LINK 2021-12-23 441 Raadsmededeling Motie Vreemd aan de Orde - Bomen Stromarkt

RAADSMEDEDELING Lebuinuspleinen, motie behoud bomen Stromarkt Onderwerp Mededelingnummer 2021-441 Portefeuillehouder DEV-PRO Team Datum B en W besluit

Wethouder Verhaar, 21-12-2021

Inleiding: waarom deze mededeling Op 1 december heeft uw raad de motie 'Inpassing bestaande bomen in pleinenplan' aangenomen. Hierin roept u het college op om: 1. na te gaan - met in achtneming van de aspecten die in de beantwoording van de schriftelijke vragen d.d. 11 november 2021 zijn benoemd- welke consequenties zijn verbonden aan het inpassen van in ieder geval de twee volwassen gezonde bomen (platanen) op de Stromarkt; 2. De raad voor het einde van het jaar op de hoogte te stellen van de consequenties van het aangepaste plan.

Kader Raadsbesluit 2020-000558 Schetsontwerp Lebuinuspleinen

Kern van de boodschap Hierbij informeert het college uw raad over de consequenties voor het project herinrichting Lebuinuspleinen als de raad wenst dat de twee platanen op de Stromarkt nu nog ingepast worden in de planvorming. Aanpassen van het plan heeft een grote impact op de realisatie in tijd en kosten. Zo is de planning niet meer haalbaar en brengt het deugdelijk inpassen van de bomen zeer hoge kosten met zich mee. De kosten worden ingeschat op 180.000,= waarvoor nu geen dekking is. Het ontwerp moet aangepast worden, technisch moeten oplossingen worden uitgewerkt, en beheer en vervangingskosten zijn op termijn hoger. Naar mening van het college doet dit geen recht aan het zorgvuldige participatieproces dat tot het raadsbesluit Schetsontwerp Lebuinuspleinen heeft geleid.

Nadere toelichting Voorgeschiedenis Na het verwerpen van het ontwerp voor herinrichting van het Grote Kerkhof in 2017, het stadspodium, is op verzoek van de raad gestart met een participatief traject om te komen tot een gedragen ontwerp voor de herinrichting. Het place-making traject heeft geleid tot een schetsontwerp Lebuinuspleinen, en is door de raad vastgesteld op 1 juli 2020 (2020-00558). Gelijktijdig is ook het gereserveerde budget vrijgegeven. Daarop is de voorbereiding voor de realisatie gestart, en zijn de benodigde omgevingsvergunningen aangevraagd. Er is bezwaar ingediend tegen de verleende omgevingsvergunning, onderdeel kap, door de Deventer Bomenstichting en door een particulier. De bezwarencommissie heeft deze behandeld, en heeft recent het college geadviseerd het besluit in stand te laten. De boom bij het kruispunt Kleine Poot/ Hofstraat mag niet gekapt worden (hiervan was al onderzocht en geconcludeerd dat deze inpasbaar is). De commissie concludeert dat het college op goede gronden de gevraagde vergunning heeft kunnen verlenen.

Daarnaast is in de afgelopen periode weerstand tegen de kap geuit. Zo is een handtekeningenactie gehouden en heeft het college een brief ontvangen van deze initiatiefnemers, “Red de bomen”. Ook zijn door verschillende partijen raadsvragen gesteld. Reactie ontwerpbureau Het aanpassen van de bomen vraagt om een zorgvuldig proces waarvoor aanpassing van het ontwerp noodzakelijk is. De ontwerper laat weten: “de compositie in het ontwerp verdwijnt, de samenhang van de entrees moet worden herzien.” De boom bij de ingang van de bibliotheek staat lager dan de aanleghoogte van het nieuwe plein. De boom staat precies op de rand van het geplande plateau van natuursteen voor de ingang van de bibliotheek. Om de boom in te passen in het ontwerp is het nodig het plateau te verlengen of te verkleinen, zodat de boom ruim binnen of ruim buiten het plateau valt. Naar verwachting heeft de boom een zogenaamd tweede maaiveld nodig omdat het niveau van de wortels lager ligt dan het niveau van de verharding. Dat is een groeiplaatsconstructie rondom de wortel van de boom, een soortbehuizing waardoor wortelopdruk uitgesloten is en de boom onder de verharding groeiruimte heeft. De boom bij Stromarkt 3 is te hoog waardoor wortels boven de verharding uitkomen. Hier moet een ophoging komen.

In beide gevallen moet gekeken worden naar een goed samenhangende oplossing met de rest van het inrichtingsplan voor de Lebuinuspleinen. Consequenties Behoud van de twee te kappen platanen grijpt in in de lopende werkzaamheden, en heeft tot gevolg dat: * de werkzaamheden van de aannemer moeten worden stilgelegd voor de Stromarkt, en voor ingepland personeel en machines alternatief werk moet worden gezocht; * de planning, waarbij gestreefd wordt de Stromarkt voor de zomervakantie 2022 klaar te hebben, niet gehaald wordt. Dat betekent dat er een langere periode overlast zal zijn in de binnenstad. Ook heeft uitstel mogelijk consequenties voor evenementen en terrassen; * het ontwerp moet worden herzien, en het ontwerpbureau Bosch & Slabbers hiervoor een aanpassing moet uitwerken van het inrichtingsplan, en het geplande bordes van de bibliotheek.

Uitgangspunt is dat deze wel wordt getoond aan belanghebbenden, maar niet participatief tot stand komt; * de bomen moeten worden onderzocht: groeiplaats (wortelomvang), conditie, maar ook welke maatregelen nodig zijn om deze toekomstbestendig te maken (behandeling, voeding); * de consequenties voor inpassing technisch uitgewerkt moeten worden; * het geplande nieuwe riool moet worden verplaatst en/of deels worden gerelined, en consequenties voor kabels en leidingen moeten nader worden onderzocht; * de geplande waterberging (onder de verharding) moet worden aangepast: waterberging die niet gerealiseerd kan worden, moet elders worden gecompenseerd. Het waterhuishoudingsplan moet mogelijk worden herzien; * alle wijzigingen en uitwerkingen moeten worden verwerkt in een aangepast bestek, zodat verschillen in besteld en benodigd materiaal helder worden, en uitgerekend kan worden wat dit kost; * de uitkomst van voorgaande punten presentabel moet worden gemaakt, en worden gedeeld met omwonenden en belanghebbenden om tot draagvlak te komen; * de financiële consequenties niet op te vangen zijn in het project. De reservering voor onvoorziene kosten wordt al ten dele gebruikt voor archeologische en bodemsaneringswerkzaamheden (op basis van nacalculatie) en

is noodzakelijk voor de realisatie om op onvoorziene omstandigheden te kunnen anticiperen; * meerkosten ontstaan op het project “herinrichting Lebuinuspleinen” als gevolg van extra kosten (stagnatie aannemer, extra af- en aanvoer materiaal, onderzoekskosten, ontwerpkosten, communicatiekosten, proceskosten intern, technische voorbereiding/uitvoering gereed maken, verrekening besteld versus benodigd materiaal, prijsvorming aannemer door extra maatregelen civieltechnisch en behandeling bomen, uitvoeringsbegeleiding); * Indien de raad besluit de bomen te houden, zal de raad ten behoeve van de voorbereiding, én ten behoeve van de uitvoering, ook een kredietbesluit moeten nemen. * Opnieuw besluitvorming over de uitkomsten van het aanpassen van het ontwerp door het college moet plaatsvinden. * capaciteit voor dit proces moet worden vrijgemaakt; * er gevolgen van vertraging zijn voor de ondernemers die aan de pleinen gevestigd zijn; * er mogelijk consequenties zijn voor renovatie van de Proosdijpassage, die volgens planning start na de bouwvakantie 2022, waarbij de af- en aanvoerroute via de Stromarkt loopt. Kosten De extra kosten voor deze ingreep zijn bij benadering geraamd op een bedrag van circa € 180.000,=. Dit past niet in het huidige budget dat beschikbaar is voor de realisatie van de pleinen. Het is niet duidelijk waar deze extra middelen vandaan moeten komen.

De raad zal deze middelen beschikbaar moeten stellen. Onderzoeken en ontwerpkeuzes moeten nauwkeuriger inzage geven in de te maken kosten. Planning Momenteel vindt de realisatie van het vastgestelde ontwerp op basis van de genomen besluiten plaats. Wanneer deze moeten worden stilgelegd of aangepast, zal de raad daarvoor een besluit moeten nemen. De werkzaamheden worden voortgezet zolang er geen nieuw raadsbesluit ligt. De herinrichting van de werkzaamheden aan de Stromarkt was gepland in de periode van 1 april tot eind juli 2022. Afhankelijk van de te nemen maatregelen voor de bomen (uit te voeren in het bladloze seizoen), evenementen, en rekening houdend met de terrassen zal uitvoering van een aangepast plan plaats kunnen vinden in de periode van oktober 2022 – maart 2023. Uitgangspunt daarbij is dat ontwerp en aanpassing zonder weerstand en bezwaren voorbereid kunnen worden. Conclusie In deze raadsmededeling zijn de consequenties beschreven voor het behoud van de bomen op de Stromarkt. Deze laten zien dat ingrijpen in het realisatieproces veel consequenties heeft. De plannen zijn aan de hand van het brede participatieproces tot stand gekomen, en besluitvorming heeft plaatsgevonden. Het aanpassen vraagt om zorgvuldigheid en betekent stagnatie.

De stagnatie bij aanpassing leidt tot kosten, noodzakelijk onderzoekswerk en herziening van het plan, maar ook een langere uitvoeringsduur. Alle belangen gewogen, mede in combinatie met de stand van de realisatie en de financiële consequenties, en ondanks het voortschrijdend inzicht ten aanzien van het behoud van bomen, blijft het college uitvoering geven aan de vastgestelde plannen. Dat betekent dat begin maart de bomen op de Stromarkt geveld zullen worden.