Begroting voor dummies

Workshop Begroting lezen voor dummies

Inhoud presentatie 1. Wat is een programmabegroting 2. Opbouw van de begroting 3. De vier W-vragen 4. Kengetallen en beleidsindicatoren 5. Wat kan ik met de begroting als raadslid?

1) Wat is een programmabegroting ▪ Kaderstellend (beleidsmatig en financieel) ▪ Overzicht doelen en prestaties ▪ Overzicht uitgaven en inkomsten ▪ Meerjarige doorwerking ingezet beleid ▪ Voorstel college aan raad

Budgetrecht gemeenteraad Door de begroting vast te stellen geeft de gemeenteraad het college toestemming om geld uit te geven aan de afgesproken activiteiten.

Elke gemeente is anders ▪ ▪ ▪ ▪

Deventer: 12 programma’s Almere: 9 programma’s Apeldoorn: 9 programma’s Arnhem: 14 programma’s

2) Opbouw van de begroting Programma: ▪ ‘Een samenhangend geheel van activiteiten'. ▪ De raad bepaalt welke programma’s. ▪ De raad stuurt in het algemeen op programmaniveau / maatschappelijke effecten

Bij vergelijking tussen gemeenten ▪ een uniform set van 48 eenheden gedefinieerd - taakvelden ▪ en deze kunnen weer geclusterd worden in 9 hoofdstukken, of hoofdtaakvelden.

Paragrafen ▪ minimaal zeven programmaoverstijgende paragrafen in de begroting opnemen (BBVverplichting). ▪ inzicht in de financiële positie van de gemeente, de beheersmatige aspecten en de risico's.

Paragrafen ▪ De gemeenteraad kan ervoor kiezen extra paragrafen toe te voegen wanneer een onderwerp om extra aandacht vraagt. Bijvoorbeeld bij grote projecten of subsidies. ▪ In Deventer extra paragraaf: investeringen

Verplichte paragrafen ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

bedrijfsvoering lokale heffingen financiering verbonden partijen grondbeleid onderhoud kapitaalgoederen weerstandsvermogen en risicomanagement

3) De vier W-vragen: 1.Wat willen we bereiken? 2.Wat gaan we daarvoor doen? 3. Wie zijn daarbij betrokken? 4.Wat mag het kosten?

Wat willen we bereiken? ▪ Wat is de doelstelling? ▪ En wanneer zijn we tevreden / indicator?

Wat gaan we daarvoor doen? Dit zijn de geplande prestaties om de gewenste doelstelling van een programma te bereiken.

Wie zijn daarbij betrokken? Soms worden gemeentelijk taken uitgevoerd door verbonden partijen. Verbonden partijen: financieel en bestuurlijk belang. Bijvoorbeeld: Groenbedrijf, Veiligheidsregio, Deventer Schouwburg

Wat mag het kosten? Per programma moet een raming van de baten en lasten worden opgenomen.

4) Kengetallen en beleidsindicatoren Kengetallen ▪ Kengetal is een getal dat inzicht geeft in de situatie en/of de ontwikkeling ▪ Kengetallen: p. 96 begroting ▪ Uitleg kengetallen: https://www.financiengemeenten.nl/dashboard/da shboard/gemeentelijke-begroting-kengetallen

Beleidsindicatoren minister van BZK: ▪ 39 beleidsindicatoren ▪ de resultaten van gemeenten te kunnen vergelijken ▪ het verhaal achter het cijfer! ▪ informatie gebruiken om te sturen op maatschappelijke effecten.

In vergelijking met andere gemeenten ▪ https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboar d/dashboard/Besluit-Begroting-enVerantwoording

5) Rol van het raadslid? ▪ Beleidsmatig: de vier W-vragen (sturen op maatschappelijke effecten) ▪ Financieel: zorg voor een sluitende begroting ▪ Controlerend: controleer of de afspraken zijn nagekomen ▪ Indienen amendementen en moties bij de Begroting

Vaststellen van de begroting ▪ Algemene beschouwing ▪ Wijzigen van de begroting door amendementen ▪ Moties ▪ Voor 15 november inzenden aan provincie

Algemene regels dekking: ▪ Structurele uitgaven (meer dan 3 jaar) dekken door structurele middelen. ▪ Eenmalige uitgaven dekken door eenmalige middelen. ▪ Zie ook de vast te stellen beleidsregels Begroting 26 oktober Raadsvergadering

Dekking: ▪ Nieuw voor oud ▪ Vrije begrotingsruimte ▪ Verhogen belastingen bijvoorbeeld tarief OZB of hondenbelasting

Voorbeeld dekking ▪ Met ingang van … de uitgaven voor … te verlagen met … ▪ De vrije begrotingsruimte in 2023 te verlagen met … ▪ De opbrengst ozb te verhogen met … door middel van een tariefstijging van ..

Amendement verkabeling 10-11-2021 De begroting aan te passen door de nu voor het basisontwerp ingeschatte benodigde middelen Euro 260.000, - ten laste te brengen van de voordelige uitkomst van de begroting 2022.

Amendement Cultuur 10-11-2021 Deze bedragen te dekken uit de resterende Rijksmiddelen voor cultuur in het kader van corona. Mocht dit niet afdoende blijken, het resterende bedrag te dekken uit de generieke weerstandsreserve.

Voorbeelden andere gemeenten: ▪ Programma 8 Cultuur: het extra budget voor orkesten te verhogen van 50.000 naar 100.000 euro ▪ De verhoging te dekken uit de vrije begrotingsruimte.