2025-648-bijlage-Advies ASDD Deventer een Veilige haven

Aan het College van B&W van de gemeente Deventer Postbus 5000 7400 GC Deventer Onderwerp: advies vluchtelingenopvang en huisvesting ‘Deventer, een Veilige haven’ Behandeld door: ASDD en clusterleden

Deventer, 8 juli 2025

Geacht College, Dank voor uw adviesaanvraag betreffende de conceptvisie op vluchtelingenopvang en huisvesting “Deventer, een veilige haven”. Het is een sterk en goed doordacht verhaal. Het laat een warme en menselijke aanpak zien. We lezen in de visie dat de huidige aanpak te versnipperd en reactief is en dat we niet alleen vanuit crisissituaties of op projectbasis moeten reageren. We onderschrijven dit volledig en zijn ervan overtuigd dat samenwerken vanuit een heldere visie en samenhang ons beter voorbereidt op toekomstige uitdagingen. Er wordt geïnvesteerd in doorlopend taalonderwijs voor jonge asielzoekers (2–4 jr.) samen met scholen en COA, en scholen bieden ouders taal- en praktische steun zodat kinderen niet als tolk fungeren. Daarbij adviseren we rekening te houden met de hoge werkdruk en het brede takenpakket van het onderwijs. Het streven is dat iedereen zo goed mogelijk Nederlands leert, met ruimte voor maatwerk – bijvoorbeeld voor werkenden. Omdat vooral jongeren het niveau nog niet altijd halen, is het belangrijk eerst te onderzoeken waardoor dat komt. Ligt het aan tijdgebrek door werk? Of hebben ze thuisland nooit goed onderwijs gehad? En welke leeftijdscategorieën (bijv. 12–16, 17–20, 21–25) hebben welke behoeften? Op basis daarvan maken we taallessen voor iedereen verplicht, met zo min mogelijk uitzonderingen.

Dankzij flexibele lesroosters en bedrijfscursussen combineren mensen werk en school moeiteloos, zodat iedereen voldoende Nederlands leert om stabiel te werken en volwaardig mee te doen in de samenleving. U merkt op dat maatwerk essentieel is maar lastig door verschillende doelgroepen en geldstromen. Maatwerk is belangrijk voor álle nieuwkomers, met extra aandacht voor kwetsbare groepen (vrouwen, AMV’ers, mensen met een beperking, mentale problemen en ouderen). Daarom is nauwe samenwerking met alle betrokken organisaties cruciaal. Zo wordt er weinig gebruik gemaakt van de mogelijkheid om mensen te plaatsen bij vrijwilligersorganisaties als Stichting Fooruit, Iedereen actie en Rechtop. Kennis, ervaring en inzet van organisaties als Fooruit en Iedereen actief, maar ook b.v. Vriendendiensten zijn hard nodig om écht passend maatwerk te kunnen bieden. We adviseren dan ook om deze organisaties bij de uitvoering te betrekken.

Wij zijn van mening, dat de rol die KonnecteD kan vervullen bij het bemiddelen van vluchtelingen/statushouders passend is, maar wel concreter moet worden uitgewerkt. Het is geen simpele klus, waarbij de volgende aspecten in ruime mate aandacht moeten krijgen: • kennis van zaken betreffende vluchtelingen • voorbereiding op de specifieke eisen van de Nederlandse arbeidsmarkt • goed weten wat het niveau van de inburgering van de te plaatsen kandidaat is • testen en scholen van werknemersvaardigheden • intensieve begeleiding tijdens eerst periode van plaatsing • goed volgen en begeleiden gedurende langere periode • Vluchtelingen/statushouders die wel aangewezen zijn op langdurige begeleiding, zoals bij de huidige clientèle, worden wel door KonnecteD, of bedrijf dat zelf deze begeleiding kan bieden, begeleid. KonnecteD kan vluchtelingen ondersteunen die langdurige begeleiding nodig hebben, zoals ze dat ook doet voor haar vaste klanten. Met name vluchtelingen/statushouders met psychische problematiek hebben gespecialiseerde ondersteuning/hulp nodig. Zie ook onze eerder gemaakte opmerking met betrekking tot maatwerk. Als iemand na de inwerkperiode zelfstandig kan functioneren houdt de begeleiding vanuit Konnected op. Deze aanpak biedt volgens ons kansen om het werk van KonnecteD in Deventer en Olst/Wijhe uit te breiden.

Omdat KonnecteD zich in een overgangsfase bevindt, is het belangrijk dat hier snel helderheid over komt. We willen ook benadrukken dat veel vluchtelingen en statushouders, bij voorbeeld uit Syrië en Turkije, een goede opleiding en veel vakkennis hebben. Zij willen graag aan het werk en zijn vaak snel inzetbaar, los van de erkenning van hun diploma’s. De arbeidsmarkt kan daarvan profiteren. Wellicht is het goed om voor deze groep een aparte vorm van bemiddeling te organiseren. Daarnaast vragen we aandacht voor mensen van wie de asielaanvraag wordt afgewezen. Door de lange procedures kan het vier jaar duren voor een afwijzing definitief is. Dat maakt terugkeer moeilijk. Naar verwachting zullen binnenkort meer aanvragen worden afgewezen, bijvoorbeeld uit Syrië. Daardoor kan een grotere groep ontstaan die hier blijft, maar geen verblijfsvergunning heeft. Deze mensen hebben geen recht op gewone voorzieningen. Dat vergroot de druk op plekken zoals het Meester Geertshuis. Ook daar zal voldoende ondersteuning geregeld moeten zijn. Tot slot vinden wij het belangrijk dat álle inwoners van Deventer goed geïnformeerd worden over de uitvoering van het beleid. Denk aan onderwerpen als huisvesting, onderwijs en werk. Wanneer mensen weten wat er speelt, ontstaat er meer begrip en betrokkenheid.

Het is van groot belang dat niemand zich buitengesloten of benadeeld voelt – of het nu gaat om nieuwkomers of om mensen die al hun hele leven in Deventer wonen. Wij hopen, dat u ons advies meeneemt in de vast te stellen visie en kijken graag weer mee bij de uitvoering ervan. Met vriendelijk groet.

Jacqueline Santbergen, voorzitter ASDD

CC: N. de Vries en L. van Berkum