2025-539 Raadsvoorstel Renovatie De Scheg

RAADSVOORSTEL Onderwerp

:

Portefeuillehouder Voorstelnummer Datum B en W besluit Team

: : : :

De renovatie van De scheg wordt verder uitgewerkt, waarbij naast functionele verbeteringen ook verduurzaming plaatsvindt. Tevens is hiervoor een plan van aanpak opgesteld. Wethouder De Geest, 2025-539 2-09-2025 DEV-PRO-WG

Inleiding Het sportcomplex De Scheg is een belangrijke maatschappelijke voorziening binnen onze gemeente. Het is gebouwd in 1992 gebouwd en inmiddels ruim 30 jaar oud. Met het vaststellen van de toekomstvisie op De Scheg in februari 2024 is bijgedragen aan het op lange termijn kunnen bieden van goede sportvoorzieningen, welke aansluiten bij de vraag, en tegen een betaalbare prijs kunnen worden aangeboden. Om deze voorziening toekomstbestendig te maken heeft de raad gekozen om over te gaan tot een ingrijpende renovatie en niet voor nieuwbouw, omdat deze vele malen duurder zou gaan uitpakken, er sprake is van kapitaalvernietiging van de bestaande accommodatie en bij herbouw op de bestaande locatie de sportvoorziening 1 tot 2 seizoenen buiten gebruik zou zijn. Er is gekozen voor scenario 2 met de +-variant. Dit houdt in, dat er gekozen is voor een grondige renovatie, waarbij alle functies behouden blijven. Op de aspecten duurzaamheid alsmede samenhang en aantrekkelijkheid zijn verschillende mogelijkheden. Met de +-variant is gekozen voor: zoutelectrolyse, warmteterugwinning en solarcaports, tezamen met een nieuwe entree (gebied). In de kernraadsvoorstel zijn de resultaten van de verdiepende onderzoeken weergegeven. Tevens wordt ingegaan op financiële doorrekening van de exploitatie van het sportbedrijf, waarbij De Scheg een zeer belangrijk onderdeel van is.

De voorkeursvariant van de renovatie is daarin opgenomen. Een uitgebreide weergave van de onderzoeken en de financiële haalbaarheid staan verwoord in het Eindrapport definitiefase Renovatie De Scheg. De ontvangen rapportage van de verdiepende onderzoeken zelf bevatten bedrijfsgevoelige informatie. Daarnaast kan het vrijgeven van de detailramingen uit die rapportages, de onderhandelingspositie van het sportbedrijf schaden bij toekomstige aanbestedingen. Tevens heeft het sportbedrijf op die rapportages gereageerd. Op deze informatie en de raadsmededeling daarover is geheimhouding opgelegd. Deze documenten zijn onder geheimhouding in te zien in het RIS systeem en zitten achter de inlog. Op 28 februari 2024 heeft de gemeenteraad zich reeds uitgesproken om het project te scharen onder de leidraad grote projecten. Een raadsamendement is destijds verworpen. In de paragraaf argumenten wordt de raad alsnog verzocht om dit project onder de werking van de leidraad grote projecten te plaatsen.

Raadsvoorstel 1. In te stemmen met het voorstel van de directeur van de NV Sportbedrijf Deventer voor de voorkeursvariant voor de renovatie van De Scheg, bestaande uit het functioneel scenario 2 en energieconcept 3 met inachtneming van het plan van aanpak Renovatie De Scheg, d.d. 16 juli 2025 van Witteveen en Bos en het eindrapport Definitiefase Renovatie De Scheg d.d. augustus 2025. Hierbij wordt ruimte geboden om bij de verdere planuitwerking te onderzoeken of het mogelijk is een nieuwe centrale entree te ontwikkelen ter hoogte van de te overdekken ligweide in combinatie met een kwaliteitsimpuls van het aanzicht van De Scheg, binnen de gestelde inhoudelijke en financiële randvoorwaarden; 2. Op basis van het gemeentelijk beleidskader voor het verstrekken van geldleningen aan verbonden partijen geen wensen en bedenkingen kenbaar te maken voor het verstrekken van een geldlening aan NV Sportbedrijf Deventer;

3. In te stemmen met de volgende financiële uitgangspunten voor de nog te verstrekken geldlening: -het verstrekken van een gemeentelijke geldlening voor de financiering van een nog nader uit te werken investeringsvoorstel in 2026 voor de renovatie van De Scheg tegen een gemeentelijke omslagrente van 1,4 % hetgeen de omslagrente is in 2026; -de herfinanciering in 2026 van de bestaande gemeentelijke geldleningen, die gerelateerd zijn aan de in het verleden gerealiseerde investeringen in De Scheg en als uitgangspunt te hanteren de gemeentelijke herfinanciering in 2026 te realiseren tegen de gemeentelijke omslagrente van 1,4%; -het verstrekken van een gemeentelijke geldlening voor de financiering van een nog nader uit te werken investeringsvoorstel in 2026 voor de met de renovatie van De Scheg samenhangende vervanging van de inventaris met een looptijd van 15 jaar tegen de gemeentelijke omslagrente van 1,4%, hetgeen de omslagrente is in 2026; 4. het project Renovatie De Scheg te plaatsen op de lijst van projecten, waarop de Leidraad Grote Projecten van toepassing is en te laten vallen onder de Verkenningsfase. Binnen de Verkenningsfase wordt de Definitiefase afgesloten en wordt gestart met de Ontwerp- en Voorbereidingsfase, die gezamenlijk worden doorlopen;

Kern raadsvoorstel Het multifunctioneel sportcomplex De Scheg is een belangrijke maatschappelijke voorziening binnen onze gemeente. Het is gebouwd in 1992 gebouwd en inmiddels ruim 30 jaar oud. Met het vaststellen van de toekomstvisie op De Scheg in februari 2024 is bijgedragen aan het op lange termijn kunnen bieden van goede sportvoorzieningen, welke aansluiten bij de vraag, en tegen een betaalbare prijs kunnen worden aangeboden. Om deze voorziening toekomstbestendig te maken heeft de raad gekozen om over te gaan tot een ingrijpende renovatie en niet voor nieuwbouw. Nieuwbouw zou vele malen duurder gaan uitpakken, er sprake is van kapitaalvernietiging van de bestaande accommodatie en bij herbouw op de bestaande locatie zou de sportvoorziening 1 tot 2 seizoenen buiten gebruik zijn. De raad heeft gekozen voor scenario 2 met de +-variant. Dit houdt in, dat er gekozen is voor een grondige renovatie, waarbij alle functies behouden blijven. Op de aspecten duurzaamheid alsmede samenhang en aantrekkelijkheid zijn verschillende mogelijkheden. De raad heeft gekozen voor de +-variant. Deze heeft betrekking op: zoutelectrolyse, warmteterugwinning en solarcaports, tezamen met een nieuwe entree (gebied). Na het raadsbesluit zijn verdiepende onderzoeken uitgevoerd om na te gaan wat nodig is om het raadsbesluit nader te concretiseren.

Daarvoor zijn opdrachten verstrekt aan meerdere partijen, te weten: 1. Witteveen en Bos: onderzoek naar de technische staat en functionele verbeteringen; 2. Antea: onderzoek naar energieconcepten en 3. SAB: onderzoek naar de gevolgen voor stikstof bij renovatie en verduurzaming van De Scheg. RESULTATEN ONDERZOEKEN De uitkomsten van deze onderzoeken staan verwoord in het Eindrapport Definitiefase Renovatie De Scheg d.d. augustus 2025. Dit rapport bundelt naast de resultaten van de verdiepende onderzoeken ook inzicht in de financiële haalbaarheid. Technische staat De ijsbaan, het zwembad en de sporthallen verkeren in redelijke tot goede staat, maar kennen gebreken zoals lekkages, slijtage en verouderde installaties. Herstelkosten bedragen € 10,4 mln incl. BTW) en zijn noodzakelijk ongeacht het gekozen scenario. Functionele en ruimtelijke analyse

Er zijn drie scenario’s onderzocht: * Scenario 1: Dit scenario richt zich op inpandige wijzigingen. Door herindeling en herinrichting wordt oriëntatie en toegankelijkheid verbeterd evenals de interne routing naar het zwembad. Echter leidt dit niet tot een verbetering van de huidige situatie (€ 7,15 mln incl. BTW). * Scenario 2: Dit scenario bouwt voort op scenario 1 en breidt de bestaande structuur uit met nieuwbouw ter plaatse van de ligweide. Dit scenario faciliteert een centrale horeca, voegt extra extra perronruimte rondom het zwembad toe met meer ruimte voor bezoekers en verbeterd de veiligheid. Echter een centrale ontvangst/entree ontbreekt evenals minder toegankelijke ruimten van de fysiopraktijk. Dit scenario sluit het beste aan bij raadsbesluit van februari 2024 (€ 15,5 mln incl BTW). * Scenario 3: Dit scenario bouwt voort op scenario 1 en voegt een verbindende plint met centrale entree toe die de verschillende gebouwdelen met elkaar verbindt. Dit resulteert in een centrale ontvangst met verbeterde toegankelijkheid. Daarnaast wordt de horeca naar een centrale locatie verplaatst en krijgt de schaatswinkel en strategische plek. De doorstroming en de klantbeleving zal aanzienlijk verbeteren. Dit scenario omvat meer dan hetgeen de gemeenteraad in februari 2024 heeft besloten (€ 19,5 mln incl. BTW).

Scenario 2 wordt aanbevolen vanwege de balans tussen functionaliteit, kosten en aansluiting op gemeentelijke ambities, zoals verwoord in het raadsbesluit van februari 2024. Energieconcepten Er zijn vier energieconcepten onderzocht, oplopend in duurzaamheidsmaatregelen. Energieconcept 1 betreft alleen het uitvoeren van noodzakelijke vervangingen. Energieconcept 2 betreft naast maatregelen uit energieconcept 1, maatregelen met een terugverdientijd van maximaal 15 jaar. Energieconcept 3 bouwt verder op energieconcept 2, maar voegt maatregelen toe, die over de hele levensduur de laagste totale kosten opleveren. Energieconcept 4 betreft volledige verduurzaming met alle beschikbare technieken, ongeacht de terugverdientijd. Het Energieconcept 3 (LCC-optimaal) wordt aanbevolen (LCC staat voor Life Cycle Cost). Dit energieconcept betreft: lage temperatuur-warmtesysteem, zonnecollectoren, UV-C filters, ontvochtiging lucht zwembad voor efficiënter hergebruik en verwarming, buffervat opgevangen water, luchtbehandelingskasten vervangen, dak ventilatoren vervallen, energiezuinige pompen zwembad, energiezuinige warmtewisselaren, extra warmtepomp optimaal gebruik restwarmte ijsbaan, spouwmuur- en gevelisolatie toevoegen, glas vervangen door HR++glas, ligweide en stroomversnelling overkappen, solarcarports vervallen. Investering: € 13,2 mln incl.

BTW) * CO₂-reductie: 541 ton/jaar (44%) * Gasverbruik daalt met 63% * Terugverdientijd: 34 jaar * Verbetert comfort en betrouwbaarheid Stikstofonderzoek Reden voor dit onderzoek is om vooraf inzicht te hebben of dit gevolgen heeft voor de renovatie van De Scheg. Tijdens de aanlegfase is een minimale stikstoftoename mogelijk (0,01 mol/ha/j), waarvoor een ecologische toets nodig is. In de gebruiksfase zijn er geen negatieve effecten op Natura 2000-gebieden. Voorkeursvariant De functionele scenario’s en energieconcepten zijn financieel doorgerekend en

zijn tegen elkaar afgewogen. In onderstaande tabel staan de belangrijkste plusen minpunten van de scenario’s en concepten. Een uitgebreidere onderbouwing staat in het Eindrapport Definitiefase Renovatie De Scheg d.d. augustus 2025 opgenomen. Renovatie De Scheg Pijler

Optie

Pluspunten

Minpunten

Kosten

Voorkeur

€

10.400.000,00 Ja

Scenario 1

Minimale ingrepen, geen uitbreiding

lage investering, korte bouwtijd, beperkte overlast. beperkt technisch/financieel risico, behoud karakter en huidige opzet

functionele winst beperkt, uitstraling blijft grotendeels gelijk exploitatievoordeel beperkt; minder aantrekkelijk voor nieuwe doelgroepen

€

7.150.000,00 Nee

Scenario 2

Subtiantiele verbetering, kleine uitbreiding op ligweide

betere gebruikservaring en beleving, meer centrale horeca en beter zichtbaarheid, beter exploitatiepotentieel, sluit goed aan op +variant ambitie gemeente

hogere investeringskosten dan scenario 1, toename in bouwtijd, beperkte fysieke uitbreiding

€

15.500.000,00 Ja

Scenario 3

Grote uitbreiding, hoge kosten en risico's

hoogste investering, grootste functionele winst, nieuwe eigentijdse uitstraling voor langste bouwtijd en meest complexe uitvoering hee De Scheg, grotere technishe en extra commerciee ruimte, financiële risico's stere postionering als regionaal

€

19.500.000,00 Nee

Concept 1

Alleen noodzakelijke vervangingen, lage investering, geen verduurzaming zeer beperkt risico, korte bouwtijd

€

5.800.000,00

€

9.700.000,00

€

13.200.000,00

€

25.800.000,00

Technische staat Functioneel en ruimtelijk

Kenmerken Bruikbaarheid tot 2068

sportcentrum Energieconcept

Concept 2

Concept 3

Concept 4

geen enkele verduurzamingsmaatregel, maar 124 ton CO2 reductie per jaar(9,5%), lange terugverdientijd, dit concept is veel minder ambitieus dan de +variant van 2024 Energiebesparende maatregelen niet de beste financiele naast technische vervangingen met korte terugverdientijd prestatiegecombineerd met ook energiemaatregelen die zich duurzaamheidswinst, binnen 15 jaar terugverdienen, CO2 reductie is nog niet heel warmteterugwinning, hoog, zonnecollectoren en optimalisatie van restwarmte, 363 ton/jaar CO2 reductie (28,1%), minder risico dan concepten 3 en 4 Beste balans tussen kosten en beste financiële prestatie hogere investering, duurzaamheid gecombineerd met substantiële nog niet volledig gasloos, duurzaamheidswinst, geen realistie van solar 541 ton/jaar CO2 reductie (44%), carports. kortste terugverdientijd van alle scenario's Volledige verduurzaming, ongeacht volledige verduurzaming met alle zeer hoge investering (factor 2 van concept 3), terugverdientijd beschikbare technieken, wel realisatie van solar carports, past niet binnen de huidige 837 ton/jaar CO2 reductie (68%), aansluiting (netcongestie), grootste risico's, lange bouwtijd dus extra impact op de tijd dat De Scheg dicht is, nog een relatief lange terugverdientijd

Nee

Nee

Ja

Nee

De in de tabel opgenomen bedragen/kosten zijn inclusief BTW, prijspeil 2027.

De samenvoeging van de noodzakelijk technische herstelwerkzaamheden, het functionele scenario en een energieconcept levert gezamenlijk een voorkeursvariant op. Wij adviseren om in te stemmen met functioneel scenario 2 en energieconcept 3, omdat: 1. het functioneel scenario 2 biedt de beste balans tussen kosten, functionaliteit en exploitatiepotentieel. De kosten hiervan zijn geraamd op € 15,5 miljoen (incl. BTW) en 2. energieconcept 3 combineert de beste financiële prestatie met substantiële duurzaamheidswinst. De kosten komen uit op € 13,2 miljoen incl BTW). Dit sluit aan bij de gemeentelijke klimaatdoelen. Na de renovatie zal de verwachtte CO2 reductie uitkomen op totaal 80 %. 3. De voorkeursvariant komt tezamen met de herstelwerkzaamheden uit op € 39,1 mio (incl. BTW). Uit de uitgevoerde verdiepende onderzoeken blijkt, dat de door de raad vastgestelde toekomstvisie De Scheg uit februari 2024, in feite bevestigd wordt. De gemeenteraad heeft een motie aangenomen over de aanleg solarcarports

(Motie Duurzaam Parkeren – 22 maart 2022). Daarover is de raad tussentijds geïnformeerd. Het parkeerterrein van De Scheg is daarbij als kansrijk getypeerd. Uit de onderzoeken, die nu zijn uitgevoerd, is gebleken, dat deze solarcarports financieel ongunstig uitpakken. Er wordt nu al opgewekte stroom teruggeleverd. Tevens is het vermogen van de aanwezige netaansluiting van De Scheg beperkend en zijn deze solarcarports niet mogelijk. Wellicht ten overvloede liggen deze potentiële locaties voor solarcarports op gronden van de gemeente. De buitenruimte van De Scheg maakt geen onderdeel uit van dit project. Met de keuze van de voorkeursvariant zijn de solarcarports niet opgenomen. Er wordt gekeken of en hoe dit op een later moment alsnog meegenomen kan worden. De inspanning, die voortvloeit uit de aangenomen motie, blijft overeind staan. Met de keuze van de voorkeursvariant wordt voorgesteld om de ligweide te gaan overdekken. Hierdoor worden er kansen gezien om dat de combineren met een centrale entree en het geven van een kwaliteitsimpuls van het aanzicht van De Scheg. Voorgesteld wordt om daarvoor het sportbedrijf ruimte te bieden om dat te onderzoeken bij de verdere planuitwerking. Voorgaande dient wel te passen binnen de gestelde inhoudelijke en financiële randvoorwaarden. Hiermee wordt tevens het verzoek van het sportbedrijf gehonoreerd.

FINANCIËLE DOORREKENING Het sportbedrijf de exploitatie volledig doorgelicht en geactualiseerd, waarbij De Scheg een zeer belangrijk onderdeel vanuit maakt. De voorkeursvariant van de renovatie is daarin opgenomen. De financiële doorrekening is verwerkt in het eindrapport definitiefase Renovatie De Scheg. Essentieel daarbij is, dat het sportbedrijf voor het MJOP van De Scheg naar de toekomst voldoende middelen kan reserveren. Daarmee spaart zij middelen voor de toekomstige vervangingen van installaties cq. andere voorzieningen (zoals het membraan dak). Bij deze exploitatie doorrekeningen is uitgegaan van financiële spelregels, waar de gemeente nog wel een besluit over dient te nemen, zoals blijkt uit het dictum. Tegelijkertijd is gewerkt overeenkomstig het gemeentelijk vastgoedbeleid. In het kader van die financiële verkenning is gebleken, dat het zeer belangrijk is om de levensduur van de Scheg te verlengen met 40 jaar, ingaande 1-1-2028 (in het raadsvoorstel 2023-1026 over het voorkeurscenario voor de visie van De Scheg werd nog uitgegaan van 30 jaar).In de bovengenoemde verdiepende onderzoeken is ook deze verlenging van de levensduur als uitgangspunt gehanteerd en ook haalbaar geacht.

Het verlengen van de levensduur van de Scheg te wijzigen van 30 naar 40 jaar heeft zijn oorsprong in het vastgoedbeleid van de gemeente Deventer, waaronder de regels voor het afschrijven van onroerend goed. Daarin wordt voor renovaties als deze uitgegaan van een looptijd op de afschrijving van de investering met 40 jaar. De financieringsaanvraag vanuit het Sportbedrijf wordt in februari 2026 aan het college ter besluitvorming voorgelegd, gelijktijdig met een investeringsvoorstel op basis van nog uit te werken schetsontwerpen. Het college besluit over het verstrekken van een lening nadat de gemeenteraad haar wensen en bedenkingen (“voorhangprocedure”) heeft kunnen geven. Die voorgeschreven procedure volgt uit artikel 160 en 169 van de Gemeentewet. Bij dit verzoek over de haalbaarheid van de renovatie-investeringen en de keuze voor een voorkeursvariant wordt de gemeenteraad nu al gevraagd in te kunnen stemmen met de toepassing van het gemeentelijk beleidskader op het verstrekken van een geldlening aan het Sportbedrijf. De financiering is immers een belangrijk uitgangspunt in het beoordelen van de haalbaarheid van de voorkeursvariant van renovatie-investeringen. VERVOLG Met de keuze van de voorkeursvariant blijven nog enkele nadelen in stand.

Echter zien we goede mogelijkheden om een impuls te geven aan het aanzicht van De Scheg door de ontwikkeling van een centrale entree te situeren ter hoogte van

het te overkappen ligweide van de zwemparadijs van De Scheg. Deze combinatie zal verkend worden bij het uitwerken van het schetsontwerp. Hiermee wordt tevens tegemoet gekomen aan de wens van het sportbedrijf. Het uitwerken in een schetsontwerp zal starten, nadat de raad zich heeft uitgesproken over de voorkeursvariant. Nadat de gemeenteraad heeft ingestemd met voorliggend voorstel kan het college, conform het beleidskader: Verlenen van garanties en verstrekken van geldleningen, de aan te vragen financiering, welke in februari 2026 te verwachten is, zelfstandig afdoen. Naar verwachting wordt de raad in 2026 gevraagd om het Schetsontwerp Renovatie De Scheg vast te stellen. Tevens zal dan het besluit worden voorgelegd om de verkenningsfase af te ronden en te starten met de realisatiefase. Het maatschappelijk vastgoed in de gemeente evenals De Scheg van het sportbedrijf dienen te voldoen aan wettelijke verplichtingen, zoals deze voortvloeien uit de EPBD IV richtlijn (Energy Perfomance of Buildings Directive). Het is belangrijk dat het sportbedrijf Deventer daar tijdig op voorsorteert. Met de keuze van energieconcept 3 wordt reeds de infrastructuur aangelegd voor verdere elektrificatie in de toekomst, wanneer de netcongestie is opgelost.

Beoogd resultaat Het uitvoeren van een levensduur verlengende renovatie van De Scheg van 40 jaar inclusief verduurzaming daarvan én gebaseerd op een financieel degelijke exploitatiedoorrekening van het Sportbedrijf Deventer, zodat zij de benodigde investeringen verantwoord kan dragen. Hiermee wordt het mogelijk om ook op lange termijn een goede sportvoorziening te kunnen blijven bieden.

Kader Raadsbesluiten – Projecten -Beleidskader Verlenen van garanties en verstrekken van geldleningen (nummer 2022-244, d.d. 1-7-2020); -Beleidskader Samen Sporten maakt sterk 2021-2030 (nummer 2021-2030, d.d. 2022-02-16); -Kadernota vastgoed 2022 (nummer 2022-835, d.d. 2022-12-21); -Portefeuillestrategie verduurzaming vastgoed 2022 (nummer 2023-441, d.d. 2023-07-19); -Visie op de Scheg met uitgewerkte scenario’s en voorkeursscenario (nummer 2023-1026, d.d. 2024-02-28); Raadsmededelingen: -Raadsmededeling 2021-0011769: Visie op de Scheg; -Raadsmededeling 2022-946: Proces en werksessie raad m.b.t. Visie op de Scheg; -Raadsmededeling 2022-1071: Visie op de Scheg- werksessies met de raad; -Raadsmededeling 2023-374: Visie op de Scheg uitwerking scenario’s; -Raadsmededeling 2025-200: Stand van zaken renovatie De Scheg: verdiepende onderzoeken -Raadsmededeling 2025-446: Herijken afspraken NV Sportbedrijf Deventer;

Argumenten ten behoeve van de raad Beslispunt 1. -De Scheg bestaat ruim 30 jaar en is technisch verouderd. Dit maakt dat er verbeteringen nodig zijn (zowel bouwkundig, functioneel als installatietechnisch), zodat De Scheg haar functies ook in de toekomst kan behouden; -om te komen tot een aanpak voor de renovatie van de Scheg is een uitgebreid onderzoek naar de huidige staat van het sportcomplex essentieel. Deze zijn uitgevoerd. Hiermee wordt getracht om verassingen ten tijde van de renovatie van de Scheg zoveel mogelijk te voorkomen en om te komen tot een degelijk onderbouwde aanpak van die renovatie;

-de afgelopen periode hebben zich reeds zaken voorgedaan, waardoor het zwembad geheel of gedeeltelijk gesloten was. Door het uitvoeren van een goede renovatie zal dat amper tot niet meer het geval zijn. Dit zal positief uitwerken op de exploitatie; -de voorgestelde voorkeursvariant komt vrijwel overeen met de variant, zoals is besloten door de gemeenteraad omtrent de Toekomstvisie van De Scheg, 28 februari 2024. Te weten: a. De bouwkundige aanpassing betreft niet een beperkte vergroting van de entree, maar het overdekken van de ligweide. Dit leidt tot meerdere functionele verbeteringen, zoals meer perronruimte voor het zwembad, verhogen waterveiligheid en minder verlies van energie. Tevens wordt het hierbij mogelijk om het aanzicht van De Scheg een impuls te geven door de ontwikkeling van een centrale entree te situeren ter hoogte van het te overkappen ligweide van de zwemparadijs van De Scheg; b. Wat betreft energie wordt met de keus van de voorkeursvariant in méér maatregelen geïnvesteerd om te verduurzamen dan was besloten in februari 2024.

De belangrijkste extra verduurzamingsmaatregel die is opgenomen zijn: luchtbehandelingskasten vervangen t.b.v optimaler warmteterugwinning, dak ventilatoren vervallen, energiezuinige pompen voor de zwembad installatie, energiezuinige warmtewisselaren, extra warmtepomp voor optimaal gebruik restwarmte ijsbaan, spouwmuur- en gevelisolatie toevoegen, vervangen isolatie glas door HR++ glas, solarcarports vervallen; -de voorgestelde voorkeursvariant is wat betreft stikstof mogelijk. Wel is daarvoor een ecologische voortoets nodig; -het sportbedrijf Deventer is in staat om de financieringslasten, die voortvloeien uit de investeringen, verantwoord te dragen; -het is naast de ijsbaan noodzakelijk om ook de renovatie van het zwemparadijs spoedig ter hand te nemen; -naast verduurzaming is het ook nodig om ingrepen uit te voeren om de samenhang in het complex en de toegankelijkheid ervan te verbeteren, zodat De Scheg aantrekkelijk blijft voor haar bezoekers; -met de keuze van het voorkeursvariant wordt het mogelijk om de ontwerpfase verder op te pakken en de techniek verder uit te werken. Er wordt immers gewerkt van grof naar fijn. In het bijgevoegde plan van aanpak Renovatie De Scheg, d.d.

7 juli 2025 wordt ingegaan op het traject tot en met realisatie van de renovatie; -de financiële systematiek door de directeur van NV Sportbedrijf Deventer is getoetst door de accountant van het sportbedrijf en akkoord bevonden; -het college van b en w heeft ingestemd met het verzoek om de verlenging van de levensduur van De Scheg te verhogen van 30 naar 40 jaar met inachtneming van o.a. de door het sportbedrijf aangeboden sluitende meerjarige exploitatiebegroting en meerjarige balansbegroting voor een uit te werken MJOP, zoals verwoord in het eindrapport definitiefase Renovatie De Scheg; -de hoogte van de risico-voorziening in deze raming is passend, gelet op de fase, waarin het project zich bevindt; -de aanstaande renovatie van de Scheg zal er ook toe leiden, dat het exploitatieresultaat onder druk zal komen te staan. Immers voor de renovatie zullen delen van het sportcomplex De Scheg voor een enige tijd gesloten worden.

Door een goede planning en tijdige maatregelen wordt getracht een lagere exploitatieresultaat zoveel mogelijk te beperken; -er is op het gebied van duurzaamheid en functionele verbeteringen meer mogelijk dan nu in de voorkeursvariant wordt voorgesteld. Met het voorkeursvariant is een balans gevonden met hetgeen het sportbedrijf kan financieren. Tevens wordt aangesloten bij het raadsbesluit van februari 2024; -met de keuze van de voorkeursvariant wordt voorgesteld de ligweide te overkappen. Daarbij worden mogelijkheden gezien om deze te combineren met een centrale entree en het geven van een kwalitetisimpuls van het aanzicht van De Scheg. In de verdere planuitwerking zal voorgaande verder onderzocht gaan worden; Beslispunt 2 -Bij het verstrekken van gemeentelijke geldleningen aan verbonden partijen heeft de gemeenteraad de bevoegdheid om wensen en bedenkingen kenbaar te maken overeenkomstig het gemeentelijk beleidskader op het verstrekken van geldleningen; -Gelet op aangeleverde financiële doorrekening van het sportbedrijf, waarmee de accountant heeft ingestemd én aangezien het past binnen het bestaande beleid wordt de raad hier gevraagd geen gebruik te maken van het kenbaar maken van wensen en bedenkingen; -Tevens voldoet de voorgestelde werkwijze aan de staatssteunregels.

Hierover is recent een advies omtrent deze casus ontvangen, welke als bijlage bij de nota is gevoegd; -De raad wordt nu al gevraagd in te kunnen stemmen met de toepassing van het gemeentelijk beleidskader op het verstrekken van geldlening aan het sportbedrijf, aangezien de financiering een belangrijk uitgangspunt is in het beoordelen van de haalbaarheid van de voorkeursvariant van de renovatie; Beslispunt 3 -het hanteren van de gemeentelijke omslagrente, welke in 2026 1,4 % is, komt overeen met het bestaand beleid; -het hanteren van de voorgestelde werkwijze voldoet aan de staatssteunregels, waarover het advies bij deze nota is gevoegd; -bij de renovatie zal ook de bijbehorende inventaris moeten worden vernieuwd. Hiervoor wordt dan ook bij de gemeente een geldlening aangevraagd; Beslispunt 4 -de renovatie van De Scheg wordt duurder dan bij de raadsbehandeling in februari 2024 als indicatie is gemeld. Tevens zijn er nog diverse risico's.

Hierdoor ligt het in de rede om dit project te scharen onder de leidraad grote projecten; -de renovatie van De Scheg is om meerdere redenen complex en het betreft een belangrijke maatschappelijke voorziening; -aangezien het complex meer dan 30 jaar in gebruik is, zijn verrassingen niet uit te sluiten; -tevens zal ook de realisatie van de renovatie organisatorisch complex zijn, aangezien delen van het complex tijdens de renovatie in gebruik zullen blijven; -de genoemde ramingen kennen een bandbreedte van 25 tot 40 %. Voor de technische staat van De Scheg en de energieconcepten hebben ramingen met een bandbreedte 25 % en voor de functionele verbetering is deze 40 %. De functionele verbetering zijn weergegeven in een vlekkenplan, waarbij nog veel zaken uitgewerkt moeten worden; -adequate risicobeheersing is gelet op voorgaande noodzakelijk;

Betrokken partijen en participatie -De gemeente Deventer; -Het sportbedrijf Deventer;

-De verschillende onderzoeksbureaus, die input hebben geleverd voor de samenvatting renovatie De Scheg d.d. augustus 2025;

Financiële consequenties Algemeen In deze financiële paragraaf wordt op een aantal plekken een verwijzing gemaakt naar de bijlage toelichting financiële consequenties voor een uitgebreidere toelichting op de achtergrond en cijfers, zoals verwoord in hoofdstuk 7 van het Eindrapport Definitiefase Renovatie De Scheg incl. bijlagen. De bedragen zoals genoemd in het eindrapport Definitiefase Renovatie De Scheg d.d. augustus 2025, zijn geïndexeerd naar 2027 (het jaar van de renovatie) en is inclusief de organisatiekosten (waaronder planvorming) en risico-voorziening. De hoogte van de risico-voorziening is passend, gelet op de fase, waarin het project zich bevindt. De voorkeursvariant en twee alternatieven zijn in kaart gebracht. De genoemde bedragen kennen een bandbreedte variërend van 25 tot 40 %. Tegelijkertijd dient de bijbehorende inventaris te worden vervangen. De hieruit voorvloeiende investeringen zijn door het sportbedrijf doorgerekend op de gevolgen voor de exploitatie. Deze staan hieronder weergegeven. Om het verzoek voor de financiering te kunnen beoordelen en eventueel te honoreren is een sluitende meerjarige exploitatiebegroting en meerjarige balansbegroting, uitgewerkt in de MJOP, noodzakelijk. Deze is ontvangen en is verwerkt in hoofdstuk 7 van het eindrapport definitiefase Renovatie De Scheg.

In het vervolgtraject van de planvorming zal de omvang van de risico’s en de bandbreedte geleidelijk aan afnemen. We werken van grof naar fijn. Tegelijkertijd zijn bij het sportcomplex De Scheg, welke ruim 30 jaar in gebruik is, verassingen niet uit te sluiten. Tevens zal de renovatie uitgevoerd worden, waarbij delen van het complex in gebruik zal blijven. Daarnaast is het belangrijk te beseffen, dat de genoemde investeringsbedragen een bandbreedte hebben variërend van 25 tot 40 %. Voorgaande leidt ertoe, dat pro-actief gehandeld dient te worden om de diverse risico's tijdig te benoemen en te beheersen. In het plan van aanpak renovatie De Scheg is daartoe reeds een risico analyse uitgevoerd. Het is de bedoeling om frequent een risico sessies te beleggen om in gezamenlijkheid de risico's te bepalen, adequaat te beheersen en mogelijk te voorkomen. Daarnaast wordt op verzoek van het sportbedrijf de CAR verzekering tijdelijk aangepast tijdens de duur van de renovatie. De extra premie komt voor rekening van het sportbedrijf. INVESTERING RENOVATIE Het investeringsbedrag van de voorkeursvariant is als volgt samengesteld: * Technische maatregelen * Functionele analyse – scenario 2 kleine uitbouw * Energie onderzoek – concept 3

€ 8.600.000 € 12.800.000 € 10.900.000

Totaal BTW

€ 32.300.000 € 6.783.000

Totaal inclusief BTW

€ 39.083.000

* Schatting inventaris * BTW

€ 1.000.000 € 210.000

Totaal inclusief BTW

€ 1.210.000

Conform gemeentelijk vastgoedbeleid was het voornemen om het totale investeringsbedrag van de renovatie van € 39.083.000 als één actief (geen componentenbenadering) in 40 jaar af te schrijven onder de voorwaarde dat er een meerjarig onderhoudsprogramma (MJOP) is, waarin al het onderhoud inclusief de benodigde vervangingsinvesteringen zijn opgenomen voor die levensduur van 40 jaar. Voornemen was dit middels een vervangingsreserve te regelen, waarin jaarlijks een structureel vast bedrag zou worden gedoteerd en onttrekkingen plaats zouden vinden, als er vervangingsinvesteringen nodig zijn. Overleg met de accountant van Sportbedrijf Deventer heeft echter opgeleverd, dat dit (40 jaar afschrijven en een systeem van vervangingsreserve) niet binnen de richtlijnen van de Richtlijn Jaarverslaggeving (RJ) past, die van toepassing is voor vennootschappen zoals het sportbedrijf. Bij de investering wordt nu de zogenaamde componentenbenadering toegepast, waarbij voor de verschillende investeringscomponenten ook verschillende afschrijvingstermijnen (10, 15, 20 en 40 jaar) worden toegepast. Hierdoor ontstaat er een hogere afschrijvingslast, die echter gedekt kan worden binnen de meerjarige exploitatie. Zie daarvoor de toelichting in dit raadsvoorstel en het eindrapport.

Nadat een investeringscomponent is het afgeschreven, moet het vervangen worden en moet dit investeringscomponent opnieuw geactiveerd worden en vindt opnieuw afschrijving plaats. Ook de afschrijvingen van de meerjarige investeringen passen binnen een sluitende meerjarige exploitatie. Bij dit haalbaarheidsonderzoek is een normatief MJOP gevoegd. Normatief omdat er pas een vast te stellen definitief MJOP kan worden gemaakt als de investeringen in De Scheg zijn gerealiseerd. Zie voor meer informatie over het MJOP, paragraaf 7.6. van het eindrapport Renovatie De Scheg. De inventaris ad €1.210.000 wordt in 15 jaar afgeschreven. Financiering. De gemeente financiert met gemeentelijke geldleningen de investeringen van het Sportbedrijf. Het gemeentelijk beleidskader op het verstrekken van geldleningen is van toepassing. Verzoek is om voor de renovatie-investeringen een annuïtaire geldlening te verstrekken van €39.083.000 voor een looptijd van 40 jaar en een annuïtaire geldlening te verstrekken van €1.210.000 voor een looptijd van 15 jaar, beide tegen het interne gemeentelijke renteomslag percentage van 1,4% dat voor 2026 geldt passend binnen het gemeentelijk beleidskader op het verstrekken van geldleningen is het toepassen van het renteomslag percentage op alle leningen aan het sportbedrijf.

Overweging is de annuïtaire geldlening van €39.083.000 op te splitsen in een aantal afzonderlijke leningen die passend zijn op de investeringen waarop de componentenbenadering (zie hierboven) wordt toegepast. Die alternatieve keus wordt bij de besluitvorming over het investeringskrediet op basis van het nog uit te werken schetsontwerp definitief bepaald. Hierover vindt nog overleg met de accountant van het sportbedrijf plaats. Herfinanciering bestaande boekwaarden. De levensduur van het vastgoed De Scheg wordt met investeringsmaatregelen verlengd. Deze investeringsmaatregelen hebben ook effect op de bestaande boekwaarden van het bestaande vastgoed. Een aantal boekwaarden welke nu een einddatum hebben van 2043 kunnen verlengd worden tot 31 december 2067. Dat is conform gemeentelijk vastgoedbeleid. De accountant van het sportbedrijf heeft met deze verlenging ingestemd. Verzoek is tot herfinanciering van de bestaande leningen over te gaan zodat de herfinanciering weer passend is op de verlengde levensduur van de

bestaande boekwaarden in de materieel vaste activa en dit tegen dezelfde voorwaarden te doen als de aanvullende nieuwe lening. Voor nadere toelichting op de boekwaardes wordt verwezen naar hoofdstuk 7 van het Eindrapport Definitiefase Renovatie De Scheg, inclusief bijlagen. Dekking exploitatielasten. De renovatiemaatregelen leiden tot nieuwe lasten van ca € 2.070.000 in de meerjarige exploitatiebegroting van het Sportbedrijf en tegelijk ook lagere bestaande lasten en aanvullende baten, die gezamenlijk voor de dekking van €2.112.000 zorgen. Voor nadere onderbouwing van deze nieuwe lasten wordt verwezen naar hoofdstuk 7 van het Eindrapport Renovatie De Scheg inclusief bijlagen. Het sportbedrijf heeft een sluitende meerjarige exploitatiebegroting bij de stukken gevoegd. Daarin is het te verwachten financieel voordeel op energiekosten voorzichtig ingeschat. Die voorzichtigheid geldt ook voor de prognoses van besparing op personele kosten (wegens functionele verbeteringen in het gebouw), op onderhoudskosten (wegens de renovatie en het actuele MJOP) en een omzetstijging. Daarnaast is voor 2027 wegens sluiting van De Scheg tijdens de renovatiewerkzaamheden een omzetderving ingeschat van ongeveer €1,4 mln. De Algemene Reserve en de liquiditeitspositie van het sportbedrijf zijn toereikend om die derving op te kunnen vangen.

Zie voor nadere informatie ook hoofdstuk 7 van het eindrapport definitiefase Renovatie De Scheg. Meerjarige onderhoudsprogramma (MJOP), vervangingsinvesteringen en liquiditeit. Voor de gebouwen, de gebouw gebonden- en bedrijfsinstallaties installaties worden drie soorten van onderhoud onderscheiden: preventief onderhoud, correctief onderhoud (en planmatig (vervangings-) onderhoud. Het preventief- en correctief onderhoud is opgenomen in de exploitatie begroting. Voor financiering van het Planmatig onderhoud wordt voorzien in een liquiditeitspositie welke wordt gevuld middels een jaarlijks vaste dotatie vanuit de exploitatie. Middels het MJOP zal de liquiditeit positie gemonitord worden. Omdat het ontwerp- en engineeringsproces voor de renovatie nog moet starten zijn voor de voorliggende exploitatie begroting de onderhoudskosten normatief bepaald op basis van benchmark cijfers. Specifieke Uitkering stimulering sport (Spuk) Voorheen was het mogelijk voor gemeenten en sportbedrijven om de BTW te verrekenen voor investeringen in sport. In plaats daarvan is de specifieke uitkering (SPUK) stimulering sport gekomen: deze regeling biedt een specifieke uitkering voor kosten van gemeenten of sportbedrijven voor onder andere de bouw, verbouw of exploitatie van onroerende zaken of diensten van derden.

De BTW voor de renovatie van de Scheg is daarmee subsidiabel via deze SPUK De huidige SPUK-regeling loopt tot en met 2026 (peildatum 11-8-2025). Het is nog ongewis of de regeling daarna wordt voortgezet en zo ja, hoeveel van het aangevraagde bedrag wordt toegekend, de huidige regeling werkt namelijk met een landelijk maximum. Gezien deze grote onzekerheden is er veiligheidshalve van uitgegaan dat er geen sprake is van BTW teruggaaf over de investering.. De gehanteerde investeringsbedragen (en de aangevraagde leningen) zijn daarom inclusief BTW (21%) genomen. Subsidies Op dit moment is er geen rekening gehouden met mogelijke subsidies als Dumava (duurzaam maatschappelijk vastgoed). In de vervolgfase (Schetsontwerp SO) zal het Energieconcept nader worden uitgewerkt in een z.g.n. Maatwerkadvies op basis waarvan de aanvraag in 2026 kan worden ingediend indien de beoogde label sprong behaald zal worden. Mogelijk kan deze €1,5 miljoen exclusief BTW bedragen. Dit zou dus tot een voordeel kunnen leiden op de benodigde investering.

Staatssteun. Adviesburo Lysias heeft een staatssteunadvies gegeven. Dat advies is bij de stukken gevoegd. Constatering is dat de gemeente, met name door toepassing van 1,4% rente voor de geldleningen, staatssteun levert. Het rentevoordeel ten opzichte van de marktrente over de gehele looptijd van 40 jaar is becijferd op een steunequivalent van €8 miljoen tot € 9 miljoen. Conform de Europese staatssteunregels kan de gemeente deze lening rechtmatig verstrekken en is vrijgesteld van een goedkeuringsprocedure uit Brussel. In het advies is aangegeven op welke wijze dit kan worden bereikt.

Betrokkenheid raad Nadat de gemeenteraad heeft ingestemd met het voorliggende raadsvoorstel en raadsbesluiten zal het sportbedrijf het voorkeursvariant verder uitwerken in een schetsontwerp. Dit schetsontwerp zal met een actuele raming aan de gemeente worden aangeboden. Het Schetsontwerp Renovatie De Scheg zal in februari 2026 ter vaststelling aan de raad worden aangeboden. Het college is dan bevoegd om de financiering af te wikkelen. Op 28 februari 2024 heeft de gemeenteraad de Langetermijnvisie op De Scheg vastgesteld. Het amendement om het project te laten vallen onder de leidraad grote projecten is verworpen. Gelet op voorliggend raadsvoorstel wordt door het college gemotiveerd aangegeven, omdat nu wél te doen. De belangrijke maatschappelijke functie, de complexiteit van De Scheg en de mogelijke risico's zijn daarvoor de belangrijkste argumenten. In de paragraaf argumenten wordt hier uitvoeriger op in gegaan.

Burgemeester en wethouders van de gemeente Deventer, de secretaris, de burgemeester,

J.P. Wassens

R.C. König