Factsheet Wat staat er in een milieueffectrapport

factsheet

Wat staat er in een milieueffectrapport? Een milieueffectrapport laat de milieugevolgen van een plan of project zien, en ook of hetzelfde doel bereikt kan

Gemeentelijke omgevingsvisie

worden met minder milieueffecten. Zo kan de overheid de milieueffecten meenemen bij haar besluit over het

Een gemeente wil een omgevingsvisie vaststellen

plan of project.

voor de komende 30 jaar. Hierin stelt ze ambities vast voor de fysieke leefomgeving, bijvoorbeeld

Waarom milieueffectrapportage?

over gezondheid, klimaatadaptatie en mobiliteit.

Milieueffectrapportage helpt de minister, provincie, ge-

Ook wil ze nieuwe woningen bouwen. Het

meente of het waterschap om het milieubelang goed mee

milieueffectrapport laat zien of er voor alle

te laten wegen bij een besluit over een plan of project.

ambities voldoende ruimte is en toont op

Het milieueffectrapport is openbaar, zodat iedereen de

hoofdlijnen wat de milieueffecten zijn.

resultaten van het milieuonderzoek kan zien en ook wat

Daaruit blijkt dat er voorwaarden nodig zijn voor

het plan of project voor zijn of haar leefomgeving kan

de ambitie mobiliteit, bijvoorbeeld meer

betekenen. Het helpt ook bij de mogelijkheden voor par-

fietsverkeer en voetgangers boven autoverkeer,

ticipatie, waarbij burgers kunnen meepraten over het be-

omdat anders het verkeer te vaak stilstaat en de

sluit.

gemeente slecht bereikbaar is.

Milieueffectrapportage en het milieueffectrapport horen bij een besluit, en zijn geen doel op zich. In de Omgevingswet en het Omgevingsbesluit staat wanneer het verplicht is.

Wie is wie bij een milieueffectrapport? •

Bevoegd gezag: die neemt het besluit over een plan of project. Dit is een ministerie, provincie, waterschap, of gemeente. Of een combinatie daarvan.

•

Initiatiefnemer: de persoon of instantie die een plan

Uitbreiding van een fabriek

of project wil uitvoeren. Bijvoorbeeld de eigenaar van

Een fabriek wil uitbreiden. Het plan is om dit aan

dijk wil verstevigen of een gemeente die een vergun-

de zuidkant van de bestaande fabriek te doen, maar er is ook ruimte aan de west- en noordkant. In het milieueffectrapport wordt voor alle drie de plekken onderzocht wat de milieugevolgen zijn als de fabriek wordt uitgebreid. Ook wordt gekeken of schonere technieken beschikbaar zijn.

een fabriek of veehouderij, het waterschap die een ning wil verlenen. •

Schrijver milieueffectrapport: vaak een adviesbureau, maar ook de initiatiefnemer kan het rapport opstellen.

•

Commissie mer: kijkt als onafhankelijke organisatie of de milieuinformatie in het milieueffectrapport volledig is en klopt. Ze adviseert daarover aan het bevoegd gezag. Hoe ze dat doet, staat in de factsheet Advies van de Commissie mer

Factsheet Wat staat er in een milieueffectrapport? ∙ januari 2024

factsheet •

Belanghebbenden: bijvoorbeeld omwonenden, onder-

Thema’s in het milieueffectrapport

nemers en stichtingen. Zij kunnen bij een plan of pro-

Het milieueffectrapport gaat in op geluid en trillingen,

ject zienswijzen indienen en betrokken worden bij de

lucht, geur, externe veiligheid, bodem, water, natuur,

besluitvorming door participatie.

verkeer, cultuur, landschap, archeologie, gezondheid,

Wat staat er in een milieueffectrapport?

klimaatadaptatie, circulariteit. De laatste tijd is er ook steeds meer aandacht voor sociale effecten.

In de Omgevingswet staat wat een milieueffectrapport moet beschrijven. Het zijn de volgende onderwerpen.

Om te bepalen wat het milieueffectrapport moet be-

•

Doel: wat is het doel van de initiatiefnemer?

schrijven, kan het bevoegd gezag eerst een notitie reik-

•

Plan/project en alternatieven: op welke manier wil de

wijdte en detailniveau (laten) opstellen.

initiatiefnemer het doel bereiken? Zijn er alternatieven

Een milieueffectrapport voor een windpark op zee gaat

met minder milieueffecten? Dit moeten redelijke al-

bijvoorbeeld in op geluid onder water, wat mogelijk

ternatieven zijn en de keuze voor alternatieven moet

schadelijk is voor bruinvissen. Een rapport voor een om-

worden onderbouwd.

gevingsplan van een gemeente in veengebied gaat in op

Autonome ontwikkeling: welke andere besluiten zijn

bodemdaling.

al vastgesteld en hebben invloed op het plan of pro-

Het detailniveau verschilt ook. Een visie op nationaal of

ject en de alternatieven? Bijvoorbeeld een woonwijk

provinciaal niveau is minder gedetailleerd dan een mili-

die in de buurt gebouwd gaat worden of nieuw natio-

eueffectrapport voor een vergunning voor een fabrieks-

naal beleid rond luchtkwaliteit.

uitbreiding. Het rapport moet dus altijd aansluiten bij het

Huidige situatie en referentiesituatie: wat is de be-

besluit waarvoor het wordt opgesteld.

•

•

staande toestand van het milieu? En wat is de toestand van het milieu in de toekomst als het project niet wordt uitgevoerd? Dit is de referentiesituatie waarmee je de milieueffecten vergelijkt. •

Milieueffecten: alle milieueffecten van het plan of project, en van de alternatieven. De alternatieven worden apart gepresenteerd. Ook wordt onderbouwd hoe de effecten zijn bepaald.

•

Vergelijk de milieueffecten: vergelijking van de verschillen in milieueffecten als 1) het plan of project niet doorgaat (referentiesituatie), 2) het plan of project wordt uitgevoerd en 3) de alternatieven worden uitgevoerd.

•

Mitigerende maatregelen: de maatregelen die de milieugevolgen kunnen voorkomen, beperken of teniet doen.

•

Bij het bepalen van alternatieven van een plan of project zijn een paar dingen belangrijk. Het alternatief moet voldoen aan het doel. Als het doel is om een fabriek te bouwen, dan is de aanleg van een woonwijk geen alternatief. Het alternatief moet in het geografische gebied van het bevoegd gezag liggen, en de kosten mogen een rol spelen. Ook moeten de alternatieven verschillen in milieugevolgen; er moet dus wel iets te kiezen zijn. Als een alternatief afvalt, dan komt de reden daarvoor in het milieueffectrapport.

Leemten in kennis: ontbrekende kennis over het milieu die belangrijk is voor het plan of project, zoals het precieze effect van een geitenhouderij voor de gezondheid bij het opstellen van een bestemmingsplan buitengebied. Een monitoring- en evaluatieplan kan hier ook bij horen.

•

Wat is een redelijk alternatief?

Samenvatting: een samenvatting die voor een breed publiek duidelijk maakt wat er in het milieueffectrapport is onderzocht.

Meer weten? Een van de andere factsheets van de Commissie: Mer in een notendop Advies van de Commissie mer Bel of mail de Commissie voor de milieueffectrapportage als je vragen hebt of meer wilt weten. Marianne Schuerhoff, 030 2347642, mschuerhoff@eia.nl

staat er in een milieueffectrapport? ∙ januari 2024 Arthur van Schendelstraat 760Factsheet ∙ 3511 Wat MK Utrecht ∙ 030 2347666 ∙ www.commissiemer.nl