode afwachten wat er gebeurt. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Daarmee hebben alle twaalf lijsttrekkers -en misschien wel beoogd fractievoorzittershun bijdrage geleverd. Ik kan me voorstellen dat het toch leidt tot behoefte om onderling vragen stellen, debat te voeren. De heer Van den Nieuwenhof. De heer Van den Nieuwenhof: Ja, ik hoorde net de heer Kaya spreken over dat stemlokaal wat dicht is; of stemlokalen. Wat heb je daarmee gedaan? Ik was heel benieuwd. Heb je de verantwoordelijke burgemeester erover gesproken, of wie heb je erover gesproken? De heer Kaya: Nou ja, het kwaad was al geschied. In één, twee dagen kan je niet gelijk vrijwilligers erbij halen, om wel die stemlokalen te gaan vullen. En dat is natuurlijk jammer. We hebben het op social media zelf gedaan.

We hebben zelf de mensen opgeroepen om op de woensdag te gaan stemmen, daar waar ze niet konden gaan stemmen. Dus dat is wat wij in ieder geval hebben kunnen doen. De voorzitter: Als voorzitter van het centraal stembureau meld ik dat het inderdaad ingewikkeld is. Dat we uitermate helder gecommuniceerd hebben dat maandag en dinsdag sommige stembureaus dicht waren en andere open waren. Je bereikt dan toch niet alle kiezers. En het ingewikkelde is dat op de stempas dat niet aangegeven kan worden. En dat maakt dat iedereen die naar het dichtstbijzijnde stembureau gaat, ja, die kan dus voor een dichte deur komen te staan. Dat is het nadeel van die drie dagen. Dat zit eigenlijk nog niet goed in die stempas. En dat is gewoon landelijk. Daar kunnen wij ook niet zoveel aan doen. Of niks aan doen. Oké, andere punten nog? Niemand? Dan geef ik het woord toch weer aan mevrouw Grijsen. Mevrouw Grijsen: Voorzitter, dank. Voorzitter, als ik alle bijdragen zie van alle lijsttrekkers c.q. fractievoorzitters die zojuist gegeven zijn, dan zie ik een aantal duidelijke herkenningspunten. Ik denk dat we ons allemaal zorgen maken over het opkomstpercentage. Dat we ons allemaal heel erg in willen zetten om over vier jaar weer veel meer kiezers naar de stembus te krijgen. En dus de betrokkenheid van onze inwoners bij de lokale democratie enorm willen versterken.

Het verheugt mij dat meerdere partijen hebben aangegeven bestuursverantwoordelijkheid te willen nemen en daarvoor ook serieus het gesprek aangaan met de informateur. Het verheugt me ook dat eigenlijk alle partijen een goeie bijdrage hebben als het gaat om de inhoud c.q. de opgaves voor de komende jaren. Daar heb ik ook verschillende opties gehoord. Verschillende aandachtspunten waar we straks bij een mogelijke coalitievorming -welke partijen dat ook zullen zijn- zeker rekening mee moeten gaan houden. Voorzitter, ik denk dat ik ook kan stellen dat het proces zoals ik voorgesteld heb in het begin, dat dat gevolgd kan worden. Dus ik zou daar ook even wat verder op in willen gaan. Zoals ik al in de eerste bijdrage heb gemeld, wil ik voorstellen om een informateur aan te stellen. En ik wil die informateur de vraag stellen om onderzoek te doen met de volgende opdracht. En die opdracht lijkt heel erg op wat we een aantal jaar geleden hebben gedaan. Dus die opdracht luidt: ga in gesprek met álle fracties uit de gemeenteraad. Analyseer op basis van de gedeelde opvatting over de grote opgave voor Deventer mogelijke coalitiepartners. Dus analyseer en verken mogelijke coalitiepartners. Verken ook de kans op een succesvolle vorming van een stabiele en collegiale coalitie. Het piept een beetje.

En presenteer vervolgens aan de gemeenteraad een schriftelijk verslag met aanbevelingen voor een of meer varianten en bijbehorende voor- en nadelen. Wij hebben afgelopen week stevig nagedacht. Want we hebben wel behoefte aan wat voortgang. Ook omdat we nu alweer een week na de verkiezingen zijn. Dus we hebben een gesprek gehad met een beoogd informateur. En zelf, zeker na dat gesprek, was ik zeer tevreden dat we ook iemand bereid hebben gevonden om deze klus, deze stevige klus, op zich te nemen. Het is een dame. En misschien kent u haar nog wel van een jaar of acht geleden, Joke Mengerink. Zij heeft vele jaren ervaring als bestuurder van diverse zorginstellingen. Voordat zij de pensioengerechtigde leeftijd bereikte, was ze directeur-

11

bestuurder van Carintreggeland. Ze heeft politieke ervaring. En was acht jaar geleden dus informateur ook hier voor deze raad. En heeft zich na haar pensionering ingezet voor zorginstellingen die behoefte hadden aan professionele ondersteuning. En is nu nog onbezoldigd voorzitter van een wensstichting ten behoeve van kinderen en een fonds met betrekking tot voorzieningen voor ouderen. Joke begeleidt ook jonge bestuurders op diverse niveaus. Ze kenmerkt zich door haar enorme bestuurlijke ervaring, onafhankelijkheid en kennis. En ze komt uit Noordijk, voor wie weet waar dat ligt. Wil ik nog wel uitleggen straks. De griffie heeft toegezegd de informateur te willen ondersteunen in de persoon van Ingrid Heijmans. En daarvoor zijn we zeer erkentelijk. Vooral ook omdat Ingrid bereid is om zomaar haar vrije weekend ook op te offeren ten behoeve van het ondersteunen van het informatieproces. En de informateur heeft aangegeven de gesprekken te willen voeren op 25, 26 en 28 maart. Dus we hopen dat u daarvoor uw agenda vrij kunt maken. Ik zou u willen voorstellen dat we nog een kort lijstje met aandachtspunten gaan sturen. Die aandachtspunten mag u natuurlijk zelf aanvullen, als u het over andere dingen wilt hebben. In principe wordt er gewoon verslaglegging gedaan van alle gesprekken. En als u vertrouwelijk zou willen spreken met de informateur, dan zou je dat kunnen aangeven.

Voorzitter, ik denk dat het voor nu even voldoende is. Want ik kan me voorstellen dat als we data gepland hebben, afspraken gepland hebben en de gesprekken lopen, dat we dan ook kunnen zien wat de voortgang van het proces is. En dat we dan ook met elkaar contact kunnen houden over het moment waarop de informateur mogelijk een advies zou kunnen uitbrengen. De voorzitter: Dank je wel voor je toelichting. Levert dit voorstel bij …? Ja, mevrouw Scholthof, gaat uw gang. Mevrouw Scholthof: Dank u wel. Ik hoorde mevrouw Grijsen zeggen dat als we een vertrouwelijk gesprek willen met de informateur, dat we dat kunnen aangeven. Dat roept bij mij even de vraag op of alle gesprekken niet vertrouwelijk zijn. Mevrouw Grijsen: Voorzitter, het is best wel ingewikkeld. Als wij vragen om verslaglegging van gesprekken, wat openbaar wordt, op basis waarvan de informateur een advies gaat uitbrengen. We hebben eerder een vertrouwelijke informatiesessie gehad en dat leverde daarna veel vragen op. Dus ik denk dat er heel erg veel behoefte is aan juist een transparante, openbare informatiesessie. Mócht u echter de behoefte hebben om ook vertrouwelijk zaken te willen delen met de informateur, dan wil ze daar ruimte voor geven. Maar dan zult u dat zelf nadrukkelijk moeten aangeven. De voorzitter: Voldoende toegelicht, denk ik. Ja? Verder geen vragen? Mijnheer Van der Meulen.

De heer Van der Meulen: Ja, dank u wel. De vorige ronde, vier jaar geleden, toen kregen we, alle fracties, van tevoren ook nog wat huiswerk vooraf, om over na te denken. Nu zit de vaart er goed in. Dat is hartstikke goed. Dit weekend al begrijp ik. Maar krijgen we ook nog huiswerk vooraf om over dingen na te denken wat de informateur wil weten? De voorzitter: Mevrouw Grijsen. Mevrouw Grijsen: Ja, de informateur heeft een paar hoofdpunten vast al aangegeven. Ik moet even kijken of ik ze nog bij de hand heb. Dat wordt rondgemaild, maar ik wil ze wel met u delen, als daar behoefte aan is. Waarbij ik net al aangegeven heb dat als u het over meer zaken wilt hebben, dan kunt u dat natuurlijk aangeven. Volgt ook een beetje uit wat ik net aangaf al, de opdracht aan de informateur. Dus punten die aan de orde kúnnen komen tijdens het gesprek met de informateur, dat is een terugblik op de verkiezingen, opgave voor Deventer, gewenste coalitie en/of eventuele blokkades. En een eventuele kandidaat-wethouder c.q. de bestuurlijke ervaring van de eventuele bestuurder die beschikbaar is. Waarbij elke fractie de mogelijkheid heeft om aan het begin van het gesprek zelf onderwerpen toe te voegen. En daarbij is er tijdens het gesprek mogelijkheid om ook andere punten aan de orde te laten komen.

12

SLUITING De voorzitter: En u krijgt dit nog via de griffie gemaild. Nou, volgens mij zijn er heldere afspraken gemaakt. En kan de informateur aan de slag. Mag ik dat concluderen? Iedereen het mee eens? Mooi! Fijn dat dat zo gedaan is. Dank ook voor uw inbreng en de duiding van de verkiezingsuitslag, inclusief de grootste winnaar. Dat is een lage opkomst, zoals Binnenlands bestuur zei. En dat is inderdaad een punt waar ik ook graag met u als voorzitter van deze raad over door wil praten. Ik wens u allen nog een prettige avond.