Presentatie informatiesessie raad 1 november 2023

Omgevingswet “Omgevingswet vraagt van iedereen een andere manier van denken. Zowel van vakmensen, bestuurders als buitenwereld”

Presentatie voor informatiesessie raad 1 november

Doel en programma informatiesessie Doel van de informatiebijeenkomsten 1 en 29 november Raadsleden mee nemen in de Omgevingswet en de impact die dit heeft. Op de manier van werken, hoe zit het met bevoegdheden en waar we naar toe werken. Programma voor vandaag ▪ Algemene presentatie over de Omgevingswet ▪ ▪ ▪

Wat is de wet Doornemen hoofdlijn kerninstrumenten Hoofdlijn bevoegdheden raad en college

▪ In gesprek over verschillende onderdelen van de Omgevingswet ▪ Aan het eind: zijn vragen niet gesteld, zet ze op de flipover of mail ze

Afkortingen en Begrippen ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

DSO: digitale stelsel omgevingswet (link Home - Omgevingsloket (overheid.nl)) OPA: Omgevingsplan Activiteit BOPA: Buitenplanse Omgevingsplan Activiteit TAM – IMRO: Tijdelijk Alternatieve Maatregel - IMRO (Informatiemodel Ruimtelijke Ordening) OV 19: Omgevingsvisie 2019 OV 26: Omgevingsvisie 2026 WKB: Wet Kwaliteitsborging

Interessante informatiesite ▪ Home | Aan de slag met de Omgevingswet ▪ Omgevingswet | Rijksoverheid.nl ▪ Informatiepunt leefomgeving

Werken met de Omgevingswet

Nieuw gereedschap voor een veranderende samenleving

Rol en positie college en gemeenteraad ▪ Rolverdeling gemeenteraad-college B&W in beginsel onveranderd ▪ Gemeenteraad stelt Omgevingsvisie vast ▪ Gemeenteraad stelt Omgevingsplan vast ▪ College stelt Omgevingsprogramma vast en verleent omgevingsvergunningen

Basispresentatie Omgevingswet augustus 2018 Basisgids Omgevingswet, versie 1.05: mei 2017

Omgevingsplan

De veranderingen en wat die betekenen voor Deventer (per kerninstrument)

Doorontwikkeling Omgevingsvisie ▪

Huidige omgevingsvisie zoals vastgesteld in 2019 is vastgesteld als een structuurvisie onder de (oude) Wet op de ruimtelijke ordening (Wro) en voldoet niet aan de eisen van de Omgevingswet (OW).

▪

We zitten in een overgangsfase richting 2026 → vaststelling Omgevingsvisie op grond van de Omgevingsvisie

▪

Inhoud: actueel, verbindend kader voor de fysieke leefomgeving ▪ ▪ ▪

Op basis van Omgevingsvisie 2019 Verbreding met gezondheid en preventie Nieuwe ontwikkelingen beleid sinds 2019 (bijvoorbeeld ambitie voor 11.000 woningen)

▪

Beleid laten landen in kerninstrumenten

▪

Vorm: samenhangend, toegankelijk, geografische weergave

▪

Raadsmededeling over plan van aanpak omgevingsvisie en Raadsmededeling beleidsontwikkeling i.r.t. Omgevingswet

▪ ▪

Integrale uitgangspunten beleid dat raakt aan de fysieke leefomgeving → Omgevingsvisie Uitwerking en realisatie → gebiedsgerichte of opgavegerichte programma’s ihkv Omgevingswet

Vraagstuk Omgevingsvisie Integrale samenhang Omgevingsvisie:

Bestuur -

Inhoud

- Strategisch beleid lopende ontwikkelingen/ nieuwe opgaven

OER

participatie

Proces

Beheer Omgevingsvisie: beleidsfundament vorm- en proceseisen beleidsvoorbereiding (participatie, samenhang, inhoud) Beheer en doorontwikkeling

Wonen Ruimte Stad Ruimte voor werken Energieplan Hoofdwegenstructuur Woonvisie Visie landelijk gebied Hoogbouwvisie Groenblauwe hoofdstructuur Etc.

Het programma onder de Omgevingswet ▪ Een programma is één van de kerninstrumenten uit de Omgevingswet ▪ Een programma is geen begrotingsprogramma ▪ Een programma bevat een nadere uitwerking van beleid en maatregelen/afspraken voor realisatie/uitvoering ▪ Een programma kan thematisch of gebiedsgericht worden opgezet ▪ Een programma is in beginsel zelfbindend, geen externe werking ▪ B&W is bevoegd gezag voor vaststelling programma ▪ Let op: raad is budgetbevoegd ▪ Verwachting: meer gebruik van programma’s dan aparte sectorale beleidsdocumenten

Basispresentatie Omgevingswet augustus 2018 Basisgids Omgevingswet, versie 1.05: mei 2017

Omgevingsplan

Het omgevingsplan ▪ Er is maar één omgevingsplan binnen de gemeente. Verplicht voor het gehele grondgebied. ▪ Bevat bijna alle regels voor een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit ▪ Geen regels over openbare orde en veiligheid ▪ Alle regels (ook van andere overheden) worden getoond via het Digitaal Stelsel Omgevingswet: het omgevingsloket ▪ Toegankelijkheid van de regels voor klanten via vragenbomen (toepasbare regels) of informatie op de kaart ▪ De mate van toegankelijkheid hangt af van hoe de gemeente het dienstverleningsniveau wenst (bijvoorbeeld alleen vragenbomen voor de veel aangevraagde activiteiten: dakkapel, kappen van bomen, uitrit etc.) ▪ De gemeenteraad kan de vaststelling van onderdelen van het omgevingsplan delegeren aan B&W

Basispresentatie Omgevingswet augustus 2018 Basisgids Omgevingswet, versie 1.05: mei 2017

Omgevingsplan

Enkele voorbeelden onderwerpen Omgevingsplan Vanuit Rijk aangewezen

Lokaal mogelijk geregeld

Omgevingsveiligheid (externe veiligheid)

Functies en (milieubelastende) activiteiten

Vuurwerk

Bouwmogelijkheden

Luchtkwaliteit

Sloopactiviteiten

Geur, lucht, bodem, trillingen, geluid

Huishoudelijk afval

Cultureel erfgoed: gemeentelijke monumenten / Archeologie

Evenementen

Bodemkwaliteit

Markten

Natuur

Beheer begraafplaatsen

Complexe milieubelastende bedrijven

Beheer Havens

Spoorwegemplacementen

Bomen kappen, vellen, snoeien

Toegankelijkheid openbare ruimte

Graven

Elektriciteitsvoorziening

Instellen vergunningplichten en meldingen

Inwerking Ow

tijd transitieperiode

transitie

Bruidsschat

Omgevingsplan nieuwe stijl

Bestemmingsplannen

transitie

transitie

Plaatselijke verordeningen

Initiatieven vanaf nu tot 1 januari 2024 Als een initiatief in strijd is met het bestemmingsplan ▪ Sinds 1 september 2023 nemen we geen nieuwe bestemmingsplannen meer in behandeling ▪ Mogelijkheden tussen 1 september en 1 januari: ▪ Wabo-omgevingsvergunning (3e graads) ▪ Voorbereiden Bopa (Buitenplanse omgevingsplanactiviteit) ▪ Voorbereiden wijziging Omgevingsplan ▪ Mogelijkheden na 1 januari 2024: ▪ Bopa (Buitenplanse omgevingsplanactiviteit) -> voorkeur, maar niet alles kan via Bopa ▪ Wijziging Omgevingsplan -> TAM-IMRO ipv standaard Omgevingswet, want software is onvoldoende op niveau, leidt tot dubbel werk (alleen voor gebiedsontwikkeling, niet voor thematische wijzigingen)

De omgevingsvergunning ▪ Bijna alle omgevingsvergunningen volgen de reguliere procedure Awb (8 weken): uitzondering bij mer-plicht en rijksmonumenten ▪ 80% van alle aanvragen vergelijkbaar met Wabo

Bijzonderheden omgevingsvergunning (bij afwijken omgevingsplan) = buitenplanse omgevingsplanactiviteit (bopa) ▪ Vergelijkbaar met huidige 2e en 3e graads afwijkingen bestemmingsplan ▪ Proceduretijd hier ook 8 weken! ▪ In oude situatie was dit bij de 3e graads 26 weken ▪ Bijna alle omgevingsvergunningen volgen de reguliere procedure Awb (8 weken): uitzondering bij mer-plicht en rijksmonumenten Basispresentatie Omgevingswet augustus 2018 Basisgids Omgevingswet, versie 1.05: mei 2017

Omgevingsplan

Samenvatting adviesrecht, participatie, delegatie

Initiatief in de fysieke leefomgeving Past de aanvraag binnen het Omgevingsplan?

Keuze procedure tot afwijken van Omgevingsplan

NEE

JA Buitenplanse omgevingsplan activiteit (BOPA) = omgevingsvergunning

Wijzigen Omgevingsplan

met afwijking van omgevingsplan

Geen participatieplicht en/of adviesrecht

Participatie

Participatie

College is bevoegd gezag

Adviesrecht

Delegatiebesluit

NEE Beslistermijn is 8 weken

College

JA Raad

Beslistermijn is 8 weken, tenzij

JA College

NEE Raad

Adviesrecht, participatie, delegatie ▪

Omgevingsvergunning: bevoegdheid college o Adviesrecht: Raad kan categorieën van gevallen aanwijzen waarbij zij advies willen geven (‘bindend’ adviesrecht) o Participatieplicht: Raad kan categorieën van gevallen aanwijzen waarbij participatie verplicht is

▪

Omgevingsplan: bevoegdheid Raad o Delegatiebesluit: Raad delegeert bepaalde wijzigingen omgevingsplan aan het college

▪

Over zowel adviesrecht, participatieplicht en delegatiebesluit moet de raad voor inwerkingtreding van de wet een besluit nemen -> Deventer is gereed voor adviesrecht en participatieplicht

▪

Raadsvoorstel over delegatiebesluit deze maand = technisch aanpassing

Participatie in de Omgevingswet

Indieningsvereisten Omgevingsvergunning Voor alle vergunningaanvragen geldt: ▪ aangeven of participatie heeft plaatsgevonden ▪ als participatie heeft plaatsgevonden, aangeven hoe dit heeft plaats gevonden en wat de resultaten zijn Maar: geen weigeringsgrond

Verplichte participatie Dat kan alleen als: ▪ het gaat om een buitenplanse omgevingsplanactiviteit ▪ B&W bevoegd gezag is Initiatiefnemer verantwoordelijk voor: ▪ vormgeven en doorlopen participatieproces ▪ aangeven wat er aan participatie gedaan is en wat de resultaten ervan zijn

Niet aan participatie gedaan? Mogelijkheid geven voor herstel, daarna kan aanvraag buiten behandeling worden gelaten

Adviesrecht gemeenteraad bij Omgevingsvergunningverlening

NU: Verklaring van Geen Bedenkingen ‘VvGB’ (WABO/RO)

STRAKS: Adviesrecht (Omgevingswet)

Bij omgevingsvergunning voor ‘grote’ afwijking van bestemmingsplan

Bij een omgevingsvergunning voor afwijking van het omgevingsplan: een zgn. ‘buitenplanse omgevingsplanactiviteit’ (BOPA)

Uitgangspunt: altijd VvGB nodig Uitgangspunt: Adviesrecht nooit nodig daarom stelt de Raad vast in welk geval zij geen VvGB daarom stelt de Raad vast in welk geval zij gebruik wil maken nodig vindt van het adviesrecht Uitgebreide procedure (= ontwerpbesluit, zienswijzen, binnen 26 weken definitief besluit, rechtstreeks beroep)

Reguliere procedure (= binnen 8 weken definitief besluit, daarna bezwaar, beroep, hoger beroep)

B&W volgen de verklaring bij hun besluit

B&W volgen het advies bij hun besluit

Wijzig deze tekst bij beeld/koptekst en voettekst

Adviesrecht, en dan? Procedure omgevingsvergunning met adviesrecht Van toepassing is de 'reguliere' procedure van 8 weken • In deze tijd moeten alle adviseurs, inclusief de gemeenteraad, adviseren op het initiatief. • exclusief de tijd nodig om de aanvraag compleet te maken • eenmalig verlengen met 6 weken • de vergunning kan niet van rechtswege ontstaan Memo over proces naar agendacommissie

Wat als de termijn wordt overschreden? • •

Termijn verlengen in goed overleg Initiatiefnemer kan een besluit forceren met een dwangsom (geregeld via Awb, “wet dwangsom bij niet tijdig beslissen”)

Delegatiebesluit Omgevingsplan

Delegatiebesluit Omgevingsplan Raad kan bevoegdheid voor wijzigen van (onderdelen van) het omgevingsplan delegeren aan het college Doelen: ▪ Flexibiliteit en snelheid: sneller handelen gemeente indien kaders helder zijn ▪ Apart besluit: geeft goed inzicht in de bevoegdheidsverdeling ▪ Beheer omgevingsplan: sneller actueel houden omgevingsplan op kleine onderdelen Bijvoorbeeld: ▪ Omgevingsvergunningen die afwijken van omgevingsplan en onherroepelijk zijn weer integreren ▪ Wijzigingsbevoegdheid uit bestemmingsplan -> wijziging omgevingsplan door college ▪ Verwerken provinciale instructieregel -> wijziging omgevingsplan door college ▪ Initiatief die niet valt binnen lijst met adviesrecht -> wijziging omgevingsplan door college

In gesprek over impact, wat zijn denklijnen en natuurlijk stellen van vragen

Gesprekstafels - onderwerpen • Margriet Achtereekte = Omgevingsvisie (actualiseren en werken met visie na 2026) • Mirjam Jansen = Omgevingsprogramma • Suzanne Hendriks = Omgevingsplan (TAM IMRO, wijzigingen omgevingsplan, delegatiebesluit) • Guido Kanaar = Adviesrecht en BOPA proces en legesverordening

• Judith Buter = (Verplichte) participatie • Ilse Heitling = algemene vragen over implementatie

Locatie IJsselzaal en ruimte Bathmen

Bestuurlijke documenten komende half jaar

Verwachte stukken komende half jaar ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Raadsmededeling plan van aanpak omgevingsvisie Raadsmededeling beleidsontwikkeling i.r.t. Omgevingswet Raadsvoorstel delegatiebesluit – technische aanpassing t.o.v besluit juli 2022 Voorstel BOPA proces Legesverordening (de aanpassingen vanuit de Omgevingswet worden meegenomen in het reguliere proces van legesverordening vaststellen) Mandaten (deze loopt via het reguliere proces indien nodig)

Informatie/bijpraatmomenten raad ▪ Raadswerkgroep Omgevingswet ▪ Technische informatiesessie raad 1 en 29 november