Document · PDF

2025-905-bijlage-1552.00 Wechelerhoek Masterplan Booklet 251103

Raadsvergadering 17 december 2025, gemeente DeventerBij agendapunt: Masterplan Wechelerhoek8.462 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

WECHELERHOEK Tuinstad van de 21 ste eeuw

Masterplan November 2025

INHOUDSOPGAVE

Opdrachtgever Gemeente Deventer

Opsteller masterplan Karres en Brands

Geraadpleegde stakeholders Netwerk Schalkhaar Platform Wonen Deventer Stichting IJssellandschap Provincie Overijssel Waterschap Drents Overijsselse Delta GGD IJsselland Omgevingsdienst IJsselland Veiligheidsregio IJsselland Rijkswaterstaat

Adviseurs Sweco Goudappel

1. SAMENVATTING

1.1. Opgaven. ............................................................8 1.2. Visie....................................................................10 1.3. Huidige situatie. .................................................20 1.4. Illustratieve doorkijk Masterplan. ......................22 1.5. Illustratief gebiedsoverzicht. .............................24 2. AMBITIES

2.1. Een wijk met ambitie..........................................21 2.2. Bouwen aan een vitaal landschap.....................23 2.3. Bouwen aan een hechte gemeenschap............25 2.4. Bouwen aan gezonde verstedelijking................27 2.5. Bouwen aan een duurzame economie. ............29 3. SAMEN VERKENNEN

3.1. Samen tot een gedragen plan komen...............33 3.2. Participatie & feedback de drie modellen. ........35 3.3. Drie modellen - wat nemen we mee?................37 3.4. Participatie & feedback voorkeursmodel..........37 4. MASTERPLAN

4.1. Kernprincipes Wechelerhoek tuinstad van de 21ste eeuw......................................43 4.2. Bodem als vertrekpunt. .....................................44 4.3. Hoofdgroenstructuur.........................................45 4.4. Landschapsstructuren.......................................46 4.5. Erven & woonmilieus. ........................................47 4.6. Raamwerk Masterplan. .....................................48 4.7. Hoe woon je in Wechelerhoek?. ........................50 5. BOUWEN AAN EEN VITAAL LANDSCHAP

5.1. Bouwen aan een vitaal landschap.....................66 5.2. Landschappelijk raamwerk................................68 5.3. Landschappelijk wonen.....................................70 5.4. Ecologie..............................................................77 5.5. Water..................................................................79 6. BOUWEN AAN EEN HECHTE GEMEENSCHAP

6.1. Bouwen aan een hechte gemeenschap............84 6.2. Verbonden met de omgeving............................86 6.3. Wonen en doelgroepen......................................88 6.4. Getrapte collectiviteit.........................................92

7. BOUWEN AAN GEZONDE VERSTEDELIJKING

7.1. Bouwen aan gezonde verstedelijking................96 7.2. Met de fiets dichtbij. ..........................................98 7.3. Bus & fiets quickscan. .......................................99 7.4. Fiets- en voetgangers voorop............................100 7.5. Voorzieningen: complementair & eigen . ..........102 7.6. Logisch geclusterd - altijd dichtbij.....................104 7.7. Voorzieningenprogramma.................................106 7.8. Ontsluiting..........................................................108 7.9. Parkeerhub - Verkenning....................................110 7.10. Karakter & vormgeving parkeren.....................112 7.11. Vormgeving straten volgt landschap..............114 7.12. Fasering & flexibiliteit.......................................122 7.13. Menselijke maat & hoogte...............................124 7.14. Veiligheid & gezondheid. .................................126 8. BOUWEN AAN EEN DUURZAME ECONOMIE 128 8.1. Bouwen aan een duurzame economie. ............130 8.2. Economische context........................................132 8.3. Dichtbij werken...................................................134 8.4. Bouwstenen van een duurzame economie. .....136 8.5. Circulair bouwen. ...............................................138 8.6. Energie en warmte.............................................140 8.7.

Ontwikkelstrategie en investeringen. ................142 9. BIJLAGE

145

9.1. Kansenkaart wonen Deventer. ..........................146 9.2. Wechelerhoek - Doelgroepen.............................148 9.3. Telprent. .............................................................150 9.4. Dichtheid in perspectief.....................................152 9.5. Dichtheid in het gebied. .....................................154 9.6. Enquêteresultaten voorzieningen......................156

VOORWOORD

Deventer is een van de meest aantrekkelijke steden om te wonen, te werken en om te bezoeken. De bevolking van Deventer groeit, mede doordat velen hier graag willen blijven wonen en anderen hier graag komen wonen. Voor een gezonde en gebalanceerde groei, moeten we (gerekend tussen 2021 en 2040) zo’n 11.500 woningen bij bouwen. Dat is een forse opgave, maar hard nodig om iedereen een passende woning te kunnen bieden; van starters tot doorstromers, van gezinnen met kinderen tot alleen-wonenden. Tegelijkertijd is het nodig om voorzieningen betaalbaar te houden. Daarbij gaat het om alledaagse voorzieningen, zoals zorg-, sport- of onderwijsvoorzieningen, maar ook werkgelegenheid, culturele voorzieningen, winkels. Bij dit soort grote uitdagingen moet Deventer verder durven denken dan de gebaande paden. We onderzoeken waar we in de bestaande stad of dorpen, meer woningen kunnen worden toegevoegd. En we kijken ook waar buiten de randen van de bebouwde stad en dorpen woningen erbij kunnen komen. Wechelerhoek is zo’n gebied dat geschikt is voor een flinke uitbreiding van onze woningvoorraad. Deze nieuwe wijk wordt een plek waar betaalbaarheid en kwaliteit hand in hand gaan. Zeventig procent van de ruim 1.500 woningen vallen in het sociale en betaalbare segment. Voorzieningen Maar een leefbare wijk bestaat uit meer dan woningen alleen.

In Wechelerhoek investeren we daarom bewust in sociale voorzieningen die bijdragen aan welzijn en sociale verbinding. Scholen, een gezondheidscentrum, een gemakswinkel en andere basisvoorzieningen maken van deze wijk een complete, toekomstbestendige omgeving.

Duurzaamheid en circulariteit In Wechelerhoek bouwen we aan een wijk die niet alleen aansluit bij de wensen van vandaag, maar ook voorbereid is op de uitdagingen van morgen. We doen dat met slimme, toekomstgerichte keuzes om te komen tot een duurzame, energiezuinige en gezonde leefomgeving. Dit document is méér dan een masterplan voor Wechelerhoek. Het laat zien hoe Deventer verder durft te denken over het wonen en leven in de toekomst. Het laat zien hoe wij in Deventer samen bouwen aan een plek waar iedereen zich thuis mag voelen. Rob de Geest, Wethouder Wonen en Herstructurering

STEENBRUGGE

WECHELERHOEK

SCHALKHAAR

AZC

1. Sa

amenvatting

1.1 OPGAVEN Nieuwe woningbouw vraagt om meer dan huizen alleen: we moeten tegelijk natuur versterken, klimaat en energie meenemen en recht doen aan de identiteit van de plek. In Wechelerhoek pakken we deze opgaven integraal aan. Zo ontstaat een wijk die niet alleen groeit, maar ook bijdraagt aan een sterker landschap en een hechtere gemeenschap.

1 persoonshuishoudens

(jonge) Gezinnen

tuinstad van de 21ste eeuw

Boswonen

Voorzieningen

‘Een diverse en toekomstbestendige wijk’

Buurtcentrum Reuring Recreatie

Bijzondere doelgroepen

�

Natuur Rust

Starters

Senioren

1 Een Wechelse eigenheid

2 Plek voor iedereen

De opgave Deventer staat voor de opgave om een nieuwe woonwijk te realiseren naast bestaand stedelijk gebied én direct grenzend aan het dorp Schalkhaar. De uitdaging is om nieuwbouw een plek te geven zonder het karakter van het dorp aan te tasten, maar juist aan te vullen en te versterken. Hoe sluit je eigentijdse woningbouw aan op een omgeving met een herkenbare dorpsstructuur en een rijke geschiedenis?

De opgave Deventer staat voor de uitdaging om voldoende woningen te realiseren voor een groeiende en diverse bevolking. Er is behoefte aan versnelling van de woningbouw, met nadruk op betaalbare en passende woningen. De opgave is om buurten te ontwikkelen die niet alleen snel gebouwd worden, maar ook aansluiten bij alle levensfasen, inkomens en achtergronden.

De oplossing In Wechelerhoek hebben we gekozen voor heldere clusters in het landschap met een eigen identiteit. De tuinstad van de 21ste eeuw! Deze clusters sluiten aan bij de historische boerderijkernen en geven de wijk een herkenbaar en samenhangend karakter. Ook versterken we het karakter van het bestaande cultuurlandschap. Zo bouwen we voort op de erven en voegen we een nieuwe wijk toe die herkenbaar en eigentijds is.

De oplossing We bouwen in Wechelerhoek aan buurten die gemixt en levensloopbestendig zijn. Hier kunnen kinderen veilig opgroeien en ouderen gezond oud worden. Door een mix van sociale, middendure en vrije-sectorwoningen te realiseren, creëren we plek voor iedereen. Je leeft hier mét elkaar en niet langs elkaar.

3 Natuurlijk teruggeven

4 Meer dan alleen wonen

De opgave De ontwikkeling van Wechelerhoek vraagt om meer dan alleen het maken van een woonwijk. De uitdaging is hier om nieuwe woningen toe te voegen én tegelijk het landschap en milieu te versterken. Hoe zorgen we er voor dat natuur, water en wonen elkaar niet verdringen, maar juist aanvullen?

De opgave Deventer heeft niet alleen behoefte aan nieuwe woningen, maar ook aan versterking van bredere welvaart en leefkwaliteit. De uitdaging is om een wijk te ontwikkelen waar wonen samengaat met bereikbaarheid, natuur, energie, klimaatadaptatie, economie en sociale samenhang. Daarbij is het belangrijk om ruimte te bieden aan hoognodige voorzieningen, zonder de bestaande structuren te verdringen.

De oplossing In Wechelerhoek hebben we deze opgave omgezet in een kracht. Aan de noordrand hebben we het bos uitgebreid en versterkt. Aan de oost- en westzijde zijn ecologische corridors aangelegd die natte en droge natuur verbinden en ruimte bieden aan biodiversiteit. Rondom de Zandwetering is plek gereserveerd voor natuurontwikkeling en waterberging. Zo is Wechelerhoek niet alleen een wijk om in te wonen, maar ook een gebied dat bijdraagt aan een sterker landschap en een gezonde leefomgeving.

De oplossing In Wechelerhoek bouwen we aan meer dan een woonwijk. We creëren ruimte voor duurzame energieopwekking, zorgen voor scholen, gezondheidszorg en versterken de lokale economie. Met nieuwe voorzieningen die de bestaande infrastructuur aanvullen, ontstaat een wijk die niet alleen woningen toevoegt, maar ook voorziet in wat Deventer en de regio écht nodig hebben.

1.2 VISIE Wechelerhoek - de tuinstad van de 21ste eeuw Wechelerhoek is geen standaard nieuwbouwwijk, maar een gebiedsontwikkeling die bijdraagt aan brede welvaart: een wijk die waarde toevoegt aan de stad én teruggeeft aan haar omgeving. Hier bouwen we aan een gezonde, sociale en duurzame leefomgeving, waarin wonen, landschap en voorzieningen samenkomen in een eigentijdse tuinstad van de 21ste eeuw. De opgave is helder: we moeten woningen realiseren en tegelijkertijd onze ecologische voetafdruk drastisch verkleinen. Dat vraagt om een fundamenteel andere benadering van ontwerp, beheer en regelgeving. In Wechelerhoek bouwen we aan een wijk die niet alleen voldoet aan de eisen van vandaag, maar ook voorbereid is op de uitdagingen van morgen. Door te kiezen voor onder andere een landschapgedreven ontwerp, netbewust bouwen, houtbouw, minimale verharding,

realiseren we een circulaire en toekomstbestendige leefomgeving. We zetten in op het minimaliseren van materiaalgebruik, het voorkomen van afval en het toepassen van biobased en herbruikbare materialen. Zo beperken we de CO2-uitstoot in zowel de bouw als het gebruik van de wijk. Wechelerhoek wordt daarmee een voorbeeld van hoe ruimtelijke kwaliteit, betaalbaarheid en duurzaamheid hand in hand kunnen gaan. We bouwen hier niet alleen aan woningen, maar aan een manier van leven. Een wijk die laat zien dat minder soms juist meer is – meer ruimte voor natuur, meer kwaliteit van leven en meer toekomst voor iedereen.

LEVEN IN HET LANDSCHAP

LEVEN IN DE STAD Functies

Diversiteit Wonen Bos

Enken

Velden

Voorzieningen

Werken

WECHELERHOEK Boswonen

Voorzieningen

Buurtcentrum Reuring

Recreatie Atelierwoning

„Maar in werkelijkheid zijn er, zoals altijd wordt aangenomen, niet slechts twee mogelijkheden: het stadsleven of het plattelandsleven, maar een derde, die alle voordelen van het intensieve, actieve stadsleven volledig combineert met alle schoonheden en geneugten van het plattelandsleven.“

Ebenezer Howard

Natuur Rust

Sfeerimpressie Sallandse velden

Bodem a ls

Vert rek pun t

en lev en m

Sa m en

... v ita al L

versiteit Biodi

... hec hte Ge

hap nsc e e m

+ atie cre Re

iede ree n

p cha ds an

Plek vo or

Vo ed en d

ap ch ds an

it dentite lse I e h c We

Wechelerhoek

e lij

kin g

... d u

m rza

or do

vo or op

nd jve Gli

u bo nd a L

on tw ikk ele n

bou Duurza am wen + ver bruiken

eit bilit e Mo Gezond

... g e z

bouwen aan...

Vo orz ieni ngen dichtbij

k wer voor Ruimte

1.3 HUIDIGE SITUATIE

1.4 ILLUSTRATIEVE DOORKIJK MASTERPLAN

We bouwen aan een toekomstbestendige leefomgeving voor mens en natuur, een wijk die voldoet aan de eisen van vandaag en voorbereid is op morgen! 15

1.5 ILLUSTRATIEF GEBIEDSOVERZICHT

1.500-1.600 woningen circa 40% appartementen met lift circa 60 % grondgebonden woningen 30-40-30 (sociaal, midden, duur) Dit is een globale testverkaveling, vormentaal en exacte (locatie) volumes niet definitief. 17

2. Ambities

2.1 EEN WIJK MET AMBITIE

Ambities van Wechelerhoek

Gezonde verstedelijking

De ontwikkeling van Wechelerhoek draait om meer dan woningbouw alleen. Het masterplan verbindt de bouw van een nieuwe wijk met de opgave om landschap, leefkwaliteit en economie te versterken. Zo vergroten we de brede welvaart. Vier ambities staan centraal:

Fietsers en voetgangers krijgen voorrang, voorzieningen liggen op loop- en fietsafstand en openbaar vervoer sluit logisch aan. Zo wordt gezonde mobiliteit gestimuleerd en zijn stad en landschap optimaal verbonden.

Vitaal landschap Het Sallandse landschap vormt de basis. Hoogteverschillen, bodem en het landschap geven richting aan de verkaveling en zorgen voor een natuurinclusieve wijk met ruimte voor biodiversiteit, recreatie en klimaatadaptatie. Hechte gemeenschap De wijk is ontworpen voor ontmoeting en verbinding. Met een mix van woonvormen, speelplekken en voorzieningen dichtbij ontstaat een diverse en zorgzame gemeenschap, ingebed in de samenhang met Schalkhaar en Steenbrugge.

Duurzame economie Wechelerhoek biedt ruimte aan lokaal werken, circulaire initiatieven en biobased bouw. Landbouw en lokale productie worden verweven met het wonen, waardoor de wijk ook economisch toekomstbestendig is. Samen zorgen deze ambities ervoor dat Wechelerhoek niet alleen een nieuwe wijk is, maar een plek die brede welvaart brengt: gezond, sociaal, duurzaam en verbonden met zijn omgeving.

Bodem a ls

Vert rek pun t

en lev n e m

Sa m en

... v ita al L

versiteit Biodi

... hec hte Ge

ap sch n ee m

+ atie cre Re

iede ree n

p cha ds an

Plek vo or

Vo ed en d

ap ch ds an

it dentite lse I e h c We

Wechelerhoek

e lij

kin g

... d u

m rza

or do

vo or op

nd jve Gli

ou db n La

on tw ikk ele n

bou Duurza am wen + ver bruiken

eit bilit e Mo Gezond

... g e z

bouwen aan...

Vo orz ieni ngen dichtbij

erk or w o v e Ruimt

1. VITAAL LANDSCHAP

3. GEZONDE VERSTEDELIJKING

2. HECHTE GEMEENSCHAP

4. DUURZAME ECONOMIE

2.2 BOUWEN AAN EEN VITAAL LANDSCHAP

BODEM ALS VERTREKPUNT • • •

Gebruik maken van de hoogteverschillen. Inspelen op biodiversiteit, natuur en recreatie. Versterken en zichtbaar maken van verschillende kwaliteiten in de bodem. Bodem als aanleiding om verschillende landschappelijke (woon)sferen te maken: waterrijk, open, bossig, landbouw en (agrarische) productie.

Ruimte voor waterberging, dubbelgebruik ecologie en recreatie

Versterken verbindingen omgeving

Bodem als aanleiding voor verschillende landschappelijke sferen

PARK ZANDWETERING 22

EEN VOEDEND LANDSCHAP • •

• • •

Klimaatadaptieve en toekomstbestendige inrichting van het gebied. Hemelwater wordt in een gescheiden stelsel bovengronds afgevoerd naar infiltratie- en bergingsvoorzieningen om de sponswerking van de bodem te behouden. 3-30-300-regel wordt als uitgangspunt gehanteerd. Minimaliseren van verharding. Ruimte voor natuurinclusieve landbouw.

RECREATIE & BIODIVERSITEIT HAND IN HAND •

• • •

• Inzetten reliëf als beleving

Natuurinclusief bouwen

•

De groenste en meest biodiverse wijk van Deventer. Natuur en groen als de belangrijkste kwaliteit voor wonen en werken. Mens en natuur nader tot elkaar brengen. Behouden bestaande groenstructuren en deze versterken met nieuwe structuren. Zandweteringgebied voornamelijk reserveren voor natuurinclusieve landbouw en ecologische zone, rekening houdend met waterbergende functie. Ecologische noord-zuidverbindingen realiseren langs de Frieswijker-/Raalterweg. Zorgvuldige aansluiting richting heideveld. Behoud bestaande groenstructuren

NATUURGEBIED WECHELERVELD 23

2.3 BOUWEN AAN EEN HECHTE GEMEENSCHAP

EEN EIGEN WECHELSE IDENTITEIT •

•

Speelplekken op loopafstand

Wechelerhoek is uniek, herkenbaar, eigen. Wechelerhoek is verbonden met de omgeving maar krijgt een sterke eigen identiteit die complementair is aan Steenbrugge en Schalkhaar. Het landschap en de ondergrond zijn de basis voor de eigen identiteit van het gebied.

Ruimte voor ontmoeting

Ruimte voor experiment

SAMEN SAMENLEVEN • •

• • •

Hier wordt écht samengeleefd. Wechelerhoek is gebouwd op ontmoeting, ontworpen voor verbinding. Ontmoeting en sociale cohesie worden sterk gefaciliteerd door het stedenbouwkundig ontwerp, de openbare ruimte, de routing en de bebouwingsvormen. In Wechelerhoek is ruimte voor een buurtcentrum en zijn er voldoende ontmoetingsplekken. Voor elk kind is op loopafstand een speelplek. Wechelerhoek is zowel fysiek verbonden met, als programmatisch aantrekkelijk voor Steenbrugge en Schalkhaar.

Sociaal, midden en duur gemixt

VOOR IEDEREEN IS PLEK • • • • •

Geen onderscheid, alleen kwaliteit! Sociale huur is niet afleesbaar aan de architectuur. Woonprogramma is verdeeld in 30-40-30 (sociaal, midden, duur). Ruimte voor huishoudens in alle levensfasen: van starters tot senioren Hier wordt gepionierd. Verschillende woonvormen mogelijk, hier is volop ruimte voor experiment! Sociaal, midden, en duur programma worden gemengd om segregatie tegen te gaan.

Een eigen identiteit

2.4 BOUWEN AAN GEZONDE VERSTEDELIJKING

GEZONDE MOBILITEIT • • • • •

Betere routes naar Schalkhaar

Voorrang voor fietsers en voetgangers: wandelen, fietsen en openbaar vervoer worden gestimuleerd. ‘Autoluw’ inzetten als verblijfskwaliteit. Slim inzetten op busverbindingen/OV. Langzaamverkeersverbindingen met de omgeving worden verbeterd. Recreatief netwerk wordt vergroot: het recreatief netwerk voor wandelen, fietsen sluit aan op de zuidelijke groenstrook van Zandweteringpark en Wechelerveld.

Sport en spel in openbare ruimte

Rust- en zitplekken verspreid door de openbare ruimte

BLIJVEND DOORONTWIKKELEN •

• •

Wechelerhoek blijft doorontwikkelen: ruimte voor het onverwachte! Het gebied wordt na iedere fase van de realisatie als functioneel ervaren. Ruimte wordt gereserveerd voor toekomstige initiatieven. Grotere groenstructuren worden in eerdere fases aangelegd. Bovenwijkse voorzieningen worden gelijktijdig mét of wanneer mogelijk eerder ontwikkeld dan de woningen.

VOORZIENINGEN DICHTBIJ •

•

• Parkeren zoveel mogelijk uit beeld

• •

Mobiliteitshub met pakketpunt

Volop voorzieningen in Wechelerhoek. In Wechelerhoek zijn veel voorzieningen: scholen, een gezondheidscentrum en kleinschalige horeca en eventueel gemakswinkel. Wechelerhoek concurreert niet met naburige buurtcentra: nieuwe voorzieningen zijn een aanvulling op de bestaande voorzieningen. Een goede verbinding voor fietsers en voetgangers met het wijkcentrum Keizerslanden en het centrum van Schalkhaar is daarom belangrijk. Er is een logische ruimtelijke samenhang tussen scholen, gezondheidszorg en werk. Voorzieningen liggen langs logische en veilige routes. Voorzieningen dragen bij aan gemeenschapszin en zijn verbonden met het landschap.

2.5 BOUWEN AAN EEN DUURZAME ECONOMIE

RUIMTE VOOR WERK • • •

Ondernemerschap wordt gestimuleerd, extra aandacht voor werken aan huis. Proeftuin van de circulaire economie. Ruimte voor gemeenschappelijke werkplekken.

Slimme oriëntatie gebouw

LOKALE PRODUCTIE • • •

Ruimte reserveren voor natuurinclusieve landbouw in het gebied. Sterke relatie tussen wonen in Wechelerhoek en lokale landbouw (in de omgeving). Van grootschalige landbouw/kassen (L) tot voedselproductie (M) en pluktuinen (S).

DUURZAAM BOUWEN & VERBRUIKEN • • • •

Werken aan huis

De meeste ‘state of the art’ duurzaam gebouwde wijk van Deventer. Woningen zijn zeer energiezuinig. Opwekken van eigen energie in de buurt, onafhankelijk van capaciteit stroomnet (netbewust bouwen). Duurzaam warmte- en energiesysteem.

Houtbouw

3. Samen verkennen

3.1 SAMEN TOT EEN GEDRAGEN PLAN KOMEN

BUURTSCHAPPEN FEEDBACK OMGEVING DRIE ERVEN FEEDBACK RAAD

- AFWEGEN/ + + VERWERKEN -

VOORKEURSMODEL

FEEDBACK OMGEVING/ RAAD

- AFWEGEN/ + + VERWERKEN -

MASTERPLAN

COMPACTE STAD

Het masterplan voor Wechelerhoek is tot stand gekomen in nauwe samenspraak met de omgeving, de raad en belangengroepen. In verschillende rondes is feedback opgehaald bij bewoners, belangenorganisaties en de gemeenteraad. Tijdens het gebiedscafé en gesprekken met partijen als Netwerk Schalkhaar, Stichting IJssellandschap en Platform Wonen zijn ideeën en zorgen

gedeeld over woningbouw, landschap en bereikbaarheid. Ook de gemeenteraad heeft richting gegeven door te pleiten voor een groene, inclusieve en duurzame wijk met voldoende betaalbare woningen en goede voorzieningen. De inzichten uit dit proces zijn direct meegenomen in de ontwikkeling van het voorkeursmodel en het masterplan.

“DE POLITIEKE PARTIJEN WILLEN EEN COMPACTE, GROENE EN INCLUSIEVE WIJK MET VOLDOENDE BETAALBARE WONINGEN, GOEDE VOORZIENINGEN EN DUURZAME INRICHTING. HIERVOOR ZIJN KEUZES NODIG VANWEGE DE BEPERKTE RUIMTE.”

3.2 PARTICIPATIE & FEEDBACK - DE DRIE MODELLEN Om tot een gedragen plan te komen en verschillende inzichten op te halen zijn meerdere gesprekken gevoerd met Netwerk Schalkhaar, Stichting IJssellandschap en Platform Wonen. Daarnaast heeft op 10 april 2025 een gebiedscafé Wechelerhoek plaatsgevonden. Hier hebben tientallen omwonenden en geïnteresseerden hun feedback gegeven op de drie ontwikkelmodellen.

Daarnaast is feedback op de drie ontwikkelmodellen gegeven door de gemeenteraad op 2 april 2025. De terugkoppeling van zowel de gemeenteraad als de omgeving zijn hieronder weergegeven.

FEEDBACK GEMEENTERAAD

FEEDBACK OMGEVING

Groene en inclusieve leefomgeving Er is brede steun voor een groene, natuurinclusieve wijk die toegankelijk is voor iedereen.

Model A – Compacte Wijk Model A roept gemengde reacties op: sommigen waarderen het hoge woningaanbod en de centrale parkstructuur, anderen vinden het te stads en te dicht bebouwd voor de omgeving. Er zijn zorgen over verkeersdrukte, landschappelijke inpassing en de leefbaarheid door beperkte openbare ruimte en verharding. Toch wordt de combinatie van voorzieningen, hoogbouw op strategische plekken en een centrale groene as als sterk punt gezien.

Compacte wijk met relatief hoge woningdichtheid Vrijwel alle partijen willen veel (betaalbare) woningen, vaak in een compacte opzet, om te voldoen aan de woningbehoefte. Duurzaam en toekomstbestendig bouwen: veel partijen pleiten voor biobased, circulair en klimaatadaptief bouwen. Goede voorzieningen en bereikbaarheid Er is behoefte aan voorzieningen zoals zorg, onderwijs en winkels, met aandacht voor meerdere ontsluitingen, fiets- en OV-bereikbaarheid. Ruimtelijke keuzes zijn noodzakelijk: De wethouder benadrukt dat wensen om ruimte vragen en dat er scherpe keuzes moeten worden gemaakt.

Model B – Drie Erven Model B wordt gewaardeerd vanwege de landschappelijke inpassing, het behoud en hergebruik van boerderijen en de dorpsachtige sfeer. De structuur sluit goed aan bij het historische landschap, biedt ruimte voor waterberging en koelteplekken en wordt als sociaal vriendelijk ervaren. Wel zijn er aandachtspunten over de juiste vormgeving van het dorpskarakter en het vermijden van geforceerde erfopstellingen. Model C – Buurtschappen Model C wordt gewaardeerd om zijn natuurlijke opzet, kleinschaligheid en sociale karakter, met veel groen en aandacht voor gemeenschapsvorming. Er is behoefte aan meer diversiteit in woonvormen, met specifieke aandacht voor starters, senioren en appartementen. De autoluwe inrichting en multifunctionele hubs worden als kansrijk gezien. Toch zijn er zorgen over het draagvlak voor voorzieningen, de ingetekende verkeersontsluitingen en het realiteitsgehalte van het plan.

3.3 DE DRIE MODELLEN - WAT NEMEN WE MEE? BUURTSCHAPPEN

Voor Wechelerhoek zijn drie ontwikkelmodellen onderzocht: de compacte wijk, de drie erven en de buurtschappen. Elk model had eigen kwaliteiten en aandachtspunten. In het voorkeursmodel zijn de sterkste elementen samengebracht: de landschappelijke inpassing en dorpsschaal van de erven, de sociale en groene opzet van de buurtschappen met veel ruimte voor bijzonder programma en de heldere bouwbloktypologie en diversiteit aan woontypen van de compacte variant. Zo is een masterplan ontstaan dat de kwaliteiten van alle drie modellen benut en tegelijk aansluit bij de wensen van de omgeving en de gemeenteraad.

Collectief

Individueel

Stedelijk

Landschappelijk

Veel verschillende woontypen

Weinig

Veel Ruimte voor bijzonder programma

Weinig

harde grens naar het groen

Zacht

Recreatieve groene zones

Natuurlijk groen

Robuust stedelijk netwerk

fijnmazige structuur

1. “LANDSCHAP VOOROP”

COMPACTE WIJK

DRIE ERVEN

Collectief

Individueel

Collectief

Individueel

Stedelijk

Landschappelijk

Stedelijk

Landschappelijk

Veel verschillende woontypen

Weinig

Veel verschillende woontypen

Weinig

Veel Ruimte voor bijzonder programma

Weinig

Veel Ruimte voor bijzonder programma

Weinig

harde grens naar het groen

Zacht

harde grens naar het groen

Zacht

Recreatieve groene zones

Natuurlijk groen

Recreatieve groene zones

Natuurlijk groen

Robuust stedelijk netwerk

fijnmazige structuur

2. “ROBUUSTE STRUCTUUR GEEFT VRIJHEID”

Robuust stedelijk netwerk

fijnmazige structuur

3. “DORPSE GEMEENSCHAP ROND EEN KERN” 37

3.4 PARTICIPATIE & FEEDBACK - VOORKEURSMODEL Maandag 7 juli was het tweede gebiedscafé Wechelerhoek. Tijdens het gebiedscafé hebben naast Netwerk Schalkhaar en Platform Wonen ook bewoners zich laten informeren over het voorkeursmodel woningbouw Wechelerhoek. Voorafgaand aan dit gebiedscafé is contact geweest met de eigenaren van de percelen. Enkele

eigenaren waren bij het gebiedcafé op 7 juli aanwezig. Op 3 september is tijdens een informatieve bijeenkomst met de gemeenteraad het voorkeursmodel toegelicht Dit voorkeursmodel is de basis voor het Masterplan Wechelerhoek.

FEEDBACK OMGEVING

Boerhaavelaan de extra verkeersbewegingen aan? Ook werd er aandacht gevraagd voor betere OV-bereikbaarheid voor onder meer toekomstige oudere bewoners. Voor de verkeersimpact van Wechelerhoek wordt een verkeerskundige verdiepingsstudie uitgevoerd.

Concept omarmd In het algemeen zijn omwonenden en belanghebbenden positief over de ambities in het plan en het groene karakter van de wijk. Het concept van de verschillende erven met daartussen sterke groenstructuren wordt omarmd. Voornamelijk de toevoeging van voorzieningen wordt positief ontvangen. In het algemeen is het voorkeursmodel daarmee positief ontvangen maar zijn er nog wel enkele aandachtspunten. Infrastructuur De impact van Wechelerhoek op het lokale wegennetwerk is voor vele omwonenden een grote zorg. Kan de Raalterweg en het knooppunt bij de Herman

Relatie Schalkhaar/omgeving Belangrijk blijft de relatie van Wechelerhoek met de omgeving. Wat wordt de identiteit van Wechelerhoek? En hoe vult deze programmatisch de omgeving aan? Verschillende buurtbewoners uitten ook hun zorgen over de recreatieve paden nabij hun achtertuin. De positionering van Wechelerhoek is nu duidelijker omschreven in het Masterplan en de recreatieve padenstructuur is aangescherpt.

Masterplan

4.1 KERNPRINCIPES WECHELERHOEK TUINSTAD VAN DE 21STE EEUW

1. BEBOUWING VOLGT BODEM & LANDSCHAP

2. HELDERE CLUSTERS IN HET LANDSCHAP

3. LOGISCHE GRADIËNT DICHTHEID & ONTSPANNENHEID

4. BINNEN EN BUITEN STERK VERWEVEN

5. BOUWEN AAN GEMEENSCHAPPEN

6. RUIMTE VOOR VOORZIENINGEN & WERKEN

7. PARKEREN UIT ZICHT, FIETSER & VOETGANGER VIEREN

8. ACTIEF LANDSCHAP

4.2 BODEM ALS VERTREKPUNT

Bodem als vertrekpunt In Wechelerhoek bouwen we klimaatadaptief, toekomstbestendig en in balans met het Sallandse landschap. Hogere delen (enken): de grootste dichtheden en het merendeel van de woningen komen op de hoger gelegen gronden. Hier is de bodem droger en stabieler, wat aansluit bij de historische verkaveling en traditionele bebouwingslogica van Salland. De enken vormen zo de ruggengraat van de nieuwe wijk. Lagere delen: grotendeels onbebouwd dan wel met beperkte bebouwing, vaak verhoogd of in kleine clusters zodat water, ecologie en koelte ruimte krijgen. Hier

wordt gekozen voor een landschappelijke inpassing en ruimtelijke interactie met de Zandwetering. Groen-blauwe structuren: de Zandweteringzone, het Enkpark en het Wechelerbos vormen de leidraad, zorgen voor biodiversiteit, recreatie en herkenbare buurtidentiteit.

Legenda Indicatieve verkaveling Zoekgebied natte zone Zandwetering Hoger gelegen gronden Lager gelegen gronden

4.3 HOOFDGROENSTRUCTUUR

Hoofdgroenstructuur als ruggengraat De hoofdgroenstructuur vormt de ruggengraat van Wechelerhoek en verbindt de wijk met het Sallandse landschap. De Zandweteringzone is hierin de centrale drager: een groene en waterrijke as die ruimte biedt voor waterberging, recreatie en biodiversiteit. Aan de oostzijde ligt een natte ecologische zone die het Wechelerbos verbindt met de Zandweteringzone en ruimte schept voor koelte, water en soortenrijkdom. Aan de westzijde vormt een droge ecologische zone de overgang naar het open agrarische landschap. Samen versterken deze zones de ecologische structuur.

Het Wechelerbos wordt uitgebreid met een sterkere gradiënt van dicht bos naar open landschap, zodat natuur en wijk vloeiend in elkaar overlopen.

Legenda Globale hoogtelijnen

Versterken bosrand Ecologische zone Hoofdgroenstructuur 45

4.4 LANDSCHAPSSTRUCTUREN

Bestaande & historische structuren als logica voor verkaveling. De toekomstige verkaveling in Wechelerhoek sluit aan bij de bestaande en historische structuren van het landschap. De rechte lijnen van de Zandwetering, de blokvormige verkaveling van de essen en de randen van het Wechelerbos vormen de basis voor de nieuwe indeling. Door deze logica door te trekken ontstaat een eigentijdse verkaveling die geworteld is in de geschiedenis van het gebied, herkenbaar en samenhangend. Zo krijgt het nieuwe woongebied een vanzelfsprekende relatie met het Sallandse landschap.

Legenda Kernen met bijzondere voorzieningen Versterken/aanvullen bosstructuur, ri. Wechelerbos Historische kavelstructuren Zandweteringzone Ruimte voor natte ecologische zone Groenstructuur

4.5 ERVEN & WOONMILIEUS

Noordererf

De Oostererven Westererf

Landschap aanleiding voor verschillende woonmilieus De landschapsstructuren en de ondergrond bepalen de opzet van de erven en leiden binnen de erven tot drie herkenbare woonmilieus. Op de hogere, drogere gronden ontstaan de ‘Eigentijdse enken’: compacte woonvelden met een hogere dichtheid. Aan de bosrand komt ‘Boswonen’, met een losse verkaveling en een geleidelijke overgang van dicht bos naar open veld. In de lagere en nattere delen langs de Zandwetering ontwikkelen zich de ‘Sallandse velden’, waar wonen verweven is met water, ecologie en het natuurlijke/agrarische landschap. Zo ontstaat een samenhangend maar divers geheel dat stevig in het Sallandse landschap geworteld is.

De bestaande boerderijen vormen daarbij een belangrijke aanleiding voor de clustering van dorpmilieus: rondom deze plekken ontstaan meer geborgen woonvormen die aansluiten bij de schaal en logica van dorpse erven.

Legenda Kernen met bijzondere voorzieningen Boswonen Eigentijdse enken Sallandse velden Erven

4.6 RAAMWERK MASTERPLAN

WECH

ELERW

RAALTE

RWEG

WECHELERVELD

ZANDWETERIN

FRIESWIJKERWEG

Het raamwerk vormt de leidraad voor de verdere uitwerking van het stedenbouwkundig plan. Het legt de belangrijkste contouren vast, zoals de groen- en waterstructuren, hoofdontsluitingen en positionering van de woonmilieus. Daarmee geeft het raamwerk richting en samenhang aan de ontwikkeling. Tegelijkertijd blijft er ruimte voor maatwerk en flexibiliteit: binnen de kaders kunnen de buurten, erven en gebouwen in de toekomst worden aangepast aan nieuwe inzichten, behoeften en initiatieven. Zo biedt het raamwerk houvast, veerkracht, en garandeert het dat de kernkwaliteiten van Wechelerhoek behouden blijven terwijl de wijk zich in de tijd kan meeontwikkelen.

Legenda Hoofdontsluiting Onsluiting calamiteiten (Hoofd)routes fiets en voetgangers Kernen met bijzondere voorzieningen

Globale locatie parkeerhub Ecologische Zone Globale duiding bouwvelden Verschillende landschapstypen (bos, enk, zandwetering) Hoofdgroenstructuur Zoekgebied natte zone Zandwetering 49

WECHELER BOS

Wonen in Wechelerbos EIGENTIJDSE ENKEN

SALLANDSE VELDEN

Wonen in de Eigentijdse Enken ZANDWETERING

Legenda

Wonen in de Sallandse velden 50

4.7 HOE WOON JE IN WECHELERHOEK?

Verschillende woonmilieus In Wechelerhoek komen drie verschillende woonmilieus samen, elk met een eigen sfeer en beleving. In het Wechelerbos woon je letterlijk in het groen: de woningen liggen als een verlengstuk van het bestaande bos en bieden rust en natuur tot aan de voordeur. In de eigentijdse enken is het leven stedelijker en dynamischer, met een compacte, meer geclusterde opzet en een eigentijdse uitstraling. In de Sallandse velden ervaar je juist de ruimte en het ontspannen karakter van het weidse landschap, verweven met de waterstructuur van de Zandwetering. Deze verschillende woonmilieus hebben wel een paar overkoepelende kernprincipes. Deze staan hieronder beschreven. Duurzaam en bestendig Gebouwen worden ontworpen om lang mee te gaan, aanpasbaar te zijn en eenvoudig te onderhouden. Door het gebruik van duurzame materialen, slimme bouwmethoden en energiezuinige oplossingen blijven ze toekomstbestendig. Daarbij geven we de voorkeur aan natuurlijke, regionale en biobased grondstoffen die bijdragen aan ecologische verantwoordelijkheid, een eigen identiteit en een gezonde leefomgeving. Samenleven met de natuur Architectuur en buitenruimte zijn voortdurend in gesprek met het landschap. Grote ramen, terrassen en balkons vervagen de grens tussen binnen en buiten en brengen de natuur dichtbij.

Binnen en buiten met elkaar verbonden zijn via overgangszones op maaiveld die bij het gebouw horen. Zorgvuldig geplaatste bouwclusters sluiten aan bij hun omgeving en verhogen zo de leefkwaliteit.

Een subtiele gradiënt: van het bos over de enken naar de velden De woonmilieus lopen langzaam in elkaar over en reageren op elkaar. Op het maaiveld zal geen harde visuele ‘knip’ waarneembaar zijn tussen het Wechelerbos, de Eigentijdse Enken en de Sallandse velden. Ook de materialen en kleuren volgen de overgang van het landschap: donkere, aardse tinten in het bos gaan over in warmere kleuren aan de bosrand en lichter materiaalgebruik in de open velden. Deze gelaagdheid zorgt voor een natuurlijke samenhang tussen gebouwen en omgeving. Eenvoud en helderheid De architectuur volgt een duidelijk en herkenbaar ontwerpconcept. Verhoudingen, structuur en vormen blijven goed leesbaar en een ingetogen ontwerp voorkomt onnodige complexiteit. Zo ontstaan levendige en samenhangende ensembles waarin gebouwen en buitenruimte elkaar versterken. Menselijke schaal Gebouwen en buitenruimten zijn afgestemd op menselijke maat, hoogte en afstand. Dit zorgt voor toegankelijkheid, herkenbaarheid en een gevoel van verbondenheid, waardoor bewoners zich thuis voelen in hun wijk en buurt.

WONEN IN HET WECHELERBOS INTIEME CLUSTERS IN EEN BOSRIJKE OMGEVING Aan de bosrand liggen woningen ruim in het groen. Je woont beschut tussen de bomen in een intieme cluster, met een geleidelijke overgang van bos naar open veld. Erfafscheidingen, parkeeroplossingen en de ontsluitingsstructuur worden afgestemd op de bosrijke omgeving. A | KLEINE VOETAFDRUKKEN. Beperkte ruimtelijke impact en een harmonieuze inpassing in het landschap. B | HORIZONTALE STRUCTUUR EN ALZIJDIG ONTWORPEN. Gebouwen openen zich aan alle zijden naar hun omgeving. C | CONTINUÏTEIT TUSSEN BINNEN EN BUITEN. Grote openingen, terrassen en veranda’s verbinden interieur en exterieur naadloos tot een vloeiende woonomgeving. D | BUITENRUIMTES ALS DESIGNELEMENT. Buitenruimtes maken nadrukkelijk deel uit van de architectuur en verankeren de gebouwen in hun omgeving.

WONEN OP DE EIGENTIJDSE ENK COMPACTE BLOKKEN MET RUSTIGE BINNENPLAATSEN TUSSEN LEVENDIGE STRATEN Op de hogere en drogere delen liggen compacte woonblokken. Hier woon je dichter bij elkaar, met een duidelijke samenhang en structuur. Hier zijn de straten levendig en de binnentuinen rustig. Erfafscheidingen, parkeeroplossingen en de ontsluitingsstructuur worden afgestemd op het woonmilieu van de Eigentijdse Enk. A | EENVOUDIGE GEVELS. Gevels zonder dominante balkons, terugliggingen of uitkragingen: privé-buitenruimtes zijn gericht op de binnenhoven. B | BLOKSTRUCTUUR ALS RAAMWERK. Blokken definiëren de hoven aan de binnenzijde en de publieke ruimtes aan de buitenzijde. Een mix van S-, M- en L-gebouwen zorgt voor diversiteit binnen een samenhangend geheel. C | KARAKTERISTIEKE PLINTEN. Publieke functies, zoals werken aan huis, liggen bij voorkeur aan de randen van het stedelijk hart. D | HARMONISCH ENSEMBLE. Gevarieerde gevels met subtiele verschillen in materiaal en kleur vormen een samenhangend geheel.

WONEN IN DE SALLANDSE VELDEN SAMEN LEVEN EN GROEIEN TUSSEN GEMEENSCHAPPELIJKE VELDEN In de lagere delen bij de Zandwetering is het wonen meer verweven met het water en het landschap van de Zandwetering. Erfafscheidingen, parkeeroplossingen en de ontsluitingsstructuur worden afgestemd op het woonmilieu van de Sallandse Velden. A | STRUCTUREN IN HET LANDSCHAP. Gebouwen in het open landschap volgen het orthogonale patroon van de agrarische verkaveling. B | DYNAMISCH DAKLANDSCHAP. Daklijnen lopen uniform in één richting, waarbij gevarieerde gevels zorgen voor een levendig en dynamisch ritme. C | NATUURLIJKE RUIMTELIJKE LIJNEN. Privé-buitenruimtes zijn open en worden begrensd door natuurlijke elementen zoals landschapscontouren, bomen of plantvakken, niet door hekken of muren. D | UNIEKE IDENTITEIT. Woningen krijgen een eigen karakter door variatie in materialen, kleuren en dakvormen, binnen de uitgangspunten van duurzaam ontwerpen.

5. Bouw vitaa

wen aan een al landschap

5.1 BOUWEN AAN EEN VITAAL LANDSCHAP

BODEM ALS VERTREKPUNT • • •

Ruimte voor waterberging, dubbelgebruik ecologie en recreatie

Versterken verbindingen omgeving

Bodem als aanleiding voor verschillende landschappelijke sferen

PARK ZANDWETERING 66

EEN VOEDEND LANDSCHAP • •

• • •

RECREATIE & BIODIVERSITEIT HAND IN HAND •

• • •

• Inzetten reliëf als beleving

Natuurinclusief bouwen

•

NATUURGEBIED WECHELERVELD 67

5.2 LANDSCHAPPELIJK RAAMWERK

Het landschappelijke raamwerk kent een zonering van drie kenmerkende landschappen: het Wechelerbos in het noorden, de Zandweteringzone in het zuiden en het centrale Enkpark: Wechelerbos Het bos ten noorden van het gebied wordt doorgetrokken tussen de buurten en individuele woningen. Er wordt gewerkt met inheemse boomsoorten en een brede zone mantel-zoom vegetatie als overgang van het bos naar het half open Enk park. Toegangen tot het bos zijn beperkt tot bestaande entrees waar de natuurwaarden zo min mogelijk verstoord worden. Het Enkpark Centraal over de enken verbindt het Enkpark alle woonblokken. Een fijnmazige padenstructuur voor voetgangers en fietsers slingert door het park en wordt de dagelijkse route van huis naar school, werk of verder. Langs de route vinden de bewoners sport- en speelplekken. Beplanting langs de bebouwingsranden verzacht de overgang naar de woonblokken. Op strategische plekken zijn er openingen in de beplantingsstructuur om bijzondere gebouwen te highlighten of zichten vanuit de huizen op het park te maken voor de sociale veiligheid. Binnen de westerenk transformeert het Enkpark in een comfortabele groene openbare ruimte bij het hart van de voorzieningen. Zandwateringzone Zuidelijk vormt de Zandweteringzone een dorpse landschappelijke rand richting het water.

De zone bestaat uit een spel van open en begroeide kavels begrensd door houtwallen, singels of hagen. De bodem wordt lager en natter, wat je terugziet in de beplanting: wilgenbosjes, elzensingels en rietranden lopen noord-zuid van het water de bouwblokken in. De recreatieve fietsroute verbindt de woningen met het omliggende landschap langs de zandwetering. De invulling van de kavel staat open voor initiatieven vanuit bewoners of de regio. Als iemand bijvoorbeeld een pluktuin wil starten, schapen wil houden of wecheler honing wil maken, is daar hier plek voor. 69

5.3 LANDSCHAPPELIJK WONEN WECHELER BOS De naam ‘Wecheler’ verwijst naar de aanwezigheid van jeneverbes. Naast eik, grove den, berk en es zal die boomsoort dan ook aanwezig zijn in de uitbreiding van het bos. De onderbeplanting blijft relatief laag om ondanks het dichte bos toch doorzicht te houden. De uitbreiding van het bos dient als ecologische verbinding en buffer richting het kwetsbare natuurgebied. Maar ook als groene overgang van de natuur naar wonen met waterinfiltratie en schaduwwerking tegen hittestress. Paden zijn smal en de verharding is robuust en enkel daar waar echt noodzakelijk, om de waterdoorlatendheid van de bodem maximaal te houden. Paden richting het Wechelerbos lopen enkel bij bestaande aansluitingen waar zo min mogelijk verstoring van de bestaande natuur is. Het bos loopt door tussen en tot aan de gebouwen. Tuinen voelen als open plekken in het bos. Wegen kronkelen tussen de bomen door richting de huizen en oude boomstammen worden gebruikt als erfafscheidingen

HET ENKPARK Het bos opent zich richting centrale Enkpark. Bosjes en solitaire bomen zoals eik, beuk en es zorgen voor een afwisseling van open en dicht. Langs de randen van de bouwblokken zorgt de beplanting voor privacy en een zachtere overgang van park naar wonen. Door het zicht te eindigen in groen, lijkt het park voor de parkbezoeker groter dan het is. Waar mooie hoeken of bijzondere gebouwen het park in steken, opent de beplanting zich en krijgen omwonenden mooie doorkijkjes het park in. Tussen de bomen wordt gewerkt met verschillende bloemrijke grasmengsels en beheerregimes om ecologisch interessante weides te maken. De beplanting reageert op de lokale omstandigheden zoals hoogte en afstand tot grondwater. Centraal in het park slingert een ruim fiets- en voetpad door het park. Het pad verbreedt zich bij sportvoorzieningen of speelplekken. Het pad verbindt de voorziening- en woonclusters zodat iedereen een fijne fietsroute naar werk, speelplekken of school heeft.

HOOFDSTRAAT OP DE ENK Het Enkpark gaat soepel over in de centrale openbare ruimte van de Westerenk. Het ruime voet- en fietspad loopt door in een serie groene, autovrije pleinruimtes in het hart van het woonblok. Weelderige beplantingsvakken vormen de pleinruimtes, vangen regenwater op en zorgen voor klimaatcomfort voor bewoners. De randen van de beplantingsvakken zijn verhoogde zitranden. Rondom de school is een groter plein in de schaduw van de boomkronen. Naast de functie als schoolplein, is dit plein de centrale plek waar de bewoners van Wechelerhoek samen komen voor marktjes, koningsdagen en andere vieringen.

SALLANDSE VELDEN & ZANDWETERINGZONE De Sallandse velden worden gekenmerkt door een rationele blokverkaveling haaks op de zandwetering. Woonkavels, tuinen en gedeelde pocket parks zijn vormgegeven als een mozaïek met knusse woonstraten en doorzichten op het landschap. De zandweteringzone toont een afwisseling van open velden en dichte broekbosjes afgewisseld met houtwallen, singels of hagen die het landschap tussen de woningen in trekken. De ruimtelijke structuur van kavels en lijnen wordt aangelegd, terwijl de invulling vrij is. Zo bieden we ruimte voor initiatieven uit het gebied of de regio zoals moestuinen, pluktuinen, schooltuinen, natuurspelen, rietvelden of schapenweides. Zolang het past in het natuurlijke agrarische karakter, is er ruimte in deze zone. De laagste en meest natte kavels worden vrijgehouden voor natte graslanden en andere natte natuurtypen. In contrast met de rationele opzet, slingert een recreatief voet- en fietspad door het gebied en langs het water, en verbindt zo Wechelerhoek met de omgeving langs de Weteringzone.

5.4 ECOLOGIE

bos en heide

Bufferzone

bomenlaan

Bos

Bosrand

Half open parklandschap migratieroute droog bomenlaan natuurinclusieve velden

bomenlaan

lijnvormige elementen

Natte natuur

In Wechelerhoek bouwen we aan diverse groene verbindingen en gradiënten tussen nat en droog, hoog en laag. Grootste kwaliteit is het bestaande bosgebied in het noorden, wat we zo ver mogelijk het gebied in uitbreiden en een impuls geven met rijke mantel-zoom beplanting. Een formele groene buffer van circa 20 meter is onderdeel van deze zone. Deze zone loopt langs de Raalterweg, de noordrand bij het Wechelerbos en langs de sloot aan de oostzijde.

Bos

De zone rond de Zandwetering krijgt een natuurvriendelijke inrichting met lijnvormige landschappelijke elementen in noordzuid richting. Deze elementen, samen met de armen van het centrale park, maken een verbinding tussen het bos in het noorden en de nattere gebieden in het zuiden. Zo maken we verschillende migratieroutes voor uiteenlopende inheemse dier- en plantsoorten.

Bosrand

Half open parklandschap

lijnvormige elementen

migratieroute natte oeverzone

Natte natuur

bomenlaan

5.5 WATER

6.6

5.5 7.7 5.7

4.7

4.8

BOSWONEN natuurlijke infiltratie in de bodem

5.4

EIGENTIJDSE ENKEN

water dat van dak naar binnenplaats stroomt

250 cm

wateropvang in straten (bijv. wadi)

In de toekomst wordt waterbeheer steeds belangrijker. Op eigen terrein moet 20 mm regen geborgen en geïnfiltreerd worden: in de openbare ruimte wordt uitgegaan van 64 mm per uur (extreme bui, eens per 100 jaar) waarbij geen schade aan gebouwen mag ontstaan. Ook worden de resultaten van de bovenregionale stresstest meegenomen in de verdere uitwerking van het plan. Belangrijk is dat slechts beperkt regenwater in Wechelerhoek wordt afgevoerd naar de Zandwetering en zoveel mogelijk water lokaal infiltreert in de bodem. Dit conform de eisen van Waterschap Drents Overijsselse Delta. In het zuiden is een apart watersysteem: de Zandwetering. Hier is ruimte gereserveerd voor een natte ecologische zone ten behoeve van waterberging benodigd voor de Zandwetering.

5.5

HEMELWATERAFVOER We onderscheiden drie gebieden met gebiedsgerichte ingrepen voor hemelwaterafvoer.

6.5

• •

• 4.6

Noorden (‘Boswonen’): door het lage aandeel verharding kan water hier grotendeels natuurlijk infiltreren. Zuiden (‘Sallandse Velden’): dit is het meest laag gelegen gebied. Hier wordt alleen opgehoogd wanneer dit noodzakelijk is. Woningen en de openbare ruimte hebben een hechte relatie met water Centrum (‘Eigentijdse Enken’): met het hoogste percentage verharding zijn hier wadi’s of waterpleinen nodig. Indien nodig worden ook groen/blauwe daken verplicht gesteld. Watersysteem Zandwetering Natte ecologische zone (plas-dras)

Hemelwaterafvoer bebouwing

SALLANDSE VELDEN

Hoog niveau fysieke interventie (Sallandse Velden) Gemiddeld-hoog niveau fysieke interventie (Eigentijdse Enken) Laag tot geen fysieke interventie (Boswonen)

Huizen relatie met water

Geen tot minimale ophoging (indicatief) Zoekgebied grootschalige wadistructuur Zandwetering

30-40 cm GHG (winter) 100 cm GLG (zomer)

Getallen in de kaart zijn in NAP weergegeven. 79

VERDIEPING - SALLANDSE VELDEN OPHOGING LANDSCHAPPELIJK INGEPAST De Sallandse Velden liggen in het laagste deel van het plangebied, nabij de Zandwetering. Hierdoor is het grondwaterpeil hier hoger dan gemiddeld in Wechelerhoek. Voor een goede drooglegging en ontwatering van woningen is ophogen van het maaiveld vaak noodzakelijk. Wij hanteren daarbij het principe “niet ophogen, tenzij”. Dat betekent dat we alleen ophogen waar dit technisch of functioneel onvermijdelijk is. Waar ophogen niet nodig is, of juist kansen biedt om water en natuur meer beleefbaar te maken, blijft het maaiveld zoveel mogelijk onaangetast. Zo ontstaat een gradiënt: voor sommige functies, zoals wegen of parkeerplaatsen, hoeft niet zo hoog te worden opgehoogd als bijvoorbeeld voor woningen.

Een fijne relatie met het lagere maaiveld. Happy days - Zoetermeer, Echo Urban Design, Mix architectuur & Kolpa Architecten

Wanneer ophogen wel noodzakelijk is, gebeurt dit zorgvuldig en landschappelijk ingepast. Altijd wordt gezocht naar een meerwaarde voor de leefomgeving, bijvoorbeeld door het combineren van verhoogde woonkavels met groene waterpleinen of watertuinen. Deze tuinen zijn seizoensgebonden: droog in de zomer, met een verhoogde grondwaterstand en nattere condities in de winter. Zandwetering in het voorjaar

Minder ophoging naar gelang functie

+ ++

Lager gelegen delen kunnen nat zijn in de winter

Watertuin

Voldoende ontwatering

Voldoende drooglegging

6. B

gem

Bouwen aan een hechte meenschap

6.1 BOUWEN AAN EEN HECHTE GEMEENSCHAP

EEN EIGEN WECHELSE IDENTITEIT •

•

Speelplekken op loopafstand

Ruimte voor ontmoeting

Ruimte voor experiment

SAMEN SAMENLEVEN • •

• • •

Hier wordt écht samengeleefd. Wechelerhoek is gebouwd op ontmoeting, ontworpen voor verbinding. Ontmoeting en sociale cohesie worden sterk gefaciliteerd door het stedenbouwkundig ontwerp, de openbare ruimte, de routing en de bebouwingsvormen. In Wechelerhoek is ruimte voor een buurtcentrum en zijn er voldoende ontmoetingsplekken. Voor elk kind is op loopafstand een speelplek. Wechelerhoek is zowel fysiek verbonden met én programmatisch aantrekkelijk voor Steenbrugge en Schalkhaar.

Sociaal, middenduur en koop gemixt

VOOR IEDEREEN IS PLEK • • • • •

Geen onderscheid, alleen kwaliteit! Sociale huur is niet afleesbaar aan de architectuur. Woonprogramma is verdeeld in 30-40-30 (sociaal, midden, duur). Ruimte voor huishoudens in alle levensfasen; van starters tot senioren Hier wordt gepionierd. Verschillende woonvormen mogelijk, hier is volop ruimte voor experiment! Sociaal, midden, en duur programma worden gemengd om segregatie tegen te gaan.

Een eigen identiteit

6.2 VERBONDEN MET DE OMGEVING Wechelerhoek is geen op zichzelf staand eiland, maar een wijk die aansluit op de stad. Het gebied vormt een schakel tussen het centrum van Deventer, Steenbrugge en Keizerslanden. Niet alleen qua ligging, maar ook in functie en karakter: Wechelerhoek vult bestaande wijken aan met een eigen woonmilieu, ruimte voor werken aan huis en veel aandacht voor groen en duurzaamheid.

Tegelijk is het de ambitie om ook sociale verbindingen te leggen, tussen bewoners, buurten en generaties. De voorzieningen en bijbehorende gebiedsoverstijgende aantrekkingskracht (bijv. basisschool en gezondheidscentrum) zorgen voor de mogelijkheid tot interactie.

STEENBRUGGE

DEVENTER

WECHELERHOEK ZANDWETERING

SCHALKHAAR

KEIZERSLANDEN

6.3 WONEN EN DOELGROEPEN

+ DIVERS & TOEKOMSTBESTENDIG

MENGING DOELGROEPEN & LEEFSTIJLEN Bewust mengen van inkomens-/leeftijdsgroepen Menging sociaal, midden en vrije sector Woonvormen die ruimte geven voor alleenstaanden, gezinnen en meerpersoonshuishoudens

Breed palet aan woningtypes Levensloopbestendig en zorggeschikt Binnen wijk wooncarriere

In de Wechelerhoek bouwt Deventer verder aan de ongedeelde samenleving waar we ons voor willen inzetten. Dat betekent dat we in de Wechelerhoek willen aansluiten op de woonwensen van een dwarsdoorsnede van de Deventer bevolking. Uiteraard voor die huishoudens die zich thuis voelen in het woonmilieu van het Wechelerveld: een groene woonomgeving met stedelijke voorzieningen waarin sprake is van een hechte gemeenschap met de stad onder handbereik. Wechelerhoek voelt stads en dorps tegelijk.

Voor het woningbouwprogramma van de Wechelerhoek hanteren we de volgende globale uitgangspunten:

In Wechelerhoek staan daarom woningen die passen bij verschillende levensfasen en levensvormen. Er komen woningen voor jongeren, gezinnen, empty nesters en ouderen, voor kleine en grote huishoudens, voor diverse inkomens en voor mensen die zorg nodig hebben. Ook maken we ruimte voor een tiental woonwagenstandplaatsen. Deze woningen staan verspreid over de wijk. Zo kan er vanaf het begin een diverse samenleving ontstaan. Ook kunnen bewoners later binnen de wijk doorstromen naar een andere woning als hun woonwensen veranderen. Met deze opzet willen we het ontstaan van een hechte gemeenschap bevorderen en zorgen voor een toekomstbestendige wijk.

Binnen deze uitgangspunten werken we het woningbouwprogramma verder uit. Om er voor te zorgen dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen zijn er voldoende nultredenwoningen nodig. De voorkeur gaat uit naar geclusterde nultredenwoningen met ontmoetingsruimten, aangezien deze woonvormen bijdragen aan het bevorderen van doorstroming binnen de woningmarkt en het stimuleren van sociale cohesie, waarbij bewoners naar elkaar omzien en elkaar ondersteunen. Een deel van de geclusterde nultredenwoningen moet zorggeschikt zijn.

• • •

60%-70% grondgebonden woningen en 30%-40% appartementen; 30% sociale huur, 40% middeldure huur en koop en 30% dure huur en koop; 30% nultredenwoningen waaronder geclusterde woningen met een ontmoetingsruimte en zorggeschikte woningen.

(jonge) Gezinnen

Woongroepen

Grotere gezinnen

Bijzondere doelgroepen

Senioren

Starters

1 persoons-huishoudens

Ondernemers met Ateliers

6.4 GETRAPTE COLLECTIVITEIT

+ EIGENAARSCHAP

SOCIALE COHESIE

individu eigen huis en tuin beschutting (blote-kont-ruimte) onafhankelijk

Het wij-gevoel. buurtbetrokkenheid Deventers, verbonden,geborgenheid, harmonie, kleinschalig, menselijke schaal, dorps

Stedenbouwkundig kunnen we sociale cohesie niet afdwingen, maar wel faciliteren. Daarom zetten we in op getrapte collectiviteit: een gelaagd systeem van publieke, semipublieke en private plekken dat bewoners uitnodigt om elkaar te ontmoeten, zonder dat de eigen plek verloren gaat. Op gebiedsniveau vormt een buurtcentrum met voorzieningen zoals een bibliotheek, horeca en ruimte voor jongeren. Hier komen ontmoeting, cultuur en dagelijkse functies samen. Ook de bundeling van voorzieningen op de westerf zal een natuurlijke ontmoetingsplek worden met middelbare school, horeca, gezondheidscentrum en gemakswinkel. Op clusterniveau zorgen binnentuinen en speelaanleidingen voor contact tussen buren en gedeeld gebruik van buitenruimte. Op het laagste schaalniveau is bij elke woning aandacht voor de intermediaire zone, zoals de

‘Delftse stoep’, die de overgang tussen privé en publiek versterkt en kleinschalige ontmoetingen mogelijk maakt. Zo ontstaat een gelaagde structuur waarin collectiviteit vanzelfsprekend onderdeel is van het dagelijks leven. Tegelijkertijd blijft de balans belangrijk: naast de gedeelde ruimtes hebben bewoners hun eigen tuin en privéplek.

privé-tuinen op de binnenplaats

Balkons of pergola’s voor elke wooneenheid privéterrassen op gedeeld dek

Voorzones van de openbare ruimte

gemeenschappelijke binnenplaats als groene oase voor alle bewoners

7. B

ver

Bouwen aan gezonde rstedelijking

7.1 BOUWEN AAN GEZONDE VERSTEDELIJKING

GEZONDE MOBILITEIT • • • • •

Betere routes naar Schalkhaar

Sport en spel in openbare ruimte

Rust- en zitplekken verspreid door de openbare ruimte

BLIJVEND DOORONTWIKKELEN •

• •

VOORZIENINGEN DICHTBIJ •

•

• Parkeren zoveel mogelijk uit beeld

• •

Mobiliteitshub met pakketpunt

7.2 MET DE FIETS DICHTBIJ

Wechelerhoek

Keizerslanden

Schalkhaar

Station

Wechelerhoek ligt aan de rand van Deventer, maar voelt allesbehalve afgelegen. Dankzij de gunstige ligging ben je in vijf minuten op de fiets in Steenbrugge en in ongeveer acht minuten in Keizerslanden. Het stadscentrum en het station bereik je in minder dan een kwartier fietsen. Daarmee is Wechelerhoek verrassend dichtbij alles wat Deventer te bieden heeft. Slimme, toegankelijke fiets- en wandelroutes zorgen bovendien voor een prettige en logische verbinding met de stad en haar voorzieningen.

Legenda Spoor & station Deventer Fietsroute Belangrijke centra Centrum Deventer

Raa lt

erw eg

Fries wijke rweg

7.3 BUS & FIETS QUICKSCAN

m 00

Wech

elerw

Bus elke 30 min Raalte-Dev.

Bus elke 30 min ri. Deventer

Keizerslanden

De nieuwe wijk Wechelerhoek wordt zorgvuldig ingepast in de bestaande infrastructuur. Aan zowel de oost- als westzijde van het gebied zijn busverbindingen aanwezig richting het centrum van Deventer. Er wordt onderzocht of de Wechelerweg voor auto’s kan worden afgesloten als doorgaande verbinding. Daarmee sluit de zandweg nog meer aan bij de rust en het natuurlijke en recreatieve karakter van het Wechelerveld.

Schalkhaar

Legenda Busroute Potentiële snelfietsroute Langzaamverkeersroute richting Keizerslanden en Schalkhaar Zoekgebieden verbindingen voor fiets- of wandelroute

Daarnaast lopen er verkeersonderzoeken, onder andere in relatie tot het Hanzetracé, om de toekomstige verkeersstromen in en rond Wechelerhoek goed in kaart te brengen. Voor de ontsluiting van het westelijke deel van de wijk wordt aangesloten op de nieuwe rotonde aan de Raalterweg. 99

7.4 FIETS- EN VOETGANGERS VOOROP

Wech

elerw

Raalte

rweg

Steenbrugge

Schal

100

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/16227795/1