2025-887 Bijlage 4 Ontwikkel Memo Warmtehuis

www.deventer.nl

Bijlage 4: Ontwikkel Memo – Warmtecentrale & Wijkvoorziening

Inhoudsopgave 1.

Inleiding..........................................................................................................................................3

1.1 Aanleiding en doel van het project....................................................................................................3 1.2 Doel en status van de memo........................................................................................................3 2.

Initiatieffase (terugblik)................................................................................................................... 3 2.1 Oorsprong van het initiatief.......................................................................................................... 3 2.2 Besluitvorming en randvoorwaarden vanuit college en raad........................................................ 4 2.3 Koppeling met gemeentelijk beleid en maatschappelijke opgaven...............................................4

3.

Ontwerpfase (afronding)................................................................................................................ 4 3.1 Resultaten haalbaarheidsstudie................................................................................................... 4 3.2 Doelstellingen en gewenste maatschappelijke effecten............................................................... 5 3.3 Participatie en communicatie....................................................................................................... 5 3.4 Architectuur en ruimtelijke inpassing............................................................................................ 6 3.5 Eigendom..................................................................................................................................... 7 3.5 kostenraming................................................................................................................................8 3.6 Financiële dekking........................................................................................................................8

4.

Vooruitblik ontwerpfase.................................................................................................................. 8 4.1 Ontwerp en kosten....................................................................................................................... 8 4.2 Participatie en communicatie in vervolgtraject............................................................................. 9

5.

Planning en fasering inclusief besluitmomenten............................................................................ 9

2

1. Inleiding

1.1 Aanleiding en doel van het project In het kader van de energietransitie zet de gemeente met Slim Warmtenet Zandweerd (SWZ) in op de ontwikkeling van een collectieve warmtevoorziening voor ruim 2200 woningen als alternatief voor aardgas. Het nieuw te bouwen Warmtehuis voorziet door opwaardering van energie uit de RWZI in een duurzame en toekomstbestendige warmteoplossing voor ongeveer 1700 woningen (fase 2) in de wijk en draagt daarmee bij aan de gemeentelijke klimaatdoelstellingen en de levering van betaalbare warmte. Bijzonder aan dit initiatief is dat het Warmtehuis méér wordt dan een technische voorziening. Op deze plek wordt warmte letterlijk én figuurlijk verbonden met de wijk: in het ontwerp wordt namelijk ruimte gereserveerd voor de inpassing van Wijk- en Speeltuinvereniging De Zwolsewijk. Daarmee krijgt de wijk niet alleen toegang tot duurzame energie, maar ook een upgrade van de centrale plek voor ontmoeting, activiteiten en gemeenschapsvorming. In Deventer streven we naar ontmoeten, recreëren en ondersteuning in de nabijheid van inwoners. In Zandweerd is er een mooie plek waar dit gebeurt; Wijk- en Speeltuinvereniging de Zwolsewijk. Door deze voorziening mee te nemen in de ontwikkeling van het warmtehuis krijgt de vereniging een extra impuls. Dit is vanuit fysiek oogpunt nodig omdat het pand gedateerd en niet duurzaam is.

Vanuit sociaal oogpunt ondersteunt deze impuls het beter/meer bereiken van inwoners. Een frisse nieuwe uitstraling van het pand nodigt inwoners meer uit om langs te komen. Door de ruimtes slimmer en efficiënter in te richten kan er meer gebruik gemaakt worden van ruimtes. Hierdoor ontstaat meer en een breder aanbod van activiteiten. Dit sluit aan bij het beleidskader ‘Goede voorzieningen in de buurt’ waarin we wijkvoorzieningen ondersteunen in het verder professionaliseren van de (vrijwilligers)organisatie. Ook binnen het WMO-beleidsplan, het project ‘Naar toekomstbestendige wijken’, streven we ernaar om een omgeving te creëren waar inwoners in hun directe nabijheid kunnen ontmoeten, recreëren en terechtkunnen met een hulpvraag. Dit kan in De Zwolsewijk, waar activiteiten voor jong en oud worden georganiseerd, maar bijvoorbeeld ook een inloopspreekuur met professionals in de wijk.

1.2 Doel en status van de memo Met deze memo wordt geïnformeerd over de stand van zaken en de benodigde vervolgstappen richting de realisatie van het Warmtehuis (warmtecentrale en wijkvoorziening). De memo dient als onderlegger voor het onderdeel Warmtehuis binnen het raadsbesluit voor de realisatie van fase 2 van SWZ. De gemeenteraad wordt gevraagd te besluiten om:  het Warmtehuis voor fase 2 op de locatie van Wijk- en Speeltuinvereniging De Zwolse Wijk te ontwikkelen;  voor de voorbereiding van de realisatie van de wijkvoorziening een voorbereidingskrediet van €195.000 beschikbaar te stellen; Dit onderdeel zit nu aan het eind van de schetsfase. Voor de uitwerking naar een definitief ontwerp wordt € 195.000 voorbereidingskrediet aangevraagd. Op basis van het definitief ontwerp wordt de raad gevraagd het krediet voor de realisatie vrij te geven. Op basis van het schetsontwerp is dat budget geraamd op € 1.700.000 voor de bouwsom voor de wijkvoorziening (incl. buitenruimte en sloop oude pand) en € 60.000 voor het aanpassen/vernieuwen van de speeltuin. Dit project bevindt zich, als onderdeel van het totale project SWZ, in de ontwerpfase. In deze memo wordt teruggeblikt op de initiatieffase en vooruitgeblikt op de realisatiefase. De gemeenteraad wordt met betrekking tot het Warmtehuis gevraagd te besluiten over de locatie.

Voor de kredieten voor de bouw komt het deel voor de warmtecentrale uit het krediet voor fase 2, het deel voor de wijkvoorziening wordt middels bovenstaande besluiten geregeld. 2. Initiatieffase (terugblik)

3

2.1 Oorsprong van het initiatief Het idee voor het Warmtehuis is ontstaan uit de behoefte een geschikte locatie te vinden voor de bouw van de warmte-opweklocatie voor fase 2 van Slim Warmtenet Zandweerd; een cruciale schakel binnen het warmtenet. Het terrein van Wijk- en Speeltuinvereniging De Zwolsewijk biedt de ruimte om de opweklocatie te combineren met een nieuw gebouw voor de vereniging. De samenvoeging betekent een kans voor vereniging om afscheid te nemen van het in slechte staat verkerende huidige wijkgebouw (De Tulp) en de vereniging meer toekomstperspectief te geven. De mogelijkheid het nieuwe wijkgebouw iets ruimer op te zetten en efficiënter in te delen, zorgt dat meer doelgroepen (tegelijkertijd) gebruik kunnen maken van het gebouw. Dit komt de maatschappelijke waarde, denk aan sociale cohesie, ten goede. 2.2 Besluitvorming en randvoorwaarden vanuit college en raad Na een onderzoeksfase, waaruit blijkt dat er op het gebied van stikstof, geluid, bodem, geur en luchtkwaliteit geen belemmeringen zijn om de locatie Wijk- en Speeltuinvereniging De Zwolsewijk aan te wijzen als ontwikkellocatie voor het Warmtehuis, heeft het college in juni van dit jaar het voornemen uitgesproken om het Warmtehuis te realiseren op deze locatie en hiervoor een participatietraject te starten.

Ook heeft het college ingestemd met het voornemen de huisvesting van Wijk- en Speeltuinvereniging De Zwolsewijk te integreren in het Warmtehuis. Vervolgens is de gemeenteraad hierover geïnformeerd. In november 2025 wordt de gemeenteraad gevraagd een beluit te nemen over: 1. de locatie; 2. het integreren van de wijkvoorziening in het Warmtehuis; 3. het investeringskrediet warmtecentrale en voorbereidingskrediet wijkvoorziening. 2.3 Koppeling met gemeentelijk beleid en maatschappelijke opgaven Het project draagt bij aan de gemeentelijke ambities op het gebied van:  Energietransitie en verduurzaming  Wijkontwikkeling en sociale cohesie  Klimaatadaptatie en ruimtelijke kwaliteit 3. Ontwerpfase (afronding) 3.1 Resultaten haalbaarheidsstudie Wijk- en Speeltuinverenging De Zwolsewijk is de best passende locatie, op basis van meerdere argumenten:  De gunstige geografische ligging binnen het warmtenet, waardoor warmteverlies tijdens transport wordt beperkt,  De mogelijkheid koppelkansen te benutten, zoals het integreren van een wijkvoorziening,  Het is gemeentelijk grondeigendom, dus geen verwervingstijd en -kosten,  De beschikbare ruimte voor de realisatie van een warmtehuis inclusief wijkvoorziening en speeltuin, Het Warmtehuis bevat warmtepompen en gasketels en wordt niet hoger dan de grondgebonden woningen in de directe nabijheid.

Een ‘schoorsteen’ van maximaal 18 meter om rookgassen af te voeren is onderdeel van het gebouw. Ruimte voor algemene groenvoorziening blijft beschikbaar. Uit onderzoek blijkt dat er op het gebied van stikstof, geluid, bodem, geur en luchtkwaliteit geen belemmeringen zijn om deze locatie aan te wijzen als ontwikkellocatie voor het Warmtehuis. Het bestuur van Wijk- en Speeltuinvereniging De Zwolsewijk staat positief tegenover een plan waarin nieuwbouw voor de vereniging wordt gecombineerd met de warmtecentrale tot het Warmtehuis. De samenvoeging betekent een kans voor De Zwolsewijk om afscheid te nemen van het in slechte staat verkerende huidige wijkgebouw (De Tulp) en de vereniging meer toekomstperspectief te geven. Het plan voor deze ontwikkellocatie kan dan ook op medewerking van het bestuur van De Zwolsewijk rekenen.

4

Ook andere locaties zijn onderzocht. Een langer verwervingstraject en hoge aanschafwaarde, die leiden tot een onwenselijke verhoging van de warmteprijs, maken deze locaties niet geschikt.

3.2 Doelstellingen en gewenste maatschappelijke effecten   

Het Warmtehuis dat een duurzame warmtevoorziening biedt voor 1700 woningen. Een wijkvoorziening die ontmoeting, cultuur, beweging, recreatie en welzijn faciliteert. Bijdrage aan sociale samenhang in de wijk.

3.3 Participatie en communicatie Om tot een plan te komen voor de realisatie van het Warmtehuis, inclusief wijkvoorziening, dat aansluit bij de wensen en behoeften in de wijk én ruimte biedt voor alternatieve perspectieven, is een participatieplan opgesteld. In het participatieplan is een doelgroepenanalyse opgesteld met als doel de omgeving zo goed mogelijke te betrekken. Alle betrokken inwoners en organisaties zijn in beeld gebracht. Tussen 19 juni en 2 oktober hebben de volgende participatie-/communicatiemomenten plaatsgevonden:  2 bijeenkomsten informerend van aard om eerste reactie op te halen,  2 bijeenkomsten raadplegend van aard om bewoners mee te laten denken.  3 speeltuinsessies raadplegend van aard om met namen (ouder van) kinderen mee te laten denken over de invulling van de speeltuin.  Online vragenlijst raadplegend van aard om bewoners mee te laten denken  Inloopbijeenkomst om participatieopbrengst te presenteren/toetsen. Bijeenkomsten Met een representatieve afvaardiging van de directe omgeving is tijden de participatiebijeenkomsten gewerkt aan de eerste ideeën voor de positionering en de uiterlijke kenmerken van het gebouw, de speeltuin en de buitenruimte. Er bestond bij iedere aanwezige consensus over de eerste schetsen, die vervolgens door architect, stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten zijn uitgewerkt op schetsniveau.

Speeltuinsessies De drie speeltuinsessies, met als doel ook een jongere doelgroep te bereiken, hebben plaatsgevonden en kende een mooie opkomst. In samenwerking met Raster zijn leuke gesprekken gevoerd met de kinderen en mooie suggesties opgehaald voor de toekomstige speeltuin. Online vragenlijst Er zijn twee vragenlijsten uitgezet: één voor volwassenen met vragen over de inrichting van het terrein, het warmtehuis en het wijkgebouw. Deze is door 55 respondenten ingevuld. En daarnaast een vragenlijst over de speeltuin. Deze vragenlijst kon ingevuld worden door zowel kinderen/jongeren als volwassenen. Deze vragenlijst is door 83 respondenten ingevuld Terrein, warmtehuis en het wijkgebouw Respondenten hechten vooral waarde aan mogelijkheden voor ontmoeting en groen. Er zou ruimte moeten zijn voor sociale contacten en samenkomen en een natuurlijke inrichting met ruimte voor planten en bomen. Aan buurtbewoners is daarnaast de vraag gesteld waar extra veel rekening mee gehouden dient worden bij het ontwerp van de gebouwen en de inrichting van het terrein. Respondenten geven aan dat vooral het behoud van groen en bestaande bomen en veiligheid op en rond het terrein extra aandacht verdienen. Speeltuin Respondenten geven aan de speeltuin met name te bezoeken omdat het dichtbij is en voor de speeltoestellen.

Bijna driekwart van de respondenten voelt zich veilig in de speeltuin (14% (soms)

5

niet). De meest populaire activiteiten die graag teruggezien worden in het ontwerp van de speeltuin zijn: 1. Schommelen 2. Klimmen 3. Glijden De meerderheid van de respondenten is van mening dat er te weinig zitmogelijkheden zijn. De populairste zitmogelijkheden zijn: 1. Picknickbank 2. Gewone bank Bijna de helft van de respondenten vindt dat er genoeg sportmogelijkheden zijn.

3.4 Architectuur en ruimtelijke inpassing Voor de architectonische uitwerking is aan I’M Architecten opdracht gegeven. Samen met de stedenbouwkundigen en landschapontwerpers van de gemeente is, aan de hand van de participatieopbrengst, gewerkt aan de landschappelijke inpassing en eerste ideeën over de vorm van het gecombineerde gebouw. Deze zijn verwerkt in schetsontwerpen (SO). Aan de hand van deze schetsontwerpen en rekening houdend met de geldende beleidskaders op het gebied van onder andere waterberging, speeltuinen, inrichting/aansluiting openbare ruimte, klimaatadaptatie, inclusiviteit en milieu wordt een voorlopig ontwerp (VO) gemaakt.

Figuur 1 Ruimtelijke inpassing Warmtehuis

6

Figuur 2 Impressie Warmtehuis (SO) Ten behoeve van de ruimtelijke inpassing wordt gewerkt aan een definitief ontwerp op basis waarvan de vergunning kan worden aangevraagd. De gemeente wordt in het vergunningenproces ondersteund door Ad Fontem die de ruimtelijke onderbouwing en vergunningaanvraag zal verzorgen. In november van dit jaar wordt de gemeenteraad gevraagd te besluiten over de locatie van het Warmtehuis; het locatiebesluit. Het besluit is van belang om de ruimtelijke procedure (lees: vergunningentraject) te starten. Deze procedure moet zo spoedig mogelijk worden gestart om binnen de gewenste termijn warmte te kunnen leveren in fase 2. 3.5 Eigendom Vanuit het project Slim Warmtenet wordt het warmtehuis gerealiseerd. Het huidig inzicht is dat na realisatie het gebouw wordt opgenomen op de balans van de gemeente Deventer. Deze is daarmee gebouw eigenaar. De gebouweigenaar (afdeling Vastgoed) verhuurt het pand tegen kostprijsdekkende huur aan de gebruikers, te weten het Warmtebedrijf Deventer i.o. en Wijk- en Speeltuinvereniging Zwolsewijk. Voor wijkvoorzieningen komt deze constructie op meerdere locaties voor. Voor het deel van de warmtecentrale wordt er vooralsnog vanuit gegaan dat het eigendom ook bij de gemeente Deventer ligt en dat bij oplevering dit deel verhuurd gaat worden aan het Warmtebedrijf i.o.. De oprichting van dit warmtebedrijf is voorzien voor begin 2026.

Voorafgaand aan de oprichting wordt nog bekeken wat fiscaal en organisatorisch de beste eigendomsverhouding is voor alle technische ruimten die ten dienste staan van het warmtenetwerk. Naast de warmtecentrale zijn dat ook drie kleinere technische ruimten voor de uitkoppeling en opwaardering van warmte.

7

3.5 kostenraming Hieronder een raming van de kosten op basis van het schetsontwerp. Deze raming kan op basis van het voorlopig en definitief ontwerp omhoog of omlaag moeten worden bijgesteld. Ook is het op basis van het voorlopige ontwerp nodig om een precieze demarcatie te bepalen tussen huurder en verhuurder. Het college houdt de raad middels de P&C cyclus en de rapportage grote projecten (waaronder SWZ valt) op de hoogte van wijzigingen in deze ramingen. : a. Bouw warmtecentrale € 5.5 mln. b. Bouw wijkvoorziening: € 1.9 mln.  Bouw pand (€ 1.300.000)  Plankosten (€ 195.000)  Buitenruimte (€ 375.000)  Sloop oude pand (€ 25.000) c. Speeltuin (verplaatsing en vernieuwing): € 110.000,-

3.6 Financiële dekking De dekking voor de investeringskosten van de bouw van de warmtecentrale is onderdeel van de projectexploitatie SWZ (vastgesteld september 2025). De gemeenteraad wordt in november 2025 gevraagd om de kredieten die hierbij horen vrij te geven. Dit gebeurt bij de kredietaanvraag voor de realisatie van fase 2 van SWZ. Afhankelijk van de eigendomsverhouding tussen gemeente en warmtebedrijf van de technische ruimtes (waar de warmtecentrale onderdeel van is) zal in de exploitatie van SWZ rekening worden gehouden met ofwel een kostprijsdekkende huur, berekend op basis van het investeringsbedrag, of eigenaarslasten. Voor het deel wijkvoorziening is op basis van een schetsontwerp een kostprijsdekkende huur berekend van € 61.000/jaar (gebaseerd op een bouwsom van €1.500.000). In de begroting 2026 is een voorstel gedaan om de benodigde middelen van € 61.000 ter beschikking te stellen aan programma Meedoen. Na de fase van schetsontwerp is de raming van de totale bouwsom naar boven bijgesteld naar € 1.900.000. Dit betekent dat de benodigde dekking voor de kostprijsdekkende huur (in de vorm van subsidie aan de speeltuinvereniging) zoals opgenomen in de begroting niet voldoende is. De kostprijsdekkende huur op basis van de nieuwe bouwsom is € 72.000/jaar. Op basis van het definitieve ontwerp kan de raming nog verder worden bijgesteld.

Ook het uitwerken van de demarcatie kan financiële gevolgen hebben. Naast de kosten voor de wijkvoorziening zullen er bij de keuze tot realisatie van de wijkvoorziening ook eenmalige kosten moeten worden gemaakt die nodig zijn voor de verplaatsing en vernieuwing van de speeltuin. De kosten hiervoor bedragen €110.000. Een deel van deze kosten (€50.000) worden gedekt uit de reserves van de speeltuinvereniging. Het overige deel (€60.000) komt ten laste van de gemeente. Wanneer de ontwerpen en demarcatie gereed zijn zal het college in de raad een voorstel doen om over te gaan op realisatie van de nieuwe wijkvoorziening en daarbij ook een voorstel doen voor de dekking van de benodigde extra kosten (structureel en eenmalig). Op basis van de meest recente begrotingsgegevens én de hierboven genoemde vergoeding van de kostprijsdekkende huur in de vorm van aanvullende subsidie door de gemeente is De Zwolsewijk in staat een sluitende begroting te houden op de nieuwe locatie. De Zwolsewijk heeft in een eerste reactie laten weten positief tegenover deze financiële uitwerking te staan. Op basis van het VO worden afspraken hierover verder uitgewerkt.

3.7 Kansen en risico’s Kansen en risico’s, inclusief beheersmaatregelen, zijn door risicosessies met verschillende disciplines in beeld gebracht. Een van de belangrijkste risico’s vormt de ruimtelijke procedure voor het verkrijgen van de benodigde vergunningen (BOPA en omgevingsvergunning bouw). Mogelijke bezwaar- en beroepsprocedures kunnen significante vertraging tot wel 2 jaar veroorzaken.

8

4. Vooruitblik ontwerpfase 4.1 Ontwerp en kosten Hierboven is al aangegeven dat de ramingen gemaakt zijn op basis van een schetsontwerp. Dat betekent dat deze nog kunnen wijzigen. Het project SWZ (waaronder warmtecentrale) valt onder de leidraad grote projecten. Het project zit in de “realisatiefase”. Dit onderdeel warmtecentrale zit nog in de verkenningsfase. Het voorstel is om de geest van de leidraad te volgen en het definitief ontwerp (DO) van het Warmtehuis (waaronder de warmtecentrale) en speeltuin met bijbehorende kostenramingen nogmaals aan de raad ter besluitvorming voor te leggen. De raad kan op dat moment alleen nog beslissen over het al dan niet realiseren van de wijkvoorziening op basis van het DO. Het besluit tot realisatie van de warmtecentrale wordt genomen bij het besluit tot kredietverlening van fase 2 SWZ. Mocht de raad bij het DO besluiten de wijkvoorziening alsnog niet te bouwen, zullen er architectonische aanpassingen nodig zijn op de warmtecentrale aangezien beide nu als een eenheid worden ontworpen. Aangezien het idee/de communicatie tot nu toe is geweest dat er een warmtecentrale én wijkvoorziening wordt gebouw, kan dit besluit, met het oog op vergunningverlening, negatieve gevolgen hebben voor het draagvlak.. 4.2 Participatie en communicatie in vervolgtraject In december 2025 vindt de laatste inloopbijeenkomst vóór de realisatiefase plaats.

Deze avond wordt het ontwerp gepresenteerd dat is gemaakt op basis van de feedback van de inloopbijeenkomst op 2 oktober. Voor de realisatiefase wordt een nieuwe participatieplan opgesteld. Hierin staat onder andere dat wederom met belanghebbenden in gesprek wordt gegaan. Tijdens de uitvoering houden we de buurt acties op de hoogte. Bij nieuwe ontwikkelingen sturen we een brief, informeren we mensen op de mailinglijst en maken we gebruik van appgroepen in de wijk om een andere betrokkenen te bereiken. Samen met Raster en De Zwolsewijk wordt verkend hoe jongeren uit de wijk blijven kunnen betrekken bij de ontwikkelingen.

5. Planning en fasering inclusief besluitmomenten Fase 2 Ruimtelijke procedure (zonder bezwaar en beroep) Medio december 2025: Indienen BOPA (ruimtelijk) Dec 2025 / jan 2026: Indienen aanvraag omgevingsvergunning (bouw) Q2 2026: College en raad : definitief ontwerp en kostenraming en voorstel tot dekking. In het geval dat bezwaar en beroep (Rechtbank) wordt ingediend kan de termijn voor de daadwerkelijke start oplopen tot december 2027.

9