2025-909-bijlage-06112025RURHaveneiland

www.deventer.nl

Samen bouwen aan de toekomst van Deventer Richtinggevende uitspraken voor het Haveneiland | december 2025

Voorwoord De ontwikkeling van het Haveneiland markeert een bijzondere fase in de ruimtelijke toekomst van Deventer. Dit gebied, gelegen op de grens van stad en industrie, biedt unieke kansen om te bouwen aan een duurzame, gezonde en karaktervolle stadswijk. Een plek waar wonen, werken, ontmoeten en water samenkomen in een eigentijdse en toekomstbestendige omgeving. De afgelopen maanden hebben we met veel betrokken partijen, zoals ontwerpers, experts, eigenaren en ondernemers, intensief gesproken over de ambities en randvoorwaarden voor het Haveneiland. Zo was er een waardevolle ontwerpsessie georganiseerd door het Rondeel Architectuurcentrum. De inzichten uit die gesprekken vormen een belangrijke basis voor dit document. Ik wil iedereen die hieraan heeft bijgedragen, hartelijk danken. De waarden, ambities en uitgangspunten die hier zijn geformuleerd, in vijftien richtinggevende uitspraken op zeven thema’s, geven richting aan de verdere planvorming en ontwerpuitwerking. Ze vormen het fundament voor een gebiedsontwikkeling waarin gezondheid, veiligheid, duurzaamheid, identiteit en leefkwaliteit centraal staan. Van het zorgvuldig omgaan met industriegeluid en geur, tot het behoud van karakteristieke gebouwen en het versterken van de havenfunctie – elk thema draagt bij aan een samenhangende en gedragen visie. Het Haveneiland is een gebied met potentie.

Door samen te werken en keuzes te maken op basis van inhoud en kwaliteit, kunnen we hier een wijk realiseren die past bij de ambities van Deventer als vooruitstrevende en leefbare stad. Met trots en vertrouwen geef ik deze ambities en uitgangspunten mee aan het vervolgproces.

Lars Wijnhoud Wethouder gebiedsontwikkeling Centrum&Schil

pag. 2/16

Inhoudsopgave Voorwoord ....................................................................................................................................................... 2 1. 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6

Inleiding .............................................................................................................................................. 4 Status ............................................................................................................................................. 4 Naar een omgevingsprogramma en masterplan ........................................................................... 4 Het spoorboekje van Haveneiland ................................................................................................. 5 Planning ......................................................................................................................................... 5 Toetsingskaders ............................................................................................................................ 5 Participatie ..................................................................................................................................... 6

2. Gebiedsprogramma Centrum & Schil ……………………………………………………………………………8 2.1 Verdichten rondom station en binnenstad ..................................................................................... 8 2.2 Centrale ambitie & focusgebieden ................................................................................................. 8 2.3 Leidende ontwikkelprincipes .......................................................................................................... 8 2.4 Openbare ruimte centraal .............................................................................................................. 9 3.

Richtinggevende uitspraken ............................................................................................................. 10 3.1 Verkenning gebiedsprofiel Haveneiland ............................................................................................. 10 3.2 Thema wonen en doelgroepen .................................................................................................... 10 Richtinggevende uitspraken – Wonen en doelgroepen ........................................................................ 10 3.3 Thema Economie, werken, cultuur en voorzieningen ................................................................. 11 Richtinggevende uitspraken – Economie, werken, cultuur en voorzieningen ...................................... 12 3.4 Thema Stedenbouw, landschap en openbare ruimte .................................................................. 12 Richtinggevende uitspraken – Stedenbouw, landschap en openbare ruimte ....................................... 12 3.5 Thema Mobiliteit en bereikbaarheid ............................................................................................ 13 Richtinggevende uitspraak – Mobiliteit en bereikbaarheid ................................................................... 13 3.6 Thema milieu en gezonde leefomgeving .....................................................................................

13 Richtinggevende uitspraak – milieu en gezondheid ............................................................................. 14 3.7 Thema Haven .............................................................................................................................. 15 Richtinggevende uitspraak – haven ...................................................................................................... 15 3.8 Thema Cultuurhistorische waarde en karakteristieke gebouwen ................................................ 15 Richtinggevende uitspraak – cultuurhistorische waarde en karakteristieke gebouwen........................ 15 3.9 Thema Klimaatadaptie en energie ............................................................................................... 15 Richtinggevende uitspraak – klimaatadaptatie en energie ................................................................... 16

pag. 3/16

1.

Inleiding

1.1 Status Het document dat voor u ligt is de start van de ontwikkeling van Haveneiland. Vooruitlopend op het vaststellen van de Omgevingsvisie heeft de de raad op 27 november 2024 opdracht gegeven tot het voorbereiden van deze richtinggevende uitspraak van de raad (RUR) voor Haveneiland.. De huidige omgevingsvisie 2019 van de gemeente Deventer doet nog onvoldoende uitspraken over dit gebied. Met deze RUR worden voor Haveneiland de richtinggevende voorwaarden waaronder woningbouw kan plaatsvinden nader uitgewerkt. Vanuit de raad is gevraagd om een versnelling van dit gebied. Voorkeursrecht De raad heeft op 22 mei 2024 een voorkeursrecht voor drie jaar gevestigd op Haveneiland ten behoeve van een brede groep functies, namelijk ’Wonen, werken en maatschappelijke doeleinden met bijbehorende voorzieningen’. Door het vestigen van het voorkeursrecht is de eigenaar of rechthebbende verplicht om bij verkoop eerst de gemeente de kans te geven om te verwerven (aanbiedingsplicht). Dit voorkeursrecht loopt af op 22 mei 2027 en kan alleen worden verlengd bij vaststelling van een Omgevingsprogramma, Visie of Omgevingsplan. Binnen het proces van Wonen Ruimte Stad is Haveneiland in alle scenario’s opgenomen als woningbouwlocatie.

De raad heeft op 27 november 2024 besloten om het gebied als kansrijke ontwikkellocatie aan te wijzen en gevraagd om voorwaarden voor woningbouw versneld nader uit te werken. Richtinggevende uitspraak ( RUR) De raad heeft ervoor gekozen de ontwikkeling van Haveneiland niet te laten wachten op de formele status van de Omgevingsvisie 2026. De RUR heeft de status van een beleidskader op het strategisch niveau van de omgevingsvisie en heeft geen formele wettelijke status. Nadat de raad richting heeft gegeven aan de transformatie van het Haveneiland (naar een gemengd woonwerkgebied) werkt het college dit kader uit in een omgevingsprogramma. Dit omgevingsprogramma is een kerninstrument als bedoeld onder de Omgevingswet. Met een vastgesteld programma wordt het voorkeursrecht dat op het Haveneiland is gevestigd verlengd met nog eens drie jaar. 1.2 Naar een omgevingsprogramma en masterplan Het Haveneiland is een karakteristieke plek binnen het Havenkwartier. Het gebied was oorspronkelijk ingericht als bedrijventerrein voor goederenvervoer en scheepvaart maar staat de laatste jaren wel onder druk ten aanzien van leegstand en achteruitgang van het openbaar gebied. De vraag die voorligt, is hoe wij dit gebied, richting de toekomst kunnen transformeren zodat het voor inwoners, ondernemers en bezoekers een goede en gezonde leefomgeving wordt.

Het is daarom van groot belang om zorgvuldig te onderzoeken hoe woningbouw, bedrijvigheid en een gezonde leefomgeving in dit gebied met elkaar samengaan. Dat een dergelijke transformatie haalbaar kan zijn, blijkt uit meerdere voorbeelden in Nederland waar wonen, werken en gezonde leefomgeving succesvol in balans gebracht zijn. En dicht bij huis toont het project Havenkwartier aan dat met een zorgvuldig ontwerp, groen en participatie een bedrijvig gebied kan worden getransformeerd tot een vitaal gemengd woon- en werkgebied. Het Haveneiland heeft zich in de loop der jaren ontwikkeld tot een mix van bedrijvigheid, opslag, urban sports, leisure en beperkte tijdelijke functies. De ligging, direct aan het water en vlak bij de binnenstad, maakt het Haveneiland tot een strategische locatie met een sterke identiteit. Tegelijkertijd kent het Haveneiland een onderbenut potentieel om een betekenisvol onderdeel van de stad te worden: het water van de haven is niet zichtbaar en bereikbaar, een groot deel van de bebouwing is gedateerd, percelen liggen braak en de openbare ruimte is verouderd. Daarmee is het een gebied dat in ruimtelijk-economisch opzicht en in belevingswaarde achterblijft. De gemeenteraad van Deventer heeft aangegeven dat het realiseren van een gezonde, duurzame balans tussen economie en wonen een thema is waaraan we op een verantwoorde wijze invulling hebben te geven.

De economische ontwikkeling, met name in de vorm van een nieuw economisch profiel, speelt hier een belangrijke rol. Het Haveneiland gaat langere tijd in ontwikkeling zijn. Om het gebied in deze gehele periode aantrekkelijk te houden, wordt er ingestoken op placemaking. Een aanpak in ruimtelijke pag. 4/16

ontwikkeling waarbij de kwaliteit van een plek centraal staat en niet alleen de gebouwen en functies die eraan worden toegevoegd. 1.3 Het spoorboekje van Haveneiland Een richtinggevende uitspraak is een politieke keuze op hoofdlijnen, gedaan door de gemeenteraad. Het is een signaal waarin de raad aangeeft welke koers zij belangrijk vindt voor de toekomst van het gebied. De inhoud is vaak globaal en beschrijft de waarden, ambities en uitgangspunten op thema’s die richting geven aan verdere uitwerking. Het gaat hierbij om het schetsen van de stip op de horizon. Een omgevingsprogramma gaat een stap verder en is een formeel instrument onder de Omgevingswet. Waar de richtinggevende uitspraak vooral koers en richting geeft, vertaalt het omgevingsprogramma dit in concrete doelen, maatregelen en projectopgave. Een omgevingsprogramma maak je niet alleen en bij het opstellen van een omgevingsprogramma is participatie vooral gericht op het meedenken over beleidskeuzes en uitvoeringsmaatregelen. Er kunnen ideeën aandragen worden over wat belangrijk is in het gebied, hoeveel ruimte voor groen, welke voorzieningen zijn er nodig, hoe pakken we duurzaamheid of mobiliteit aan? Deze inbreng helpt om de abstracte richtinggevende uitspraken concreet te maken. Het programma krijgt hierdoor draagvlak en sluit beter aan bij wat in de samenleving leeft.

Het omgevingsprogramma wordt vastgesteld door het college. Bij een masterplan speelt participatie een andere rol. Hier gaat het om de ruimtelijke vertaling van ambities in een ontwerp: hoe zien de straten, pleinen en gebouwen eruit, waar komt de openbare ruimte, hoe lopen de routes. Participatie krijgt dan vaak een meer ontwerpend en belevingsgericht karakter. Stakeholders worden zo uitgenodigd om hun ervaring van de plek of hun toekomstige droom kenbaar te maken en mee te denken over de inrichting en uitstraling. Het masterplan wordt vastgesteld door de raad, tegelijkertijd met een grondexploitatie voor Haveneiland. Daarna wordt dit juridisch vertaald naar omgevingsplan. 1.4 Planning 2025 Voorbereidingsfase In deze fase ligt de nadruk op het vaststellen van richtinggevende kaders, waaronder ecologische uitgangspunten die leidend zijn voor de verdere gebiedsontwikkeling. Tevens wordt een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld om de planvorming te faciliteren. 2026 Ontwikkeling omgevingsprogramma & start masterplan Het jaar staat in het teken van het opstellen van het omgevingsprogramma, waarin placemaking ook opgenomen wordt. Parallel daaraan wordt gestart met het masterplan. Na besluitvorming door het college vormt het omgevingsprogramma het fundament voor vervolgstappen. In het najaar wordt het programma ter vaststelling voorgelegd aan het college.

De vaststelling leidt tot een verlenging van het voorkeursrecht met drie jaar, tot het najaar van 2029, waarmee de strategische positie van de gemeente op de grondmarkt wordt versterkt. 2027 Vaststelling masterplan & ontwerp omgevingsplan In het eerste kwartaal wordt het masterplan, inclusief grondexploitatie, ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. Tegelijkertijd start de uitwerking van het ontwerp omgevingsplan. In het vierde kwartaal wordt dit ontwerpplan aan de raad aangeboden en ter inzage gelegd. 2028 Vaststelling omgevingsplan In het derde kwartaal vindt de definitieve vaststelling van het omgevingsplan plaats. 2029 Start realisatie De uitvoering van het project gaat van start. 1.5 Toetsingskaders De Richtinggevende Uitspraak van de Raad (RUR) voor Haveneiland sluit aan op diverse vastgestelde beleidskaders van de gemeente Deventer. Dit betreft onder andere: - Omgevingsvisie Deventer (2019), - Gebiedsprogramma Centrum & Schil pag. 5/16

Visie Deventer Circulair. Herijking van de hoofdwegenstructuur - Mobiliteitsplan voor binnenstad en periferie - Visie op hoger bouwen - Woonvisie Deventer Deze documenten zijn belangrijke toetsingskaders voor de gebiedstransformatie. Gezamenlijk bieden deze documenten een solide basis voor een toekomstbestendige inrichting van de openbare ruimte op Haveneiland. De Omgevingsvisie 2040 is momenteel in ontwikkeling. Deze zal de actuele stand van het ruimtelijk beleid reflecteren en de kaders voor Haveneiland expliciet opnemen, waarmee de RUR wordt verankerd in het bredere beleidslandschap van de gemeente en in het toekomstige omgevingsprogramma. Voortbouwen op eerdere plannen Het Haveneiland is geen nieuw element binnen de ruimtelijke visie van Deventer. Als onderdeel van het Havenkwartier is er in het verleden al uitgebreid over dit gebied geschreven en nagedacht. Zo is het Haveneiland opgenomen in het Beeldkwaliteitsplan en het Ontwikkelplan, Havenkwartier – Ruimte voor Ideeën, opgesteld medio 2011. Deze documenten hebben destijds richting gegeven aan de transformatie van het Havenkwartier tot een levendige stadswijk voor wonen en werken. Ze bevatten waardevolle inzichten over erfgoed, identiteit, spontane ontwikkeling en het benutten van de kracht van het gebied.

Hoewel deze plannen formeel komen te vervallen voor de verdere ontwikkeling van het Haveneiland, wordt met respect en waardering omgegaan met het werk dat in die periode is verricht. De inhoud van deze eerdere plannen vormt een belangrijke bron van inspiratie en wordt, waar relevant, benut in het vervolgproces. De huidige gebiedsontwikkeling bouwt voort op het fundament dat in 2011 is gelegd, en combineert dit met nieuwe inzichten op het gebied van gezondheid, duurzaamheid, mobiliteit, leefkwaliteit en participatie. Zo ontstaat een plan dat recht doet aan het verleden en is voorbereid op de toekomst. 1.6

Participatie

Participatie krijgt een zorgvuldige en betekenisvolle plek in het proces van het spoorboekje Haveneiland. Zowel op het privaatrechtelijke spoor als het publiekrechtelijke spoor is een aanpak uitgewerkt die recht doet aan de verschillende belangen, rollen en betrokkenheden in het gebied. Privaatrechtelijk spoor, maatwerk en directe dialoog Bij ontwikkelingen die een specifiek bedrijf aangaan, voeren we persoonlijk het gesprek met de gronden/of bedrijfseigenaar. Denk aan verkoop van perceel, verhuizing etc. Daarnaast wordt er voor eigenaren en huurders op het Haveneiland een ondernemersontbijt georganiseerd. Het ondernemersontbijt is vooral informerend van aard. De gedachte is om dit vier keer per jaar met de eigenaren en huurders op het Haveneiland te organiseren en in gesprek te gaan. Tijdens deze sessies worden de actuele ontwikkelingen gedeeld en de impact op bedrijfsvoering wordt toegelicht. Deze vorm van participatie zorgt ervoor dat betrokken eigenaren, huurders en ondernemers goed geïnformeerd blijven en hun vragen en zorgen kunnen delen.

pag. 6/16

Publiekrechtelijk spoor – breed en gestructureerd Op het publiekrechtelijke spoor is ingezet op een breed en gestructureerd participatieproces. Hiervoor zijn verschillende vormen uitgewerkt: De klankbordgroep Haveneiland Er is een mogelijkheid om klankbordgroep Haveneiland in te stellen, afhankelijk van het aantal genodigden en de verschillende onderwerpen. De klankbordgroep hebben op bepaalde thema’s een meedenkende en soms een adviserende rol in de totstandkoming van het Omgevingsprogramma en het Masterplan. Denk qua vormen voor deze klankbord groepen aan bijvoorbeeld gebiedssafari's en world cafés. Vooraf stellen we duidelijke spelregels op, zodat rollen en verantwoordelijkheden helder zijn. HavenLab Om grote groepen te raadplegen organiseren we over verschillende thema's en vanuit verschillende perspectieven het HavenLab. Dit zijn kennis- of themasessies, informerend en/of raadplegend van aard. Genodigden zijn professionele en georganiseerde partijen. Denk aan thema's als cultuur, ondernemen, wonen, openbare ruimte, architectuur, mobiliteit enzovoort. Ook intern organiseren we af en toe een HavenLab om collega's bij te praten en te laten meedenken. Gebiedscafé Vanuit Centrum&Schil organiseren we specifiek over het Haveneiland een gebiedscafé, om iedereen die zich betrokken voelt (of dat wil zijn) bij de ontwikkelingen op het Haveneiland te informeren en te raadplegen.

Hiervoor nodigen we een brede schil bewoners, organisaties, ondernemers en collega's uit. Maar ook de deelnemers van klankbordgroep, het HavenLab en ateliers voor placemaking. Ateliers voor placemaking Om plannen te maken voor tijdelijke invullingen van het gebied gedurende de ontwikkeling van het Haveneiland, organiseren we ateliers. Participatieniveau: samenwerken. Dit atelier wordt begeleid door een extern bureau. Oriëntatie en betrokkenheid bij het proces De totstandkoming van de richtinggevende uitspraak (RUR) voor het Haveneiland is gebaseerd op een zorgvuldig proces van inhoudelijke verkenning en afstemming. In dit kader zijn diverse gesprekken gevoerd met betrokken partijen, waaronder de Deventer Economic Board, de Stichting Industrieel Erfgoed Deventer (SIED), en eigenaren en huurders van panden op en rond het Haveneiland. Hoewel deze gesprekken niet direct hebben bijgedragen aan de inhoudelijke formulering van de RUR, hebben zij wel een belangrijke oriëntatie geboden op de bestaande situatie, de belangen in het gebied en de kansen voor toekomstige ontwikkeling. Deze input heeft geholpen om het proces goed te positioneren en de richtinggevende uitspraken in de juiste context te plaatsen. De inzichten uit deze gesprekken worden meegenomen in het vervolgtraject, waarin participatie een centrale rol blijft spelen.

pag. 7/16

2.

Gebiedsprogramma Centrum & Schil

Haveneiland is gelegen in het gebied waarvoor gebiedsprogramma Centrum&schil is opgesteld. Voor het Haveneiland is in het programma nog geen specifieke uitspraak gedaan, omdat de raad heeft verzocht om een RUR voor Haveneiland. De ontwerpprincipes uit Centrum&schil zijn wel van toepassing op de verdere uitwerking van het gebied. 2.1 Verdichten rondom station en binnenstad Deventer is een stad met ambities en staat momenteel voor meerdere grote opgaves. Eén daarvan is de woningbouwopgave. Gemeente Deventer zoekt naar ruimte voor 11.500 woningen die gerealiseerd kunnen worden in de periode tussen 2025 en 2040 en verder wordt ook gezocht naar een gebied waar nieuwe werken een plek kan krijgen. We versterken daarmee niet alleen de woningmarkt maar ook de arbeidsmarkt door te verjongen en talent aan Deventer te binden. Tegelijkertijd willen we de stad ook duurzamer, gezonder, aantrekkelijker en beter bereikbaar maken. Deventer kiest daarom eerst voor groei in de bestaande stad. We richten ons daarbij op bestaande kwaliteiten van de stad en de nabijheid van werk en voorzieningen. Daarom verdichten we in Centrum&Schil, het gebied rondom het station en de historische binnenstad. Hier creëren we aantrekkelijke en toekomstbestendige woon- werkgebieden op loopafstand van station en centrumvoorzieningen.

2.2 Centrale ambitie & focusgebieden Het Haveneiland maakt deel uit van het gebiedsprogramma Centrum&Schil met als centrale ambitie “De binnenstad naar buiten”. Centrum&Schil beslaat een gebied van ruim 200 hectare. Hier worden de komende jaren meer dan 2.000 woningen en 1.000 banen toegevoegd. Gezien de huidige schaal en maat van onze compacte binnenstad weten we zeker dat met de beoogde groei de beschikbare ruimte hier onder druk komt te staan. Daarom kijken we met meer aandacht naar de gebieden aan de buitenzijde van de Buitengracht: de schil rondom de binnenstad. In de afgelopen jaren hebben meerdere nieuwe ontwikkelingen de sprong over de Buitengracht gemaakt, waaronder het Havenkwartier en de transformatie van de Roto Smeets locatie. Hier ligt ruimte voor een nieuwe vorm van Deventer stedelijkheid, met behoud van de belangrijkste kernwaarden van een historische, ondernemende, culturele en gastvrije stad, toegankelijk voor iedereen. In het gebiedsprogramma Centrum&Schil komen grote en complexe opgaven samen, die fysiek en programmatisch hun weerslag zullen hebben op hun omgeving. Het gebiedsprogramma Centrum&Schil biedt een kader voor verdere uitwerking van ruimtelijke en programmatische opgaven binnen vier focusgebieden: • • • •

Historische binnenstad Vestingzone Stadscampus de Kien Werkgebieden in ontwikkeling (waaronder Haveneiland)

In deze focusgebieden worden de belangrijkste ontwikkelingen binnen Centrum&Schil verwacht. Hier liggen de grootste opgaven en de meeste kansen voor een grote kwaliteitsimpuls, het herstellen van de verbindingen en het vergroten en versterken van het centrumgebied. 2.3

Leidende ontwikkelprincipes

De toevoeging van nieuwe woon-, werk- en recreatieve functies draagt bij aan een sterk economisch, cultureel en sociaal vestigingsklimaat binnen Centrum&Schil. Zo trekken we nog meer talent aan en bieden we ruimte aan bewoners, ondernemers, ontspanning en cultuur. Om richting en sturing te geven aan zowel de ruimtelijke als de programmatische ontwikkeling van Centrum&Schil wordt gewerkt vanuit drie leidende ontwikkelprincipes.

pag. 8/16

1. Méér Deventer Stedelijkheid: functies worden met elkaar gemengd. Wonen, werken en recreatieruimte worden integraal ontworpen, met een hoge ruimtelijke kwaliteit en oog voor het Deventer DNA, schaal en maat. Ontwikkelingen liggen op loopafstand van het station en centrumvoorzieningen. Er wordt compacter en hoger gebouwd, waarbij woningen worden toegevoegd boven of achter een levendige plint. Vernieuwende woonmilieus en woningtypes bedienen een brede mix aan doelgroepen. 2. Gezonde Leefomgeving: De openbare ruimte wordt klimaat robuust, met meer ruimte voor voetganger, fietser en groen. Auto’s parkeren in HUBS aan de rand van het centrum, de ruimte wordt zoveel mogelijk ingezet voor beweging, ontmoeting en het stimuleren van de (sociale) gezondheid. Zowel transformatieopgaven als nieuwbouw zijn circulair en biobased zoveel mogelijk. 3. Beleving van de Creatieve Cultuurstad: Centrum&Schil is de biotoop van de creatieve stedeling en creatief ondernemerschap. De openbare ruimte is een proeftuin voor onderwijs, techniek en cultuur. Erfgoed en cultuur worden gekoesterd en ingezet als verbinder en identiteitsdrager 2.4 Openbare ruimte centraal Door de groei en verdichting neemt de druk op de openbare ruimte toe. Tegelijkertijd vragen klimaatverandering en de energietransitie om klimaatadaptieve en duurzame oplossingen.

Versterking van de groenblauwe structuur is hierbij van cruciaal belang voor een leefbare en toekomstbestendige stad. De openbare ruimte in Deventer is daarmee meer dan een fysieke ruimte tussen gebouwen. Hhet is de drager van de stedelijke transformatie. Het Raamwerk openbare ruimte biedt een kader voor de inrichting van de openbare ruimte binnen Centrum&Schil en hanteert vijf leidende principes: 1. Voetgangers en fietsers eerst 2. Een veerkrachtig en verbonden groenblauw netwerk. 3. Een hoogwaardige en inclusieve openbare ruimte 4. Behoud en versterking van de historische identiteit 5. Duurzame en circulaire inrichting

pag. 9/16

3.

Richtinggevende uitspraken

Met inachtneming van de leidende principes zoals vastgesteld in het Gebiedsprogramma Centrum & Schil, worden in dit hoofdstuk richtinggevende uitspraken geformuleerd over de gewenste ontwikkelrichting van Haveneiland. Deze uitspraken zijn thematisch geordend en geven richting aan de verdere uitwerking van het gebiedsproces. De thema’s omvatten onder andere wonen, economie, mobiliteit en een gezonde leefomgeving. Per thema is aangegeven welke koers wordt voorgesteld voor Haveneiland, als basis voor toekomstige beleidskeuzes, planvorming en ontwerp. Deze uitspraken vormen een kader voor het vervolgtraject en dragen bij aan een samenhangende en toekomstbestendige gebiedsontwikkeling. 3.1 Verkenning gebiedsprofiel Haveneiland Het Haveneiland vormt een sleutelproject binnen het gebiedsprogramma Centrum&Schil, waar gewerkt wordt aan de transformatie van bedrijventerrein naar levendig gemengd woonwerkgebied. We willen de potenties van het Haveneiland (de unieke ligging op loop- en fietsafstand van binnenstad, station en de werkgebieden) benutten, door het te ontwikkelen tot een stedelijk woon-werkmilieu met een sterke eigen identiteit door het water en industrieel erfgoed. Ontwikkeling hier vindt plaats binnen de randvoorwaarden voor een gezonde en veilige leefomgeving.

Binnen deze ontwikkeling willen we inzetten op: • Compact en stedelijk (hoger) bouwen, benutten van de kansen voor stedelijk wonen aan het water; • Woningbouw met aandacht voor betaalbaarheid en diversiteit; • Hergebruik en transformatie van bestaande gebouwen en infrastructuur met respect voor karakteristieke gebouwen; • Duurzame mobiliteit en goede verbindingen met omliggende wijken en het centrum; • Hoge verblijfskwaliteit met ruimte voor groen, water en ontmoeting; • Ruimte voor (creatieve) makers en maatschappelijke/culturele functies; • Versterken van creatieve broedplaats met respect voor de bestaande recreatieve functies; • Ruimte voor kleinschalige bedrijvigheid en maatschappelijke functies. Deze gebiedsontwikkeling wordt stap voor stap uitgewerkt in samenwerking met bewoners, ondernemers en eigenaren, met oog voor het karakter van het gebied én de bredere opgaven van de stad. Het Haveneiland is daarmee een belangrijk schakelpunt in het versterken van de Centrum&Schil als dynamische schil rond het stadshart, waar wonen, werken en leven samenkomen. 3.2 Thema wonen en doelgroepen Het Haveneiland ontwikkelt zich niet als een standaard woonwijk, maar als een gemengd stedelijk milieu met ruimte voor werken, cultuur en wonen.

Voor de woningbouwprogrammering op Haveneiland geldt het uitgangspunt van een 30/40/30-verdeling: • 30% sociale huurwoningen • 40% middeldure huur en betaalbare koopwoningen • 30% woningen in het hogere segment Deze verdeling sluit aan bij het gemeentelijk beleid en draagt bij aan een gemengde en inclusieve woonomgeving. De woonprogrammering dient daarom recht te doen aan de specifieke ligging, de aard van de transformatieopgave en de ambitie om een levendig, toekomstbestendig en inclusief stadsdeel te realiseren. Daarbij wordt nadrukkelijk ingezet op een mix van doelgroepen: starters, jonge gezinnen, creatieve en werkende mensen en ‘stoere senioren’ die stedelijk en centraal willen wonen, en ook doelgroepen met een behoefte aan betaalbare of bijzondere woonvormen. Oftewel de ‘stedelijke pioniers’, mensen die voorop lopen in het ontwikkelen en benutten van nieuwe woon- en werkvormen. Wonen en werken op Haveneiland betekent meer dan een huis hebben, het is bouwen aan een woon-werk community.. Leren van elkaar draagt bij aan gemeenschapszin: de rauwe esthetiek van het havengebied wordt niet gladgestreken maar benut om een betrokken en inclusieve gemeenschap te laten ontstaan.

Richtinggevende uitspraken – Wonen en doelgroepen • Wonen op Haveneiland betekent maatwerk binnen het uitgangspunt van een 30/40/30-verdeling: 30% sociale huur, 40% middeldure huur en betaalbare koop, en 30% woningen in het hogere pag. 10/16

segment. Deze verdeling wordt toegepast met oog voor het havenkarakter van het gebied en de ambitie om een gemengd stedelijk milieu te realiseren. •

Het woningaanbod wordt divers vormgegeven, met ruimte voor zowel huur- als koopwoningen in verschillende prijsklassen. De nadruk ligt op gestapelde woningbouw, kwaliteit, toekomstbestendigheid en vernieuwende woonvormen, waaronder woon-werkcombinaties. Naar verwachting worden in het gebied tussen de 400 en 500 woningen toegevoegd.

•

Haveneiland wordt ontwikkeld als een woon- en werkcommunity, waarin ontmoeting, omzien naar elkaar en ruimte voor eigen initiatief centraal staan. Deze sociale en ruimtelijke uitgangspunten dragen bij aan een levendige, inclusieve en duurzame stadsomgeving

3.3 Thema Economie, werken, cultuur en voorzieningen Haveneiland is een bedrijventerrein met een robuust en industrieel karakter. Deze identiteit vormt een belangrijk fundament voor de toekomstige ontwikkeling van het gebied. De transformatie richt zich niet uitsluitend op woningbouw, maar op het realiseren van een gemengd stedelijk milieu waarin wonen, werken, ondernemen, cultuur en maatschappelijke voorzieningen samenkomen. Binnen het economisch profiel van Deventer, gekenmerkt door een sterke maakindustrie, innovatieve dienstverlening, creatieve sectoren en een levendige binnenstedelijke economie, biedt Haveneiland ruimte voor het ontwikkelen van nieuwe stedelijke werkmilieus. De ontwikkeling van Haveneiland draagt bij aan een nieuwe vorm van werken, waarin flexibiliteit, multifunctionaliteit en sociale interactie centraal staan. Er wordt ruimte geboden aan kleinschalige ondernemingen, creatieve werkplekken, gedeelde werkruimten, ateliers en maatschappelijke initiatieven. Ook wordt ingezet op woon-werkcombinaties en hybride werkvormen die passen bij de veranderende behoeften van ondernemers, zelfstandigen en bewoners. Het gebied kan uitgroeien tot een innovatieve en inclusieve werk- en wooncommunity, die complementair is aan het bestaande economische landschap van Deventer.

Daarnaast grenst Haveneiland direct aan het Havenkwartier en de binnenstad, een gebied met een uitgesproken cultureel en leisure profiel en een sterke creatieve dynamiek. Hoewel cultuur en leisure binnen deze ontwikkelstrategie niet als afzonderlijke beleidsambitie is uitgewerkt, wordt het wel beschouwd als een essentieel ingrediënt voor het realiseren van een levendige, inclusieve en toekomstbestendige stadswijk. Cultuur draagt bij aan de identiteit van het gebied, stimuleert ontmoeting en sociale cohesie, en biedt ruimte voor expressie, verbeelding en experiment. Door cultuur en leisure te integreren in de gebiedsontwikkeling wordt niet alleen het programma verrijkt, maar wordt ook bijgedragen aan de stedelijke kwaliteit en maatschappelijke waarde van Haveneiland. Een toekomstbestendige stadswijk vraagt bovendien om een goede inbedding van maatschappelijke voorzieningen. Binnen Haveneiland wordt ruimte gereserveerd voor voorzieningen die bijdragen aan het dagelijks functioneren en de sociale infrastructuur van het gebied. Denk aan buurtgerichte zorg- en welzijnsvoorzieningen, eventueel onderwijs, sport- en ontmoetingsplekken. Deze voorzieningen versterken de leefkwaliteit, ondersteunen de diversiteit aan doelgroepen en dragen bij aan een inclusieve en veerkrachtige wijk.

pag. 11/16

Richtinggevende uitspraken – Economie, werken, cultuur en voorzieningen •

•

•

Uitgangspunt is een functionele mix van circa 70% wonen en 30% werken, met behoud van de bestaande werkmeters (ca. 10.000 m²), die worden getransformeerd tot een nieuw economisch aanbod. Dit aanbod richt zich op kleinschalige bedrijven, gedeelde werkplekken, maatschappelijke initiatieven en creatieve functies die passen bij het havenkarakter. De nabijheid van het Havenkwartier biedt kansen om cultuur en leisure een plek te geven in de ruimtelijke en programmatische opzet. Door aansluiting te zoeken bij bestaande initiatieven en ruimte te bieden aan nieuwe vormen van culturele en maatschappelijke voorzieningen, wordt cultuur een drager van identiteit, ontmoeting en stedelijke kwaliteit. Maatschappelijke voorzieningen zoals zorg, onderwijs, kinderopvang en sport worden integraal onderdeel van het programma. Ze versterken de leefkwaliteit en ondersteunen een diverse, inclusieve en toekomstbestendige stadswijk

3.4 Thema Stedenbouw, landschap en openbare ruimte Haveneiland ontwikkelt zich tot een onderscheidend stedelijk milieu dat voortbouwt op het bedrijfsmatige verleden en tegelijkertijd ruimte biedt aan nieuwe functies. De stedenbouwkundige opzet sluit aan op de bestaande stad, maar straalt een eigen identiteit uit. De ruimtelijke structuur wordt gekenmerkt door een mix van stedelijke dichtheid, open ruimtes en verweving van wonen, werken en voorzieningen. Architectonische accenten, zorgvuldig vormgegeven openbare ruimte en strategisch geplaatste hoogteaccenten – conform de Visie op Hoger Bouwen van de gemeente Deventer – dragen bij aan een krachtig stedelijk profiel. De bebouwing en inrichting versterken het havenkarakter en zorgen voor een robuuste, stedelijke uitstraling met ruimte voor variatie en kwaliteit. Binnen het ontwerp en de realisatie van het vastgoed wordt ingezet op circulaire bouwprincipes, waarbij hergebruik van materialen, demontabele constructies en duurzame architectuur centraal staan. De openbare ruimte vormt de drager van de gebiedsontwikkeling. Ze moet de identiteit van Haveneiland versterken, uitnodigen tot verblijf en ontmoeting, en tegelijkertijd bijdragen aan klimaatadaptatie en duurzaamheid. De ligging aan het water en de verwevenheid van functies vragen om een robuuste, groene en flexibele inrichting die zowel stoer als aantrekkelijk is.

Groene structuren, waterpartijen en klimaatadaptieve maatregelen worden geïntegreerd in het ontwerp en dragen bij aan ecologische kwaliteit, biodiversiteit en een gezonde leefomgeving. De inrichting van straten, pleinen, kades en informele ontmoetingsplekken stimuleert sociale interactie en ondersteunt het dagelijks gebruik door bewoners, ondernemers en bezoekers. De openbare ruimte wordt daarmee niet alleen functioneel, maar ook betekenisvol: een plek waar identiteit, gebruik en beleving samenkomen. Richtinggevende uitspraken – Stedenbouw, landschap en openbare ruimte •

•

•

Haveneiland krijgt een nieuwe stedenbouwkundige structuur die voortbouwt op het industriële verleden en ruimte biedt voor eigentijdse stedelijke ontwikkeling. Duurzame architectuur met karakter, hoogteaccenten op strategische plekken en een zorgvuldig ontworpen openbare ruimte bepalen het gezicht van het gebied. Hoger bouwen wordt op passende locaties toegepast, conform de Visie op Hoger Bouwen, om stedelijke dynamiek en herkenbaarheid te versterken. Het landschap wordt integraal onderdeel van het ontwerp. Groene structuren, ecologische verbindingen en gedeeltelijk natuurlijke oevers versterken de ruimtelijke kwaliteit, biodiversiteit en leefbaarheid. De openbare ruimte vormt de ruggengraat van het gebied. Ze is stoer, groen en verbonden met het water. De inrichting stimuleert verblijf, ontmoeting en langzaam verkeer, en draagt bij aan klimaatadaptatie en duurzaamheid. Het robuuste karakter van Haveneiland wordt gecombineerd met een eigentijdse invulling die zorgt voor een levendig en toekomstbestendig stadsdeel.

pag. 12/16

3.5 Thema Mobiliteit en bereikbaarheid Het gebied moet goed bereikbaar zijn, maar mag niet worden gedomineerd door de privéauto. Dankzij de strategische ligging nabij het stadscentrum en een treinstation biedt het gebied uitstekende kansen om duurzame mobiliteit te stimuleren en het parkeren efficiënt en toekomstbestendig te organiseren. Om verspreide parkeerplaatsen te voorkomen en de openbare ruimte optimaal te benutten, kiezen we ervoor om het parkeren centraal te organiseren in zogenaamde parkeerhub op het Haveneiland zelf. Hierbij sluiten we aan op de geactualiseerde parkeernormen die in 2026 worden vastgesteld. Deze hubs maken het mogelijk om ruimte vrij te spelen voor wonen, werken en recreatie, en dragen bij aan een groen, veilig en aantrekkelijk eilandgevoel. Daarnaast willen we het Haveneiland beter verbinden met de omliggende wijken en de stad door nieuwe routes te creëren voor voetgangers en fietsers. We sluiten slim aan op het bestaande netwerk. Zo ontstaat een fijnmazig en uitnodigend mobiliteitsnetwerk dat actieve vormen van vervoer stimuleert. Het STOMP-principe (Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, MaaS ( Mobility as a Service) (Privéauto) vormt hierbij het leidende kader. Dit betekent dat we eerst inzetten op lopen en fietsen, vervolgens op collectieve en gedeelde vormen van vervoer, en pas als laatste op individueel autobezit.

Richtinggevende uitspraak – Mobiliteit en bereikbaarheid • Het Haveneiland wordt een autoluw, duurzaam en verbonden stadsdeel, waar lopen, fietsen en collectieve mobiliteit centraal staan. Door het STOMP-principe leidend te maken en voorzieningen vroegtijdig te realiseren, maken we duurzame mobiliteit concreet en houden we het eiland leefbaar, toekomstbestendig en goed ingebed in zijn omgeving. 3.6 Thema milieu en gezonde leefomgeving Bij de ontwikkeling van het Haveneiland staat het waarborgen van een gezonde en veilige leefomgeving centraal. Het gebied wordt omgeven door geluidgezoneerde industrieterreinen aan drie zijden, waar bedrijven zijn gevestigd met aanzienlijke geluidsproductie en industriële geurbronnen. Daarnaast ligt het zuidelijk deel van het Haveneiland binnen het risicoaandachtsgebied van Nouryon. De toekomstige dezonering van het noordelijk gelegen ROTO-terrein vergroot de potentie van het Haveneiland als woonlocatie. Toch blijven diverse milieuaspecten aandacht vragen in de verdere planuitwerking. Geluidbelasting Verkennende berekeningen tonen aan dat vooral aan de oostzijde van het plangebied sprake is van een hoge geluidbelasting door industrielawaai, waarbij niet overal aan de grenswaarden (en ook niet aan de standaardwaarde) wordt voldaan.

In andere delen van het gebied, met name richting het westen, is de geluidbelasting lager en voldoet deze aan de standaardwaarden. Bronmaatregelen bij de dominante geluidsbronnen blijken onvoldoende om overal binnen de grenswaarden te blijven. Een slimme ruimtelijke opzet biedt meer kansen: door functies strategisch te positioneren, kan de leefomgevingskwaliteit zoveel mogelijk worden geoptimaliseerd. Er zijn verschillende mogelijkheden om met de hoge geluidbelasting om te gaan, zoals: • Afwijken voor geluid met behulp van Interimwet stad-en-milieubenadering (overgangsrecht Omgevingswet) • Niet geluidgevoelige functies projecteren op de plekken met de hoogste geluidbelasting • Toepassen bouwkundige maatregelen zoals dove gevels (bijvoorbeeld vliesgevel) en loggia’s, waarbij ook het belang van geluidluwe gevels wordt betrokken. Geluid boven de grenswaarde voor geluidgevoelige functies als wonen, is alleen in specifieke situaties of bij zwaarwegende belangen toegestaan, mits dit zorgvuldig wordt onderbouwd en gecompenseerd, bijvoorbeeld door technische maatregelen aan de gevels die zorgen voor een gezond binnenmilieu. Deze maatregelen zijn kostenverhogend. Voor geluidgevoelige gebouwen aan de oostzijde zijn in voorlopige onderzoeksmiddelen overschrijdingen van grenswaarden geprognosticeerd.

De mogelijkheden worden afgewogen en worden toegepast om te komen tot een stedenbouwkundige opzet. Daarbij moet wettelijk ook het gecumuleerde geluid van alle geluidbronnen (waaronder verkeer) als aanvaardbaar worden beoordeeld.

pag. 13/16

Geurhinder In de omgeving bevinden zich bedrijven met geuremissies, zoals Continental Bakeries, AsfaltNu Deventer, Trivium Packaging en ForFarmers. De laatste bedrijven voldoen wel aan de richtwaarde. Voor Haveneiland voldoet echter Contentinal Bakeries niet overal en op elke hoogte aan de richtwaarde per bedrijf. Over de geur stelde de Omgevingsdienst eerder dat het niet duidelijk is of deze moet worden beschouwd als een minder hinderlijke geur. In vervolgfases wordt onderzocht of de geurbeperkende maatregelen daadwerkelijk nodig zijn. Externe veiligheid Het gemeentelijk beleid voor externe veiligheid benoemt het Haveneiland als een bijzondere locatie: een gebied binnen het invloedsgebied van een risicobron, waar ruimtelijke ontwikkeling toch mogelijk moet zijn. Het ontwerp moet daarom geoptimaliseerd worden voor aspecten als bestrijdbaarheid, bereikbaarheid en zelfredzaamheid, gezien de ligging binnen het risicoaandachtsgebied van Nouryon. Maatregelen in het kader van risicobeheersing kunnen kostenverhogend werken. Milieuzonering In de directe omgeving liggen twee percelen met milieubelastende activiteiten: • Nouryon: milieucategorie 4.1 met maatwerkbestemming voor een chemische-producten-fabriek in milieucategorie 5.2. Hieruit volgt een richtafstand tot wonen in gemengd gebied: 500 meter. Werkelijke afstand tot plangebied: 340 meter.

• Gasunie: milieucategorie 4.2, richtafstand: 200 meter. Werkelijke afstand: 170 meter. De invloed van de activiteiten van Gasunie zijn beperkter dan maximaal mogelijk op basis van de richtafstand behorende bij de 4.2 milieucategorie en raakt slechts een hoekpunt van het plangebied. De zone rondom de chemische fabriek van Nouryon verdient echter nadrukkelijke aandacht. Woningbouw binnen deze richtafstand is onder voorwaarden mogelijk, afhankelijk van de milieubelasting en het type omgeving. De verwachting is dat we met maatwerk de invloed van deze bedrijven kunnen verantwoorden voor een voldoende leefomgevingskwaliteit. Menging van functies Op het Haveneiland zelf wordt gestreefd naar een gemengd stedelijk milieu met wonen en werken. "In het kader van de herontwikkeling van het gebied is het nodig om bestaande milieucontouren met een waarde hoger dan 2 te vervallen, zodat deze niet langer van toepassing zijn binnen het plangebied. Om een gezonde leefomgeving te borgen, gelden beperkingen voor de toe te laten milieucategorieën: • Categorie 1 (detailhandel, lichte horeca, kantoren, maatschappelijke functies): goed inpasbaar, richtafstand 0 meter. • Categorie 2 (cultuur, ontspanning): inpasbaarheid afhankelijk van aard en omvang, richtafstand 10 meter.

Bij de beoordeling van aangevraagde en gemelde activiteiten is het essentieel dat wordt voldaan aan de geldende milieunormen, eventueel ondersteund door aanvullend onderzoek. In voorkomende gevallen kan gemotiveerd van de aangegeven milieucategorie afgeweken worden als een bepaald activiteit zeer waardevol is voor het beoogde creatieve makersprofiel van het Haveneiland en de activiteit goed ingepast kan worden in de omgeving. Richtinggevende uitspraak – milieu en gezondheid Bij de ontwikkeling van het Haveneiland staat het realiseren van een gezonde en veilige leefomgeving centraal. Uit eerste verkenningen blijkt dat dit haalbaar is, mits zorgvuldig wordt omgegaan met de aanwezige milieuaspecten. •

•

Voor geluid geldt dat, indien geluidgevoelige functies aan de oostzijde worden voorzien, een hogere grenswaarde noodzakelijk is. Deze moet dan goed worden onderbouwd en gecompenseerd. Het stedenbouwkundig ontwerp biedt nog volop ruimte om functies slim te positioneren en geluidluwe zones te creëren. Het Haveneiland ontwikkelt zich tot een gemengd woon-werkgebied. Om dit mogelijk te maken, worden uitsluitend functies toegelaten binnen milieucategorie 1 en – onder voorwaarden –

pag. 14/16

bepaalde activiteiten uit milieucategorie 2. Voor bedrijven met een hogere milieucategorie is geen ruimte. Zo wordt functiemenging mogelijk gemaakt zonder afbreuk te doen aan de leefkwaliteit. 3.7 Thema Haven De haven vormt van oudsher een essentieel onderdeel van de identiteit van het Haveneiland. De bedrijvigheid op en rond het water is niet alleen beeldbepalend, maar ook van economische waarde voor het gebied en de stad. Bij de ontwikkeling van het Haveneiland is het dan ook een belangrijk uitgangspunt dat de havenfunctie behouden blijft en op een zorgvuldige manier wordt geïntegreerd in het ruimtelijk ontwerp. Wacht- en ligplaatsen, voor zover van toepassing, zijn integraal onderdeel van de toekomstige inrichting. Deze worden functioneel en ruimtelijk ingepast, zodat ze bijdragen aan de kwaliteit van het waterfront en de continuïteit van de watergebonden bedrijvigheid. De haven blijft daarmee een actief en betekenisvol onderdeel van het stedelijk weefsel. Daarnaast biedt het waterfront ruimte voor waterbeleving, innovatie en vernieuwing. Door het gebied aantrekkelijk te maken voor verblijf en ontmoeting aan het water, ontstaat een levendig en uitnodigend stedelijk milieu. Denk aan voorzieningen zoals kades met verblijfsplekken, drijvende initiatieven of experimentele watergebonden concepten die passen bij de identiteit van het eiland.

Zo ontstaat een levendig waterfront dat de bestaande scheepvaartbedrijvigheid ondersteunt en tegelijkertijd nieuwe bezoekers en bewoners aantrekt. De haven blijft daarmee niet alleen functioneel, maar ook sociaal en ruimtelijk van betekenis in de transformatie van het Haveneiland Richtinggevende uitspraak – haven • De haven blijft een essentieel onderdeel van het Haveneiland. De bestaande havenfunctie wordt behouden en zorgvuldig geïntegreerd in het ontwerp. Wacht- en ligplaatsen maken, waar relevant, deel uit van de inrichting. Het waterfront wordt ontwikkeld tot een levendige stedelijke ruimte die de watergebonden bedrijvigheid versterkt en uitnodigt tot verblijf, ontmoeting en innovatie. 3.8 Thema Cultuurhistorische waarde en karakteristieke gebouwen Het Haveneiland kent een aantal karakteristieke gebouwen en structuren, zoals de voormalige spoorlijn, die herinneren aan de industriële geschiedenis van het gebied. Gebouwen als de Zagerijloods, Davo haardenfabriek en de STIHO-hal zijn beeldbepalend en dragen bij aan de identiteit en het unieke karakter van het gebied. Hoewel deze panden geen formele monumentale status hebben, vertegenwoordigen ze een belangrijke cultuurhistorische waarde. Zonder beschermde status bestaat het risico dat deze gebouwen worden gesloopt, waardoor waardevolle erfgoed en ruimtelijke kwaliteit verloren kunnen gaan.

Het uitgangspunt bij de gebiedsontwikkeling is dan ook om zorgvuldig om te gaan met deze gebouwen en deze in goede relatie brengen tot nieuwbouw. Het streven is om ze te behouden en ze een plek te geven binnen de nieuwe ruimtelijke structuur. Dit biedt kansen voor hergebruik, functiemenging en het versterken van de identiteit van het Haveneiland als eigentijdse stadswijk met een industrieel verleden. Het behoud van deze gebouwen draagt niet alleen bij aan de ruimtelijke kwaliteit, maar ook aan de sociale en economische waarde van het gebied. Ze vormen ankerpunten in de transformatie en kunnen een rol spelen in nieuwe programma’s zoals werken, cultuur, horeca of maatschappelijke functies. Richtinggevende uitspraak – cultuurhistorische waarde en karakteristieke gebouwen • Bij de ontwikkeling van het Haveneiland gaan we zorgvuldig om met karakteristieke panden en structuren. We gaan onderzoeken in hoeverre we deze panden zorgvuldig in gaan passen en kunnen behouden voor het gebied. Behoud en herbestemming krijgen de voorkeur boven sloop, zodat het industriële karakter ook in de toekomst beleefbaar blijft. 3.9 Thema Klimaatadaptie en energie De ontwikkeling van het Haveneiland biedt een uitgelezen kans om klimaatadaptatie en energietransitie integraal onderdeel te maken van het ruimtelijk ontwerp.

In het licht van veranderende klimaatomstandigheden en de noodzaak tot verduurzaming, wordt ingezet op een toekomstbestendig en veerkrachtig stadsdeel. Klimaatadaptatie Het ontwerp van het Haveneiland houdt rekening met extremere weersomstandigheden, zoals hevige neerslag, hitte en droogte. Door het toepassen van groene structuren, waterdoorlatende verharding, wadi’s pag. 15/16

en slimme waterberging, wordt het gebied voorbereid op piekbuien en wordt wateroverlast voorkomen. Daarnaast dragen groene daken, bomen en schaduwrijke plekken bij aan het beperken van hittestress en het verbeteren van de leefkwaliteit. De ligging aan het water biedt kansen voor het versterken van de ecologische verbindingen en het creëren van een robuust watersysteem dat bijdraagt aan biodiversiteit en verkoeling. Klimaatadaptatie wordt niet als afzonderlijk thema benaderd, maar verweven in de inrichting van openbare ruimte, gebouwen en infrastructuur. Energie Het Haveneiland wordt ontwikkeld met het oog op een energiepositieve toekomst. Nieuwe gebouwen worden zoveel mogelijk energieneutraal of energieopwekkend gerealiseerd, met toepassing van zonnepanelen, warmtepompen en duurzame bouwmaterialen. Collectieve energieopwekking en -opslag, bijvoorbeeld via buurtbatterijen of energiehubs, worden verkend als onderdeel van de gebiedsstrategie. Ook in de mobiliteitsaanpak wordt duurzaamheid doorvertaald: het stimuleren van lopen, fietsen en deelmobiliteit draagt bij aan het verminderen van fossiele brandstoffen. Laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen wordt slim ingepast, gekoppeld aan de parkeerhubs. De energietransitie wordt ondersteund door het faciliteren van circulaire principes, zoals hergebruik van materialen, adaptief bouwen en het minimaliseren van afvalstromen.

Zo ontstaat een gebied dat niet alleen energiezuinig is, maar ook bijdraagt aan een duurzame stedelijke economie. Richtinggevende uitspraak – klimaatadaptatie en energie • Het Haveneiland wordt ontwikkeld met oog voor klimaatbestendigheid en energietransitie. Door inzet op energiezuinige bouw, duurzame opwekking en collectieve oplossingen, in combinatie met maatregelen voor waterbeheer, vergroening en hittestress, ontstaat een toekomstbestendig stadsdeel dat bijdraagt aan leefkwaliteit, biodiversiteit en een duurzame stedelijke ontwikkeling.

pag. 16/16