2025-813 Bijlage 1 - Inpassingsplan en beheerplan 24092025.pdf
Tekst van het document
Inpassingsplan
Zonnepark Bussinksweg Bathmen 24 september 2025
Inpassingsplan | Zonnepark Bussinksweg Bathmen
COLOFON
Opdrachtgever Vrijopnaam Zonneparken Ericssonstraat 2 5121 ML Rijen
Opdrachtnemer Bright - member of The Cloud Collective Asterdwarsweg 5 1031 HR Amsterdam
Datum 24 september 2025
INHOUDSOPGAVE
1
LOCATIE 1.1 Aanleiding 1 1.2 Ligging 1 1.3 Projectlocatie 3
2
LANDSCHAPPELIJKE ANALYSE 2.1 Natuurlijke laag 5 2.2 Cultuurlandschap 5 2.3 Historische ontwikkeling 7 2.4 Stedelijke laag 9 2.5 Laag van de beleving 9
3
INPASSINGSONTWERP 3.1 Toelichting inrichting 11 3.2 Water 16 3.3 Principetekening 17 3.4 Principedoorsneden 19
4
AANLEG, ONTWIKKELING EN BEHEER 4.1 Inventarisatie 23 4.2 Aanleg, ontwikkeling en beheer 24
Inpassingsplan | Zonnepark Bussinksweg Bathmen
1.
LOCATIE
1.1
AANLEIDING
Duurzame energieopwekking is een ontwikkeling die ons allemaal aangaat. Het is niet alleen een kwestie van andere energiebronnen inpluggen, maar een transitie van mondiale opwekking naar lokale opwekking, van ondergrondse bronnen naar bovengrondse bronnen, van een relatief kleine ruimtelijke impact naar een groot ruimtebeslag, van enkele energiegiganten naar veelvoud aan burgerinitiatieven en coöperaties. De energietransitie verandert het landschap en de manier waarop inwoners betrokken zijn. Vrijopnaam Zonneparken maakt werk van deze energietransitie en heeft het voornemen een zonnepark te realiseren bij Bathmen en daarmee een bijdrage te leveren aan de duurzame energieproductie in de gemeente Deventer. Dit zonnepark kan bijdragen aan de RES doelstelling van 567 GWh in de regio WestOverijssel, waarvan 240 GWh nog in te vullen is 1. Met de realisatie van dit zonnepark van 1,765 hectare (bruto) wordt voor een deel bijgedragen aan onze duurzaamheidsdoelstellingen. Dit document toont de inrichting van het plan, waarbij wordt ingegaan op de locatie, omvang, inpassing en meerwaarde.
1
1.2
1. “Tussenstand RES 2.0 Regio West-Overijssel”, monitor RES West-Overijssel, 1 juli 2022
Bussinksweg zuidoost hoek
2
LIGGING
De locatie is gelegen aan de Bussinksweg ten noordoosten van Bathmen. Het kavel BMN02-E-15 (3,57 hectare groot) heeft momenteel een agrarische bestemming, met deels een dubbelbestemming voor een gasleiding. Bussinksweg noordoost hoek
Op pagina 3 is een kaart met de ligging van het plangebied opgenomen.
Zicht vanaf Ikkinksweg FOTO’S PROJECTLOCATIE
Inpassingsplan | Zonnepark Bussinksweg Bathmen
1.3
3
PROJECTLOCATIE
4
Inpassingsplan | Zonnepark Bussinksweg Bathmen
Wolvega
Wolvega
!
Willemsoord
! Oldemarkt !
!
!
! Oldemarkt !
!
!
Steenwijk " "
Kuinre
! Zuidveen !
Blankenham
Steenwijk " "
! ! ! ! !
!
!
!
!
! Zuidveen !
! ! ! ! !
Emmen
Blokzijl
Hoogeveen
Giethoorn
Wanneperveen
Zuidwolde
Zuidwolde
Coevorden
!
!
Nieuwleusen
Nieuwleusen
! !
! ! ! ! ! ! ! ! !
! ! ! ! ! ! ! ! !
! ! ! ! ! ! ! ! !
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
! ! !
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !
!
!
!
!
!
!
! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !
!
!
! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
!
! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! " ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !
!
!
!
!
"
!
!
!
!
!
!
!
!
!
! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !
!
!
! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !
!
!
Emmen
nr. 170001_2
7,5
10 km
45
Emmen
Wilsum
Zuidwolde
Zuidwolde
Dalen
Coevorden
Coevorden
Schoonebeek
Dedemsvaart
Hasselt
Schoonebeek
Oude hoevenlandschap Oude hoevenlandschap Oude hoevenlandschap
Schoonebeek
Coevorden
Jonge heide- en broekontginningslandschap Jonge heide- en broekontginningslandschap Jonge heide- en broekontginningslandschap
Slagharen " "
GramsDedemsvaart bergen
Dedemsvaart
Emlichheim " "
Gramsbergen
Emlichheim
Emlichheim
Veengebieden Veengebieden Veengebieden
Gramsbergen
Hardenberg
Hardenberg
""
Laagveenontginningen Laagveenontginningen Laagveenontginningen KraggenlandschapKraggenlandschapKraggenlandschap
Hardenberg
"
Hoogveenontginningen Hoogveenontginningen Hoogveenontginningen
Oudleusen
Oudleusen
Ommen
Ommen
"
"
Langeveen
Langeveen
Lemeleveld
Vriezenveen Tubbergen
Wierden Almelo
Nijverdal
Heeten NieuwHeeten
NieuwHeeten
Rossum
Nijverdal
Saasveld Zenderen
Zenderen
"
Enschede
Borculo
Sint Isidorushoeve
Haaksbergen
Lochem
Neede
Neede
Borculo
Borculo
Boekelo
"
" " " " Enschede Enschede Gronau Gronau "
Glanerbrug Boekelo
Sint Isidorushoeve
Haaksbergen
"
"
"
Hengevelde Boekelo
"
"
Hengevelde
Losser
"
" "
Hengevelde
"
Vorden
"
Delden ""
Vorden
"
Delden
"
Losser
"
"
Zutphen
Vorden
Lochem
2.2 GEBIEDSKENMERKEN CULTUURLANDSCHAP
Catalogus 68 Gebiedskenmerken Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel, 12 april 2017 Overijssel, 12 april 2017
"
Zutphen
Oldenzaal
Losser Hengelo
Delden Goor Markelo
"
Eerbeek
Bebouwing
Saasveld
Oldenzaal
"
"
Zutphen
Bebouwing
Rossum
"
"
Goor Markelo
Sint Isidorushoeve
Lochem
Bebouwing
Weerselo
Borne
Hengelo "
"
Twello
Apeldoorn
Eerbeek
"
Hengelo "
Holten
Goor
Markelo
"
Holten
Bathmen
Bebouwd gebied Bebouwd gebied Bebouwd gebied
Denekamp
Enter
Lettele Holten
Bathmen
Deventer
"
Twello
Enter
"
Bathmen
Saasveld Zenderen
Borne
"
Borne "
""
Nordhorn
"
Lettele
Deventer
"
Twello
Enter
Diepenveen
"
Lettele
"
"
Deventer
Diepenveen
"
Diepenveen Vaassen
Ootmarsum
Denekamp
Rossum
Oldenzaal
Rijssen
"
Rijssen
"
"
Rijssen
Komgebieden
Lattrop Voormalig Zuiderzeegebied Voormalig Zuiderzeegebied Voormalig Zuiderzeegebied
"
Nijverdal
Oeverwallen
Komgebieden
"
Wesepe
Ootmarsum
Albergen Weerselo
Almelo
""
Heeten NieuwHeeten
Wesepe
Oeverwallen
Komgebieden
Nordhorn
Tubbergen
Albergen Weerselo
"
Olst
" "
Lattrop
Oeverwallen
Zeekleilandschap Zeekleilandschap Zeekleilandschap
Ootmarsum
Albergen "
Wierden Almelo "
"
Wierden " "
"
Heeten
Wesepe
Neuenhaus
Nordhorn
Denekamp
Raalte
"
Olst
" "
Vriezenveen Tubbergen
Hellendoorn
"
Olst
Vasse
Geesteren
"
Marienheem
Lattrop
Vasse
Geesteren
"
Luttenberg
Hellendoorn
"
Raalte
Luttenberg
Hellendoorn "
Raalte
Marienheem
""
"
" " Marienheem Wijhe
Vasse
Geesteren
"
""
"
Wijhe
Rivierengebieden Rivierengebieden Rivierengebieden
Neuenhaus Uelsen
Langeveen
"
"
"
Vroomshoop
Vriezenveen
" "
Neuenhaus Uelsen
Uelsen
"
"
"
Den Ham Lemeler- Den Ham Lemeler- Den Ham Lemele veld Lemele Heino Vroomshoop Vroomshoop
Lemelerveld Heino
't Harde
Wijhe
Marienberg Kloosterhaar
RivierenlandschapRivierenlandschap - rivier en uiterwaarden - rivier en uiterwaarden Rivierenlandschap - rivier en uiterwaarden
Hattem
Heino
"
Marienberg Kloosterhaar
" "
"
Hattem
Hoogveenrestanten Hoogveenrestanten Hoogveenrestanten
Marienberg Kloosterhaar
"
Dalfsen
" "
"
Dalfsen
"
"
Zwolle " Dalfsen
"
Ommen
"
Zalk
Zwolle "
Oldebroek
Eerbeek
Zandgebieden Zandgebieden Zandgebieden
Balkbrug Balkbrug Balkbrug Nieuwleusen Nieuwleusen Nieuwleusen
"
Zalk
Apeldoorn
6
aanduidingen aanduidingen aanduidingen
Klazienaveen
Erica
Maten en flierenlandschap Maten en flierenlandschap Maten en flierenlandschap Slagharen
Rouveen
Wilsum
Vaassen
Klazienaveen
Erica Nieuw-Amsterdam
Dalen
Veenkoloniaal landschap Veenkoloniaal landschap Veenkoloniaal landschap
"
" "
Erica Nieuw-Amsterdam
Nieuw-Amsterdam
Hollandscheveld Dalen
IJsselmuiden
Zwolle "
Elburg
Klazienaveen
Hoogeveen
Hollandscheveld
"
68
!
"
Kampen
Nunspeet
Apeldoorn
nr. 170001_2
0 7,5 2,5 10 km5
Emmer-Compascuum
Staphorst
Luttenberg
Vaassen
!
Hoogeveen
Hollandscheveld
Slagharen Rouveen
Hasselt
" "
Nunspeet
0 7,5 2,5 10 km5
Essenlandschap Essenlandschap Essenlandschap Zuidwolde
Staphorst Zwartsluis
Rouveen Genemuiden
Hattem
Nunspeet
5
Gebiedskenmerken Gebiedskenmerken Gebiedskenmerken Laag van Laag het van agrarisch Laag het van agrarisch het agrarisch cultuurlandschap cultuurlandschap cultuurlandschap
Emmer-Compascuum
Meppel
" "
't Harde
!
Meppel Belt-Schutsloot
Staphorst Zwartsluis
"
't Harde
" ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! " ! ! ! ! !
IJsselmuiden
" "
Oldebroek
2,5
Westerbork
Beilen
Sint Jansklooster
Belt-Schutsloot
Genemuiden
Zalk
Oldebroek
nr. 170001_2
0
Haaksbergen
Nijeveen
Wanneperveen
Oudleusen
Elburg
!
Westerbork
Beilen
"
Elburg
Gronau
Catalogus Gebiedskenmerken Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel, 12 april 2017 Overijssel, 12 april 452017
Westerbork
Hoogeveen
Hasselt
Wilsum
Overdinkel
Glane
"
Glanerbrug
Bron: Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel
" "
"
!
Genemuiden
" "
!
Neede
Borculo
!
Neede
Borculo
!
Sint Jansklooster Vollenhove
Zwartsluis
Kampen
! ! " ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !
Neede
"
"
Glanerbrug
" "
Nijeveen
Wanneperveen
Meppel
Sint Jansklooster Vollenhove
IJsselmuiden
!
Haaksbergen
"
Emmer-Compascuum
Blokzijl
Belt-Schutsloot
"
!
Blokzijl
Emmeloord
Kampen
!
Haaksbergen
"
!
Sint Isidorushoeve
Glane
ENSCHEDE " " " Gronau Gronau
GlanerbrugBoekelo
Giethoorn
Nijeveen
3. Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel, 12 april 2017
!
!
! ! ! ! ! ! ! ! !
Giethoorn
Wanneperveen
Vollenhove
Glane
"
Losser
Overdinkel
Blankenham
Blokzijl
Emmeloord
!
!
"
"
Losser
Overdinkel
ENSCHEDE "
Boekelo
Oldenzaal
Steenwijk
" "
Giethoorn
Emmeloord
!
!
" ! ! ! ! ! ! !
"
Emmen Blankenham
Blankenham
!
!
"
!
" "
Kuinre
!
!
Kuinre
!
"
!
Boekelo Hengevelde
Sint Isidorushoeve
Losser
" HENGELO
Eesveen
Oldemarkt
!
!
!
ENSCHEDE
!
Kuinre
Eesveen
!
!
"
"
!
Oldemarkt
!
!
"
Delden
"
Goor
Hengevelde
Lochem
Beilen
Steenwijk Steenwijk Ossenzijl Ossenzijl Steenwijkerwold Steenwijkerwold Steenwijkerwold
Denekamp
Beuningen
!
"
! ! ! !
"
! ! ! !
!
" "
!
Eesveen
Oldemarkt Ossenzijl
Oldenzaal
!
! ! !
" HENGELO
Delden
!
Markelo Goor
"
Nordhorn
Zeekleigebied en Zeekleigebied randmeren en Zeekleigebied randmeren en randmeren
Rossum
!
"
"
!
" HENGELO "
!
Komgronden
Nordhorn Lattrop
Denekamp
!
! ! !
! ! !
"
!
!
Oeverwallen
Komgronden
"
""
! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !
"
!"
!
! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !
"
!
!
!
! ! !
!
Borne
Enter
Delden
!
Oeverwallen
Komgronden
Beuningen
RossumWeerselo
Saasveld
Zenderen Oldenzaal
Borne
!
Wolvega
Albergen
Saasveld
Saasveld
2.1 GEBIEDSKENMERKEN NATUURLIJKE LAAG Wolvega
!
!
ALMELO
Oeverwallen
Voormalig Zuiderzeegebied Voormalig Zuiderzeegebied Voormalig Zuiderzeegebied
Ootmarsum
Beuningen
Catalogus 44 Gebiedskenmerken Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel, 12 april 2017 Overijssel, 12 april 2017
Wolvega
! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !
!
" ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !
Enter
Markelo Goor
Borculo
! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !
!
!
!
Vorden
Nordhorn Lattrop
Reutum
Denekamp
RossumWeerselo
Weerselo
"
Vorden
Vasse
Ootmarsum Tubbergen
Reutum
Albergen
! ! !
Zutphen
Vorden
! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !
! !
"
Zutphen
Eerbeek
"
! ! ! !
!
"
! ! ! ! !
! ! !
Zutphen
Ootmarsum Tubbergen
Zenderen
Sint Isidorushoeve
Eerbeek
Lattrop
Wierden
Zenderen
Holten
Lochem
Vasse
Geesteren
Reutum
Rijssen Borne
Hengevelde
Lochem
! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !
Tubbergen Vriezenveen
Langeveen
! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !
"
Geesteren
ALMELO
"
!
!
Vasse
! ! ! !
! ! ! ! ! ! ! !" ! ! !
!
!
! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !
"
! !
"
! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! " ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !! ! ! !" ! ! ! ! " ! " ! ! ! ! ! ! ! ! !
!
Apeldoorn
ALMELO
Rivierengebied - rivier uiterwaarden Rivierengebied - rivier en uiterwaarden Rivierengebied - rivier en uiterwaarden
!
!
!
Albergen
" Wierden Nijverdal
Neuenhaus
!
Geesteren
Vriezenveen
Neuenhaus Uelsen
Neuenhaus Uelsen
!
!
Vroomshoop
! ! ! !
!
!
!
Apeldoorn
! !
! !
!
!
Markelo
Twello
Sibculo!
Geerdijk
!
"
!
!
Bathmen
!
!
"
!
!
Enter
!
Apeldoorn
"
!
!
!
!
! !
!
!
Sibculo!
"
!
! ! ! ! ! ! !
!
!
!
!
Geerdijk
Rijssen
Holten
Lettele
!
Bathmen
Nieuw-Heeten
!
"
Twello
! !Uelsen Kloosterhaar
Hellendoorn
" " Wierden Nijverdal
Rijssen
Holten
Lettele
"
"
Twello
Heeten
"
Bathmen
! ! ! !
Diepenveen
Lettele
""
"
Nijverdal
Nieuw-Heeten
DEVENTER Schalkhaar DEVENTER Schalkhaar DEVENTER Schalkhaar "
! ! !
!
"
Vaassen
! !
Diepenveen
Diepenveen Vaassen
"
HeetenWesepe
Nieuw-Heeten
Vaassen
"
"
Olst""
Welsum HeetenWesepe Boskamp
Raalte
Hoogveenrestanten Hoogveenrestanten Hoogveenrestanten Rivierengebieden Rivierengebieden Rivierengebieden
!
! Kloosterhaar
Vroomshoop
Hellendoorn
Marienheem
! ! ! ! ! ! !
Olst""
Broekland
! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! " ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !! ! ! !" ! ! !
2. CultGIS: beschrijvingen Overijsselse regio’s: Sallant, Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Bureau Lantschap
Boerhaar
Broekland
WelsumWesepe Boskamp
!
Vriezenveen
Luttenberg
Hellendoorn
Marienheem
! ! ! ! ! ! !
Olst""
Welsum Boskamp
Wijhe Raalte
Boerhaar
Broekland
Luttenberg " ! ! ! !
Boerhaar
! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! ! !" ! !
Wijhe Raalte
Wijhe
Nunspeet
"" ! ! ! !
Nunspeet
" "
Marienheem
Laagveenrestanten Laagveenrestanten Laagveenrestanten Hoogveengebieden Hoogveengebieden (in cultuur gebracht) (in cultuur gebracht) Hoogveengebieden (in cultuur gebracht)
Marienberg !
Langeveen Den Ham
Vroomshoop
Lemelerveld
"
""
Luttenberg " "
"
Nunspeet
Lemelerveld Heino
Lierderholthuis
't Harde
" "
! ! ! !
Heino
Lierderholthuis
"
't Harde
't Harde
!
!
!
Den Ham
Lemele
! !
Heino
Lemele
Windesheim Lemelerveld
Radewijk
Hardenberg
Langeveen Westerhaar-Vriezenveensewijk Westerhaar-Vriezenveensewijk Westerhaar-Vriezenveensewijk Lemele
!
Laag Zuthem
Windesheim Lierderholthuis
" Radewijk
!
!
!
Laag Zuthem
Windesheim Oldebroek
!
Laag Zuthem
Elburg
Beekdalen Beekdalen laagtes en natte laagtes Beekdalen en natte laagtes en natte Veengebieden Veengebieden Veengebieden
Gramsbergen
Hardenberg
! Kloosterhaar
Sibculo! Geerdijk
Den Ham
!
Oldebroek
Wijthmen
ZWOLLE
Hattem
!
Elburg
X
X
Emlichheim
" "
Gramsbergen
Marienberg !
"
" "
!
Oldebroek
"
" "
Wijthmen
ZWOLLE
Hattem
Stuwwallen
XX
X
Brongebieden (globaal Brongebieden aangeduid) (globaal Brongebieden aangeduid) (globaal aangeduid)
Emlichheim
Emlichheim
!
"
Wijthmen
ZWOLLE Hattem
X
XX
Ommen
Marienberg Vilsteren
"
Vilsteren Dalfsen
"
Vilsteren Dalfsen
Ommen
!
Ommen
Dalfsen
""
! ! ! ! ! Stuwwallen
XX XX
XX
XX
Bruchterveld Bruchterveld Bruchterveld Bergentheim Bergentheim Bergentheim
Oudleusen
!
Zalk
Oudleusen
!
Oudleusen
's-Heerenbroek
Wilsum
Zalk
XX
Laagveengebieden (in cultuur gebracht) Laagveengebieden Laagveengebieden (in cultuur gebracht) (in cultuur gebracht)
!
"
! ! ! ! !
Dekzandvlakte enDekzandvlakte ruggen enDekzandvlakte ruggen en ruggen
X
!
"" Radewijk
"
!
's-Heerenbroek
Wilsum
Stuwwallen
XX
X
X
!
" "
Gramsbergen Dedemsvaart
Dedemsvaart Balkbrug
Schoonebeek
Hasselt
" "
Elburg
!
! !
Dedemsvaart Balkbrug
Schoonebeek
!
Slagharen
" "
Hardenberg
"
44
5
Balkbrug
!
" "
!
!
Hasselt
Rouveen
IJsselmuiden "
Zalk
!
!
Slagharen
Kampen
Eerbeek
2.2 Cultuurlandschap Op vrijwel alle plekken in Overijssel is de invloed van de mens zichtbaar. Ook het laaggelegen gebied van de planlocatie is in cultuur gebracht: de natte laagten die overbleven in het hogergelegen oude hoevenlandschap zijn met grote inspanningen geschikt gemaakt voor agrarisch gebruik. Een ingenieus systeem van sloten zorgde voor de ontwatering. Hakhout schermde percelen af en maakte ze geschikt voor beweiding. Zo is een kleinschalig coulissenlandschap ontstaan met veel variatie in ruimtelijke opbouw en een grote afwisseling van open en gesloten ruimten 3. Door opschaling van de landbouw is dit kernmerkende landschap op veel plekken verdwenen. Rondom de beoogde planlocatie zien we dat de woeste heidegronden zijn verdwenen in de afgelopen eeuw (zie volgende hoofdstuk), maar dat het perceel zelf, met zijn landschappelijke elementen redelijk intact is gebleven.
Rouveen
Coevorden Schoonebeek
X
Schuinesloot !
!
!
!
!
!
Schuinesloot ! !
Coevorden
!
!
!
Schuinesloot
Staphorst
Genemuiden
Nieuwleusen
's-Heerenbroek
Zandgebieden Zandgebieden Zandgebieden
!
!
!
!
!
!
!
Staphorst ZwartsluisStaphorst Zwartsluis Genemuiden
Hasselt
IJsselmuiden " "
aanduidingen aanduidingen aanduidingen
Klazienaveen
Erica
! ! ! ! !
Zuidwolde
!
Heetveld
Rouveen
Kampen
Nieuw-Amsterdam Erica
!
!
Heetveld
Slagharen
Wilsum
Klazienaveen
Dalen
!
!
!
Zwartsluis
"
Klazienaveen Nieuw-Amsterdam Erica
Dalen
!
!
Vollenhove! ! Sint Jansklooster Jansklooster ! ! Belt-Schutsloot ! Belt-Schutsloot ! Belt-Schutsloot
Genemuiden
IJsselmuiden "
Emmen
Nieuw-Amsterdam
Dalen Hollandscheveld
!
!
Hoogeveen
Hollandscheveld
!
!
Heetveld
Kampen
Emmen
Meppel
!
!
Vollenhove! ! Sint
Jansklooster !
Hollandscheveld
Wanneperveen
Meppel
!
!
!
Hoogeveen
Giethoorn
Wanneperveen
Meppel
!
Giethoorn
! Vollenhove! ! Sint
2.1 Natuurlijke laag Om het landschap van Salland, het gebied tussen de IJssel en de Sallandse Heuvelrug te begrijpen, moeten we terugkijken naar de twee laatste ijstijden. Tijdens de voorlaatste ijstijd, het Saaliën, zijn oudere rivierafzettingen in de ondergrond door het ijs opgestuwd in hoge stuwwallen, zoals de Sallandse Heuvelrug. Tijdens de meest recente ijstijd, het Weichselien, was er weinig begroeiing en heeft de wind in het hele land zandlagen afgezet, de zogenaamde dekzanden. Bathmen ligt tussen het stuwwallandschap van de Sallandse Heuvelrug en het rivierlandschap van de IJssel in. In het Holoceen, de huidige geologische periode, zijn de dekzanden in de omgeving doorsneden door beken die stroomden van de hoogten in het oosten naar de lagergelegen IJssel in het westen. In de zwakhellende laagten van Salland vond veenvorming plaats2. De beekeerdgronden die hier ontstonden, liggen op de planlocatie voor een deel aan de oppervlakte.
Emmer-Compascuum
Scheerwolde
Blokzijl
Emmeloord !
Gebiedskenmerken Gebiedskenmerken Gebiedskenmerken Natuurlijke Natuurlijke laagNatuurlijke laag laag
Emmer-Compascuum
Emmer-Compascuum
!
! !
! !
! Zuidveen !
Scheerwolde
Blokzijl
Emmeloord
Westerbork
Blankenham
Scheerwolde
Emmeloord
Beilen Westerbork
Eesveen
! Steenwijkerwold
! ! ! ! !
!
Beilen Westerbork
!
!
Steenwijk " "
!
!
!
2. LANDSCHAPPELIJKE ANALYSE
!
!
!
! ! Ossenzijl ! Ossenzijl ! ! ! Steenwijkerwold Steenwijkerwold ! !
Kuinre
Blankenham
!
!
!
!
! ! Eesveen Willemsoord! !
!
Kuinre
!
!
!
!
Beilen
!
!
!
!
!
!
! !
!
!
Eesveen Willemsoord
!
Oldemarkt Ossenzijl
Wolvega
!
!
!
!
Glanerbrug
"
"
Gronau Glanerbrug
nr. 170001_3
0
2,5
5
0 7,5 2,5 10 km5
nr. 170001_3
0 7,5 2,5 10 km5
nr. 170001_3
7,5
10 km
Haaksbergen
Neede
Bron: Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel Catalogus Gebiedskenmerken Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel, 12 april 2017 Overijssel, 12 april 692017
69
Inpassingsplan | Zonnepark Bussinksweg Bathmen
2.3
Historische ontwikkeling
PROJECTLOCATIE CA. 1900
Bron: TopoTijdReis
PROJECTLOCATIE CA 1955
Bron: TopoTijdReis
7
8
PROJECTLOCATIE CA. 1930
Bron: TopoTijdReis
PROJECTLOCATIE CA 1990
Bron: TopoTijdReis
Inpassingsplan | Zonnepark Bussinksweg Bathmen
Wolvega
Wolvega
Wolvega
Eesveen
Oldemarkt
Oldemarkt Ossenzijl Kuinre
Kuinre
Blankenham
Eesveen
Oldemarkt
Steenwijk Ossenzijl Steenwijkerwold
Ossenzijl Steenwijkerwold Kuinre
Blankenham
Blokzijl
Giethoorn
Giethoorn
Emmen
Hoogeveen Wanneperveen
Meppel
Meppel
Hoogeveen
Hollandscheveld
Zuidwolde
Zuidwolde
S !
S !
Wilsum
Wilsum
Rouveen
S !
Dedemsvaart Hasselt Balkbrug Balkbrug Balkbrug Nieuwleusen Nieuwleusen Nieuwleusen
Oudleusen
Wilsum
Dedemsvaart
S !
" "
S !
S !
" "
"
"
S ! !
!
Vasse
!I !
S !
Zenderen
Saasveld Zenderen
Vorden
Vorden
Hengevelde Boekelo
Neede
Neede
Borculo
Borculo
Borculo
Oldemarkt
Kuinre
Kuinre
Eesveen
Oldemarkt
Steenwijk Ossenzijl Steenwijkerwold
Ossenzijl Steenwijkerwold Kuinre
Enschede
Blankenham
Steenwijk
Blokzijl
0 7,5 2,5 10 km5
nr. 170001_4
0 7,5 2,5 10 km5
nr. 170001_4
7,5
10 km
97
Westerbork Beilen
Westerbork Beilen
Westerbork
Gebiedskenmerken Gebiedskenmerken Gebiedskenmerken Laag van Laag de beleving van Laag de beleving van de beleving
Emmer-Compascuum
Emmen
Emmen
Klazienaveen
Klazienaveen
Emmer-Compascuum
Giethoorn
Hoogeveen
Wanneperveen
Wanneperveen
Sint Jansklooster Vollenhove
Sint Jansklooster Vollenhove
Belt-Schutsloot
Hoogeveen
Hoogeveen
Staphorst Zwartsluis
Zuidwolde
Staphorst Zwartsluis
Zuidwolde
Zuidwolde
Coevorden
Rouveen Genemuiden
Zalk
^
Coevorden
Rouveen
Slagharen
Schoonebeek
E
Schoonebeek
Emlichheim
Emlichheim
Dedemsvaart
Hasselt
GramsDedemsvaart bergen
Dedemsvaart
Gramsbergen
Emlichheim
Gramsbergen
Balkbrug Balkbrug Balkbrug Nieuwleusen Nieuwleusen Nieuwleusen
^
E
Attracties
E
Attracties
Attracties
Hardenberg
Wandelroutes
Wandelroutes
Wandelroutes
Fietsroutes
Fietsroutes
Fietsroutes
Kanalen en vaarten Kanalen en vaarten Kanalen en vaarten
Hardenberg
Stads- en dorpsfronten Stads- en dorpsfronten Stads- en dorpsfronten
Zwolle
Zwolle
Wilsum
Zalk
^
Landgoederen en Landgoederen buitenplaatsenen Landgoederen buitenplaatsenen buitenplaatsen
Recreatieve routes en vaarwegen Recreatieve routes en vaarwegen Recreatieve routes en vaarwegen
Slagharen
Rouveen
Hasselt
Coevorden Schoonebeek
IJsselmuiden
Zwolle
Wilsum
aanduidingen aanduidingen aanduidingen
Klazienaveen
Erica
Staphorst
Hardenberg
Wilsum
Nieuw-Amsterdam Erica
Gebieden voor verblijfsrecreatie Gebieden voor verblijfsrecreatie Gebieden voor verblijfsrecreatie
Belt-Schutsloot
Hasselt
IJsselmuiden IJsselmuiden Kampen Kampen
Dalen
Sint Jansklooster
Belt-Schutsloot
Genemuiden
Nieuw-Amsterdam Erica
Dalen
Meppel
Slagharen
Genemuiden
Nieuw-Amsterdam
Dalen Hollandscheveld
Hollandscheveld
Hollandscheveld
Meppel
Meppel
Zwartsluis
Kampen
5
Catalogus Gebiedskenmerken Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel, 14 februari Overijssel, 2017 14 februari 972017
Emmer-Compascuum
Blokzijl
Emmeloord
Vollenhove
2,5
Neede
Steenwijk
Giethoorn
Wanneperveen
Emmeloord
nr. 170001_4
0
Blankenham
Blokzijl
Emmeloord
Gronau
Glanerbrug
Enschede
Eesveen
Steenwijkerwold
Giethoorn
9
"
Haaksbergen
Emmen Blankenham
"
Glanerbrug
Bron: Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel
Beilen
Oldemarkt
" "
Wolvega
Eesveen
Ossenzijl
!
" "
Borculo
2.4 GEBIEDSKENMERKEN STEDELIJK LAAG Wolvega
"
Glanerbrug Boekelo
Haaksbergen
Catalogus 96 Gebiedskenmerken Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel, 14 februari Overijssel, 2017 14 februari 2017
Wolvega
!
"
Isidorushoeve
Haaksbergen
Borculo
S ! S SI S SI S S ! !! Gronau! !! Gronau! !
Boekelo
Enschede Sint
Sint Isidorushoeve
Lochem
Borculo
S !
!I
"
Hengevelde
Losser
"
Zutphen
Vorden
S !
S !
" "
Losser
"
Delden
"
96
Zutphen
Eerbeek
Lochem
!
Losser
" "
Delden
"
Zutphen
"
Markelo
S !
"
Hengevelde
Eerbeek
Oldenzaal
S !
"
Markelo
S !
!
"
Sint Isidorushoeve
Eerbeek
Oldenzaal
S !
"
!
Delden Goor
Goor
""
Markelo
Deventer
Apeldoorn
Lochem
Saasveld
S S S S S S ! ! ! !I !S! Hengelo !I !S! Hengelo !I ! Hengelo
S !
Goor
Bathmen
"
Deventer
Denekamp
Rossum
"
Holten
"
Bathmen
Rossum
S Borne ! S !
"
DeventerTwello
Holten
S !
Ootmarsum
Enter
"
Bathmen
S !
Nordhorn
Weerselo
Oldenzaal
"
S !
I S
"
S !
Lettele
Lattrop
Nordhorn
Denekamp
Saasveld Zenderen
"
S !
Enter
"
Twello
Apeldoorn
"
"
"
Twello
S !
I
Ootmarsum
Rossum
Borne
S !
"
S !
Lattrop
Nordhorn
"
Borne
"
!
""
!
I S
"
! I
"
! "
Enter
"
Lettele
Holten
I
Vasse
Albergen Weerselo
Almelo
S ! S !
Rijssen
"
"
Diepenveen
Lettele
"
Diepenveen
Diepenveen Vaassen
!
Spoor met! stationsSpoor met! stationsSpoor met stations
Neuenhaus
"
S !
Rijssen
Albergen Weerselo
"
S !
!I
S ! Almelo "
!
Nijverdal
NieuwHeeten
S !
Rijssen
Apeldoorn
Autowegen
Tubbergen Ootmarsum
Albergen
Wierden
""
Nijverdal
S Almelo I! !
Wierden " S
"
Nijverdal Heeten NieuwHeeten
Wesepe
!
Lattrop
Vasse Geesteren
Hellendoorn
! ! S
"
Heeten NieuwHeeten
Wesepe
Neuenhaus Uelsen
Denekamp Wierden " " S
"
" "
!
Hellendoorn
Marienheem
S !
"
Olst
S !
Welsum Heeten
Uelsen
"
S !
Raalte
Neuenhaus Uelsen
Vriezenveen Tubbergen
S !
"
Hellendoorn
Marienheem
"
" "
"
"
S !
Raalte
Wesepe
Vaassen
Autosnelwegen
Autowegen
Kanalen en vaartenKanalen en vaartenKanalen en vaarten
Geesteren
Vriezenveen Tubbergen
S !
Luttenberg "
Olst
S !
Welsum
Autosnelwegen
Autowegen
"
"
"
S !
" " Marienheem Wijhe
"
" "
""
Olst
" "
Autosnelwegen
Langeveen
Vroomshoop S
Vriezenveen
S !
Luttenberg
Epe
S !
! !
"
Epe
Langeveen
Geesteren
"
Vaassen
Infrastructuur Infrastructuur Infrastructuur
Hardenberg
Marienberg Kloosterhaar
Langeveen
S !
""
!
Wijhe S
S !
Wijhe
Raalte
Welsum
Emlichheim
S !
Marienberg Kloosterhaar
! !
Lemele veld
S !
"
" "
Nunspeet
2.5 Laag van de beleving Een deel van de boerenerven is op dit moment in (neven)gebruik voor het houden van paarden en als camping. Verder zijn weinig grootschalige recreatieve programma’s of recreatieve routes aanwezig rondom de planlocatie.
Emlichheim
Gramsbergen
I S
S !
Marienberg Kloosterhaar
't Harde
Epe
" "
"
Ommen
S ! S !
Den Ham Lemeler- Den Ham Lemeler- Den Ham S S Lemele veld Lemele Heino Vroomshoop S Vroomshoop S
Lemelerveld Heino
Heino
Oldebroek
S ! Nunspeet
S !
Gramsbergen
" "
Luttenberg
Nunspeet
Woonwijken 1955 -Woonwijken nu 1955 -Woonwijken nu 1955 - nu
!!
Ommen
S !
Hattem
"
't Harde
" "
"
!
I S ! !
Dalfsen
"
!I Hattem
S ! 't Harde
Bebouwing
Bebouwingsschil 1900 Bebouwingsschil - 1955 1900 - 1955 Bebouwingsschil 1900 - 1955
Schoonebeek
Oudleusen
Ommen
S !
Dalfsen
"
Elburg
Oldebroek
Schoonebeek
Coevorden
Emlichheim
S !
GramsDedemsvaart bergen
S ! Hardenberg!
"
Elburg
Bebouwing
Slagharen
"" Hardenberg S
"
!I
" Dalfsen
"
Zalk
""
"
Zalk
Hattem
Oldebroek
Schoonebeek
Zwolle Oudleusen
"
"
Elburg
Bebouwing
GebiedsontsluitingsGebiedsontsluitingsen erftoegangswegen Gebiedsontsluitingsen erftoegangswegen en erftoegangswegen
"
Zalk
aanduidingen aanduidingen aanduidingen
Klazienaveen
Erica
Bedrijventerreinen Bedrijventerreinen Bedrijventerreinen
Rouveen
Zwolle
S !
" "
Coevorden
Klazienaveen
Erica Nieuw-Amsterdam
Dalen
IJsselmuiden
Zwolle "
Coevorden
Slagharen
"
!
Dalen
Staphorst Slagharen
Hasselt
" " " IJsselmuidenS IJsselmuidenS Kampen
Erica Nieuw-Amsterdam
Nieuw-Amsterdam
Hollandscheveld Dalen
Historische centra,Historische binnensteden centra, Historische binnensteden centra, binnensteden Zuidwolde
Staphorst Zwartsluis
Rouveen Genemuiden
Hasselt
2.4 Stedelijke laag De planlocatie ligt op ruime afstand van de Holterweg (N344) tussen Deventer en Holten maar heeft geen (zicht)relatie met deze weg of de bebouwde gebieden van Bathmen. In de omgeving bevinden zich verspreide boerenerven.
Emmen
Klazienaveen
Hoogeveen
Hollandscheveld
" "
!
Emmen
Meppel
Belt-Schutsloot
Staphorst Zwartsluis
Genemuiden
Genemuiden
"
Emmer-Compascuum
Sint Jansklooster
Belt-Schutsloot
Zwartsluis
S Kampen !
Emmer-Compascuum
" "
Wanneperveen
Sint Jansklooster Vollenhove
Sint Jansklooster Vollenhove
Belt-Schutsloot
Kampen
Gebiedskenmerken Gebiedskenmerken Gebiedskenmerken Stedelijke laag Stedelijke laag Stedelijke laag
Emmer-Compascuum
Steenwijk
Blokzijl
Wanneperveen
Emmeloord
Vollenhove
Westerbork
Beilen
Blankenham
Blokzijl
Emmeloord
!I
" "
Giethoorn
Emmeloord
!I
Steenwijkerwold
" "
Beilen
Eesveen
Steenwijk
!I
Westerbork
Westerbork
Beilen
Oudleusen
Oudleusen
Stads- en dorpsranden Stads- en dorpsranden Stads- en dorpsranden
Oudleusen
Ommen
Ommen
Zalk
Dalfsen
Dalfsen
Marienberg Kloosterhaar
Dalfsen
k
Ommen Marienberg Kloosterhaar
Marienberg Kloosterhaar
Neuenhaus Uelsen
Uelsen
Neuenhaus Uelsen
k
k
Balkons en belvedères Balkons en belvedères Balkons en belvedères
Neuenhaus
Bakens in de tijd Bakens in de tijd Bakens in de tijd IJssellinie inundatieveld IJssellinie inundatieveld IJssellinie inundatieveld
Langeveen
Langeveen
Hattem Lemelerveld Heino
Heino
Lemeler-
Lemele veld
Den Ham
Lemeler-
Den Ham
Lemele veld
Heino
Vroomshoop
Vroomshoop
't Harde
Vriezenveen
't Harde Luttenberg
Luttenberg
Nunspeet
Nunspeet
Marienheem Wijhe
Wijhe
Wijhe
Raalte
Raalte
Nunspeet
Marienheem
Olst
Olst
Welsum
Hellendoorn Marienheem
Wesepe
Heeten NieuwHeeten
Wesepe
Hellendoorn
Nijverdal
Nijverdal
Heeten NieuwHeeten
NieuwHeeten
Rijssen
Vaassen
Diepenveen Vaassen
Vaassen
Diepenveen
Diepenveen
Lettele
Lettele
Deventer
Twello
Twello
Wierden
Wierden
Albergen
Almelo
Bathmen
Deventer
Deventer
Holten
Borne
Enter
Bathmen
Markelo
Delden Goor
Goor Markelo
Weerselo
Saasveld Oldenzaal Zenderen
Borne
Rossum
Saasveld Oldenzaal
Oldenzaal
Apeldoorn
Apeldoorn
Hengevelde
Zutphen
Eerbeek
128
Eerbeek
Eerbeek
Zutphen
Zutphen
Vorden
Vorden
Lochem
Borculo Vorden
Hengevelde
Hengelo
Hengelo
Delden
Delden
Hengevelde Boekelo
Sint Isidorushoeve
Haaksbergen
Lochem
Neede
Neede
Borculo
Borculo
2.5 GEBIEDSKENMERKEN LAAG VAN DE BELEVING
Catalogus 128 Gebiedskenmerken Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel, 12 april 2017 Overijssel, 12 april 2017
Eendenkooien
Eendenkooien
Donkerte
Donkerte
Donkerte
LosserHengelo
Losser
Losser
Markelo
Sint Isidorushoeve
Lochem
Eendenkooien
Borne
Gronau
Gronau Apeldoorn
Nordhorn
Koloniën van Weldadigheid Koloniën van Weldadigheid Koloniën van Weldadigheid
Denekamp
Rossum
Historische infrastructuur Historische infrastructuur Historische infrastructuur
Enter
Holten
Goor
Albergen Weerselo
Rossum
Saasveld Zenderen
Zenderen
Rijssen
Lattrop
Nordhorn
Ootmarsum
Denekamp
Almelo
Nijverdal
Rijssen
Ootmarsum
Denekamp Albergen Weerselo
Almelo
Lattrop
Nordhorn
Tubbergen
Hellendoorn
Enter
Bathmen
Twello
Vriezenveen Tubbergen
Lettele Holten
Vasse
Geesteren
Ootmarsum
Raalte
Olst
Welsum Heeten
Wesepe
Vriezenveen Tubbergen
Lattrop
Vasse
Geesteren
Luttenberg
Wierden
Welsum
VerdedigingsliniesVerdedigingsliniesVerdedigingslinies
Vasse
Geesteren 't Harde
Langeveen
Den Ham
Lemele
Vroomshoop
"
Hattem
Oldebroek
"
Elburg
"
Oldebroek
"
Elburg
"
Oldebroek
"
Hattem
Elburg
Boekelo
Enschede
Glanerbrug Boekelo
Enschede
Sint Isidorushoeve
Haaksbergen
Glanerbrug
Gronau Glanerbrug
Enschede 0
2,5
5
nr. 170001_5
nr. 170001_5
0 7,5 2,5 10 km5
0 7,5 2,5 10 km5
nr. 170001_5
7,5
10 km
Haaksbergen
Neede
Bron: Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel Catalogus Gebiedskenmerken Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel, 12 april 2017 Overijssel, 12 april 1292017
129
10
Inpassingsplan | Zonnepark Bussinksweg Bathmen
3. INPASSINGSONTWERP 3.1
TOELICHTING INRICHTING
In dit hoofdstuk beschrijven we welke ontwerp- en inrichtingsprincipes zijn toegepast om te komen tot ruimtelijke kwaliteit en een geschikte inpassing op deze locatie. Hierbij hebben we aandacht voor vier belangrijke principes uit het provinciaal ruimtelijke beleid: 1. Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik 2. Passendheid in of bijdragend aan het landschap 3. Beperken en compenseren van de effecten op landschap en ecologie 4. Evenwichtige verdeling van lusten en lasten door realisatie van maatschappelijke meerwaarde Zoals aangegeven door de gemeente Deventer4 biedt de “Handreiking zonnevelden – Toepassing van de Overijsselse zonneladder en kwaliteitsimpuls zonnevelden”5 heldere handvatten voor de ruimtelijke inpassing van het zonnepark. Het initiatief bevindt zich op trede 2 van de ladder: aanvullend in de Groene Omgeving, niet zijnde natuur, waarmee het als tijdelijk (mede)gebruik in de komende 25 jaar een bijdrage kan leveren in de gewenste transitie van fossiele naar duurzame energiebronnen. Het landschappelijk ontwerp zet in op meervoudig ruimtegebruik van het zonnepark en volgt daarmee de voorbeelden van maatschappelijke opgaven in het landelijk gebied, zoals aangereikt in de Handreiking. De Handreiking stelt verder dat een 80-20 referentie aangehouden wordt, waarbij 80% ruimte voor het panelenveld en 20% ruimte voor groen en/of water aangehouden wordt.
11
Het zonnepark zelf
4. “Uitgangspunten zonneparken Deventer”, gemeente Deventer, maart 2019 5. “Handreiking zonnevelden: Toepassing van de Overijsselse zonneladder en kwaliteitsimpuls zonnevelden”, provincie Overijssel, 21 april 2020
De directe omgeving
Van het kavel van 3,57 ha ligt 1,97 ha binnen het hekwerk voor panelen en een batterijopstelling. Dat betekent dat het panelenveld 55% van het kavel inneemt. Technisch gezien zal ongeveer 32% bedekt zijn door de panelen. De overige 68% in en rondom het zonnepark biedt dus volop ruimte voor herstel van landschapselementen, klimaatadaptieve maatregelen die het waterbergend vermogen vergroten en het verbeteren van de biodiversiteit, om op deze manier meerdere gebiedsopgaven in de groene ruimte te combineren. Daarnaast draagt deze ontwikkeling bij aan de gewenste extensivering van de landbouw.
12
Ook voor de SDE++-subsidie is het vanaf 2025 verplicht om natuurinclusief bouwen toe te passen bij de aanleg van zonneparken. Dit betekent dat minimaal 25% open ruimte tussen de rijen zonnepanelen moet blijven om biodiversiteit te bevorderen. Daarnaast is dit inrichtings- en beheerplan opgesteld om de bodem-, water- en ecologische kwaliteit gedurende de exploitatieperiode te monitoren en te waarborgen. Schaalniveau 1: Het omringende landschap: aansluiten op de karakteristieken van het gebied De locatie van het zonnepark bevindt zich in het matenlandschap zoals beschreven in hoofdstuk 2. Dit kavel - relatief laagliggend en dus nat - is historisch gebruikt als weidegrond, als onderdeel van de hogerliggende, verspreide boerderijen. Het is een kleinschalig landschap, met veel afwisseling
Het omringende landschap
Inpassingsplan | Zonnepark Bussinksweg Bathmen
tussen open en gesloten ruimten. Dit gebied is de afgelopen eeuwen steeds verder gecultiveerd, door ontwatering en bemesting. Toch is het beoogde kavel de afgelopen eeuw relatief intact gebleven. Binnen één kamer van dit landschap stellen wij nu een zonnepark voor. Op deze manier sluiten we aan bij de ambities zoals genoemd in de Catalogus Gebiedskenmerken6. Dit gebeurt concreet door het aanzetten van de randen, waarmee cultuurhistorische waarden worden hersteld. Het gebruik als zonnepark en de extensivering van de agrarische functie bieden ruimte voor een inrichting met bloemrijke graslanden, specifiek voor het maten- en flierenlandschap. Daarnaast is deze nieuwe functie goed te combineren met het natte karakter van dit gebiedstype. Op het kavel is ruimte om water langer vast te houden. Dit biedt ook meerwaarde voor de ecologische kwaliteit van het gebied. Schaalniveau 2: Inpassing in de omgeving Voor de randen van het zonnepark is gekozen voor herstel van de bestaande en toevoeging van nieuwe landschapselementen die de kleinschaligheid en afwisseling in het landschap beter beleefbaar maken. Aan de noord- en zuidzijde is het zonnepark aan het oog onttrokken door bestaande houtwallen. Aan de oost- en de westzijde worden nieuwe houtsingels toegevoegd. Deze omranding bestaat uit landschapselementen die passend zijn in dit gebied.
13
Door gebiedseigen soorten toe te passen (boomvormers als fladderiep, wilg, en zwarte els, struiken als meidoorn en lijsterbes) leveren de randen ook een bijdrage aan de lokale biodoversiteit. In de houtsingels wordt ook hulst en wilde liguster toegepast, een semi-wintergroene haagplant die in het Nederlandse klimaat in principe jaarrond groen blijft, waardoor het zonnepark ook in de winter aan het oog onttrokken is. Waar hekwerken voor beveiliging van het zonnepark nodig zijn, zijn deze aan de binnenzijde van de houtsingels en -wallen geplaatst. Daarnaast zijn de hekwerken voorzien van openingen aan de onderzijde voor klein wild en zoogdieren. In de directe omgeving ligt één erf (Bussinksweg 3) waarvan de woning, beperkt door de eigen stallen, zicht heeft op het zonnepark. Aan deze zijde is de bestaande houtwal vrij dun. Deze wordt aangevuld en versterkt, specifiek in het deel waar zicht vanuit de woning mogelijk is. Schaalniveau 3: Het zonneveld zelf De inrichting van het zonneveld (met telkens 2 meter tussen de tafels) biedt ruimte voor graslanden onder en tussen de zonnepanelen. De ruimte rondom de paneelopstellingen wordt ingericht met kruidenrijke graslanden, met locatiespecifieke soorten. Bij beheer van graslanden bij zonneveld wordt op steeds meer plaatsen gewerkt aan de ontwikkeling van soortenrijke of structuurrijke vegetaties.
Maaien en afvoeren is daarbij meestal de gevolgde aanpak van het beheer. Het maaien en afvoeren is echter vaak maar beperkt succesvol en levert vaak geen grote natuurwaarden op. Het invoeren van een gerichte vorm van periodieke begrazing met een schaapskudde kan tegenvallende resultaten van maaibeheer doorbreken en kan een duidelijke
toename van de natuurwaarden betekenen. In dit geval zal een schaapskudde zorgen voor het beheer van het grasland.
6. Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel, 12 april 2017
De terreininrichting is mogelijk met flora die aansluit bij soorten die in de omgeving voorkomen. Bij de aanleg van het eco-zonnepark in Ubbena zijn goede ervaringen opgedaan om ecologische meerwaarde mogelijk te maken.78 Inmiddels zijn hier naast vele holen van veldmuizen, ook vele plantensoorten, diverse paddenstoelen, een bruine kikker en een zwarte roodstaart gespot. Tevens is er sterrenschot ontdekt, volgens de kenners afkomstig van een bunzing. Onder de zonnepanelen aan de westzijde komen takkenrillen. Deze worden opgebouwd uit materiaal dat vrijkomt bij het beheer. Deze plekken zijn geschikt voor egels. Bij de poel, in de zuidwestelijke hoek van het park komt een broedhoop. Ook deze wordt opgebouwd uit materiaal dat vrijkomt bij beheer van het park. De broedhoop is geschikt voor amfibieën en mogelijk ook voor ringslangen. De maximum bouwhoogte van de zonnepanelen (inclusief constructie) is 1,9 meter, zoals getoond in de doorsneden in hoofdstuk 4.4. Met deze hoogte heeft het park geen negatief effect op de zichtbeleving. Ook sluit zij aan bij de landschappelijke inpassing en maakt zij meervoudig ruimtegebruik voor ecologisch dubbelgebruik onder de panelen mogelijk. Bij de inrichting en realisatie van het zonnepark wordt rekening gehouden met duurzaamheid en klimaatadaptatie.
De zonnepanelen voldoen aan diverse richtlijnen omtrent de sociale, economische en ecologische componenten duurzaamheid (denk aan productieomstandigheden, materiaalkeuze), zoals vereist door banken en verzekeraars. De fundering van de paneeltafels bestaat uit geboorde stalen buispalen. Deze zullen na de exploitatiefase eenvoudig worden verwijderd. Op deze manier wordt de impact van het zonnepark op de omgeving en ondergrond verder geminimaliseerd. Voor de ontsluiting van het zonnepark wordt het bestaande toegangspad aan de noordoost zijde voorzien van halfverharding. Aan de zuidoost zijde wordt op eenzelfde wijze een nieuwe ontsluiting aangelegd als secundaire toegang bij een mogelijke inzet van blusvoertuigen. Rondom de paneelopstellingen komt een soortgelijke route. De totale oppervlakte halfverharding is 8.945m2. De houtwal langs het bestaande toegangspad wordt aangevuld en versterkt waar nodig zodat deze aansluit op de Bussinksweg. Tijdens de bouwperiode van drie maanden is de Bussinksweg de primaire toegangsroute voor vracht- en bouwverkeer. Parkeren gebeurt op het bouwterrein zelf, waar een tijdelijke bouwplaats wordt ingericht en voldoende ruimte is voor zowel werktuigen als personenwagens van installatieploegen. Na oplevering blijft de bereikbaarheid via de Bussinksweg gewaarborgd. Het zonnepark heeft geen publieke toegang en onderhoudsbezoeken zijn beperkt en gepland.
Parkeren vindt plaats op de onderhoudsroute die door de planlocatie loopt en is uitsluitend toegestaan voor bevoegde personen, waardoor overlast voor de omgeving minimaal blijft.
7. “Ecologisch zonnepark is geen geldmachine, maar draagt wel zorg voor de natuur”, Trouw, 25 juni 2018 8. “Mensen én insecten in hun sas met eco-zonnepark op oude stortplaats Ubbena”, Dagblad van het Noorden, 14 december 2017
14
– een goede balans te bepalen tussen de ruimte voor ontwikkeling en de mate van aanvullende kwaliteitsprestaties.
Inpassingsplan en beheerplan | Zonnepark Bussinksweg Bathmen
Impact van de ontwikkeling op de omgeving
Bij de toegang tot het zonnepark is naast de transformator een ruimte gereserveerd voor een batterij. Deze voorzieningen worden uitgevoerd in een donkere kleur en staan opgesteld achter de houtsingel. In de Omgevingsverordening Overijssel is in artikel 2.1.8 lid 2 vastgelegd dat het verlies aan landschappelijke en ecologische waarden gecompenseerd Schaal moet worden. Hiervoor wordt allereerst de basisinspanning gerealiseerd. Daarnaast is er sprake van aanvullende kwaliteitsprestaties. In het overzicht hieronder is weergegeven op welke manier de basisinspanning en aanvullende kwaliteitspresentaties een plek krijgen in het ontwerp van het zonnepark. Zonneveld is De basisinspanningen en aanvullende kwaliteitsprestaties verwijzen naar de gebiedsvreemd Handreiking Kwaliteitsimpuls zonnevelden8 en zijn in de voorgaande tekst beschreven.
In balans door aanvullende kwaliteitsprestaties
3.2
8. “Kwaliteitsimpuls zonnevelden - Ruimte voor zonnepanelen in de Groene Omgeving”, provincie Overijssel, vastgesteld door GS op 28 februari 2017, p.3
Basisinspanning
Aanvullende kwaliteitsprestaties
Maatschappelijk belang
5.1
5.2
5.1
5.4
5.3
5.4
5.7
5.8
5.5
5.6
5.9
Schaal
15
Zonneveld is gebiedsvreemd
LIGGING VAN HET GEBIED T.O.V. N.A.P.
WATER
Watergang Het plan ligt in het (deel)stroomgebied Sallandse Weteringen. Aan de westzijde van het plangebied ligt een A-watergang die WDODelta beheert. Het is noodzakelijk dat de functie van deze watergang altijd is gegarandeerd, rekening houdend met de beschermingszone van deze watergang. Hiervoor blijft een obstakelvrije strook beschikbaar voor onderhoud van minimaal 5 meter breed vanaf de insteek. Verder geldt een ontvangstplicht voor maaisel voor aangrenzende eigenaren. Dit maaisel wordt tijdens regulier beheer van het zonnepark afgevoerd. Hiervoor is een doorsteek in de houtsingel om de strook langs de watergang te bereiken vanuit het zonnepark.
Waterberging Vanuit het oogpunt van klimaatadaptatie is het belangrijk om wateroverlast te voorkomen. Het zonnepark ligt op een laaggelegen kavel met hoge grondwaterstand. Om toekomstige overlast te beperken, zorgen we voor infiltrerend vermogen van het bodem en maken we ruimte om water (tijdelijk) te bergen en vertraagd af te voeren. Bij het zonnepark wordt geen dichte verharding aangebracht en dus kan regenwater nog steeds de bodem bereiken. Echter is op sommige delen van het plangebied de grondwaterstand hoog, en bestaat het risico op verarming van de bodem of verslemping. De inrichting met grasland onder de panelen, kruidenrijke graslanden rondom de paneelopstellingen en gericht beheer met schapen zorgen ervoor dat de bodem haar infiltrerend vermogen behoud. De zuidzijde is het laagstgelegen deel van het kavel, waardoor de afwatering via deze zijde verloopt. Om het waterbergend vermogen te vergroten wordt hier een grote poel aangelegd. Hier ontstaat een gradiënt van nat naar droog. De poel liggen in de zon waardoor ze geschikt zijn voor amfibiën. Dit vergroot zowel de ecologische waarde van het gebied, als de hoeveelheid water dat kan worden vastgehouden. De poel heeft een afmeting van 8,5m breed en 60m lang, wat een oppervlakte geeft van 500m2.
Bron: Actueel Hoogtebestand Nederland
16
Inpassingsplan | Zonnepark Bussinksweg Bathmen
PRINCIPETEKENING
N
N1
3.3
W
Z1
O
Z
17
18
Schaal 1:2000
Inpassingsplan | Zonnepark Bussinksweg Bathmen
3.4
PRINCIPEDOORSNEDEN
PRINCIPEDOORSNEDEN NOORD-ZUID ZUIDZIJDE
NOORDZIJDE
Schaal 1:200
PRINCIPEDOORSNEDEN OOST-WEST WESTZIJDE
OOSTZIJDE
19
20
Schaal 1:200
Inpassingsplan | Zonnepark Bussinksweg Bathmen
PRINCIPEDOORSNEDEN NOORD-ZUID
DOORSNEDE EN AANZICHT TECHNISCH
N1 NOORDZIJDE 2382 15° 4596
1134
700
20
1134
1500
Schaal 1:200
15°
4596 20
1923
700
4439
2382
1223
1223
700
700
1923
4439
1500
SCHEMATISCHE WEERGEVEN BEHEERZONES
Z1 ZUIDZIJDE
21
22
Schaal 1:100
Inpassingsplan | Zonnepark Bussinksweg Bathmen
4. AANLEG, ONTWIKKELING EN BEHEER 4.1
INVENTARISATIE
AANLEG, ONTWIKKELING EN BEHEER
Ten behoeve van het beheerplan is een inventarisatie van de huidige situatie uitgevoerd door ANV Groen Salland.
Houtwal (bestaand) 1.480m2 (ca. 141m lang x 5,85m breed en 146m lang x 4,5m breed)
Noordzijde van het perceel maakt deel uit van een oude houtwal met nog mooie inlandse eiken waarvan enkelen 100 -150 jaar oud, tussen deze eiken staan enkele zeer oude meidoorns, wilgenopslag, wat zwarte els, wat hazelaars en vooral veel ongewenste Amerikaanse vogelkers (exoten) en 1 grove den aan het eind .
Herstel bestaande houtwal • Toevoegen van beplanting waar nodig. • De aanplant vindt bij voorkeur plaats in de maanden oktober-november. Als aanleg in deze maanden niet mogelijk is, kan het planten ook nog plaatsvinden in december-maart, mits het niet vriest. • Gebruik van inheems materiaal, passend bij de locatie. • Boomvormers: Fladderiep, winterlinde, haagbeuk, gewone es wilg, zwarte els en zachte berk. • Struiken: Lijsterbes, meidoorn, sleedoorn, vuurdoorn, Gelderse roos, hondsroos, kardinaalsmuts, vuilboom, zoete kers, hazelaar.
Advies: Handhaven alle inlandse eiken, meidoorn, hazelaars en els. Verwijderen alle Amerikaanse vogelkers. Inplanten open plekken met eiken die als overstaanders geplant worden. Inplanten onder begroeiing met meidoorn, hazelaar, sleedoorn, krent, vuilboom. Met deze relatief lage begroeiers ook deze houtwal verbreden, zo ontstaat er een zeer mooi oude houtwal met een mooie gevarieerde dichte onder begroeiing .
23
4.2
Zuidzijde : qua ligging aanmerkelijk lager, oude houtwal met een diepe sloot langszij. Aan de zijde van de wetering staan fraaie oude inlandse eiken, een oude beuk, enkele grove den en een paar berken. Hoe verder we richting Bussinksweg gaan zien we dat de grondslag daar aanmerkelijk lager ligt en dus de vegetatie ook veranderd, daar staan twee grote populieren welke geveld zouden moeten worden. Verder staan daar voornamelijk wilgenopslag , (ratel)populieropslag , en zwarte els. Dit zijn met name bomen die op zeer vochtige plekken voorkomen. Advies : Vellen 2 grote populieren, deze zijn kaprijp, beginnen in dit stadium vaak te rotten, laten takken vallen of waaien om met storm. Alle inlandse eiken handhaven, open plekken inplanten met zwarte els, meidoorn.
Instandhoudingsbeheer • Snoeien en uitdunnen van de houtsingel waar nodig. • Eens in de 15 jaar terugzetten van bomen en struiken tot 10 à 20 cm boven de grond. Gefaseerd (per keer een derde deel) en buiten het broedseizoen (15 maart – 15 september). Zorg voor overstaanders: per 10m tenminste 1. • Snoeihout kan worden gebruikt voor het maken van broeihopen en takkenrillen onder de panelen Houtwal (binnen belemmeringenstrook Gasunie) 404m2 (ca. 39m lang x 5,85m breed en 39m lang x 4,5m breed) Herstel en beheer als Houtwal bestaand, met inachtname Beplantingslijst Gasunie • Boomvormers: Waterwilg • Struiken: Lijsterbes, meidoorn, sleedoorn, Gelderse roos, hondsroos, kardinaalsmuts, vuilboom, hazelaar.
24
Inpassingsplan | Zonnepark Bussinksweg Bathmen
Houtsingel (nieuw) ca. 2.015m2 (ca. 95m lang x 8m breed en 145m lang x 6,45-11,00m breed) Aanplant • De te beplanten oppervlakte dient te worden bewerkt, bijvoorbeeld door de grond te frezen en/of te planten in bewerkte grond. • De aanplant vindt bij voorkeur plaats in de maanden oktober-november. Als aanleg in deze maanden niet mogelijk is, kan het planten ook nog plaatsvinden in december-maart, mits het niet vriest. • Gebruik van inheems materiaal, passend bij de locatie. • Boomvormers: Fladderiep, winterlinde, haagbeuk, gewone es wilg, zwarte els en zachte berk. • Struiken: Lijsterbes, meidoorn, sleedoorn, vuurdoorn, Gelderse roos, hondsroos, kardinaalsmuts, vuilboom, zoete kers, hazelaar. • Zorg voor voldoende dooradering met hulst (Ilex aquifolium) en gewone liguster (Ligustrum vulgare) voor een semi-wintergroen beeld. • Plaats bomen (2 rijen) in het midden en struiken aan de randen met onderlinge afstand van 1 bij 1 meter • Voor de aanplant wordt gekozen voor 3-jarig bosplantsoen met de maat 100-120 cm hoogte, 14-16cm stamomvang. • Planten in groepen van minstens 5-7 stuks per soort om te voorkomen dat langzaam groeiende soorten worden overgroeid.
25
Ontwikkelingsbeheer (jaar 0 t/m 5 jaar) • Plaats een afrastering op 1 meter afstand van de houtsingel, om de nieuwe aanplant tegen vraat door vee te beschermen. • Geef de jonge aanplant, indien mogelijk, met name de eerste twee jaar na aanplant voldoende water in droge perioden en houd het element zoveel mogelijk onkruidvrij. Instandhoudingsbeheer (vanaf jaar 5) • Na ongeveer 5 jaar snoeien en uitdunnen van de houtsingel waar nodig. • Eens in de 15 jaar terugzetten van bomen en struiken tot 10 à 20 cm boven de grond. Gefaseerd (per keer een derde deel) en buiten het broedseizoen (15 maart – 15 september). Zorg voor overstaanders: per 10m tenminste 1. • Snoeihout kan worden gebruikt voor het maken van broeihopen en takkenrillen onder de panelen.
Kruidenrijk grasland ca. 6.070 m2 Bodemonderzoek • Vóór aanleg: voer een bodemonderzoek uit naar de huidige stand van zaken: voedselrijkdom, mineralen en elementen etc. Pas onderstaand plan voor aanleg en beheer aan op basis van de resultaten. Dit is onderdeel van de monitoring zoals omschreven in de voorwaarden voor toekenning van SDE++ voor natuurinclusieve zonneparken. Aanplant De inrichting van het zonnepark biedt ruimte voor kruidenrijke graslanden rondom de paneelopstellingen. Hiervoor wordt een zadenmengsel samengesteld met gebiedseigen soorten waarvan een deel lichtminnende soorten en een deel schaduwplanten voor onder de panelen. Er wordt gebruik gemaakt van een inheems mengsel met als doel dat de bloeiboog van het bloemrijk grasland zo lang mogelijk is ten behoeve van de wilde bij en anders inheemse insecten. Een bloemrijk resultaat kan vanwege de meerjarige kruiden vanaf het tweede of derde jaar worden verwacht. Ontwikkelingsbeheer (0 t/m 5 jaar) • Het kruidenrijk grasland drie tot vijf keer per jaar begrazen, met tussenpozen van minimaal 6 weken. • Bij droogte eerste paar jaar water geven. • Bij uitval van meer dan 10% bijzaaien. • Het grasland wordt niet kunstmatig bemest. • Invasieve soorten als berenklauw, akkerdistel, ridderzuring, Jacobskruiskruid en Japanse duizendknoop jaarrond bestrijden.
Instandhoudingsbeheer (vanaf jaar 5) • Bij een goed ontwikkelde kruidenrijke vegetatie 2 à 3 keer begrazen per jaar. • Als de vegetatie vergrast dient opnieuw te worden ingezaaid. • Het grasland wordt niet kunstmatig bemest.
26
Inpassingsplan | Zonnepark Bussinksweg Bathmen
Grasland ca. 17.290 m2 Aanplant De inrichting van het zonneveld (met telkens 2 meter tussen de tafels) biedt ruimte voor graslanden onder en tussen de zonnepanelen. Hiervoor wordt een zadenmengsel samengesteld met gebiedseigen soorten waarvan een deel lichtminnende soorten en een deel schaduwplanten voor onder de panelen. Ontwikkelingsbeheer (0 t/m 5 jaar) • Het grasland drie tot vijf keer per jaar begrazen, met tussenpozen van minimaal 6 weken. • Het grasland wordt niet kunstmatig bemest. • Invasieve soorten als berenklauw, akkerdistel, ridderzuring, Jacobskruiskruid en Japanse duizendknoop jaarrond bestrijden. Instandhoudingsbeheer (vanaf jaar 5) • Bij een goed ontwikkelde kruidenrijke vegetatie 2 à 3 keer begrazen per jaar. • Als de vegetatie vergrast dient opnieuw te worden ingezaaid. • Het grasland wordt niet kunstmatig bemest.
Broeihoop [2 x 20m2]
27
Aan de westzijde van de strook voor waterberging komen twee broeihopen. Deze hopen organisch materiaal uit de omgeving biedt een rust,- voortplantingsen/of overwinterplek voor kleine zoogdieren, reptielen en amfibieën. Deze locatie heeft aansluiting bij de watergangen. Eén broeihoop ligt aan de zuidzijde, waar de schaduwrijke ligging ervoor zorgt dat de vochtigheid op peil blijft. De tweede broeihoop komt aan de noordelijke zijde van deze zone. Hier is meer zon waardoor deze hoop ook geschikt is voor eieren van ringslangen. Aanleg • Leg takken(bossen) of snoeihout, dat vrijkomt bij het beheer van de houtwallen en -singels, op de grond. Zet daar vrijkomend maaisel en/of bladeren in afwisselende lagen bovenop. Gebruik hiervoor geen eiken- en beukenblad, aangezien dit slecht verteerd/ • Zorg dat de broeihoop minimaal één meter hoog is. Instandhoudingsbeheer • Vul de broeihopen jaarlijks aan met materiaal dat vrijkomt bij het beheer van het zonnepark.
Waterberging - poel [ca. 1.770m2, waarvan 60x8,5m = 500 m2 poel] Deze beschrijving is gebaseerd op informatie van RAVON (Reptielen Amfibieën Vissen Onderzoek Nederland: https://www.ravon.nl/Helpdesk/poel-aanleggen. Aanleg • Uitgraven van de poel, tot 1 meter onder laagste grondwaterstand (winterpeil = 7,9m NAP). • Het talud aan de zuidzijde is maximaal 1:1. Het talud aan de noordzijde is 1:3. • De vrijkomende grond gebruiken binnen het zonnepark, om de onderhoudspaden aan weerszijde van de poel op te voegen, reliëf rondom de poel te creëren en onder de nieuw aan te leggen houtsingels. • De aanleg vindt bij voorkeur plaats in de droge period juni-augustus.Als aanleg in deze maanden niet mogelijk is, kan de aanleg ook plaatsvinden in een vorstperiode. Instandhoudingsbeheer • Maai en verwijder de water- en oeverplanten wanneer vegetatie meer dan 50% van de poel bedekt. • ONderhoud vindt plaats in de periode half augustus tot half oktober. • Spaar per onderhoudsbeurt ten minste 10% van de planten in het water door de randen niet mee te maaien. Maai waterplanten 20 cm boven de waterbodem af. Trek ze niet uit de bodem. Gebruik bij voorkeur een maaikorf. • Spaar per onderhoudsbeurt ten minste 75% van de oeverplanten door de droge delen niet te maaien. Maai planten op het droge 20 cm boven de bodem af. • Het is niet toegestaan te klepelen.
• • • •
• • • •
Oever uitkrabben: Uitkrabben van de oevers is nodig als de oever niet meer bereikbaar is voor dieren die in het water leven. Doe de werkzaamheden in de periode half augustus tot half oktober. Eén keer per acht jaar de oever uitkrabben. Vaker bij snellere verlanding. Gebruik voor het uitkrabben een maai-hark combinatie. Maai en verwijder de droge oevervegetatie boven de waterlijn. Krab en verwijder aangeslibde bagger uit de kant. Waterbodem baggeren: Doe de werkzaamheden in de periode half augustus tot half oktober. Eén keer per acht jaar de oever uitkrabben. Spaar bij het baggeren ten minste 25% van de waterbodem door de bagger aan de randen van de watergang niet te verwijderen. Gebruik voor het baggeren bij voorkeur een baggerspuit of hydrolische stofzuiger.
28