Brief aan gemeenteraad van Initiatiefgroep Burgerberaad Klimaat nav gesprekken Raad in mei 2023

Aan

de gemeenteraad van Deventer de fracties in de gemeenteraad van Deventer de begeleidingsgroep Burgerberaad

Deventer, 11 juni 2023 Geachte raadsleden, Deze brief is een bijdrage van onze kant om met U in gesprek te komen over het aanstaande Burgerberaad in Deventer. Op dit moment kennen we het voorstel van de begeleidingsgroep voor de raad nog niet, wel kennen we de discussies uit de Raadstafels van 10 en 17 mei. En weten we hoe toen de gesprekken gingen over diverse onderwerpen. Maar, het kan dus zijn dat we voor de muziek uit lopen. Wij hebben in onze ‘ Bottom Line’ tekst van 2021 en in een eerdere brief aan U (11-1-23) ons beeld van een volwassen Burgerberaad geschetst. En ook als inspraakbijdrage tijdens de diverse raadssessies, o.a. 26 oktober 2022. Zo vlak voordat U een besluit neemt over de inrichting van een Deventer Burgerberaad, willen we nog een keer, in alle helderheid, aangeven wat wij essentieel vinden in een burgerberaad. We doen dit ook omdat we in raadsvergaderingen vragen horen stellen waarvan de antwoorden met de door ons mondeling en schriftelijke tot nu toe gedeelde informatie - al bekend zouden kunnen zijn geweest. 1 Onderwerpkeuze We zijn blij dat Klimaat één van de onderwerpopties is voor het burgerberaad. Het zal duidelijk zijn dat wij als Initiatiefgroep Burgerberaad voor het Klimaat Deventer kiezen voor ‘klimaat’ als onderwerp. En niet voor uw andere keuze: mobiliteit.

We worden hierin gesterkt door de Tilburgse hoogleraar Frank Hendriks die aangeeft dat burgerberaden het best werken bij onderwerpen die burgers in het hart raken.1 Echt waar, mobiliteit is dat niet, klimaat wel. Er zijn onderwerpen die ons binden, en gelukkig hebben we die hier meer dan voldoende in Deventer, maar ook waar diepe verdeeldheid over bestaat. Juist dan werkt een burgerberaad. Een groot opgezet burgerberaad laat in andere plaatsen zien dat het de verdeeldheid kan overstijgen. 2 Mandaat en opvolging van het beraad Samen met U vinden wij een helder mandaat, waarmee U vanuit de raad het vertrouwen uitspreekt aan de inwoners, essentieel. De discussie tijdens de raadstafels in mei, ging minder over uw tevredenheid of blijheid dat zoveel mogelijk Deventernaren samen tot een gedragen besluit zouden kunnen komen, maar vooral over de ruimte die U wilt innemen om dat besluit politiek te wijzigen. Politiek en staatsrechtelijk verdedigbaar, maar voor het herstel van het vertrouwen in het democratisch functioneren een minder geslaagde opstelling.

1

https://www.binnenlandsbestuur.nl/bestuur-en-organisatie/een-provinciaal-burgerberaad-over-dewolf-zou-moeten-kunnen

Wat zou er gebeuren wanneer u zich liet leiden door uw nieuwsgierigheid naar wat burgers te vertellen hebben en hoe ze er samen uitkomen? Een mooi voorbeeld daarvan is wat Koos Janssen, de burgemeester van Zeist, de afgelopen week zei bij de overhandiging van de burgerberaaduitkomst in zijn gemeente: "Hoe word je zo wijs mogelijk met elkaar om als gemeenschap verder te komen. Het gaat niet om het verzilveren van je eigen gelijk, maar om het verzilveren van het gemeenschappelijke. Dat is gewoon een kunst. Dat kost moeite en doet soms pijn." Met de in de raadstafel opgeworpen suggestie om het besluit van het burgerberaad als een soort rekenkameradvies te benaderen, zet U het College in de lead. Terwijl het gaat om uw politieke keuzes. Voor een echt burgerberaad geldt op zijn minst dat de raad aangeeft dat ze alle uitkomsten van het beraad beschouwt als zwaarwegend advies en voornemens is deze zo veel mogelijk over te nemen. En daar alleen beargumenteerd van af te wijken. 3 Representativiteit Voor een burgerberaad is het belangrijk dat de deelnemers een afspiegeling vormen van de Deventer samenleving als geheel (leeftijd, gender, opleidingsniveau, woonplaats, sociaal-economische positie, etc). De soort baan van een deelnemende burger vinden we, net als veel raadsleden, niks toevoegen.

In 2022 hebben we veel tijd gestoken in gesprekken in wijken over burgerberaad en hebben we met diverse buurthuizen gesproken. Zoiets kan aanmoedigend werken op de deelname in diverse wijken en daarmee de representativiteit vergroten. 4 Deelname We hebben al eerder gesteld dat wat ons betreft het Deventer burgerberaad ook echt body dient te krijgen. Dat wil zeggen dat er voldoende werktijd is om samen oplossingen te bedenken en dilemma’s te overwinnen. En er voldoende Deventernaren aan mee doen. Omdat een burgerberaad geen burgeradviescollege voor de raad is, maar vooral een democratisch podium voor burgers om met elkaar in gesprek te gaan en samen oplossingen te bedenken voor vraagstukken die hun raken. Dan moet je ook met voldoende burgers, met onderscheidende meningen kunnen spreken. Een burgerberaad van 100 of 150 mensen is erg mager. En lijkt meer op een matig bezochte inloopavond dan een goed burgerberaad. Temeer omdat de lessen van de enige twee eerdere 100-deelnemers-Burgerberaden in Nederland zijn dat al op de tweede bijeenkomst er nog maar 23 deelnemers waren en de tweede had er 75 bij de start en in de 2e ronde deden er nog 18 mee. Een ander burgerberaad in West-Brabant kende het hele proces 33 deelnemers. Wij vinden dit zwaar onvoldoende cijfers.

Dit zal deels met de kwaliteit van het proces te maken hebben, maar ook met het bewust kiezen voor een laag deelnemersaantal. Een laag aantal vormt tevens een afbreukrisico: als deze brede participatievorm wordt ingezet met zo’n kleine groep, zal men (inwoners en media) deze eerste kennismaking met het burgerberaad door de gemeenteraad moeilijk serieus nemen. 5 Procesverloop raad tot nu toe De vraag die U dus ook moet durven te stellen is wat U krijgt als U – in het meest schamele scenariokiest voor mobiliteit als onderwerp, waar U zelf politiek bepalend wilt zijn in de oplossing, met na 2 bijeenkomsten nog tussen de 18 en 23 burgers in de zaal. De Initiatiefgroep Burgerberaad voor het Klimaat Deventer ziet in uw recente discussie, wel heel weinig terug in wat wij de essentie van een burgerberaad vinden. Waarin vooral het samenspel raad en samenleving de focus zou moeten zijn. En het klimaatvraagstuk vraagt om daadkracht en geen gemompel. Dit lijkt duidelijk niet op ons Burgerberaad.

Hopelijk kiest u alsnog voor het onderwerp Klimaat/Energie. Hopelijk kiest U daarbij tevens voor een deelname van minimaal 300 Deventernaren, met een stevig mandaat.

Met vriendelijke groet,

Initiatiefgroep Burgerberaad voor het Klimaat