2025-856 Raadsvoorstel Lening en aandelen Het Groenbedrijf BV

RAADSVOORSTEL Onderwerp Portefeuillehouder Voorstelnummer Datum B en W besluit Team

: : : : :

Lening en aandelen Het Groenbedrijf BV Wethouder Elferink, 2025-856 13-10-2025 DEV-CCL

Inleiding Op 11 juni 2025 heeft de gemeenteraad ingestemd met de overdracht per 1 januari 2026 van de reinigingstaken van Circulus BV naar Het Groenbedrijf BV (HGB). Aangekondigd werd dat HGB in de loop van 2025 een geldlening bij de gemeente zou gaan aanvragen voor de financiering van de activa (voertuigen en machines) die van Circulus overgenomen zouden worden. In dit voorstel is deze leningenaanvraag aan de orde. In een raadsmededeling (2024-nr.12) heeft het college de gemeenteraad geïnformeerd over haar voorkeur om het volledige aandeelhouderschap van Het Groenbedrijf (HGB) te krijgen. Op dit moment heeft de gemeente 50 procent van de aandelen, de andere 50 procent is in handen van Konnected BV. Met de wijziging wil het gemeente een toekomstbestendige, efficiënte en effectieve inrichting van de governance van HGB, gericht op groenbeheer en reiniging van de openbare ruimte, onderhoud van speelplekken en waar mogelijk kansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Aangekondigd werd dat een nader voorstel voor wijziging van het aandeelhouderschap uitgewerkt zou worden. KonnecteD BV en het college zijn inmiddels in concept overeengekomen de aandelen in HGB per 1 januari 2026 aan de gemeente over te dragen. Een voorstel daarover is nu opgenomen.

Raadsvoorstel 1. Geen wensen en bedenkingen te uiten bij het voornemen van het college een lening van €2.132.000 aan Het Groenbedrijf BV te verstrekken; 2. In te stemmen met de voorwaarden voor deze geldlening. Een geldlening met een looptijd van 10 jaar tegen een rente van 1,7%, zijnde een rentepercentage dat gelijk is aan de gemeentelijke omslagrente en daarmee met de toepassing deze rente een specifieke uitzondering op het gemeentelijk beleidskader op het verstrekken van geldleningen en garanties te maken voor de aan de gemeente gelieerde (100%) verbonden partij, Het Groenbedrijf B.V.; 3. Het 50% aandelenpakket in Het Groenbedrijf BV dat KonnecteD BV houdt per 1-1-2026 over te nemen tegen een bedrag van €30.000; 4. Het 50% aandelenpakket dat de gemeente van KonnecteD BV overneemt te activeren tegen €30.000 en de structurele rentelasten van 1,7%, zijnde €510, te dekken binnen het programma Leefomgeving en daarmee de begroting te wijzigen.

Kern raadsvoorstel Lening Vanaf 1 januari 2026 voert HGB naast het bestaande werkpakket in het groenbeheer voor de gemeente Deventer ook het werkpakket voor reiniging van de openbare ruimte uit. HGB neemt activa (voertuigen en machines) over van Circulus B.V. en zal ook aanvullend activa aanschaffen om de reinigingstaken te kunnen uitvoeren. Voor deze investeringen is een gemeentelijke geldlening aangevraagd van €2.132.000, tegen een looptijd van 10 jaar en met toepassing van een rente die gelijk is aan de gemeentelijke omslagrente van 1,7%. Het college besluit over het verstrekken van een lening nadat de gemeenteraad haar wensen en bedenkingen (“voorhangprocedure”) heeft kunnen geven. Die voorgeschreven procedure volgt uit artikel 160 en 169 van de Gemeentewet en uit het gemeentelijk beleidskader op het verstrekken van een lening.

Het college heeft het voornemen om in te stemmen met de leningsaanvraag waaronder ook het toepassen van een rente die gelijk is aan de intern bij de gemeente geldende omslagrente van 1,7%. De toepassing van deze rente vereist een specifiek raadsbesluit (en geen “voorhangprocedure”) omdat het gemeentelijk beleidskader op het verstrekken van geldleningen niet in de toepassing van de omslagrente aan de (100%) verbonden partijen voorziet. Aandelenkapitaal Het college heeft haar voorkeur uitgesproken om het volledige aandeelhouderschap van HGB te krijgen. Zoals in de raadsmededeling van 23 januari 2024 is beschreven is het hoofdargument voor volledig aandeelhouderschap dat dit recht doet aan de gewenste directe en volledige zeggenschap als eigenaar van een bedrijf dat voor Deventer het groenbeheer en reinigingstaken in de openbare ruimte uitvoert. Met het volledige aandeelhouderschap heeft de gemeente daarmee de directe en volledige zeggenschap over de daarmee samenhangende statutaire bevoegdheden als aandeelhouder, waaronder zijn begrepen besluitvorming over “grote” (beleids-) besluiten met juridische/financiële gevolgen voor HGB, vaststelling van de begroting en de benoeming/ontslag van een bestuurder. Direct en volledig zeggenschap doet recht aan de bestuurlijke en financiële verantwoordelijkheden van de gemeente voor de uitvoering van groenbeheer.

Nadere argumentatie staat in de raadsmededeling van 23 januari 2024 (2024-nr.12). Het college heeft het voornemen om het 50% aandelenpakket in Het Groenbedrijf BV dat KonnecteD BV houdt per 1-1-2026 over te nemen tegen een bedrag van €30.000. Voorstel is dit aandelenpakket te activeren tegen €30.000 en de structurele rentelasten van 1,7%, zijnde €510, te dekken binnen het programma Leefomgeving en de begroting daartoe te wijzigen.

Beoogd resultaat Beoogd resultaat is de besluitvorming over de leningsaanvraag van HGB en de overdracht van de aandelen HGB van KonnecteD aan de gemeente Deventer. Het doel is een toekomstbestendig, effectief en efficiënt HGB, gericht op groenbeheer en reiniging van de openbare ruimte, onderhoud van speelplekken en waar mogelijk kansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Kader 1. De statuten van HGB. 2. Het collegebesluit en de raadsmededeling daarover van 23 januari 2024 (2024-nummer 12) over de wijziging van de governance van HGB. 3. Raadsbesluit definitieve overgang werkpakket reiniging naar Het Groenbedrijf d.d. 11 juni 2025 4. Gemeentelijk beleidskader op het verstrekken van een lening. 5. Artikel 160 en 169 van de Gemeentewet

Argumenten ten behoeve van de raad Lening De totale investeringsbehoefte van HGB voor de uitvoering van reinigingstaken is €2.132.000. Daarvan is onderdeel een overdrachtswaarde van €535.000 voor het materieel dat van Circulus overkomt. Ter aanvulling moet HGB zelf ongeveer €1.400.000 investeren in de aanschaf van voertuigen en machines. Tevens is met een marge van 10% rekening gehouden zodat de totale investering en totale leningsaanvraag op €2.132.000 uitkomt. In de brief van de directeur van HGB van 9 oktober 2025 is een nadere specificatie van het investeringsbedrag opgenomen. Eveneens is het bedrijfsplan van HGB inclusief de meerjarige exploitatie en meerjarige liquiditeitspositie toegevoegd. Daaruit blijkt een sluitend meerjarig perspectief en meerjarige continuïteit. De investeringen hebben een gemiddelde looptijd van 10 jaar. Reden waarom een

lening met een looptijd van 10 jaar is aangehouden. Voorstel is het rentepercentage voor de lening vast te stellen op de gemeentelijke omslagrente. Bij besluitvorming over deze leningsaanvraag in 2025 is dat 1,7%. Het gemeentelijke beleidskader op het verstrekken van geldleningen gaat niet in op de bijzondere positie van aan de gemeente gelieerde verbonden partijen waarmee de gemeente een economische eenheid vormen, zoals Het Groenbedrijf. De omzet van Het Groenbedrijf bestaat voor 95% uit gemeentelijke opdrachten, is een overheidsvennootschap, voert wettelijke gemeentelijke taken in de openbare ruimte uit en vormt daarmee een economische eenheid met de gemeente Deventer. Het college is van mening dat de toepassing van gemeentelijke beleidsregels en financiële spelregels voor de aan de gemeente gelieerde (100%) verbonden partijen zoals het sportbedrijf en HGB tot vergelijkbare lasten moeten leiden als die voor de interne gemeentelijke begrotingsprogramma’s. Dat geldt ook voor de toepassing van de rente op de geldleningen voor investeringen binnen HGB die gebaseerd is op de gemeentelijke omslagrente. Daar komt bij dat de gemeente Deventer als enig aandeelhouder volledig voor de financiële continuïteit van HGB in staat.

Redenen om voor het bepalen van de rente op een lening aan HGB niet uit te gaan van de algemene renteregel van het gemeentelijk geldleningbeleid waarin is bepaald dat bovenop de actuele kapitaalmarktrente renterisico-opslagen voor de mate van solvabiliteit en zekerheidsstelling in rekening moeten worden gebracht. Voornemen van het college is bij een volgende actualisatie van het gemeentelijk geldleningbeleid deze bijzondere positie met de aan de gemeente gelieerde verbonden partijen in het gemeentelijk leningenbeleid als wijzigingsvoorstel op te nemen. Omdat Het Groenbedrijf een zelfstandige entiteit is waaraan de gemeente een lening verstrekt, zijn de regels van staatssteun aan de orde. Een staatssteunadvies is bij de stukken gevoegd. Daarin is de conclusie opgenomen dat de gemeente vanuit staatssteunregels met haar lening en de lage rente geen staatssteun verleend is Bij de leningsvraag is het bedrijfsplan 2026 toegevoegd. De raad heeft in haar vergadering van 11 juni 2025 kennis kunnen nemen van het concept-bedrijfsplan van HGB. Het concept bedrijfsplan is op onderdelen aangevuld, zoals naast de overgedragen reinigingstaken de toevoeging van de bestaande taken in het groenbeheer van de openbare ruimte. Tevens is een liquiditeitsplanning bijgevoegd. De meerjarige exploitatie sluit.

Het liquiditeitssaldo blijft meerjarig toereikend, waarbij wel te bedenken dat HGB in de toekomst ook voor de vervangingsinvesteringen voor uitvoering van reinigingstaken een nieuwe gemeentelijke lening zal aanvragen. Concreet betekent dit dat op de van Circulus overgedragen voertuigen met een boekwaarde van afgerond €540.000 nog een gemiddelde levensduur van 5 jaar is en vervangingsinvesteringen in jaar 5 of 6 moeten gaan plaatsvinden. Evenzo geldt dat voor de in 2025 nieuw aan te schaffen voertuigen en machines die na 10 jaar tot vervangingsinvesteringen leiden. In het 5e en 10e jaar zal HGB dan wederom een gemeentelijke lening aanvragen. Aandelen HGB. Voorstel is het 50% aandelenbezit in HGB van Konnected over te nemen tegen de (oorspronkelijke) verkrijgingswaarde. De Ondernemingsraad van KonnecteD heeft daarover een positief advies aan de directeur van KonnecteD afgegeven. Bij de oprichting in 2005 van HGB (toen nog Deventer Groenbedrijf BV) is de deelname vanuit KonnecteD en de gemeente Deventer geregeld. Beide partijen brachten € 30.000,- geplaatst en volgestort eigen vermogen in. De overdrachtsprijs kan (conform de statuten) in onderling overleg worden bepaald. Het voorgenomen besluit is om de overdracht tegen de verkrijgingsprijs van

€30.000 te doen. Een alternatief zou kunnen zijn om de overdrachtsprijs tegen een actuele waardebepaling te doen. Die actuele waarde is per balansdatum 31-12-2024 € 802.000. Daar hebben KonnecteD BV en de gemeente niet voor gekozen. Daarvoor zijn meerdere redenen, zoals: * Als BV was KonnecteD verplicht een actuele balanswaardering toe te passen. Was KonnecteD een publiekrechtelijke orgaan geweest, zoals Sallcon GR, dan had verplicht de verkrijgingswaarde moeten worden toegepast als waardering van de deelneming. De verplichte balanswaardering bij KonnecteD tegen actuele waarde is nooit bedoeld om die daadwerkelijk te gelde te maken als 1 van de deelnemende gemeenten die aandelen zouden overnemen. * De feitelijke zeggenschap en het financieel belang van de gemeente Deventer in HGB is 95%. Van de gemeente Deventer kan niet worden verlangd dat over het door haar zelf opgebouwde Eigen vermogen bij HGB een actuele waarde van € 802.000 wordt betaald als overnamewaarde. N.B. De gemeentelijke opdrachten zijn 95% van de omzet bij HGB. * Het is momenteel niet nodig om de Algemene reserve positie van KonnecteD te versterken door de aandelen tegen actuele waarde over te dragen. Op advies van accountant BakerTilly is aanvang 2025 besloten een schuld van KonnecteD aan Sallcon GR (in eigendom van de beide gemeenten) ad €3,8 mln.

om te zetten in vermogen, waardoor de algemene reserve en de solvabiliteit van KonnecteD flink is verbeterd. Daarnaast is feit dat de beide deelnemende gemeenten in KonnecteD altijd zorg zullen blijven dragen voor de continuïteit van KonnecteD. * Het financieel belang voor KonnecteD zit vooral in het langjarig voorzetten van een tweetal dienstverleningsovereenkomsten (DVO ’s) met HGB, namelijk 1. Inzet sociale arbeid en 2. Uitvoeren van bedrijfsvoeringstaken. * Boekhoudkundig ontstaat er door de overdracht tegen verkrijgingswaarde bij KonnecteD een verlies omdat de actuele balanswaardering van de aandelen ad € 772.0000 per 31-12-2024 niet wordt gerealiseerd en daarmee een lager totaal Eigen Vermogen ontstaat. Boekhoudkundig omdat zowel aan de activazijde als passivazijde van de balans een mutatie (verlaging) ontstaat als tegen verkrijgingswaarde ad € 30.000 wordt verkocht. Boekhoudkundig omdat er geen daadwerkelijke geldstroom ontstaat; een papieren exercitie, want bij verkoop tegen verkrijgingswaarde moet de actuele waarde worden afgeboekt en de wettelijke reserve binnen het Eigen Vermogen valt weg. Ter informatie het volgende. 1. Door de overdracht van de aandelen moeten de statuten van HGB gewijzigd worden. Ook kunnen de statuten dan actueel worden gemaakt conform wet- en regelgeving en landelijk “Good Governance” afspraken.

Na het raadsbesluit over de overdacht van de aandelen worden te wijzigen statuten vastgesteld. 2. In het concept bedrijfsplan van HGB bij het raadsbesluit van 11 juni 2025 inzake de overdracht van de reinigingstaken van Circulus BV naar Het Groenbedrijf staat dat een Raad van Commissarissen benoemd zal worden.

Betrokken partijen en participatie De gemeente Deventer en KonnecteD BV zijn ieder voor 50% deelnemer in HGB.

Financiële consequenties Het over te nemen aandelenpakket wordt zoals gebruikelijk geactiveerd voor €30.000 en de structurele rentelasten van 1,7%, zijnde €510, kunnen worden gedekt binnen het programma Leefomgeving. Voorstel is de begroting daartoe te wijzigen.

Betrokkenheid raad Volgens de Gemeentewet en het gemeentelijkbeleidskader op het verstrekken van leningen heeft de raad de mogelijkheid om de wensen en bedenkingen te uiten op het voornemen van het college om een geldlening aan Het Groenbedrijf BV te verstrekken. De raad wordt voorgesteld een expliciet besluit te nemen op het hanteren van een rente voor de lening aan het Groenbedrijf (zijnde een 100% aan de gemeente gelieerde verbonden partij) die gelijk is aan de gemeentelijke omslagrente.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris,

de burgemeester,

J.P. Wassens

R.C. König