OUDE VERSIE -848-Ontwerp-omgevingsvisie Deventer

Gedacht moet worden aan situaties waarin sprake is van overschrijdingen van standaardwaarden en in uitzonderlijke gevallen zelfs grenswaarden van geluid. We willen extra eisen stellen aan bijvoorbeeld gebouwindeling, de realisatie van niet-geluidgevoelige gevels, gebouworiëntatie, woningoriëntatie of het belang van geluidluwe gevels. Wederom bieden voorgeschreven binnenniveaus in woningen uit landelijk geldende regelgeving voldoende waarborg voor een aanvaardbaar woon- en leefklimaat.

Geluid door spoorverkeer Ook voor spoorwegen komen we de verplichtingen na van landelijke bepalingen die gelden op basis van de Omgevingswet en nemen we aanvaardbare geluidniveaus in acht. Ook hier willen we aanvullende voorwaarden stellen in nieuwe situaties. Het Rijk stelt de komende jaren nieuwe geluidproductieplafonds voor het spoorverkeer in Deventer. Het Omgevingsplan dient te voorzien in een aanvaardbaar geluidniveau voor nieuwe woningen aan wegen en spoorwegen. Dit is landelijk het geldende uitgangspunt. Dit betekent dat als de geluidbelasting te hoog is of als er geen maatregelen in de overdracht van geluid kunnen worden getroffen, woningbouw op die plekken niet mogelijk is. Net als bij geluid van wegen willen we aanvullende voorwaarden in het Omgevingsplan opnemen voor nieuwe gevallen waarin hoge gevelbelastingen plaatsvinden als gevolg van spoorwegen. Met bovenstaande onderdelen wordt invulling gegeven aan “ambitieus milieubeleid”. Geluid door industrie bij gezoneerde industrieterreinen Voor gezoneerde industrieterreinen komen we verplichtingen na van landelijke bepalingen die gelden op grond van de Omgevingswet en nemen we een aanvaardbaar geluidniveau in acht. Ook hier willen we in verband met gezondheidsbescherming extra voorwaarden stellen aan nieuwe ontwikkelingen.

ONTWERP-OMGEVINGSVISIE GEMEENTE DEVENTER

Bij het toelaten van nieuwe woningbouw in de buurt van de gezoneerde industrieterreinen (werkgebieden) in de Centrumschil (Bergweide, Haveneiland en Hanzestrook1 en Havengebied Zuid2) moet rekening worden gehouden met de milieugevolgen van de industrie in deze werkgebieden.

83

Voor geluid is ter plaatse van Bergweide/ Kloosterlanden en bij de rioolwaterzuivering aan de Roland Holstlaan sprake van een geluidszone op grond van de Wet geluidhinder. De zone ter plaatse van het gezoneerde industrieterrein Bergweide/ Kloosterlanden valt deels over naastgelegen werk- en woongebieden heen.

Ingevolge de Omgevingswet moeten we bestaande geluidszones rondom industrieterreinen omzetten naar geluidproductieplafonds en vastleggen in het omgevingsplan. De omzetting dient wettelijk vóór 31 december 2031 te gebeuren: vóór deze datum wordt het omgevingsplan vastgesteld. De omzetting wordt beleidsneutraal ingezet. We hebben de ambitie om met deze omzetting al vroegtijdig te starten. Dit is mede in verband met de voorgenomen opstelling van het omgevingsplan. Na omzetting zullen de geluidregels uit het Besluit kwaliteit leefomgeving van toepassing zijn voor geluidgevoelige gebouwen. Bij het toelaten van geluidgevoelige gebouwen binnen de nu nog geldende geluidszone Wet geluidhinder dient het omgevingsplan te voorzien in een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Dit uitgangspunt zal ook gelden binnen het toekomstige geluidaandachtsgebied.

1

De Hanzestrook is de strook tussen de tweede havenarm en de Hanzeweg in (dus oostelijk van Haveneiland).

2

Havengebied Zuid is het driehoekig gebied, gesitueerd ten zuiden van het Haveneiland, ten westen van de Hanzeweg en ten noorden van de Zutphenseweg.

ONTWERP-OMGEVINGSVISIE GEMEENTE DEVENTER 84

Voor sommige bedrijventerreinen en industrieterreinen zoals Haveneiland en het voormalige Roto-terrein is een transformatie beoogd naar gemengde gebieden. Als de geluidbelasting ter plaatste te hoog is, kan woningbouw op plekken of tot bepaalde hoogtes niet mogelijk zijn. Gedacht moet worden aan situaties waarin sprake is van overschrijdingen van grenswaarden voor geluid uit het Besluit kwaliteit leefomgeving, en bovendien kunnen deze overschrijdingen niet of onvoldoende worden weggenomen door een bronaanpak. Mogelijk kan dan wel een ander, niet geluidgevoelig gebruik, worden gefaciliteerd. Vast staat in ieder geval dat in gemengde gebieden de milieugrenzen worden opgezocht waarbij milieuruimte voor bedrijven en een aanvaardbaar woon- en leefklimaat met elkaar in balans zijn.

Trillingen

In het omgevingsplan nemen we ook hiervoor aanvullende voorwaarden op voor gevallen waarin zeer hoge gevelbelastingen plaatsvinden. Onverminderd dient voldaan te worden aan de landelijk geldende (flexibiliteits)bepalingen uit het Besluit kwaliteit leefomgeving en waarborgbepalingen uit het Besluit bouwen leefomgeving (Bbl), zoals het binnenniveau.

Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen hanteren we de Europese blootstellingslimieten en volgen het voorzorgadvies met betrekking tot elektromagnetische velden voor de negatieve gevolgen van straling.

Samengevat willen wij voor het aspect geluid de gezondheidsbescherming bevorderen op de volgende onderdelen:

We koesteren de gezondheid en de kwaliteit van de bodem en werken een systeem uit waarin we bodemfuncties koppelen aan gewenste of vereiste kwaliteiten. We onderzoeken en monitoren de bodem- en grondwaterkwaliteit en pakken verontreinigingen aan om risico’s te beperken. Informatie hierover wordt via de Basisregistratie Ondergrond (BRO) digitaal toegankelijk gemaakt.

›

Gebiedsgericht geluidbeleid ten aanzien van milieubelastende activiteiten;

›

Opstelling van geluidproductieplafonds bij gemeentewegen;

›

Omzetting van geluidszones naar geluidproductieplafonds bij:

›

›

industrieterreinen Bergweide/ Kloosterlanden;

›

rioolwaterzuivering aan de Roland Holstlaan

Aanvullende geluidregels in het omgevingsplan ten behoeve van bescherming van de gezondheid in gevallen waarin sprake is van zeer hoge gevelbelastingen.

We willen op een meer gestandaardiseerde manier rekening houden met trillingen afkomstig van het spoor. Hoewel bewoners hier hinder van ondervinden, bestaat er voor trillingen geen formele wettelijke normstelling. We willen onderzoeken binnen welke afstand van het spoor we bij nieuwe ontwikkelingen een trillingenonderzoek verlangen volgens de Stichting Bouwresearch Rotterdam (SBR-richtlijn), bijv. standaard op 100 meter. Hiermee geven we invulling aan ‘ambitieus milieubeleid’.

Straling

Bodem

De komende jaren maken we de verspreiding van zeer zorgwekkende stoffen (ZZS), zoals PFAS, en het veilig combineren van warmtewinning uit de bodem met drinkwaterwinning inzichtelijk. In het buitengebied zetten we in op een vitale bodem die bijdraagt aan duurzame landbouw, schoon water en klimaatdoelen.

Bevorderen van gezondheidsvaardigheden We zetten in op het bevorderen van gezondheidsvaardigheden door een gezonde fysieke leefomgeving te creëren die uitnodigt tot gezond gedrag, gezonde keuzes en beschermt tegen negatieve invloeden. Denk aan een omgeving die uitnodigt tot bewegen, het realiseren van sport- en speelvoorzieningen, en het voorzien in veilige en groene buitenruimtes.

ONTWERP-OMGEVINGSVISIE GEMEENTE DEVENTER

4.4.5. Themakaart gezonde leefomgeving

85

4.5. INNOVATIEVE ECONOMIE

4.5.1. INLEIDING Deventer is een authentieke en vernieuwende Hanzestad met een veelzijdige economie. Van een levendige binnenstad met horeca en detailhandel tot een vitaal buitengebied waar landbouw en vrijetijdseconomie samenkomen. De bouw, maak- en procesindustrie vormen de economische ruggengraat, terwijl techniek, IT, handel en logistiek steeds belangrijker worden. Ook maatschappelijke sectoren als zorg en overheid zijn sterk vertegenwoordigd. Economie in Deventer is meer dan werkgelegenheid: het is een motor voor brede welvaart. Ondernemerschap, samenwerking en innovatie versterken de sociale samenhang en veerkracht van stad en dorpen. Werk biedt niet alleen inkomen, maar ook identiteit en verbinding. Samen met bedrijven en partners in de regio bouwen we aan een duurzame, circulaire en innovatieve economie. Via de Deventer Economic Board werken we aan een sterk kennis- en innovatieprofiel binnen de Corridor Oost, waarmee we onze positie als maak- en kennisstad landelijk versterken.

ONTWERP-OMGEVINGSVISIE GEMEENTE DEVENTER

We willen aantrekkelijk zijn voor inwoners, studenten, ondernemers en bezoekers. Daarom benutten we onze cultuurhistorie, landschap, voorzieningen en bereikbaarheid. We geven ruimte aan vernieuwende concepten, evenementen en een bredere functiemix in de binnenstad en omliggende gebieden. Mengvormen van wonen en werken dragen bij aan levendige stedelijke milieus, maar we behouden ook ruimte voor bedrijvigheid met hogere milieucategorieën en watergebonden functies, essentieel voor onze economische structuur.

86

In 2040 streven we naar een gebalanceerd landelijk gebied, waar natuur, klimaat en een vitale agrarische sector samenkomen. Nieuwe economische dragers zoals biobased bouw, recreatie en zorg versterken de verbinding tussen stad en platteland, waardoor Deventer als geheel toekomstbestendig en veerkrachtig is.

4.5.2. STERKE ARBEIDSMARKT EN AANTREKKELIJK ONDERNEMERSKLIMAAT Sterke economische positie met groeipotentie We hebben een sterke positie van (stuwende) sectoren met groeipotentie, zoals maakindustrie, techniek, ICT, zakelijke- en ingenieursdiensten, groothandel en logistiek, bouw, de energiesector en de zorg. Onze economie zorgt met ruim 56.000 banen (2024) voor een gezonde balans tussen het aantal inwoners en arbeidsplaatsen (factor 0,55 wat wil zeggen dat er voor elke twee inwoners iets meer dan één arbeidsplaats is) met banen voor alle lagen van de bevolking en is daarmee een middel om het welzijn van onze inwoners te vergroten. We zetten samen met onze economische partners in op het toekomstbestendig en veerkrachtig midden- en kleinbedrijf (MKB) en grootbedrijf dat in staat is te innoveren en banen genereert voor Deventer en de regio.

Een duurzame en inclusieve economie en maatschappij

ONTWERP-OMGEVINGSVISIE GEMEENTE DEVENTER

Bedrijven en ondernemers in onze gemeente leveren naast veel werkgelegenheid ook een bijdrage aan een tal van andere maatschappelijke opgaven. Denk aan de ondersteuning van events, sponsorbijdrage aan verenigingen, dragen met kennis en kunde bij aan systeemtransities. Een sterk en betrokken ondernemersklimaat draagt daarmee bij het welzijn van Deventer.

87

Deventer is daarnaast rijk aan kleinschalige maak-, kunst- en ontwerpbedrijven. De meerwaarde van dit soort bedrijven voor de Deventer economie als geheel zit vooral in het creëren van reuring en dynamiek in de stad en een aantrekkelijk klimaat om te wonen, studeren, werken, verblijven en ondernemen. Door samen met partners en het bedrijfsleven te werken aan toekomstbestendige werkmilieus, met ruimte voor innovatie, ondernemerschap en creativiteit, houden we de Deventer economie sterk en veerkrachtig. Zo binden we (jong) talent aan de stad, versterken we de arbeidsmarkt en het voorzieningenniveau. Denk hierbij aan het openbaar vervoer, het winkelaanbod, horeca, culturele instellingen, sportgelegenheden, (woon)zorgvoorzieningen en (beroeps)onderwijs. Arbeidsmarkt en ondernemerschap gaat daarmee niet alleen om het veiligstellen of laten groeien van arbeidsplaatsen, maar nadrukkelijk ook over de bredere ontwikkeling van onze gemeente en de transitie naar een duurzame en inclusieve economie en maatschappij.

Kennis als motor voor een innovatieve economie Een sterke kennisinfrastructuur met adequaat opgeleid arbeidspotentieel is de motor van een innovatieve economie. In Deventer werken onderwijsinstellingen, ondernemers en overheid samen aan een lerende regio waarin talentontwikkeling, innovatie en ondernemerschap hand in hand gaan. De stad beschikt over een breed palet aan onderwijsvoorzieningen van praktijkgericht voortgezet onderwijs tot hbo. Ook hebben we de ambitie om universitaire samenwerkingen op te bouwen die nauw aansluiten op de regionale economische speerpunten zoals techniek, ICT, zorg, bouw en duurzaamheid.

Internationale oriëntatie van Hanzestad Deventer De internationale oriëntatie van Hanzestad Deventer komt tot uiting in de wereldwijde exportbevordering, met een focus op handelsbetrekkingen met economische centra in de North Sea Baltic Corridor en een innovatieve samenwerking met Duitsland. We pakken dit samen op met onze partners in de regio Stedendriehoek en Oost Nederland. Daarnaast werken we met tal van NGO’s (niet-gouvernementele organisaties) samen. Deze internationale oriëntatie doet een beroep op het stimuleren van de gastvrijheid van Deventer, zoals goede zakelijke overnachtingsmogelijkheden en een kwalitatief goed horeca-aanbod.

Een woon- én werkgemeente, nu én in de toekomst

Ruimte voor kleinschalige maak-, kunst- en ontwerpbedrijven

Ook in 2040 willen we een echte woon- én werkgemeente zijn waar werknemers, werkgevers en ondernemers zich thuis voelen. Deventer is niet alleen aantrekkelijk voor de eigen inwoners, maar ook voor bezoekers, studenten en professionals van buiten Deventer. We hebben naast goed functionerende werkgebieden, een aantrekkelijk en gevarieerd voorzieningenaanbod en detailhandel die aansluit op de behoeften van bewoners en bezoekers, ook een gezond, dynamisch en sterk economisch (vestigings)klimaat. Het is daarbij van belang dat we voldoende (jonge) arbeidskrachten behouden en aantrekken. Dit betekent dat we de woningbouwopgave afstemmen op deze doelgroep en in samenhang met passende werk- en verblijfsmilieus.

Ook behouden we altijd ruimte voor kleinschalige – en vooral betaalbare – maak-, kunst- en ontwerpbedrijven en kijken daarbij met name naar bestaande (leegstaande) karakteristieke gebouwen in de stad. Het gaat erom een aantal micromilieus aan te bieden (met kleine werkruimten, ateliers en kantoorachtige units), waar deze bedrijven uitgedaagd worden en jongeren inspiratie vinden om een eigen bedrijf op te starten of uit te bouwen. Hier ligt ook een relatie met innovatie-ecosystemen en het ontwikkelen van aantrekkelijke (gemengde) woonwerkmilieus.

Versterking en innovatie binnen elke sector van de Deventer economie

Centrale ligging en grote ontwikkelpotentie

We zetten in op versterking en innovatie binnen de stuwende sectoren, zoals de (duurzame) maakindustrie, techniek, ICT, zakelijke en ingenieursdiensten, (circulaire) bouw en energie, evenals op de (door)groei van het Deventer MKB, de kenniseconomie en bedrijven die de verduurzaming van Deventer kunnen versnellen. We maken ruimte voor goede onderwijsvoorzieningen in de Kennisas (De Kien tot de Poort van Deventer) als bijzondere locatie voor het MBO en HBO. De huisvesting van opleidingen die passen bij het economisch profiel van Deventer krijgen prioriteit evenals opleidingen die nodig zijn voor vitale beroepen en een leefbare samenleving. Dit vereist een sterk betrokken onderwijsveld met wie we samen kunnen bouwen aan de kennis- en onderwijsinfrastructuur van Deventer.

Stadscampus De Kien bevindt zich middenin het stationsgebied van Deventer en vormt de toegang tot de historische binnenstad. Door haar centrale ligging heeft de campus een spilfunctie in het stationsgebied en in de verbinding tussen de binnenstad, de wijken en de bredere centrumschil met onder andere de gemengde woonwerkgebieden (werkgebieden in ontwikkeling). Functioneel wordt de campus gekenmerkt door een unieke combinatie van toonaangevende IT-, techniek- en researchgerichte adviesbureaus, culturele- en onderwijsvoorzieningen. Deze ‘kennis-en informatie-industrie’ is goed voor meer dan 20% van de banen in heel Deventer en geven we dan ook volop de ruimte om zich verder te ontwikkelen. Dit is belangrijk voor het verjongen van Deventer en het versterken van de arbeidsmarkt.

ONTWERP-OMGEVINGSVISIE GEMEENTE DEVENTER

Werken en ondernemen in de woonomgeving

88

Naast de binnenstad en de meer traditionele werklocaties is het ook van belang dat er ruimte is en blijft voor werkgelegenheid en ondernemen in de woonomgeving. Het gaat hier om bedrijven en activiteiten die ten dienste staan van de wijk. Denk hierbij aan bedrijven en activiteiten die voornamelijk omwonenden als doelgroep bedienen of ruimte die geboden wordt aan inwoners in de wijk of kern die zelf activiteiten als ondernemer ontplooien. Voor al deze activiteiten geldt dat deze inpasbaar en mengbaar moeten zijn met de woonfunctie. Daarom behouden we zoveel mogelijk bestaande werklocaties in de wijk en staan we alleen transformatie onder strenge voorwaarden.

Stadscampus De Kien

We geven volop ruimte aan de transformatie van De Kien tot een bruisend gemengd milieu met werken, leren, wonen en ondersteunende functies en met een regionale aantrekkingskracht. Vanwege de ligging nabij het station, uitgaansgelegenheden en andere voorzieningen heeft het gebied heeft veel potentie voor het toevoegen van woningen voor studenten die vooral een binding hebben met de plek en jonge talenten die in Deventer (gaan) werken. De toevoeging van ongeveer 1.000 woningen brengt levendigheid in het gebied, ook na werktijd. Uiteindelijk werken en leren straks ongeveer 15.000 mensen op de Stadscampus. We stimuleren dat eventuele groei en intensivering van beroepsgerichte onderwijsfaciliteiten plaatsvinden op deze locatie of elders op de Kennisas.

Een concurrerend vestigingsmilieu Door een sterk concurrerend vestigingsmilieu aan te bieden krijgt de stedelijkheid hier een impuls en wordt de aantrekkingskracht van Deventer als kennisstad vergroot. We streven naar een levendig milieu, dat stimuleert tot interactie en innovatie aan weerszijden van de buitengracht, rondom een aantrekkelijke, groene openbare ruimte. Deze openbare ruimte fungeert ook als duurzame proeftuin (living lab) voor de in het gebied gevestigde innovatieve bedrijven. Aanvullende functies, zoals horeca, sport en ontspanning, zijn van belang om de onderlinge uitwisseling en interactie aan te moedigen. Deze voorzieningen dragen bij aan het concept van de Stadscampus en de hier beoogde doelgroepen. Aan de zuidkant van het gebied overlapt de Stadscampus met de binnenstad. Zo valt ook het noordelijke deel van de Keizerstraat hier binnen: de ‘rode loper’ van het station naar de Brink. Functioneel zien we dit als een verlengde van het binnenstedelijke Dwaalmilieu (1), met een bruisende mix van kantoren, horeca, winkels en wonen. Omdat er de afgelopen jaren meerdere plinten in de Keizerstraat zijn getransformeerd naar wonen, dreigt deze balans verstoort te raken. We zijn hier daarom terughoudend met een toename van wonen. Met de samenvoeging van de podiumkunsten ‘Onder één dak’ komt er in dit gebied ook nachthoreca (poppodium Burgerweeshuis).

ONTWERP-OMGEVINGSVISIE GEMEENTE DEVENTER

Duurzame mobiliteit

89

Om uit te groeien tot een bovenregionaal openbaar vervoersknooppunt is de Kennisas (inclusief Stadscampus De Kien) naast de binnenstad het voornaamste gebied dat goed bereikbaar moet zijn vanuit het station. We verbeteren de verbinding van het gebied met andere complementaire werk- en innovatiemilieus in Deventer aan de Kennisas, zoals de Poort van Deventer en het Gasfabriekterrein. Dit doen we door het intensiveren van de onderlinge samenwerking, bijvoorbeeld door het uitwisselen van werknemers, maar ook door middel van fysieke maatregelen. Zo versterken we de wandel- en fietsverbinding door de Kennisas via het Roto- en Havenkwartier en maken we deze uitnodigender.

We bouwen een (tijdelijke) ‘mobiliteitshub’ op de plaats van de huidige P&Rlocatie, achter Hogeschool Saxion. Dit hangt samen met de transformatie van de Verzetslaan en de buitengracht tot een groenere en meer parkachtige omgeving met wandel- en fietsverbindingen langs het water. Hierbij verdwijnen parkeerplaatsen aan de Verzetslaan. Daarom onderzoeken we de financiële haalbaarheid van een parkeergarage onder de buitengracht. Het aanbod van deelauto’s en -fietsen brengen we onder bij mobiliteitshubs in De Kien en het naastgelegen Roto-kwartier. We verbinden de weerszijden van de buitengracht, en daarmee de binnenstad en De Kien, beter door middel van (een) nieuwe brug(gen). De Stadscampus moet daarnaast niet alleen (beter) ontsloten worden over de H.F. de Boerlaan, maar ook richting het Sluiskwartier (via het Emmaplein en de Raambuurt).

4.5.3. TOEKOMSTBESTENDIGE WERKLOCATIES Verbeterde invulling van bedrijventerreinen Met de groei van de gemeente neemt ook de vraag naar werklocaties toe. De ontwikkeling van een kennis- en innovatie-economie ondersteunen we met ruimte voor innovatieve werkmilieus langs de Kennisas. Op bestaande bedrijventerreinen zetten we in op beter benutten van de ruimte door middel van het juiste bedrijf op de juiste plek. Dit gaat gepaard met investeringen op het gebied van duurzaamheid, klimaatadaptatie, energiebeschikbaarheid, bereikbaarheid, veiligheid en de verblijfskwaliteit. Daarnaast willen we voorzien in de ontwikkeling van nieuwe ruimte voor werken om ruimte te kunnen blijven bieden aan de (door) groei van ons lokale MKB en grootbedrijf en aan bedrijven met toegevoegde waarde die zich hier willen vestigen. Hierin werken we samen met onze economische partners en het bedrijfsleven. Bedrijventerreinen en kantorenlocaties spelen een belangrijke rol bij het huisvesten van Deventer bedrijven, maar ook de historische binnenstad, de ‘wijkeconomieën’, de dorpskernen en ons landelijk gebied zijn belangrijk voor bedrijvigheid en werkgelegenheid. Zo willen we enkele binnenstedelijke bedrijventerreinen in de ‘schil’ rondom het centrum (kunnen) transformeren naar gemengde woonwerkmilieus

ONTWERP-OMGEVINGSVISIE GEMEENTE DEVENTER

Voldoende en toekomstbestendige werkmilieus

90

Door de druk op de woningmarkt en de ambitie van Deventer om zo veel mogelijk woningen binnen de bestaande stad te bouwen, komt de ruimte voor bedrijven en ondernemen steeds meer onder druk te staan. Er is daarom dringend behoefte aan ontwikkelingsruimte voor werklocaties. We kunnen dit probleem niet alleen ‘aan de markt overlaten’, want de praktijk is dat wonen meer oplevert voor ontwikkelaars en beleggers dan bedrijfsruimtes. Daarom willen wij samen met onze partners nadrukkelijker op een goed evenwicht tussen woningen en bedrijventerreinen sturen. De structureel groeiende vraag naar bedrijfsruimten komen we deels tegemoet door behoudend om te gaan met bestaande locaties en deze schaarse ruimte optimaal te benutten. Behouden betekent dat de bestaande bedrijventerreinen,

met uitzondering van de lopende en reeds voorziene (gedeeltelijke) transformaties van de werkgebieden in de Centrum & Schil tot gemengde woonwerkwijken, ook volledig voor economische en werkdoeleinden blijft bestemd. Zoals eerder genoemd gaan we uit van het principe van ‘het juiste bedrijf op de juiste plek. We zetten in op een sterkere profilering en thematisering van bedrijventerreinen, zodat deze vooral gereserveerd worden voor bedrijven die moeilijk mengbaar zijn met wonen. Hier hoort ook het actiever uitsluiten van ruimtelijk-economisch ongewenste functies bij. We houden zo beter rekening met specifieke ruimtebehoeften voor de groei van ons MKB, HMC-industrie [Hogere milieucategorieën], watergebonden en circulaire economie, en de stadsverzorgende bedrijvigheid (inclusief duurzame stadslogistiek). Wij creëren ook ruimte op nieuwe aantrekkelijke werklocaties om toekomstige verschuivingen mogelijk te maken en tegemoet te komen aan de autonome vraagontwikkeling van ons (door)groeiende lokale bedrijfsleven.

Circulaire economie De circulaire samenleving draagt bij aan het verminderen van klimaatverandering en is een samenleving waarin afval niet bestaat. Deventer is circulair in de manier waarop we onze leefomgeving inrichten, (ver) bouwen en leven. In ontwikkelende werkgebieden creëren we ruimte voor circulaire bedrijvigheid. De inrichting van deze gebieden is flexibel en toekomstbestendig. We stimuleren de clustering van

bedrijven die elkaars reststromen kunnen benutten. We faciliteren hubs met onder andere een depot en opslag van materialen, en logistieke knooppunten voor materiaalstromen. We werken samen met ondernemers aan een circulaire ketenbenadering. Zo zetten we grondstoffen maximaal in op lokale en regionale schaal, ter bevordering van innovatie en circulariteit. Deze nieuwe circulaire economie zal ook zorgen voor extra werkgelegenheid.

Transformatie via functionele vergroening Veel bedrijventerreinen zijn hitte-eilanden, met verharding, weinig ecologische kwaliteit en lage verblijfswaarde. Tegelijkertijd bieden ze, vanwege hun schaal en ligging, grote kansen voor klimaatadaptatie en biodiversiteit door middel van vergroening. Bij de ontwikkeling of herstructurering van werkmilieus, zoals Bergweide en Kloosterlanden, geldt de Groenblauwe Hoofdstructuur als ruimtelijke randvoorwaarde. In het bijzonder geldt dit voor zones grenzend aan landschappelijke structuren zoals de Zandwetering en Schipbeek. Deze zones krijgen meerdere rollen: als ecologische buffer, uitloopgebied met wandel- en fietspaden en als representatieve entreeruimte. Bedrijventerrein A1 ligt in een relatief laaggelegen gebied in de Schipbeekzone in de nabijheid van de IJssel. In situaties met hoge IJsselstanden en natte perioden reserveren we voldoende ruimte voor het vasthouden en bergen van neerslag op de werkkavels en in de waterbergingsgebieden.

ONTWERP-OMGEVINGSVISIE GEMEENTE DEVENTER

Ontwikkeling nieuw bedrijventerrein

91

Om de ruimtebehoefte van het Deventer bedrijfsleven de komende jaren op te kunnen vangen, is meer nodig dan herontwikkeling en herstructurering. Er is ruimte nodig voor uitbreiding buiten de huidige bedrijventerreinen en ten behoeve van diverse herstructureringen die in gang zijn gezet om bedrijven te kunnen verplaatsen. Zo ontstaat met een nieuw bedrijventerrein niet alleen nieuwe bedrijfsruimte, maar verbeteren wij ook de kwaliteit van de bestaande bedrijventerreinen.

We zoeken naar een locatie voor een nieuw bedrijventerrein met een netto omvang van circa 45 hectare. De focus ligt daarbij op het lokale MKB. Het terrein wordt aardgasloos aangelegd, dus is het noodzakelijk dat er genoeg duurzame energie, zoals elektriciteit en groene waterstof, is. Verder passen we circulaire principes toe en bedraagt de maximale milieucategorie 3.2 (of bedrijven die met maatregelen hieraan gelijk kunnen worden gesteld). Bij de locatiekeuze wordt geleund op het gebruik van de bestaande infrastructuur (aansluiting op de hoofdwegenstructuur), wordt rekening gehouden met het principe van bodem en water sturend en met gebieden waar bebouwing is uitgesloten dan wel extra aandacht vereist. Er wordt een koppeling gemaakt met energievoorzieningen- en opwek en versterking van groenblauwe structuren. Gezien de doelgroep (lokaal MKB en bedrijven die een grote toegevoegde waarde hebben voor het lokale MKB) en het principe van de nabije stad, is het zo veel mogelijk beperken van de woon-werkafstand een belangrijke randvoorwaarde. De locatieverkenning en hieruit voortvloeiende voorkeurslocaties lopen in een separaat traject, die bij afronding (na besluitvorming) middels een actualisatie zullen worden verwerkt in de Omgevingsvisie.

Een concentratie-en transformatiestrategie voor de kantorenmarkt In Deventer hebben wij de leegstand van kantoren inmiddels teruggebracht tot een economisch gezond niveau (onder frictieleegstand). Kwantitatief zijn er voldoende kantoren, maar deze zijn niet altijd op juiste locaties geconcentreerd en de kantoorpanden zijn niet altijd van de juiste kwaliteit. Voor de ontwikkeling naar een kennis- en innovatie-economie zijn locaties met veel interactie, functiemenging, goede bereikbaarheid en verblijfskwaliteit belangrijk om bedrijven en (jong) talent aan te trekken en behouden. Langs de Kennisas geven we hieraan invulling met de huidige en beoogde omgevingsplanruimte voor kantoren binnen Stadscampus de Kien, Roto-kwartier, Havenkwartier en Gasfabriek. Met gebruik van deze concentratiestrategie creëren we voldoende marktdruk op deze betekenisvolle, dynamische locaties. Tot 2030 voldoen we daarmee aan de behoefte aan de gewenste kantoorruimte. Na 2030 is er in stadscampus De Kien ruimte voor verdere groei en verdichting. Dit neemt niet weg dat er ook nog steeds behoefte is aan de meer traditionele kantorenparken Hanzepark en Zutphenseweg. Hier is vooral de kwaliteit van enkele kantoorgebouwen de uitdaging. Daarom kiezen we op deze locaties primair voor een transformatiestrategie, waarbij (beperkt) ruimte wordt gegeven voor invulling met andere werkfuncties.

Bij kantoren met minder toekomstperspectief onderzoeken we de opties tot inkrimping en (gedeeltelijke) transformatie, zeker als het gaat om solitaire kantoren, waarbij de nieuwe werkfunctie wel passend moet zijn binnen het profiel van het gebied. Dit afwegings-/transformatiekader werken we nader uit.

ONTWERP-OMGEVINGSVISIE GEMEENTE DEVENTER

Smartzone Corridor Oost

92

Het economische kennis- en innovatieprofiel van Deventer richt zich op digitale oplossingen voor de omgeving waarin we wonen en werken. We ontwikkelen daarvoor de kennisas door naar Smartzone Corridor Oost. Daar werken bedrijven, onderwijs en overheid samen aan het transformeren van onze werk- en leefomgeving naar een toekomstbestendige plek door innovatieve technologie te combineren met daadkracht. In Stadscampus De Kien wordt gewerkt aan digitale instrumenten, de talenten en de samenwerking die nodig is om de techniek toe te passen in concrete oplossingen. Hiervoor moeten we ook nieuwe

businessmodellen en talent ontwikkelen waarbij nauw wordt samengewerkt met de mkb-ondernemers. Op De Gasfabriek wordt hier ook volop op ingezet. Daarmee kunnen we efficiënter werken, slim inspelen op maatschappelijke uitdagingen en ruimtelijke opgaven op een vernieuwende manier aanpakken. De ontwikkeling van dergelijke innovatiemilieus is een langdurig proces en vraagt naast blijvende en actieve samenwerking tussen gemeente en andere partners de ontwikkeling van aantrekkelijke (gemengde)werkgebieden.

Haven (Port of Deventer) De Beroepshaven van Deventer: de Port of Deventer, is de veelzijdige binnenhaven en koploper op het gebied van havenfaciliteiten en duurzaamheid in de regio. De watergebonden kavels in de Port of Deventer (zeker in combinatie met een hoge milieucategorie) zijn schaars en hard nodig voor de toekomstige economie in de Stedendriehoek en in omliggende regio’s. Het is dus belangrijk om deze ruimte voor economie te borgen. Het belang van overslag op de binnenvaart zal onder andere vanwege toenemende goederenstromen in de circulaire economie en congestie op het verkeersnet naar verwachting in de toekomst stijgen. Daarnaast maakt de beschikbaarheid van groene waterstof in het havengebied duurzaam tanken voor de binnenvaart mogelijk.

4.5.4. TOEKOMSTBESTENDIGE LANDBOUW Veerkrachtige agrarische sector We hebben veerkrachtige agrarische bedrijven in onze gemeente. Naast het produceren van voedsel leveren deze ondernemers ook een belangrijke bijdrage aan het beheer en onderhoud van ons landschap en andere maatschappelijke diensten. Binnen de landelijke kaders is ruimte voor agrarisch ondernemerschap dat past binnen het karakter van het Sallandse landschap. Dat kan door middel van innovatie, verbreding of verdere verduurzaming, maar moet wel in balans zijn met natuur, water, klimaat. Het is aan de agrariër zelf om te kiezen voor welk bedrijfsmodel hij gaat. Hoewel we als gemeente beperkte invloed en middelen hebben, ondersteunen we de agrariërs in deze ontwikkeling met de middelen en de mogelijkheden die we zelf hebben en in samenwerking met Rijk, provincie, de sector en andere partners. We zijn ons ervan bewust dat een transitie tijd kost en dat het achterblijven van duidelijke landelijke kaders niet bijdraagt aan het tempo van de landbouwtransitie.

Landbouwgrond is meer dan een ‘sluitstuk’ voor ruimtelijke opgaven

ONTWERP-OMGEVINGSVISIE GEMEENTE DEVENTER

We zijn zuinig op ons landelijk gebied. Daarom kiezen we ervoor om zoveel mogelijk binnenstedelijk te bouwen. Indien er toch buitenstedelijk gebouwd moet worden, doen we dit compact. Wanneer we dit doen, moet een zorgvuldige afweging plaatsvinden. Goede landbouwgrond is één van de criteria die in deze afweging wordt meegenomen. Het doel is niet om de landbouw in absolute zin te beschermen boven de inpassing van andere functies, maar om landbouwgrond niet als 'sluitstuk’ van de ruimtelijke puzzel te zien.

93

We zijn zoals gezegd zuinig op de goede landbouwgronden in onze gemeente en houden deze ook voor de lange termijn beschikbaar. Aan de andere kant moeten we ook verrommeling, ondermijning en afname van de leefbaarheid in het buitengebied door de leegstand van agrarische bebouwing tegengaan. Daarom maken we gebruik van het rood-voor-rood beleid, ‘Kansen Uit Buiten’. Op basis van dit beleid werken we mee aan transformatie van beschermenswaardige gebouwen of vervanging van leegstaande agrarische gebouwen door nieuwbouw met een woon- of andere passende functie.

Maatschappelijke diensten en nieuwe teelten We zien kansen voor de agrarische sector bij het leveren van maatschappelijke diensten, zoals waterberging, groenblauwe dooradering, natuurbeheer en het vasthouden van CO2. Hier hoort ook een eerlijke vergoeding tegenover te staan. Het initiatief Salland Loont kan hierin belangrijke rol spelen. Ook het verbouwen van ‘nieuwe’ (niet milieubelastende) teelten is een kansrijke ontwikkeling voor de agrarische sector. We bouwen meer biobased wat leidt tot een grotere vraag naar 'nieuwe’ teelten zoals vlas, stro en hennep. Het verbouwen van deze planten is ook interessant omdat deze beter bestand zijn tegen droge of juist natte omstandigheden als gevolg van klimaatverandering. De regionale ontwikkeling dat steeds meer gronden ingezet worden voor de sierteelt vinden we met het oog op landschap, milieu en gezondheid daarentegen niet passend bij de opgaven en de koers waar we voor staan.

Multifunctionele landbouw We zien multifunctionele landbouw als één van de ontwikkelpaden voor de agrarische sector. Multifunctionele landbouw is geen nieuwe ontwikkeling, maar al vele jaren in Deventer aanwezig. En hiervoor worden mogelijkheden geboden in het omgevingsplan. Zo staan we al een aantal jaar verschillende niet-agrarische nevenfuncties toe, zoals: ›

verkoop-aan-huis van streekproducten;

›

opslag en stalling;

›

energieproductie middels de opwekking van wind- en zonne-energie of groen gas productie;

›

rondleidingen;

›

zorgboerderijen;

›

ambachtelijke bewerking en verwerking van agrarische producten.

ONTWERP-OMGEVINGSVISIE GEMEENTE DEVENTER

We gaan verkennen of het wenselijk is om hernieuwde kaders op te stellen voor de ontwikkelruimte van nevenfuncties binnen de multifunctionele landbouw. Daarbij kijken we ook wat er nodig is situaties waarin bij een multifunctioneel agrarisch bedrijf op den duur alleen de nevenfuncties blijven voortbestaan.

94

ONTWERP-OMGEVINGSVISIE GEMEENTE DEVENTER

4.5.5. Themakaart innovatieve economie

95

4.6. OMGEVINGSVISIEKAART

ONTWERP-OMGEVINGSVISIE GEMEENTE DEVENTER

In de afgelopen paragrafen zijn de ambities en gewenste ontwikkelingen voor de gemeente Deventer beschreven. Hieruit hebben we de belangrijkste ontwikkelingen getoond op de omgevingsvisiekaart die hieronder te zien is. Deze kaart moet worden gezien als visiekaart en niet als omgevingsplankaart. Een omgevingsvisie is namelijk niet juridisch bindend voor de burger. Wel laat de kaart goed zien wat onze ambities zijn voor het behoud en de ontwikkeling van de gemeente Deventer. Deze kaart vormt de basis voor de gebiedsgerichte uitwerking die in het volgende hoofdstuk is opgenomen.

96

ONTWERP-OMGEVINGSVISIE GEMEENTE DEVENTER

Omgevingsvisiekaart

97

98 ONTWERP-OMGEVINGSVISIE GEMEENTE DEVENTER

Gebiedsgerichte uitwerking

5. Gebiedsgerichte uitwerking 5.1. INLEIDING 5.1.1. DEELGEBIEDEN EN GEBIEDSPROGRAMMA’S

In dit hoofdstuk beschrijven we wat de thematische ambities uit hoofdstuk 4 voor deze deelgebieden van de gemeente betekenen. Per deelgebied hebben we aangegeven wat de bestaande identiteit en kwaliteit is en wat de koers richting de toekomst is. Verder hebben we per deelgebied een afwegingskader opgenomen.

In hoofdstuk 4 zijn we ingegaan op de ambities en doelen voor de toekomst van Deventer per thema. Deze ambities krijgen gemeentebreed of meer specifiek in bepaalde gebieden binnen Deventer ruimte.

In dit hoofdstuk geven we ook de kaders weer waarbinnen de lopende gebiedsgerichte omgevingsprogramma’s (gebiedsprogramma’s) zijn uitgewerkt. Deze gebiedsprogramma’s kunnen meerdere deelgebieden bevatten.

ONTWERP-OMGEVINGSVISIE GEMEENTE DEVENTER

We onderscheiden de volgende gebieden:

99

1.

Binnenstad

2.

Compact tuindorp (grotendeels vooroorlogse schil)

3.

Groenstedelijk wonen (grotendeels naoorlogse wijken)

4.

Suburbaan wonen

5.

Stedelijke voorzieningen

6.

Woonwerkgebieden

7.

Werkgebieden

8.

Dorpen

9.

Stedelijk groengebied

10.

Toekomstbestendig landelijk gebied (met aanduiding voor zone stadsrand/dorpsrand)

11.

Rivierenlandschap

5.1.2. HET AFWEGINGSKADER Het afwegingskader (zie hoofdstuk 3) is een beeldende weergave van de koers van de gemeente. Het afwegingskader omvat de twaalf ambities van de omgevingsvisie. Op gemeenteniveau wordt ervan uitgegaan dat alle ambities even belangrijk zijn, maar per deelgebied kan die balans anders zijn. Zo is de ambitie 'toekomstbestendig landbouwsysteem’ in het agrarisch landelijk gebied logischerwijs meer van belang dan in het deelgebied centrum/binnenstad. Dat werkt als volgt. Iedere as vertegenwoordigt een ambitie en bestaat uit vijf punten. Meer punten (meer naar buiten) betekent dat de ambitie in het betreffende gebied meer nadruk krijgt dan gemiddeld. Minder punten (meer naar binnen) betekent dus dat de ambitie in dit gebied minder belangrijk is dan gemiddeld. Deze puntenverdeling is relatief, namelijk ten opzichte van de andere deelgebieden. Een lager puntenaantal op één thema betekent dus een minder hoge ambitie van het betreffende aspect in het betreffende deelgebied dan in andere deelgebieden. De laagst mogelijke score hierbij is het binnenste bolletje en de hoogst mogelijke score de buitenste.

ONTWERP-OMGEVINGSVISIE GEMEENTE DEVENTER

We gebruiken het afwegingskader om focus aan te brengen per deelgebied. Aan de hand van het afwegingskader en de karakteristieken en opgaven van een deelgebied enerzijds en de context van de gehele gemeentelijke opgave anderzijds, is bepaald welke 3 beleidsthema’s de grootste inspanning vergen. Dat weegt onder andere bij het toetsen van nieuwe initiatieven zwaarder dan andere thema’s. Het afwegingskader in combinatie met de focuspunten, maakt zo in één oogopslag duidelijk wat voor soort ontwikkelingen wenselijk zijn in relatie tot de opgaven in het deelgebied.

100