Document · PDF

2026-308-Bijlage 5 van Masterplan De Marke Noord - Bomeneffectrapportage

Raadsvergadering 24 juni 2026, gemeente DeventerBij agendapunt: Masterplan De Marke Noord8.670 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Bomen Effect Rapportage De Marke Noord Deventer

COLOFON Bomen Effect Rapportage De Marke Noord Deventer OPDRACHTNEMER

idverde Bomendienst Postbus 177 7300 AD Apeldoorn T 055 5 999 444 E bomendienst@idverde.nl

OPGESTELD DOOR VRIJGEGEVEN DOOR

Justin Barendregt | European Tree Technician Bart van Tilburg | European Tree Technician

OPDRACHTGEVER

Gemeente Deventer

PROJECTNUMMER KENMERK

728250437 BD25377

VERSIE DATUM

3 21 november 2025

Copyright 2025 idverde. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van idverde. idverde is niet aansprakelijk voor eventuele schade ontstaan bij gebruik van gegevens uit dit rapport.

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

INHOUDSOPGAVE COLOFON ................................................................................................................................................. 2 1.

UITGANGSPUNTEN ....................................................................................................................... 4 1.1 Onderzoeksvraag 1.2 Projectplan 1.3 Projectstatus 1.4 Beschikbare informatie 1.5 Mogelijke werkzaamheden

WERKWIJZE ................................................................................................................................ 10 2.1 Werkwijze bovengrondse beoordeling 2.2 Werkwijze ondergronds onderzoek 2.3 Werkwijze (indicatieve) verplantbaarheid

10 11 12

RESULTATEN ............................................................................................................................... 13 3.1 Resultaten bovengrondse beoordeling 3.2 Boomwaarderingscijfer 3.3 Resultaten ondergronds onderzoek

4 5 5 5 7

13 16 19

CONCLUSIE EN ADVIES ............................................................................................................... 22 4.1 Advies: Behoud bomen 4.2 Advies: Maatregelen en randvoorwaarden 4.3 Advies: Boombescherming 4.4 Bomenbalans

22 25 29 31

BIJLAGE 1

BOMENPOSTER WERKEN ROND BOMEN .......................................................................... 32

BIJLAGE 2

GROEIPLAATSONDERZOEK ............................................................................................... 33

BIJLAGE 3

KWALITEITSBEOORDELING BOMEN .................................................................................. 46

BIJLAGE 4

OVERZICHTSKAARTEN ...................................................................................................... 48

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

1. Uitgangspunten 1.1 Onderzoeksvraag De gemeente Deventer heeft het voornemen om op het terrein van De Marke Noord 250 nieuwe woningen te bouwen. Op deze locatie zijn op dit moment een school (het Etty Hillesum Lyceum), sporthal (Keizerslanden) en sportvelden gesitueerd. Het gebied is gelegen tussen de Laan van Borgele, Lebunïuslaan, Landsherenlaan en het Keizerspad te Deventer en wordt omringd door bomen. Het doel is om de bomen zoveel mogelijk in te passen. Op basis van de kwaliteit van de bomen en gestelde randvoorwaarden wil de gemeente keuzes maken in het stedenbouwkundig ontwerp, zoals de ligging van het vrijliggend fietspad en de auto-ontsluiting aan de Laan van Borgele. Het gaat in dit stadium met name over globale inrichtingskeuzes. Wanneer het ontwerp verder gevorderd is, kan scherper gekeken worden naar randvoorwaarden en maatregelen. De gemeente Deventer stelt derhalve als eis dat er voorafgaand aan de civiele werkzaamheden een Bomen Effect Rapportage (BER) wordt uitgevoerd. Er is voor dit project sprake van een eenmalig advies. Bomen Effect Rapportage (BER) Een BER beantwoordt de vraag welke maatregelen en randvoorwaarden gesteld dienen te worden ten aanzien van ontwerp en uitvoering om bomen in de huidige verschijningsvorm en huidige standplaats duurzaam te behouden.

Aangezien op voorhand niet alle bomen inpasbaar zijn binnen het heringerichte gebied, word tevens op basis van bovengrondse beoordeling beoordeeld of bomen potentieel verplantbaar zijn. Voor potentieel verplantbare bomen kan het noodzakelijk om in een later stadium een volledig verplantbaarheidsonderzoek uit te voeren, waarbij onderzocht wordt of de boom daadwerkelijk geschikt is voor verplanting en welke verplantmethode het meest geschikt is. Hiervoor worden de volgende onderdelen nader uitgewerkt:  Wat is de conditie en kwaliteit van de bomen?  Hoe is de bodemopbouw en bewortelingssituatie van de aanwezige bomen?  Wat zijn de (mogelijke) negatieve effecten van de geplande werkzaamheden, zowel op korte als op lange termijn?  Welke maatregelen zijn nodig om mogelijk negatieve effecten te voorkomen dan wel te beperken? Aanvullend heeft u ons gevraagd om een advies te leveren over:  Zijn de bomen (indicatief) verplantbaar? Het onderzoek is op 22 oktober 2025 uitgevoerd door Hidde Hereijgers en Justin Barendregt | European Tree Technician beide als Boom Technisch Adviseur werkzaam bij idverde Bomendienst B.V.

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Locatie Het projectgebied bevindt zich op het terrein De Marke Noord aan de Lebunïuslaan 1 te Deventer. Op het terrein zijn op dit moment een school, sporthal en sportvelden gesitueerd. Het gebied is gelegen tussen de Laan van Borgele, Lebunïuslaan, Landsherenlaan en het Keizerspad. Zie afbeelding 1.1 voor het projectgebied.

Afbeelding 1.1 Projectlocatie De Marke Noord aan de Lebunïuslaan 1 te Deventer (bron ArcGIS ESRI Nederland) Functie of waarde van bomen Er zijn in dit plangebied geen bomen aangetroffen die zijn opgenomen als monumentale boom of boomstructuur. In de gemeentelijke verordening staat dat bomen (kap-)vergunningsplichtig zijn met een stamomtrek van 0,75 m of groter, gemeten op 1,3 m hoogte vanaf de grond.

1.2 Projectplan Voor de werkzaamheden zijn de werktekeningen en toelichtingen beoordeeld, hierbij worden de volgende werkzaamheden uitgevoerd die onderdeel zijn van het projectplan:  Verwijderen huidige verhardingselementen  Verwijderen huidige riolering  Verwijderen huidige kabels en leidingen  Plaatsen nieuwe riolering (ontgravingsdiepte 2,00m – 2,50m)  Plaatsen nieuwe kabels en leidingen (ontgravingsdiepte 1,30m)  Maken bouwterrein  Aanleg nieuwbouw woningen

1.3 Projectstatus Het project bevindt zich in de schetsontwerpfase en er is globaal inzicht in de verwachte werkzaamheden. Aan de hand van voorliggende BER is beoordeeld wat de invloed van de werkzaamheden op de bomen zal zijn en onder welke voorwaarden de bomen duurzaam behouden kunnen worden. de beschikbare informatie in paragraaf 1.4 is als uitgangspunt gebruikt voor deze BER.

1.4 Beschikbare informatie Voor deze BEA zijn de volgende bronnen en uitgangspunten gebruikt:  Kenmerk KLIC 25G0724705 Door de opdrachtgever beschikbaar gestelde tekeningen:  2024-731 Nota van uitgangspunten De Marke Noord - concept 15 mei 2025.pdf  202507223 mjop de marke noord.pdf  Marke Noord.xlsx

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Afbeelding 1.2 Ambitiekaart 28-04-2025 afkomstig uit Nota van uitgangspunten concept 15-05-2025

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Afbeelding 1.3 uitsnede uit 202507223 mjop de marke noord.pdf

1.5 Mogelijke werkzaamheden In het plangebied gaan bovengrondse en ondergrondse herinrichtingen plaatsvinden. In dit hoofdstuk wordt ingeschat welke werkzaamheden kunnen plaatsvinden en de gevolgen daarvan voor de bomen. Werkzaamheden kabels en leidingen Bij de werkzaamheden aan kabels en leidingen is er bovengronds voldoende ruimte nodig om deze werkzaamheden uit te voeren, hierbij is er een groot risico dat machines met het draaibereik van de kraan schade toebrengen aan de boom. Voor het bereiken van de kabels en leidingen dient er een sleuf te worden gegraven met de breedte van een smalle of brede bak, bij het maken van aansluitingen is vaak meer ruimte benodigd. Bij de ontgraving van de sleuf kan wortelverlies optreden waardoor opnamecapaciteit verloren gaat, kunnen er door schade aan beworteling invalspoorten ontstaan voor parasitaire houtaantasters en er kan (door inrotting) schade ontstaan aan de stabiliteitskluit. Deze schade kan leiden tot het afsterven danwel instabiliteit van de boom. Werkzaamheden riolering nabij boom Bij de werkzaamheden aan de riolering is er bovengronds voldoende ruimte nodig om deze werkzaamheden uit te voeren, hierbij is er een groot risico dat machines met het draaibereik van de kraan schade toebrengen aan de boom.

Voor het ontgraven van de riolering dient er een sleuf te worden gegraven, hierbij dient tevens een werkruimte te worden gecreëerd van enkele meters breed. Bij het creëren van de werkruimte kan eventueel gewerkt worden met schotten. Bij de ontgraving van dit werkgebied kan wortelverlies optreden waardoor opnamecapaciteit verloren gaat, invalspoorten ontstaan voor parasitaire houtaantasters en er kan (door inrotting) schade ontstaan aan de stabiliteitskluit. Deze schade kan leiden tot het afsterven danwel instabiliteit van de boom. 7

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Opbreken verharding Bij het opbreken van de verharding of het onderhoud van verharding wordt de bestrating gerooid, door de aanwezigheid van beworteling direct onder de verharding kan wortelschade op treden. Oppervlakkig gewortelde bomen kunnen hierdoor opnamecapaciteit verliezen. Wortelaanlopen kunnen beschadigd raken en er kunnen invalspoorten ontstaan voor parasitaire houtaantasters. Deze schade kan leiden tot het afsterven van de boom danwel instabiliteit van de boom. Aanleg verharding Bij de aanleg van verharding wordt er een cunet aangelegd, bij de ontgraving van het cunet is er bovengronds voldoende ruimte nodig om deze werkzaamheden uit te voeren, hierbij is er een groot risico dat machines met het draaibereik van de kraan schade toebrengen aan de boom. Voor het funderen van de weg dient een wegcunet te worden gegraven tot buiten de nieuwe verharding. Bij de aanleg van deze fundering kan wortelverlies optreden, waardoor opnamecapaciteit verloren gaat, invalspoorten ontstaan voor parasitaire houtaantasters en er kan (door inrotting) schade ontstaan aan de stabiliteitskluit. Deze schade kan leiden tot het afsterven danwel instabiliteit van de boom. Verhelpen wortelopdruk Bij het verhelpen van wortelopdruk dient de oppervlakkige beworteling te worden verwijderd zodat het maaiveld verlaagd kan worden naar het originele niveau.

Bij het verwijderen van deze beworteling zal wortelverlies optreden waardoor opnamecapaciteit verloren kan gaan, invalspoorten ontstaan voor parasitaire houtaantasters en er kan (door inrotting) schade ontstaan aan de stabiliteitskluit. Deze schade kan leiden tot het afsterven danwel instabiliteit van de boom. Verlagen maaiveldniveau Bij het verlagen van de maaiveldhoogte is er bovengronds voldoende ruimte nodig om deze werkzaamheden uit te voeren, machines kunnen met het draaibereik van de kraan schade toebrengen aan de boom. Bij het afgraven van het maaiveld kan wortelverlies optreden waardoor opnamecapaciteit verloren gaat, invalspoorten ontstaan voor parasitaire houtaantasters en er kan (door inrotting) schade ontstaan aan de stabiliteitskluit. Deze schade kan leiden tot afsterven danwel instabiliteit van de boom. Verhogen maaiveldniveau Bij het ophogen van de grond wordt er grond of zand opgebracht. Door het opbrengen van grond kan de zuurstofuitwisseling worden beperkt. Het afsluiten van de zuurstofuitwisseling kan leiden tot een zuurstofloze situatie en daarmee het afsterven van beworteling. Het opbrengen van grond kan ertoe leiden dat de ondergrond wordt verdicht waardoor nieuwe wortelgroei niet meer mogelijk is. Door het ophogen van grond rond de stam kan de schors gaan rotten waardoor transport van vocht en voeding wordt onderbroken.

Deze processen zijn niet altijd direct zichtbaar en kunnen soms tot wel 5 jaar later leiden tot het afsterven van de boom. Plaatsen bouwwerken Bij het bouwen van woningen, kantoren en andere bouwwerken wordt de bovengrondse en ondergrondse ruimte veranderd. Het bouwwerk bevindt zich mogelijk binnen de kroonprojectie waardoor snoei noodzakelijk is. Voor de plaatsing van steigers en het hijsen van materialen is doorgaans extra werkruimte nodig, waardoor de boom mogelijk behouden kan blijven maar door de wijze van uitvoering toch ernstige kroonschade kan ontstaan. Het plaatsen van bouwwerken zorgt daarbij voor een veranderende windbelasting die kan resulteren in takbreuk. Verwijderen bomen en objecten Door het verwijderen van objecten in de omgeving van bomen verandert de windbelasting op de bomen. Daar waar bomen eerst in de luwte stonden of nu vanaf een ander windrichting wind vangen kan dit leiden tot het uitbreken van gesteltakken. Met name bomen waarbij de kroon tegen andere bomen of objecten stond lopen een groot risico op kroonschade. De bomen kunnen hierdoor ook ineens in de volle zon komen te staan waardoor bij bomen met een dunne bast, zonnebrand kan ontstaan. Jonge bomen kunnen hierdoor verdrogen. Bomen in bosplantsoen Deze bomen staan in een gesloten beplanting en zijn daardoor opgegroeid in concurrentie met de omliggende bomen en beplanting.

Door lichtgebrek en concurrentie hebben de bomen beperkt zijtakken en kunnen ze door het vrijstellen van bomen nu vanaf een ander windrichting wind vangen kan dit leiden tot het uitbreken van gesteltakken of windworp. De bomen zijn in de regel niet gesnoeid met het oogpunt van het creëren van een takvrije stam en duurzame kroon. Deze bomen hebben geen evenwichtige kroonopbouw, waardoor het af te raden is om deze bomen als solitair in te passen of deze te verplanten.

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Aanpassen waterpeil Bij het permanent verhogen of verlagen van het waterpeil kan de vochthuishouding van de boom ernstig worden verstoord. De mate van aanpassing van het waterpeil is hierbij van invloed evenals de duur van deze aanpassing. Bij het aanpassen van het waterpeil bij een hangwaterprofiel is er geen invloed op de bomen tenzij er een grondwaterprofiel ontstaat. Bij het aanpassen van het waterpeil bij een grondwaterprofiel zijn de gevolgen groter. Het verlagen van het waterpeil van een grondwaterprofiel is mogelijk mits er geen ondoordringbare lagen zijn en de boom de afstand tot het nieuwe waterpeil geleidelijk kan overbruggen met nieuwe beworteling. Bij een sterke daling van het grondwater kan de boom afsterven. Het verhogen van het waterpeil van een grondwaterprofiel zullen de opnamewortels afsterven door zuurstofgebrek, bij een kleine stijging kan de boom hiervan herstellen, maar bij een sterke stijging van het grondwaterpeil kan de beworteling inrotten of afsterven. Bronbemaling Bij de uitvoering van bovenstaande werkzaamheden kan het noodzakelijk zijn om de grondwaterstand gedurende de werkzaamheden te verlagen door middel van bronbemaling. Hierdoor kan de waterhuishouding van de bomen ernstig worden verstoord en kan door een langere periode zonder vocht onherstelbare schade ontstaan door het verdrogen van de boomwortels en de bladmassa.

Bomen lopen dit risico in de periode maart - oktober bij een uitvoeringsduur van meer dan 1 week aaneengesloten. Transportbewegingen materieel en opslag onder de kroon Bij de uitvoering van de werkzaamheden wordt er mogelijk met materieel onder de boomkronen gereden en worden er mogelijk materialen of bouwketen onder de kroon opgeslagen. Dit heeft door het gewicht impact op de groeiplaats van de boom door druk op de ondergrond, dit kan ertoe leiden dat de ondergrond wordt verdicht. Door de verdichting is wortelgroei niet meer mogelijk en sterven haarwortels af waardoor opnamecapaciteit verloren gaat. Deze processen zijn niet altijd direct zichtbaar en kunnen tot wel 5 jaar later leiden tot het afsterven van de boom. Draaibereik van materieel en hijsen van materialen Wanneer onder de boomkroon gewerkt wordt kan de boom beschadigd raken door het draaien van de machine of bewegingen met de arm van een kraan. Tijdens het hijsen van materialen kan schade ontstaan aan de kroon van de boom. Door bast- en kroonschade kunnen invalspoorten ontstaan voor parasitaire houtaantasters en kan de sapstroom onderbroken worden. Bast- en kroonschade kan de dood van de boomt tot gevolg hebben of het langzaam afsterven van de boom inleiden.

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

2. Werkwijze 2.1 Werkwijze bovengrondse beoordeling Alle bomen in het gebied worden uitgebreid visueel beoordeeld op veiligheid, conditie, mechanische kwaliteit en toekomstverwachting bij ongewijzigde omstandigheden. Hierbij is gebruik gemaakt van de VTA-methode. Met de VTA-methode (Mattheck & Breloer, The Body Language Of Trees, 1995) worden de visueel zichtbare gebreken van de boom beoordeeld. Er wordt gekeken naar afwijkingen aan stam, kroon en wortelaanlopen. Sommige van deze afwijkingen geven een indicatie van verminderde stabiliteit (gevaar voor windworp of stambreuk). Andere afwijkingen, bijvoorbeeld zwaar dood hout in de kroon, hebben een verhoogd risico op takbreuk tot gevolg. Tevens wordt aandacht besteed aan de conditie van de bomen. Bepalend voor de conditie is scheutlengte in de winter en knopzetting en in de zomer bladzetting. Conditiebepaling De conditiebepaling geeft een oordeel over de gezondheidstoestand van een boom op een bepaald moment.

Bij de conditie worden, afhankelijk van het seizoen, de volgende conditiekenmerken beoordeeld:  Blad/ knopbezetting  Bladgrootte  Transparantie van de kroon  Kroonstructuur  Takscheutlengte  Hoeveelheid dode takken/ twijgen  Aanwezigheid van groeistrepen op de bast Afhankelijk van de boomsoort, de leeftijd en de beschikbare hoeveelheid licht rond de boomkroon kan de aanwezigheid van enig dood hout als normaal worden beoordeeld. De conditiebepaling is conform Stadsbomen Vademecum deel 3A opgesteld, hierbij is de volgende indeling gehanteerd: goed, redelijk, matig, slecht en zeer slecht/dood. Deze classificatie kan worden gerelateerd aan de visuele beoordeling van Andreas Roloff. (Baumkronen, 2001) Op basis van de conditiebepaling en aanwezigheid van eventuele gebreken wordt bepaald wat de toekomstverwachting van de boom is. Voor toekomstverwachting wordt de volgende indeling gehanteerd; meer dan 15 jaar, 10 tot 15 jaar, 5 tot 10 jaar, 1 tot 5 jaar en minder dan 1 jaar. Onderstaand worden de toekomstverwachting op basis van de conditie weergegeven. Op basis van aangetroffen gebreken kan deze toekomstverwachting negatief worden bijgesteld. Met toekomstverwachting wordt niet de levensverwachting bedoeld, dit is de theoretische eindleeftijd op basis van boomsoort en standplaats. De levensverwachting wordt voor een BEA niet bepaald.

Bomen met een toekomstverwachting van meer dan 15 jaar kunnen in de praktijk vaak zonder belemmeringen hun theoretische eindleeftijd bereiken. Conditie Goed Redelijk

Matig

Slecht Stervende/dood

Omschrijving De boom vertoont het beeld dat van de soort verwacht mag worden onder goede groeiomstandigheden en op een goede groeiplaats Niet-optimale groei, maar de minder optimale omstandigheden hebben nog geen duidelijk negatieve gevolgen voor de verdere ontwikkeling van de boom Er is duidelijk sprake van negatieve gevolgen voor de verdere ontwikkeling van de boom, zoals beginnende scheutsterfte in de buitenkroon. Het proces is echter nog omkeerbaar Duidelijk aftakelende boom, waarbij veelal sprake is van een ijle kroon met zware scheutsterfte resulterend in veel en soms zwaar dood hout de boom is op sterven na dood, danwel de boom is reeds afgestorven

Klasse Roloff Toekomstverwachting 0 gezond

> 15 jaar

1 verzwakt

> 15 jaar

2 sterk verminderd

10 tot 15 jaar 5 tot 10 jaar

3 afstervend

< 5 jaar

< 1 jaar

Tabel 2.1. Classificatie conditie in relatie tot toekomstverwachting De conditiebeoordeling doet geen uitspraak over de vitaliteit van de boom. De vitaliteit is de gezondheidstoestand van de boom over langere termijn en bepaalt het vermogen van een boom om stresssituaties te overleven. Dit kunnen bijvoorbeeld perioden van droogte of ernstige wortelbeschadiging zijn. Om de vitaliteit van een boom te kunnen bepalen dienen in de loop der jaren meerdere conditiebepalingen te worden gedaan. Wanneer een boom een toekomstverwachting heeft van minder dan 10 jaar dan wordt geadviseerd de boom niet in te passen op basis van de kwaliteit.

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Gebreken bomen Naast de conditiebepaling zijn tevens de gebreken van de bomen beoordeeld. In de meeste gevallen is er geen relatie tussen gebreken en conditie. Gebreken kunnen wel invloed hebben op de toekomstverwachting van bomen met een goede conditie. Gebreken kunnen bijvoorbeeld zijn:  Slechte takaanhechtingen (plakoksels)  Parasitaire schimmelaantastingen  Scheuren in stam en/ of takken  Holtes  Dode takken Mechanische gebreken kunnen van invloed zijn op de stabiliteit van de gehele boom of breukvastheid van de kroon, stam en/ of takken. Zo kan een boom die is aangetast door een parasitaire schimmel omvallen of afbreken. Wanneer gebreken invloed hebben op de stabiliteit en/ of breukvastheid dan worden beheermaatregelen geadviseerd. Wanneer visueel de veiligheidstoestand niet goed is vast te stellen dan wordt nader stabiliteitsonderzoek geadviseerd.

2.2 Werkwijze ondergronds onderzoek Naast de visuele boomcontrole zijn de bodemopbouw en het bewortelingspatroon van de relevante bomen onderzocht. Dit is gebeurd door het maken van proefsleuven en profielboringen ter plaatse van de knelpunten. Op basis van deze resultaten wordt de impact op de bomen bepaald. Daarna wordt het eindoordeel van de effecten van de voorgenomen werkzaamheden bepaald. Groeiplaatsonderzoek Op basis van grondboringen of profielsleuven wordt het bodemprofiel beschreven. Aspecten die per bodemlaag worden beschreven zijn de mate van beworteling, het vochtgehalte, eventuele roestverschijnselen, het organisch stofgehalte, de textuur, leemgehalte en de verdichting. De waardes zijn bepaald op basis van visuele waarnemingen. Bij de bodembeschrijving wordt gebruik gemaakt een visuele classificatie van het organische stofgehalte en de zandmediaan conform de indeling van de Stiboka en een vaste classificatie van het vochtpercentage. Organische stof

Percentage organische stof

Zandfractie

M50 cijfer tussen

Humusarm

0 - 1,5 %

Uiterst fijn zand

50 en 105 µm

Licht humeus

1,5 - 2,5 %

Zeer fijn zand

105 en 150 µm

Matig humeus

2,5 - 5 %

Matig fijn zand

150 en 210 µm

Zeer humeus

5-8%

Matig grof zand

210 en 420 µm

Humusrijk

8 - 15 %

Zeer grof zand

420 en 2000 µm

Tabel 2.2. Classificatie organische stof

Tabel 2.3. Classificatie zandmediaan (Stiboka indeling)

Beworteling

Diameter beworteling

Bodemvocht

Beschrijving waarnemingen

Fijne beworteling

Minder dan 3 centimeter ø

Droog

Geen vocht waarneembaar

Dunne beworteling

3 tot 5 centimeter ø

Licht vochtig

Weinig vocht, grond valt nog uiteen (veldcapaciteit)

Zware beworteling

5 tot 8 centimeter ø

Vochtig

Vocht blijft in grond bij knijpen

Zeer zware beworteling

Meer dan 8 centimeter ø

Nat (grondwater)

Vocht komt uit de grond bij knijpen

Tabel 2.4. Classificatie beworteling Intensiteit beworteling Intensief Matig intensief Extensief Enkele

Beschrijving waarnemingen en samenhang Er bevindt zich ter plaatse van het profiel een grote concentratie beworteling. De beworteling draagt bij aan de samenhang van de grond. Er bevindt zich ter plaatse van het profiel een redelijke concentratie beworteling. De beworteling houdt in beperkte mate de grond bijeen. Er bevinden zich ter plaatse van het profiel meerdere wortels. De beworteling levert geen bijdrage aan de samenhang van de grond. Er bevinden zich ter plaatse van het profiel slechts enkele wortels. De beworteling levert geen bijdrage aan de samenhang van de grond.

Tabel 2.6. Intensiteit beworteling

Tabel 2.5. Classificatie bodemvocht

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

2.3 Werkwijze (indicatieve) verplantbaarheid Op basis van de resultaten van de bovengrondse beoordeling en het ondergrondse onderzoek wordt bepaald of de boom duurzaam verplant kan worden. Het duurzame behoud van de boom door hergroei na verplanting wordt beoordeeld aan de hand van de volgende factoren en criteria:  Toekomstverwachting  Gebreken en afwijkingen  Aanwezigheid van boven- en ondergrondse obstakels  Dichtheid en omvang van de kluit  Situatie huidige groeiplaats  Situatie toekomstige groeiplaats (indien bekend) Boomkwaliteit Een boom dient een toekomstverwachting van meer dan 10 jaar te hebben, omdat de investering in de verplanting anders niet duurzaam wordt geacht. Gebreken en afwijkingen kunnen de toekomstverwachting negatief beïnvloeden. Daarnaast kunnen bepaalde gebreken en afwijkingen tijdens en na de verplanting een verhoogd risico op stam- en takbreuk met zich meebrengen, wat de verplantbaarheid negatief beïnvloedt.

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

3. Resultaten Ten behoeve van het bepalen van de conclusie is een bovengrondse beoordeling en ondergronds onderzoek uitgevoerd conform de werkwijze in hoofdstuk 2. De resultaten van deze onderzoeken zijn weergegeven in onderstaande paragrafen.

3.1 Resultaten bovengrondse beoordeling In de hiernavolgende sub-paragrafen zijn de resultaten van de bovengrondse beoordeling weergegeven. De resultaten geven inzicht in de huidige situatie. In bijlage 3 is de uitgebreide inventarisatietabel met alle boomkenmerken opgenomen. Conditie en toekomstverwachting In tabel 3.1 is een overzicht weergegeven van de conditie van de bomen, met de daarbij behorende toekomstverwachting. Alle bomen met een goede of redelijke conditie, met een daarbij horende toekomstverwachting van meer dan 15 jaar, zijn beoordeeld als gezond. Op afbeelding 3.1 en 3.2 is een overzicht weergegeven van de locatie en conditie van de bomen. Conditie

Toekomstverwachting

Aantal bomen

Goed

(groen)

> 15 jaar

Voldoende

(geel)

> 15 jaar

128

Onvoldoende

(oranje)

5 tot 15 jaar

Slecht

(rood)

1 tot 5 jaar

Stervende/dood

(paars)

< 1 jaar

Totaal beoordeelde bomen Tabel 3.1. Resultaten conditie en toekomstverwachting

Afbeelding 3.1 Conditie bomen in noordelijke deel projectgebied

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

206

Afbeelding 3.2 Conditie bomen in zuidelijke deel projectgebied Mechanische gebreken Afhankelijk van het gebrek kan deze de veiligheid van de omgeving of de toekomstverwachting van de bomen beïnvloeden. In tabel 3.2 zijn de gebreken bij de individuele bomen weergegeven, die binnen 3 jaar een risico kunnen veroorzaken. Aanwezigheid van (grof) dood hout heeft geen invloed op de BER en wordt alleen weergeven in Bijlage 3 Boomgegevens. Gebrek

Boomnummer

Bestratingsopdruk

3866

Beschadigd bastweefsel stamvoet

3797

Schimmelaantasting stamvoet

3750, 3826

Plakoksel

3809, 3849, 3855, 3859, 3861

Schuurtak

3858, 3827

Tabel 3.2 Resultaten mechanische gebreken

Afbeelding 3.3 Boom 3855 met plakoksel

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Afbeelding 3.4 boom 3750 met schimmelaantasting aan stamvoet

Afbeelding 3.5 Boom 3826 met schimmelaantasting op stamvoet

Afbeelding 3.7 Boom 3866 met bestratingsopdruk

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Afbeelding 3.6 Boom 3809 met plakoksel

3.2 Boomwaarderingscijfer Op basis van de conditie, beheerbaarheid, toekomstverwachting en boomkroonvolume van de boom wordt het W-cijfer bepaald, voor bomen met het W-cijfer W2 (Slecht) of W0 (Zeer slecht) wordt geadviseerd deze bomen niet te behouden. De conditie en toekomstverwachting geven inzicht in de huidige situatie. In bijlage 3 Kwaliteitsbeoordeling bomen is de uitgebreide inventarisatietabel met alle boomkenmerken en het W-cijfer opgenomen. Conditie en toekomstverwachting In tabel 3.3 is een overzicht weergegeven van de conditie van alle bomen, met de daarbij behorende toekomstverwachting. Op afbeelding 3.8 en 3.9 is een overzicht weergegeven van de locatie en w-cijfer van de bomen. Toekomstverwachting

Minimale conditie [code]

Minimale beheerbaarheid [code]

W-cijfer

Aantal bomen

Goed (BKV > 1.250 m³)

[+] [++]

> 15 jaar

Onbelemmerd binnen beoogde omloop

[+] [++]

W10

Goed (BKV 800 - 1.250 m³)

[+] [++]

> 15 jaar

Onbelemmerd binnen beoogde omloop

[+] [++]

Goed (BKV < 800³)

[+] [++]

> 15 jaar

Onbelemmerd binnen beoogde omloop

[+] [++]

Voldoende

[+]

> 15 jaar

Onbelemmerd > 15 jaar

[+] [++]

Onvoldoende

[-]

> 5 jaar

Belemmerd binnen 5 - 15 jaar

[-]

Slecht

[--]

> 1 jaar

Belemmerd binnen 5 jaar

[--]

Zeer slecht | Onhoudbaar

[X]

<1 jaar

Actueel belemmerd < 1 jaar

[X]

Totaal beoordeelde bomen Tabel 3.3. Resultaten W-Cijfer

Afbeelding 3.8 W-cijfer conform Handboek Bomen

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

206

Afbeelding 3.9 W-cijfer conform Handboek Bomen W-cijfer Eenheid BKV stelpost

5 m³ 10 m³ 50 m³ 150 m³ 400 m³ 800 m³ 2.000 m³ 4.000 m³ 6.000 m³ 8.000 m³ Totalen

W-cijfer [W0] Zeer slecht

W-cijfer [W2] Slecht

W-cijfer [W4] Onvoldoende

W-cijfer [W6] Voldoende

W-cijfer [W7] Goed

W-cijfer [W8] Zeer goed

W-cijfer [W10] Uitstekend

Stuk

BKV m³

Stuk

BKV m³

Stuk

BKV m³

Stuk

BKV m³

Stuk

BKV m³

Stuk

BKV m³

Stuk

BKV m³

Stuk

400

1.550

200

300

900

4.050

5.250

4,2%

800

9.200

10.400

20.400

16,3%

2.400

12.800

24.000

39.200

31,4%

12.000

26.000

16.000

54.000

43,2%

4.000

3,2%

0,0%

3.500

35.300

16.000

200

50.000

20.000

206

125.000

Percentiel (stuks)

29%

41%

21%

Percentiel (BKV m³)

28%

13%

40%

16%

Totalen

BKV m³ Percentiel -

0,0%

2.150

1,7%

100%

Afbeelding 3.10 Samenvattingstabel Kwaliteitsbeoordeling bomen W-cijfer Een aanzienlijk deel van de bomen heeft een W-cijfer van 6. Deze bomen hebben een voldoende conditie, een toekomstverwachting van meer dan 15 jaar en een voldoende beheerbaarheid. Een aantal bomen hebben een waarderingscijfer van W2. Deze bomen zijn dood of hebben een (zeer) slechte conditie en beheerbaarheid, met een lage toekomstverwachting. Voor bomen met een W-cijfer van W2 geldt als uitgangspunt dat deze bomen alleen te behouden zijn met zeer ingrijpende maatregelen. Voor bomen met een W-cijfer W0 geldt dat er sprake is van een fatale belemmering binnen de boomkwaliteit en dat handhaving van de boom onhoudbaar is. De classificering van het W-cijfer is toegelicht in afbeelding 3.11.

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Afbeelding 3.11 Toelichting W-cijfer (bron: Handboek Bomen 2022 19.13.e)

Afbeelding 3.82 Toelichting W-cijfer in relatie tot de Bomen Effect Analyse (bron: Handboek Bomen 2022 16.14.f)

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

3.3 Resultaten ondergronds onderzoek Bij deze BER is ondergronds onderzoek verricht naar de bodemopbouw en de beworteling. De uitgewerkte profielen zijn opgenomen in bijlage 2. Hieronder is in afbeelding 3.13 t/m 3.15 een overzicht opgenomen van de locaties van de boringen en profielsleuven. Tijdens het onderzoek zijn er 13 profielsleuven gemaakt om een indicatie van de ondergrondse situatie te krijgen. Een opvallend en typisch beeld dat is aangetroffen is dat de bomen met de standplaats in beplanting en gazon een duidelijk verspreide beworteling hebben. De bomen in verharding hebben over het algemeen enkel forse wortels welke bestratingsopdruk veroorzaken. Zoals te zien in afbeelding 3.16 t/m 3.18 en bijlage 2.

Afbeelding 3.13 Locatie profielsleuven noordelijk projectgebied

Afbeelding 3.94 Locatie profielsleuven zuidelijk projectgebied

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Afbeelding 3.15 Locatie profielsleuven midden deel projectgebied

Afbeelding 3.16 Resultaat profielsleuf 3

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Afbeelding 3.17 Resultaat profielsleuf 11

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Afbeelding 3.18 Resultaat profielsleuf 12

4. Conclusie en Advies In het projectgebied gaan diverse werkzaamheden plaatsvinden die (mogelijk) invloed hebben op de bomen. Per onderdeel geven wij randvoorwaarden voor ontwerp, uitvoering en boombescherming. Er worden indien mogelijk alternatieven geboden voor het behoud van de bomen en een verbetering van de conditie en toekomstverwachting.

4.1 Advies: Behoud bomen Op basis van de projectinvloed wordt bepaald of bomen behouden, verplant of verwijderd moeten worden. Dit advies is gebaseerd op de conditie van de bomen en de (potentiële) impact van de geplande werkzaamheden. Als behoud mogelijk is, worden randvoorwaarden vastgesteld om schade te voorkomen. Als uitgangspunt is de ambitiekaart in afbeelding 1.2 aangehouden als te realiseren ontwerp. Het advies voor de bestaande bomen met een minimale kwaliteitsbeoordeling van ‘Voldoende’ is Handhaven. Bomen waarvan de kwaliteit ‘Onvoldoende’ is beoordeeld of waarbij er een projectinvloed aanwezig is die leidt tot aanpassingen wordt geadviseerd te Handhaven met aanvullende maatregelen. Bij bomen die behouden worden met een Onvoldoende conditie wordt geadviseerd doormiddel van bijvoorbeeld groeiplaatsverbetering om de conditie van de boom te verbeteren. Bomen met een beoordeling van slecht en zeer slecht worden geadviseerd te Vervangen. Bij bomen met een fatale projectinvloed wordt geadviseerd de boom te verwijderen. In afbeelding 4.1 zijn de bomen op de locaties aangegeven.

Afbeelding 4.1 Advies behoud bomen op basis van kwaliteitsbeoordeling

Afbeelding 4.2 Advies behoud bomen op basis van kwaliteitsbeoordeling

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Afbeelding 4.3 Toelichting Advies: Bomen (bron: Handboek Bomen 2022 16.17.e) Bomen vervangen op basis van kwaliteit Vanuit de bovengrondse beoordeling zijn 7 bomen beoordeeld met een slechte conditie. Dit betreft boom 3766, 3811, 3749, 3824, 3826 en 3750. Voor deze bomen geldt het advies: Vervangen. Handhaven met aanvullende maatregelen 60 bomen zijn aangegeven met een onvoldoende conditie echter hebben de potentie om behouden te blijven. Doormiddel van bijvoorbeeld groeiplaatsverbetering is het mogelijk om de conditie van de boom te verbeteren en daarmee het w-cijfer te verhogen. in paragraaf 4.2 wordt specifiek advies gegeven om de bomen te beschermen al dan niet te verbeteren. Boom 3722 Heroverwegen beleidsstatus Boom met nummer 3722 (herleidbaar naar boomnummer 102831 van de gemeente) is een zeer imposante Quercus robur met een w-cijfer 10, stamdiameter van 141 centimeter, boomhoogteklasse van 20 tot 25 meter en kroondiameterklasse van 20 tot 25 meter. Dit is een boom welke uniek is in zijn omgeving waarvan het advies is om te overwegen de boom een monumentale status te geven en te investeren in een verbeterde standplaats. Op dit moment wordt het zicht op deze boom deels onttrokken door de omringende boom en zijn er geen beschermende maatregelen voor de boom genomen. Dit is te zien in afbeelding 4.4.

Handhaven De overige bomen met minimaal een voldoende conditie zijn aangegeven met het advies te handhaven. Dit advies betreft totaal 138 bomen. Bomen verplanten 31 bomen staan op de ambitiekaart aangegeven met een directe projectinvloed. Vanwege het voornemen een nieuwe toegangsweg het terrein op te realiseren zijn bomen niet te behouden. Bomen waarvan met de bovengrondse beoordeling bepaald is dat deze indicatief verplantbaar zijn, zijn aangegeven als te verplanten in afbeelding 4.2 en 4.3. Dit betreft 31 bomen van soort Plataan, Linde, eik of zijn bomen van klein formaat waar geen belemmering van verplanten verwacht wordt. Bomen verwijderen De bomen met een directe projectinvloed echter welke niet verplantbaar geacht worden betreft vooral de bomen van de soort Robinia. Deze 35 bomen staan in afbeelding 4.2 en 4.3 aangegeven als te verwijderen en op een andere locatie te compenseren.

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Afbeelding 4.4 boom 3722 in omgeving

Afbeelding 4.5 Boom 3722 vanuit standplaats gezien

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

4.2 Advies: Maatregelen en randvoorwaarden Om de impact op bomen te beperken en bomen te behouden, kunnen specifieke maatregelen worden getroffen. Dit betreft het verbeteren van de groeiplaats, het toepassen van wortelbescherming of onderhoudsmaatregelen. Als deze maatregelen niet mogelijk zijn wordt het advies gegeven de boom te verplanten of te verwijderen.

Afbeelding 4.6 Maatregelen per boom noordelijke deel projectgebied

Afbeelding 4.7 Maatregelen per boom zuidelijke deel projectgebied

Afbeelding 4.8 Toelichting Maatregelen en randvoorwaarden (bron: Handboek Bomen 2022 16.17.e)

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Afbeelding 4.9 Ambitie nieuwe entree Aanleg nieuwe entree nabij boom 3722 In het huidige concept is een nieuwe entree gepland naast de standplaats van boom 3722. Een entree op deze locatie is mogelijk wanneer er rekening gehouden wordt met de huidige en toekomstige kroonprojectie van de boom. De huidige kroondiameter is tussen de 20 en 25 meter. Het aanleggen van een entree binnen de huidige kroonprojectie wordt afgeraden omdat de kroon ingenomen moet worden (kwetsbare boomzone). De toekomstige kroonprojectie kan met snoei beperkt gehouden te worden. Ondergrondse impact (boomwortels) zullen buiten de kroonprojectie geen significante belemmering vormen wanneer de huidige groeiplaats (boomkroonprojectie) aangehouden wordt. Daarnaast is er de mogelijkheid om de standplaats van de boom te verbeteren doormiddel van het snoeien van de onderbeplanting en permanente boom-beschermende maatregelen te treffen. Ook dient er rekening gehouden te worden dat er een elektrakast tussen de boom en de bebouwing aanwezig is. Om de entree op de voorgenomen locatie aan te leggen dient deze ook verwijderd te worden, zoals te zien in afbeelding 4.10. Deze boom heeft potentie om een monumentale status te fungeren en zal met de ontwikkelingen van het plan meegenomen kunnen worden. Er worden in paragraaf 4.3 randvoorwaarden gesteld om dergelijke schades te beperken.

Boom 3277 volledig beschermen en potentie voor monumentale status

Beoogde nieuwe entree

Afbeelding 4.10 Omgeving beoogde entreelocatie

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Bomen langs Keizerspad De bomen langs het Keiserspad zijn eiken met voornamelijk de conditie-klasse ‘Voldoende’. Ondergronds onderzoek toont aan dat de boomwortels op een afstand van 4 meter uit de stam van kleiner formaat zijn (<5cm) echter wel intensief in de bovenste bodemlaag. Werkzaamheden dienen niet dichter dan 4 meter uit de stam van de boom uitgevoerd te worden. Daarnaast dient rekening te worden gehouden met de boomkroon welke tot 8 meter uit de stam reikt. Toekomstige bebouwing, maar ook de (tijdelijke) plaatsing van steigers dienen daar buiten gesitueerd te worden. In paragraaf 4.3 zijn algemene randvoorwaarden en maatregelen welke in achtgenomen dienen te worden. Bomen langs Laan van Borgele Om een nieuwe toegangsweg te realiseren van de Laan van Borgele is het nodig dat een aantal bomen moeten wijken. De bomen aan de oostzijde van de Laan van Borgele betreffen vooral linden van klein formaat of eik. Vooral de linden zijn vanwege de soort en het formaat goed verplantbaar. Voor de eiken zal een verplantbaarheidsonderzoek moeten uitwijzen of de bomen verplantbaar zijn en op welke wijze dit gedaan kan worden. Op deze manier is de nieuwe toegangsweg te realiseren en zijn de bomen op een geschikte locatie te planten.

Voor de bomen welke behouden blijven is met bodemprofiel 3 en 4 aangetoond dat op een afstand van 2,00 meter uit de stam van de boom een wortel van 6 centimeter diameter aangetroffen is. Het advies is om voor bodemroerende werkzaamheden een afstand van 2,5 meter tot de stam van de bomen aan te houden om voldoende marge te houden. Voor de aanleg van bebouwing dient er met de toekomstige kroonprojectie rekening gehouden te worden.

Afbeelding 4.11 Ambitie rondom Laan van Borgele Bomen verplanten Bomen welke in de projectinvloed met fatale belemmering zijn aangemerkt kunnen zonder maatregelen niet behouden worden met uitvoering van het huidige werkplan. Ons advies is voor deze bomen een verplantbaarheidsonderzoek uit te voeren om de bomen potentieel (tijdelijk) te verplanten en op de locatie met groeiplaatsverbetering terug te zetten. Indien een verplantbaarheidsonderzoek niet gewenst is, zullen de bomen binnen fatale belemmering projectplan niet behouden kunnen blijven en dienen vervangen te worden. Naast de bomen langs de laan van Borgele betreft dit de platanen welke op het terrein staan. Dit betreft de bomen met nummer: 3850, 3851, 3862, 3864, 3865, 4422, 3842 en 38 43. Bomen verwijderen Bomen welke niet (indicatief) verplantbaar zijn maar waar volgens de ambitiekaart bebouwing geprojecteerd staat zijn niet te behouden en als te verwijderen aangegeven. Dit betreft voornamelijk bomen van de soort Robinia. Maatregelen groeiplaats Voor bomen waarvan de kwaliteit onvoldoende is of waarbij in beperkte mate negatieve projectinvloed verwacht wordt geldt het advies om de groeiplaats te verbeteren of te verruimen.

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Maatregelen standplaats boom 3722 Voor boom 3722 is het advies om de standplaats te verbeteren door de overgroeide onderbeplanting te snoeien en permanente boombescherming te plaatsen doormiddel van bijvoorbeeld een hekwerk rondom de kwetsbare (toekomstige) kwetsbare boomzone. In paragraaf 4.3 wordt advies voor boombescherming gegeven.

Afbeelding 4.12 Bomen langs Keizerspad handhaven

Afbeelding 4.13 Bomen langs laan va Borgele indicatief te verplanten

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

4.3 Advies: Boombescherming Tijdens de uitvoering van het project moeten bomen actief worden beschermd om schade aan wortels, stam en kroon te voorkomen. Dit gebeurt door fysieke afscherming met bouwhekken of houten omheiningen, het vermijden van opslag en transport binnen de kroonprojectie en het inzetten van deskundig toezicht. Er wordt onderscheid gemaakt tussen volledige afscherming van de kroonprojectie, stambescherming met beschermende bekleding en visuele markering met een bomenposter. Voor bomen die binnen de directe invloedsfeer van de werkzaamheden vallen, worden extra maatregelen aanbevolen. Dit omvat het tijdelijk aanpassen van werkroutes, het plaatsen van rijplaten om bodemverdichting te minimaliseren en het afschermen van de resterende groeiplaats na de werkzaamheden.

Afbeelding 4.14 Boombescherming per boom

Afbeelding 4.15 Boombescherming per boom

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Afbeelding 4.16 Toelichting Boombeschermingsplan type afscherming (bron: Handboek Bomen 2022 16.17.e) De bomenposter in bijlage 1 dient zichtbaar te worden opgehangen tijdens de uitvoering van de werkzaamheden, deze poster is onder licentie van het Norm Instituut Bomen vrij te gebruiken door opdrachtnemers van licentiehouder: gemeente Leiden. In voorbereiding van de uitvoeringfase wordt een boombeschermingsplan opgesteld dat voorziet in gedetailleerde richtlijnen voor het werken rondom bomen. Algemene randvoorwaarden boombescherming Bij de uitvoering van de werkzaamheden dient rekening te worden gehouden met de volgende randvoorwaarden. Ter voorkoming van schade aan de boom of het wortelgestel.  Aanstellen onafhankelijk boomtoezichthouder die ETT (European Tree Technician) is gecertificeerd, met de volmacht tot nader order van de directie om de werkzaamheden stil te leggen.  Wortels dikker dan 5 cm alleen haaks op de groeirichting afzagen, waarbij rafelige wonden dienen te worden voorkomen en onder toezicht van een ETW (European Tree Worker) gecertificeerde boomverzorger.  Aan de uitvoerende partijen wordt de poster “Werken rond Bomen” van Stadswerk (zie Bijlage 1) verstrekt en van toepassing verklaard in het bestek.  De kwetsbare boomzone mag niet gebruikt worden voor opslag van materialen (ook geen depositie van vrijkomend grond).

 Binnen de kwetsbare boomzone mag niet gereden worden met zwaar materieel zoals rupskranen en minigravers.  Is betreding van de kwetsbare boomzone met zwaar materiaal onvermijdelijk, dan alleen met gebruik van druk verdelende platen voor de duur van max. 2 weken.  De bomen staan binnen het draaibereik van graafmachines, hiervoor adviseren wij ter voorkoming van schade om de stam te ommantelen met planken met daartussen een drainbuis.  Voorafgaand aan de werkzaamheden dient een toolbox te worden georganiseerd voor alle leidinggevende en operationele medewerkers inclusief inhuur op het project, waarbij het werken binnen de kroonprojectie wordt behandeld door een ETT-er.  Snoeien aan bomen mag alleen na schriftelijke goedkeuring van de boomeigenaar/-beheerder worden uitgevoerd door een gecertificeerd ETW (European Tree Worker) boomverzorger. Dit geldt ook wanneer er sprake is van een minimale snoei-ingreep zoals een gebroken of beschadigde tak.  Bodembewerkingen binnen de kwetsbare zone mogen niet onder (te) natte (verzadigde) of bevroren bodemomstandigheden worden uitgevoerd. Bronbemaling Bij de uitvoering van bovenstaande werkzaamheden kan het noodzakelijk zijn om de grondwaterstand te verlagen door middel van bronbemaling.

Hierdoor kan de waterhuishouding van de bomen ernstig worden verstoord en kan door een langere periode zonder vocht onherstelbare schade ontstaat door het verdrogen van de boomwortels en de bladmassa. Bomen lopen dit risico in de periode maart - oktober bij een uitvoeringsduur van meer dan 1 week aaneengesloten. Ter voorkoming van schade door de bronbemaling is het noodzakelijk om watergiften toe te dienen. Hiervoor dient door een boomdeskundige een boombeschermingsplan te worden opgesteld op basis van het bemalingsadvies. Transportbewegingen materieel en opslag materiaal onder de kroon Bij de uitvoering van de werkzaamheden wordt er mogelijk met materieel onder de boomkronen gereden en worden er mogelijk materialen of bouwketen onder de kroon opgeslagen. Dit heeft door het gewicht impact op de groeiplaats van de boom door druk op de ondergrond, dit kan ertoe leiden dat de ondergrond wordt verdicht. Door de verdichting is wortelgroei niet meer mogelijk en sterven haarwortels af. Deze processen zijn niet altijd direct zichtbaar en kunnen tot wel 5 jaar later leiden tot het afsterven van de boom. Ter bescherming van de boom dient de kroonprojectie fysiek te worden afgeschermd door middel van onderling verbonden bouwhekken. Wanneer dit niet mogelijk is dient een boombeschermingsplan te worden opgesteld door een boomdeskundige.

Draaibereik van materieel en hijsen van materialen Wanneer onder de boomkroon gewerkt kan de boom beschadigd raken door het draaien van de machine of bewegingen met de arm van een kraan. Tijdens het hijsen van materialen kan schade ontstaan aan de kroon van de boom. Door bast- en kroonschade kunnen invalspoorten ontstaan voor parasitaire houtaantasters en kan de sapstroom onderbroken worden, dit kan de dood van de boom tot gevolg hebben of het langzaam afsterven van de boom inleiden. Ter bescherming van de boom dient de kroonprojectie fysiek te worden afgeschermd door middel van onderling verbonden bouwhekken. Wanneer dit niet mogelijk is dient een boombeschermingsplan te worden opgesteld door een boomdeskundige.

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

4.4 Bomenbalans De bomenbalans geeft inzicht in welke invloed het voorgenomen plan, met de projectaanpassingen heeft op het actuele en toekomstige boomkroonvolume, tabel 4.1. Dit volume is bepalend voor de mate waarin de bomen bijdragen aan de ecosysteemdiensten. De bomenbalans gaat uit van het voorgestelde advies, met betrekking tot het handhaven, dan wel verwijderen of vervangen van bomen. In dit geval betekent dat een verlies van 20% van het aantal bomen, welke samen ook 20% van het BKV vertegenwoordigen.

Tabel 4.1 BEA-bomenbalans

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Bijlage 1 Bomenposter werken rond bomen

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Bijlage 2 Groeiplaatsonderzoek Bodemprofiel 1 Locatie Reden Opbouw

Opmerkingen Grondwater

In ruw gras - 3,5 meter vanuit de stamvoet van boom 3796 Wortelspreiding en diameter 0 - 20 centimeter Matig humeus matig fijn zand, lichtbruin, droog. Intensief fijne beworteling tot 0,5 centimeter ø 20 - 60 centimeter Humusarm zeer grof zand, donkerbruin, licht vochtig. Extensief dunne beworteling tot 2 centimeter ø 1 dikke wortel 2cm dikke 45cm diep, puin. In deze profielsleuf is geen grondwater aangetroffen

Foto Locatie bodemprofiel

Foto Aangetroffen beworteling

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Bodemprofiel 2 Locatie Reden Opbouw Opmerkingen Grondwater

In ruw gras - 4,0 meter vanuit de stamvoet van boom 3794 Wortel spreiding en diameter 0 - 45 centimeter Humusrijk matig fijn zand, lichtbruin, droog. Intensief fijne beworteling tot 3 centimeter ø 3cm dik tot 20 cm diep. In deze profielsleuf is geen grondwater aangetroffen

Foto Locatie bodemprofiel

Foto Aangetroffen beworteling

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Bodemprofiel 3 Locatie Reden Opbouw Opmerkingen Grondwater

In ruw gras - 2,0 meter vanuit de stamvoet van boom 3841 Wortel spreiding en diameter 0 - 30 centimeter Humusrijk matig fijn zand, lichtbruin, droog. Intensief fijne beworteling tot 3 centimeter ø 3cm dikke wortel. In deze profielsleuf is geen grondwater aangetroffen

Foto Locatie bodemprofiel

Foto Aangetroffen beworteling

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Bodemprofiel 4 Locatie Reden Opbouw Opmerkingen Grondwater

In ruw gras - 2,0 meter vanuit de stamvoet van boom 3837 Wortel spreiding en diameter 0 - 30 centimeter Humusrijk matig fijn zand, lichtbruin, licht vochtig. Intensief fijne beworteling tot 6 centimeter ø 6cm dikke wortel. In deze profielsleuf is geen grondwater aangetroffen

Foto Locatie bodemprofiel

Foto Aangetroffen beworteling

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Bodemprofiel 5 Locatie Reden Opbouw

Opmerkingen Grondwater

In ruw gras - 2,5 meter vanuit de stamvoet van boom 3775 Wortel spreiding en diameter 0 - 30 centimeter Humusrijk matig fijn zand, lichtbruin, droog. Matig intensief fijne beworteling tot 3 centimeter ø 30 - 40 centimeter Humusarm matig fijn zand, grijs, licht vochtig. Matig intensief fijne beworteling tot 3 centimeter ø In deze profielsleuf is geen grondwater aangetroffen

Foto Locatie bodemprofiel

Foto Aangetroffen beworteling

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Bodemprofiel 6 Locatie Reden Opbouw

Opmerkingen Grondwater

In ruw gras - 3,5 meter vanuit de stamvoet van boom 3807 Wortel spreiding en diameter 0 - 25 centimeter Humusrijk matig fijn zand, lichtbruin, droog. Matig intensief fijne beworteling tot 1,5 centimeter ø 25 - 50 centimeter Licht humeus matig fijn zand, grijs, licht vochtig. Enkele fijne beworteling tot 0,5 centimeter ø 50 - 60 centimeter Humusloos matig fijn zand, grijs, vochtig. Geen beworteling aangetroffen In deze profielsleuf is geen grondwater aangetroffen

Foto Locatie bodemprofiel

Foto Aangetroffen beworteling

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Bodemprofiel 7 Locatie Reden Opbouw Opmerkingen Grondwater

In ruw gras - 3,2 meter vanuit de stamvoet van boom 3820 Wortel spreiding en diameter 0 - 70 centimeter Matig humeus matig fijn zand, lichtbruin, droog. Matig intensief fijne beworteling tot 5 centimeter ø 1 wortel 5cm op 60cm diepte In deze profielsleuf is geen grondwater aangetroffen

Foto Locatie bodemprofiel

Foto Aangetroffen beworteling

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Bodemprofiel 8 Locatie Reden Opbouw

Opmerkingen Grondwater

In ruw gras - 3,0 meter vanuit de stamvoet van boom 3799 Wortel spreiding en diameter 0 - 40 centimeter Humusrijk matig fijn zand, lichtbruin, droog. Extensief fijne beworteling tot 5 centimeter ø 40 - 55 centimeter Licht humeus matig fijn zand, lichtbruin, droog. Matig intensief fijne beworteling tot 5 centimeter ø dikste wortel van 5cm op 50cm diep. In deze profielsleuf is geen grondwater aangetroffen

Foto Locatie bodemprofiel

Foto Aangetroffen beworteling

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Bodemprofiel 9 Locatie Reden Opbouw Opmerkingen Grondwater

In beplanting - 3,5 meter vanuit de stamvoet van boom 3844 Wortel spreiding en diameter 0 - 50 centimeter Humusrijk matig fijn zand, lichtbruin, vochtig. Intensief fijne beworteling tot 4 centimeter ø 4 dikke wortels van 4-5cm In deze profielsleuf is geen grondwater aangetroffen

Foto Locatie bodemprofiel

Foto Aangetroffen beworteling

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Bodemprofiel 10 Locatie Reden Opbouw Opmerkingen Grondwater

In bestrating - 3,5 meter vanuit de stamvoet van boom 3845 Wortel spreiding en diameter 0 - 15 centimeter Humusloos matig grof zand, grijs, droog. Enkele zware beworteling tot 8 centimeter ø Veroorzaakt bestratingsopdruk op 4 meter afstand In deze profielsleuf is geen grondwater aangetroffen

Foto Locatie bodemprofiel

Foto Aangetroffen beworteling

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Bodemprofiel 11 Locatie Reden Opbouw Opmerkingen Grondwater

In bestrating - 1,4 meter vanuit de stamvoet van boom 3849 Wortel spreiding en diameter 0 - 50 centimeter Humusloos matig grof zand, grijs, droog. Enkele zware beworteling tot 5 centimeter ø wortel van 5cm direct onder verharding In deze profielsleuf is geen grondwater aangetroffen

Foto Locatie bodemprofiel

Foto Aangetroffen beworteling

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Foto Aangetroffen beworteling

Bodemprofiel 12 Locatie Reden Opbouw Opmerkingen Grondwater

In bestrating - 3,5 meter vanuit de stamvoet van boom 3844 Wortel spreiding en diameter 0 - 30 centimeter Humusloos matig grof zand, grijs, droog. Intensief dunne beworteling tot 4 centimeter ø reactiegroei op wortel van 4 cm dik. (bestratingsopdruk) In deze profielsleuf is geen grondwater aangetroffen

Foto Locatie bodemprofiel

Foto Aangetroffen beworteling

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Bodemprofiel 13 Locatie Reden Opbouw

Opmerkingen Grondwater

In bestrating - 3,5 meter vanuit de stamvoet van boom 3844 Wortel spreiding en diameter 0 - 20 centimeter Humusloos matig grof zand, grijs, droog. Intensief dunne beworteling tot 2 centimeter ø 20 - 25 centimeter Humusloos matig grof zand, grijs, droog. Geen beworteling aangetroffen Verharde laag met puin op 25 cm diep In deze profielsleuf is geen grondwater aangetroffen

Foto Locatie bodemprofiel

Foto Aangetroffen beworteling

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Bijlage 3 Kwaliteitsbeoordeling bomen

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

Bijlage 4 Overzichtskaarten

BD25377 BER De Marke Noord Deventer

BER De Marke Deventer 3727 3695

3756 3758

3707

3704 3691

Boomwaarderingscijfer

3812 3705 3708 3754

W10 Uitstekend TKV > 15 jaar KBV > 1250

3802 3771 3823

W8 Zeer goed TKV > 15 jaar KBV 750 - 1250

3706 3828

3815

3819

3816

3779

3750

3723 3686

3778

3813

3796

3829

3761 3721

3762

3777

3688

3875

3871

3782

3803

3804 3884

3687

3801

3786

3795

3810

3794

3814

3800

3690

3818

3770 3883 3846

3689 3697

W7 Goed TKV >15 afgestemd op beoogd eindbeeld W6 Voldoende > 15 eventueel stagnerende groei W4 Onvoldoende TKV 5-15 W2 Slecht TKV < 5 jaar

3882 3797

Kwetsbare boomzone

3827

3841

3809 3714

3840

3839

3826

3751 3881

3703 3836

3755

3693

3753

3711

3757 3768

3880 3838

3788

3780 3698

3790

3716

3837 3764

3824 3709

3834 3701

3876

3825

3745

3879

3722

3835 3878

3748

3717 3877

4425 3702

3719

3848

3732 4424

3784

3747

3699

4423

3822

3733 3713

3888

3833

3886 3850

3851

3739

3805 3852

3853

3710 3728

3869 3858 3844

3845

3863

3866

3867

3868

3873

3870

3740

3849 3872 3874

3832

3763

3726

3857

3860

3856

3861

3855

3743

3887

3859

3885

3749

3730

3854 3720

4422 3831

3738

3696

3865

3715 3692

3842 3864

3843

3700

3741

3862

3718

3789

3736

3792 3821 3830 3808

3694

3725 3734 3806

3811

3767 3773

3791

3772

3774

3783

3737

3766 3775 3807

3798

3817 3820

3776

3799

3760

3744 3731

3742

3735

3712 3729

3793

3746 3724

3781

3787 3752

3785

3765 3769 3759

60 Meter

idverde Bomendienst B.V. Vestiging Apeldoorn Marowijne 80 7333 PJ, Apeldoorn 055 599 94 44 Esri Nederland, Community Map Contributors bomendienst@idverde.nl www.idverde.nl

BER De Marke Deventer 3727 3695

3756 3758

3707

3704 3691

Boomwaarderingscijfer

3812 3705 3708 3754

W10 Uitstekend TKV > 15 jaar KBV > 1250

3802 3771 3823

W8 Zeer goed TKV > 15 jaar KBV 750 - 1250

3706 3828

3815

3819

3816

3779

3750

3723 3686

3778

3813

3796

3829

3761 3721

3762

3777

3688

3875

3871

3782

3803

3804 3884

3687

3801

3786

3795

3810

3794

3814

3800

3690

3818

3770 3883 3846

3689 3697

W7 Goed TKV >15 afgestemd op beoogd eindbeeld W6 Voldoende > 15 eventueel stagnerende groei W4 Onvoldoende TKV 5-15 W2 Slecht TKV < 5 jaar

3882 3797

Huidige kroondiameter

3827

3841

3809 3714

3840

3839

3826

3751 3881

3703 3836

3755

3693

3753

3711

3757 3768

3880 3838

3788

3780 3698

3790

3716

3837 3764

3824 3709

3834 3701

3876

3825

3745

3879

3722

3835 3878

3748

3717 3877

4425 3702

3719

3848

3732 4424

3784

3747

3699

4423

3822

3733 3713

3888

3833

3886 3850

3851

3739

3805 3852

3853

3710 3728

3869 3858 3844

3845

3863

3866

3867

3868

3873

3870

3740

3849 3872 3874

3832

3763

3726

3857

3860

3856

3861

3855

3743

3887

3859

3885

3749

3730

3854 3720

4422 3831

3738

3696

3865

3715 3692

3842 3864

3843

3700

3741

3862

3718

3789

3736

3792 3821 3830 3808

3694

3725 3734 3806

3811

3767 3773

3791

3772

3774

3783

3737

3766 3775 3807

3798

3817 3820

3776

3799

3760

3744 3731

3742

3735

3712 3729

3793

3746 3724

3781

3787 3752

3785

3765 3769 3759

60 Meter

idverde Bomendienst B.V. Vestiging Apeldoorn Marowijne 80 7333 PJ, Apeldoorn 055 599 94 44 Esri Nederland, Community Map Contributors bomendienst@idverde.nl www.idverde.nl

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16946463/1