LINK 2023-01-24 Reactie college op onderzoek beschermingsbewind

Grote Kerkhof 1 Postbus 5000 7400 GC Deventer 14 0570 telefoon

Gemeenteraad

0570 - 693057/ 06-51101875 direct telefoonnummer

gemeente@deventer.nl e-mail

DEV-BLD/2022-1140

24 januari 2023

kenmerk

uw referentie

datum

H. Engels

Reactie van het college op het "Onderzoek beschermingsbewind Deventer"

contactpersoon

onderwerp

Geachte leden van de raad, Op 24 november is het onderzoeksrapport ‘Beschermingsbewind Deventer - Objectieve procesanalyse in opdracht van college en gemeenteraad Deventer’ mede namens de klankbordgroep aangeboden aan uw raad. Op woensdag 7 december zijn de uitkomsten van het onderzoek door de externe onderzoekers gepresenteerd aan uw raad, zijn diverse vragen beantwoord door de onderzoekers, is de onderzoekers decharge verleend en is de klankbordgroep ontbonden. U heeft gevraagd om een reflectieve reactie van het college op het onderzoek, met name op de conclusies en aanbevelingen. In deze brief vindt u daarvan de weerslag. Het onderzoeksproces Het onderzoek is uitgevoerd in gezamenlijk opdrachtgeverschap van de gemeenteraad en het college, middels een klankbordgroep, bestaande uit vertegenwoordigers van uw raad en het college. Daarmee construeerden raad en college een unieke samenwerkingsvorm. Het college spreekt haar waardering uit voor de wijze waarop de vertegenwoordigers van uw raad betrokken waren bij deze klankbordgroep en de manier waarop zij hun rol daarin hebben vervuld. Conform de gezamenlijk vastgestelde onderzoeksopdracht is de klankbordgroep viermaal bijeengekomen, onder meer om door de onderzoekers te worden geïnformeerd over de stand van zaken en de voortgang van het onderzoek.

Er is een startgesprek gevoerd waarin de bevindingen uit de deskresearch en de eerste interviews zijn gedeeld. In de tweede bijeenkomst is stilgestaan bij de bevindingen uit de interviews en het dossieronderzoek. Tijdens de laatste bijeenkomst zijn de laatste (financiële) bevindingen, conclusies en aanbevelingen besproken op basis van het conceptrapport. Op het conceptrapport is vervolgens door de klankbordgroepleden afzonderlijk gereageerd voor de laatste input. De onderzoekers hebben de eindversie vervolgens op 16 november aan de klankbordgroep aangeboden. Het college spreekt waardering uit voor het onderzoek en de rol van de klankbordgroep. Het onderzoek is uitgevoerd door Berenschot in samenwerking met de Hogeschool Utrecht, die samen het rapport ‘Onderzoek beschermingsbewind Deventer’ hebben uitgebracht. Het college spreekt ook haar waardering uit voor de onderzoekers. Het college dankt iedereen die op welke wijze dan ook een bijdrage heeft geleverd, waardoor de onderzoekers hun werk zorgvuldig, gedegen en tijdig konden uitvoeren.

www.deventer.nl

Het rapport De onderzoekers beschrijven in het rapport hun feitelijke bevindingen, de uitkomsten van het dossieronderzoek, de uitkomsten van de financiële analyse en een uitgebreide procesanalyse aan de hand van een tijdslijn. In het laatste hoofdstuk zijn ook de deelconclusies getrokken. Op basis hiervan hebben de onderzoekers 6 aanbevelingen geformuleerd. De onderzoekers hebben hun uitkomsten gebaseerd op de door de gemeente en rechtbank beschikbaar gestelde documenten en interviews met betrokkenen. Conclusies en aanbevelingen De onderzoekers trekken in het rapport conclusies en doen in het rapport zes aanbevelingen. Het college neemt deze conclusies en aanbevelingen over. Vanzelfsprekend is het college bereid om met de raad in gesprek te gaan over dit onderzoek en deelt hierbij, mede op verzoek van uw raad, haar reflectieve reactie op de conclusies en aanbevelingen. De onderzoekers doen 6 aanbevelingen op 4 thema’s: Interne organisatie en informatievoorziening 1. Houd rollen en verantwoordelijken van afdelingen opnieuw tegen het licht 2. Maak de escalatielijnen duidelijker 3. Voer opnieuw het gesprek over het samenspel bestuurlijk-ambtelijk

Reflectie Mede dankzij dit onderzoek zijn wij gewezen op deze punten die binnen onze eigen interne organisatie aandacht verdienen. De interne tijdige informatiestromen hebben onvoldoende gewerkt waardoor het college en daarmee ook uw raad niet van de juiste informatie zijn voorzien. Het college vindt dit spijtig en heeft de directie gevraagd de verantwoordelijken hierop aan te spreken. Daarnaast hebben signalen uit de interne organisatie de directie onvoldoende bereikt. Het college heeft de directie opdracht gegeven de interne processen en samenwerking te verbeteren. Het college heeft eerder in de raadsmededeling van februari 2021 ingezoomd op de verschillende belangen van het Inkomensondersteuning en het team BAD en heeft toen ook de opdracht gegeven om de samenwerking te verbeteren. Specifiek voor beschermingsbewind in relatie tot de rekening en verantwoording is dit ook gebeurd. Voor de toekomst is dit onderdeel van het convenant (hangt samen met aanbeveling 6). Voor bijzondere bijstand in algemene zin is uw raad toegezegd dat dit onderdeel is van de implementatie van het nieuwe beleid inzet op geldzorgen en ondersteuning. Wat betreft de verschillende rollen, taken en verantwoordelijkheden betrekt het college deze lessen nadrukkelijk in de reeds gestarte doorontwikkeling van de organisatie.

In het kader van deze organisatieontwikkeling welke in 2022 is gestart zijn er opdrachten uitgezet waaronder die aan de werkgroep Integraal werken en maatschappelijke opgaven. Door deze groep zal advies worden uitgebracht onder andere aangaande rollen, taken en verantwoordelijkheden van de directie, regiemanagers, teammanagers en programmamanagers. Hetzelfde geldt voor de tweede aanbeveling over de escalatielijnen. Het gesprek over het bestuurlijk-ambtelijk samenspel wil het college voeren, maar hoort ook of uw raad hierin een rol voor zichzelf ziet.

Cliëntenperspectief 4. Meer betrekken van en stem geven aan cliënten

Reflectie In Deventer moet iedereen er op kunnen vertrouwen dat de gemeente in haar dienstverlening, hulp en adviezen de juiste kwaliteit biedt. Dat de belangen van haar meest kwetsbare inwoners volgens het onderzoek niet altijd het beste zijn behartigd is voor het college een harde en confronterende constatering.

Het college erkende al eerder dat een zekere mate van afhankelijkheid tussen cliënten en gemeente mee kan spelen bij het ontvangen (cliënten voelen een drempel om een klacht in te dienen) en meewegen (het serieus nemen van klachten) van signalen van cliënten. Daarover heeft het college eerder goede gesprekken gevoerd met uw raad en op basis daarvan de onafhankelijk klachtenbehandelaar geïntroduceerd voor de uitvoering van de participatiewet. Dit is recent uitgebreid met schuldhulpverlening. In de implementatie heeft de cliënt een proactieve rol bij de verschillende pilots. Het college wil met de adviesraad sociaal domein en ook uw raad in gesprek hoe beter invulling kan worden gegeven aan het borgen van de stem van de cliënt, zodat elke client zich vrij voelt om de zorgen en problemen te delen met de gemeente.

Sensitiviteit en responsiviteit 5. Stem tactiek en gedrag beter af op het te bereiken maatschappelijk doel en op de betrokken maatschappelijke partners

Reflectie Mede door dit onderzoek wordt duidelijk hoe complex de wereld van het sociaal domein, en schuldhulpverlening in het bijzonder is geworden. Het college realiseert zich terdege dat de samenwerking met de “buitenwacht” en haar expertise in de totale complexe keten van schuldhulpverlening en het realiseren van de bestaanszekerheid van groot belang is. Daarom zal het college voor de verschillende onderdelen de rollen en taken van de overheid zelf en haar partners opnieuw analyseren samen met het veld. Het college erkent dat de start van het oorspronkelijke beleid uit 2016 niet goed is verlopen. Er was onvoldoende aandacht voor de gevolgen van en betrokkenheid bij het nieuwe beleid. Het college neemt dit mee in de verdere doorontwikkeling van het beleid en doet dat al in het kader van de convenantontwikkeling. De verantwoordelijke portefeuillehouder in deze spreekt de betrokken partners regelmatig.

Toekomstige uitvoering van beschermingsbewind 6. Ga door op de reeds ingeslagen weg van toekomstige samenwerking; bepaal vandaaruit welke eigen uitvoering zinvol en haalbaar is en schep daar (mede op basis van de geleerde lessen) de randvoorwaarden voor

Reflectie Het onderzoek bevestigt de eerder gemaakte keuzes voor de koerswijziging en het college zal de uitwerking en de samenwerking verder oppakken. Het college zal de aanbevelingen hierbij verder betrekken. De nieuwe situatie vraagt een beleidswijziging. Het college wil dit samen met uw raad en de externe partijen verder oppakken, conform de toezeggingen door het college op 2 maart 2022. Het college wil dat de keten van schuldhulpverlening voor haar kwetsbare inwoners optimaal functioneert, waarbij volgens het college misschien wel minder nadruk moet liggen op louter het beheren van de kosten, maar meer op de kwalitatieve kant. Het college wil hierover verder met uw raad in gesprek. Leren van het onderzoek De implementatie van ons nieuwe beleid inzet op ondersteuning en geldzorgen loopt nu. Recent bent u hierover bijgepraat. De lessen van dit onderzoek wil het college borgen bij de implementatie van het nieuwe beleid waarbij dezelfde uitvoerende teams als bij beschermingsbewind zijn betrokken. Het college heeft de directie opdracht gegeven te verkennen wat hiervoor nodig is. Het college wil dat de stem van de client goed gehoord wordt en blijft en dat signalen van cliënten beter op waarde worden geschat en worden meegewogen, de samenwerking tussen de verschillende teams verbeterd wordt en tegelijkertijd de informatie op de juiste tafels landt en wordt besproken.

Het college wil hierover met uw raad in gesprek.

Tot slot Het college realiseert zich dat de aanloop naar het ontslag door de rechter geleid heeft tot verschillende emoties bij onze toenmalige cliënten en medewerkers van het BAD Beschermingsbewindvoering en andere betrokkenen: van onrust tot onzekerheid, van angst tot woede. Door de gerechtelijke uitspraak is er geen rechtstreeks contact meer mogelijk tussen de gemeente en voormalige cliënten. Om die reden zal het college de huidige bewindvoerders verzoeken om een brief van het college door te geleiden naar de voormalige cliënten. Daarin zal het college excuses aanbieden aan de voormalige cliënten voor de situatie die is ontstaan; de onzekerheid, onrust, onbehagen bij de voormalige cliënten die juist zekerheid, rust en vertrouwen nodig hadden, om hun financiële situatie weer op orde te krijgen. Het college zal de uitkomsten van het raadsdebat over het onderzoek meenemen in het vervolgproces.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris, de burgemeester,

M.A. Kossen

R.C. König